جدیدترین مطالب
محدودیتها در روابط روسیه و ترکیه در فضای بحرانی منطقه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مشارکت راهبردی» عنوانی است که مدتها برای توصیف روابط روسیه و ترکیه به کار میرود؛ اما متغیرهای شکلدهنده این روابط پیچیدهتر شدهاند. مسائل امنیت منطقهای، تجارت و انرژی، بهویژه اختلافات در خاورمیانه، قفقاز جنوبی و امنیت کشتیرانی در دریای سیاه، تابآوری روابط دو کشور را به بوته آزمون گذاشتهاند.»
نگرانی و تردید پنتاگون درخصوص چگونگی حضور نظامی آمریکا در خلیجفارس
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ با ایران هنوز به پایان نرسیده، اما بحث درباره شکل و ماهیت حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیج(فارس) پس از جنگ آغاز شده است. نحوه پایان جنگ بر چگونگی بازنگری آمریکا در نقش منطقهای خود تاثیر خواهد گذاشت. چیزی شبیه به یک خرد متعارف در حال شکلگیری در محافل سیاسی است که میتواند نفوذ آمریکا در خاورمیانه را به طور جدی به خطر بیندازد.»
انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفهای چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قانون شتاببخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق میدهد که لندن ترجیح میدهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکتها به برخی طرحهای یارانهای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزانقیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»
«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « در واشنگتن هیچکس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمیکند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحثهای پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات میتواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامههای محدودکننده اختیارات جنگی رئیسجمهور، احضاریههای کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبهرو هستند: وتوی رئیسجمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»
انتخابات میاندورهای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترلشده
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا، اگرچه میتواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیمگیریهای داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما بهدلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهتگیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»
آیندهای برای خلیجفارس: تبدیل گفتوگو به امنیت منطقهای
شورای راهبردی آنلاین -رصد: «امنیت خلیجفارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکتهای خارجی مورد بحث قرار میگیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز میشود، عاملی سادهتر میتواند تعیینکننده باشد: آیا دولتها میتوانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیتها روشن نیست، بهسرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»
أحدث المقالات
محدودیتها در روابط روسیه و ترکیه در فضای بحرانی منطقه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مشارکت راهبردی» عنوانی است که مدتها برای توصیف روابط روسیه و ترکیه به کار میرود؛ اما متغیرهای شکلدهنده این روابط پیچیدهتر شدهاند. مسائل امنیت منطقهای، تجارت و انرژی، بهویژه اختلافات در خاورمیانه، قفقاز جنوبی و امنیت کشتیرانی در دریای سیاه، تابآوری روابط دو کشور را به بوته آزمون گذاشتهاند.»
نگرانی و تردید پنتاگون درخصوص چگونگی حضور نظامی آمریکا در خلیجفارس
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ با ایران هنوز به پایان نرسیده، اما بحث درباره شکل و ماهیت حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیج(فارس) پس از جنگ آغاز شده است. نحوه پایان جنگ بر چگونگی بازنگری آمریکا در نقش منطقهای خود تاثیر خواهد گذاشت. چیزی شبیه به یک خرد متعارف در حال شکلگیری در محافل سیاسی است که میتواند نفوذ آمریکا در خاورمیانه را به طور جدی به خطر بیندازد.»
انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفهای چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قانون شتاببخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق میدهد که لندن ترجیح میدهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکتها به برخی طرحهای یارانهای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزانقیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»
«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « در واشنگتن هیچکس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمیکند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحثهای پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات میتواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامههای محدودکننده اختیارات جنگی رئیسجمهور، احضاریههای کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبهرو هستند: وتوی رئیسجمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»
انتخابات میاندورهای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترلشده
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا، اگرچه میتواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیمگیریهای داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما بهدلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهتگیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»
آیندهای برای خلیجفارس: تبدیل گفتوگو به امنیت منطقهای
شورای راهبردی آنلاین -رصد: «امنیت خلیجفارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکتهای خارجی مورد بحث قرار میگیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز میشود، عاملی سادهتر میتواند تعیینکننده باشد: آیا دولتها میتوانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیتها روشن نیست، بهسرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»
تحلیلی بر ایجاد فرماندهی مشترک عربی در کویت

برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
فرماندهی مشترک در سایه آسیبپذیریهای دفاعی
تصمیم اخیر شورای همکاری خلیجفارس برای ایجاد فرماندهی نظامی مشترک در کویت، اقدامی است که باید آن را در چارچوب تحولات امنیتی منطقه و نگرانی فزاینده کشورهای عربی از آسیبپذیریهای دفاعی خود ارزیابی کرد.
گسترش درگیریهای نظامی، تداوم اقدامات تجاوزکارانه رژیم جنایتکار صهیونیستی و آشکارشدن محدودیتهای چتر امنیتی آمریکا، کشورهای جنوب خلیجفارس را بیش از گذشته با این پرسش روبهرو کرده است که تا چه اندازه میتوانند برای حفظ امنیت خود به تضمینهای قدرتهای فرامنطقهای، بهویژه آمریکا، اتکا کنند.
در چنین شرایطی، ایجاد فرماندهی مشترک، اگرچه میتواند هماهنگی دفاعی را افزایش دهد، لیکن بهتنهایی پاسخگوی پیچیدگیهای امنیتی منطقه نخواهد بود.
کشورهای جنوب خلیجفارس، با وجود برخورداری از تجهیزات پیشرفته نظامی و اختصاص هزینههای سنگین به حوزه دفاع، همچنان با آسیبپذیریهای ساختاری روبهرو هستند. متمرکز بودن زیرساختهای حیاتی انرژی، وابستگی اقتصاد به امنیت مسیرهای دریایی، محدودیت عمق راهبردی، اتکای گسترده به سامانههای تسلیحاتی و اطلاعاتی آمریکایی، صهیونیستی و غربی و تفاوت در برداشت اعضای شورای همکاری از منابع تهدید، از جمله این آسیبپذیریها به شمار میروند. تجربه «نیروی سپر جزیره» نیز نشان داده است که ایجاد ساختار نظامی مشترک، بدون توافق سیاسی پایدار و استقلال در تصمیمگیری، لزوماً به شکلگیری توان دفاع جمعی مؤثر منجر نمیشود.
در این میان، رفتار توسعهطلبانه رژیم صهیونیستی و گسترش دامنه عملیات نظامی این رژیم، معادلات امنیتی منطقه را با چالشهای جدیتری روبهرو کرده است. اقدامات نظامی صهیونیستها، نقض حاکمیت کشورها و تلاش برای تغییر موازنه قدرت منطقهای نشان میدهند که تهدیدهای امنیتی دیگر به جغرافیای سنتی منازعات محدود نمیمانند. ازسویدیگر، تحولات اخیر این واقعیت را برجسته کردهاند که روابط نزدیک نظامی و سیاسی با واشنگتن، لزوماً شرکای منطقهای آمریکا را از پیامدهای سیاستهای رژیم صهیونیستی مصون نگه نمیدارد.
ظرفیتها و شروط کارآمدی فرماندهی مشترک
این فرض وجود دارد که فرماندهی مشترک در کویت، در صورت برخورداری از اراده سیاسی اعضا، میتواند به ارتقای هماهنگی عملیاتی، تبادل اطلاعات، مدیریت بحران و افزایش آمادگی دفاعی کمک کند. بااینحال، کارآمدی آن به سه عامل اساسی تعریف مشترک تهدیدها، برخورداری از توان تصمیمگیری مستقل و داشتن ظرفیت عملیاتی واقعی وابسته خواهد بود. در غیاب این مؤلفهها، احتمال آنکه ساختار جدید نیز مانند برخی تجربههای پیشین، عمدتاً کارکردی نمادین و هماهنگکننده پیدا کند، بسیار بیشتر خواهد بود.
مسئله مهمتر آن است که نمیتوان امنیت کشورهای جنوب خلیجفارس را جدا از امنیت سایر کشورهای پیرامونی تعریف کرد. پیوستگی جغرافیایی، اقتصادی و راهبردی منطقه بهگونهای است که ناامنی، بیثباتی و جنگ در هر بخش، آثار مستقیم یا غیرمستقیمی بر دیگر کشورها بر جای میگذارد. از این منظر، ایجاد ترتیبات دفاعی محدودی که برخی بازیگران منطقهای را در سازوکارهای تصمیمگیری نادیده بگیرد، نهتنها ثبات پایدار را تضمین نمیکند، بلکه ممکن است سوءظن، رقابت تسلیحاتی و شکافهای امنیتی را تشدید و بازتولید کند.
در همین چارچوب، نقش آمریکا نیز به ارزیابی واقعبینانه نیاز دارد. واشنگتن همواره مناسبات امنیتی خود با کشورهای عربی را بر اساس منافع راهبردی خویش و حمایت از رژیم صهیونیستی تنظیم کرده است. تداوم این الگو میتواند کشورهای جنوب خلیجفارس را در معرض پیامدهای تصمیمهایی قرار دهد که در اتخاذ آنها نقش مؤثری ندارند؛ بنابراین، افزایش خرید تسلیحات یا ایجاد فرماندهیهای جدید، بدون کاهش وابستگی راهبردی، امنیت این کشورها را به همان نسبت افزایش نخواهد داد.
امنیت فراگیر؛ ضرورت مشارکت و همکاری همه کشورهای منطقه
واقعیت آن است که امنیت خلیجفارس ماهیتی بههمپیوسته و تفکیکناپذیر دارد و هیچ کشوری نمیتواند امنیت پایدار خود را بر پایه ناامنی یا نادیده گرفتن دیگران بنا کند. بر همین اساس، ابتکار فرماندهی مشترک کویت زمانی میتواند به تقویت ثبات کمک کند که در چارچوبی فراگیر زمینه حرکت به سوی ترتیبات امنیتی جمعی را فراهم آورد.
در این مسیر، مشارکت تمامی کشورهای حوزه خلیجفارس در ترتیبات امنیتی جمعی، از جمله ایران و عراق، ضرورتی راهبردی به شمار میرود. ایجاد سازوکارهای گفتوگوی امنیتی، اعتمادسازی متقابل، همکاری برای تأمین امنیت دریایی و مدیریت بحران، و توافق بر اصولی مانند احترام به حاکمیت ملی، عدم مداخله و پرهیز از تهدید یا توسل به زور، میتواند پایههای معماری امنیتی جدید منطقه را شکل دهد.
همچنین، مهار توسعهطلبی رژیم اشغالگر صهیونیستی، جلوگیری از گسترش جنگ، کاهش زمینههای مداخله قدرتهای خارجی و تعطیلی پایگاههای آمریکایی باید در دستورکار مشترک کشورهای منطقه قرار گیرد؛ پایگاههایی که بهویژه در ماههای اخیر، بزرگترین عامل تخریب نظم و امنیت، تشدید بیثباتی و ازمیانرفتن اعتماد متقابل میان کشورهای منطقه بودهاند. چنین رویکردی مستلزم عبور تدریجی از نگاه ائتلافمحور و جایگزینی آن با منطق مشارکت و مسئولیت مشترک است.
درهرحال، نباید فرماندهی مشترک عربی را لزوماً اقدامی مغایر با امنیت منطقه دانست؛ اما نباید ظرفیت آن را نیز بیش از اندازه ارزیابی کرد. امنیت پایدار خلیجفارس نه از مسیر شکلگیری بلوکهای نظامی انحصاری، بلکه از رهگذر پذیرش سرنوشت امنیتی مشترک، گفتوگوی فراگیر و مشارکت مسئولانه همه کشورهای منطقه، بدون مداخلات آمریکا و غرب، حاصل خواهد شد. تنها چنین ترتیباتی میتواند از پشتوانه سیاسی لازم برای تضمین استمرار و پایداری امنیت در منطقه برخوردار باشد.
0 Comments