حائد حائد در تحلیلی که اندیشکده چتم هاوس منتشر کرد، نوشت: 25 فوریه، دو حمله انتحاری در تأسیسات امنیتی تحت کنترل دولت در شهر حمص، 50 کشته و 24 نفر زخمی برجای گذاشت.

سه روز پس‌ازآن، ابو محمد جولانی، رهبر جبهه فتح شام، گروه وابسته به القاعده در سوریه مسئولیت این حملات را بر عهده گرفت و آن‌ها را آغازی برای اجرای مجموعه حملات مشابه در این کشور اعلام کرد.

درحالی‌که استفاده از حملات انتحاری همواره یکی از قوی‌ترین ابزارهای این گروه بوده است، اما با تحول در جنگ سوریه، استفاده راهبردی از این تاکتیک تغییر کرده است.

اولین حمله انتحاری در سوریه که القاعده مسئولیت آن را رسماً پذیرفت، در دسامبر 2011 اتفاق افتاد که در آن، دو بمب‌گذاری انتحاری در دمشق که به‌ظاهر هماهنگ با یکدیگر عمل کرده بودند، حداقل 44 کشته برجا گذاشت.

در این دو حمله انتحاری که شباهت زیادی به حملات اخیر داشت، دو مرکز امنیتی بسیار امن هدف قرار گرفت. عملیات انتحاری با اهداف تروریستی، در ادامه به‌عنوان یک تاکتیک نظامی در مقیاس وسیع به کار گرفته شد.

تشدید جنگ در بحران سوریه (و تغییر عملیات نظامی از تاکتیک جنگ‌وگریز چریکی به جنگ سنتی برای کنترل سرزمین‌ها) باعث تغییر در اهداف حملات انتحاری شده است.

جبهه فتح شام در آغاز جنگ از حملات انتحاری برای شکستن خطوط دفاعی دشمن و ترساندن جنگجویان دشمن استفاده می‌کرد و به همین خاطر این گروه به‌سرعت به دلیل عملیات نظامی خود علیه دولت سوریه شهرت یافت.

اما اکنون، با کاهش سطح رویارویی نظامی با حکومت سوریه، حملات انتحاری بار دیگر متداول شده است. با آزادی حلب در دسامبر 2016، قلمرو راهبردی شورشیان از دست رفت و احتمال سقوط حکومت سوریه را از بین برد.

ترکیه نیز شورشیان ذی‌نفوذ خود را برای کاهش جنگ علیه نظام سوریه زیر فشار گذاشت و در همین حال حمایت‌های خارجی نیز از سایر گروه‌های مسلح کم شد.

این عوامل، به همراه تشدید حملات تحت رهبری آمریکا علیه جبهه فتح شام، باعث شده است تا جنگ با مقیاس بزرگ علیه دولت سوریه خطرناک و غیرقابل‌پیش‌بینی قلمداد شود. ضمن آنکه جنگ با مقیاس وسیع، منابع محدود جبهه فتح شام را تحلیل برده و به حمایت اجتماعی از آن آسیب خواهد زد. مضاف به راین، هر نوع حمله به دولت سوریه، به‌ویژه حملات ناموفق، باعث تشدید حملات دولت علیه غیرنظامیان در مناطق تحت کنترل شورشیان می‌شود.

بنابراین، به نظر می‌رسد که جبهه فتح شام به گزینه امن‌تری روی آورده و برای کسب مشروعیت و حمایت بیشتر، از عملیات انتحاری استفاده می‌کند.

احیای این تاکتیک، روشی برای کاهش فشار از دست رفتن سرزمین‌ها محسوب می‌شود. بااین‌حال، این گروه ظاهراً حملات انتحاری سنتی خود را تغییر داده و به حملات پشت خطوط دشمن تبدیل کرده است. جبهه فتح شام در بیانیه اخیر خود توضیح داده است که در مقیاس وسیع به آموزش مهاجمان انتحاری پرداخته و این حملات بار دیگر تشدید خواهد شد.

نیاز این حملات به منابع ناچیز، به جبهه فتح شام امکان می‌دهد تا برای مدت بیشتری دوام بیاورد و غنائم جنگی و سرزمین‌های تحت کنترل خویش را حفظ کند. این گروه سال‌ها برای جذب و آموزش کودکان سرمایه‌گذاری کرده است و سنین پایین مهاجمان انتحاری (همه آن‌ها شش سال پیش در زمان آغاز بحران در سوریه، در سنین کودکی بودند) حاکی از آن است که نسل جدیدی از ستیزه‌جویان جوان برای اجرای این حملات آماده هستند.

روش و ماهیت حملات اخیر نشان می‌دهد که تعداد نیروهای امنیتی دولت سوریه به حد کافی نیست و ظرفیت لازم را برای تأمین امنیت منطقه خویش ندارد. همچنین، شبه‌نظامیان، مردم محلی و نیروهای خارجی که رهبری عملیات نظامی و امنیتی دولت را بر عهده دارند، صلاحیت و تجربه لازم برای پیشگیری از حملات انتحاری را ندارند.

در حال حاضر هیچ پاسخ نظامی برای این راهبرد جبهه فتح شام وجود ندارد. خطر ناشی از جبهه فتح شام تنها هنگامی کاملاً خنثی می‌شود که برای جنگ سوریه راه‌حلی سیاسی و فراگیر پیدا شود.