نخست‌وزیر انگلیس سه‌شنبه گذشته به همراه رهبران آلمان و فرانسه، پس از پایان سخنرانی رئیس‌جمهوری آمریکا درباره برجام، بیانیه‌ای را صادر کرد که در آن یادآور شد این توافق از سوی شورای امنیت سازمان ملل متحد به تصویب رسیده و به لحاظ امنیتی حائز اهمیت است.
در این بیانیه آمده است که دولت‌های یادشده، متعهد خواهند بود که این توافق پابرجا بماند و اطمینان حاصل خواهند کرد که با همکاری سایر طرف‌ها، این وضعیت ازجمله تداوم بهره‌مندی اقتصادی مردم ایران در چارچوب برجام ادامه پیدا کند.
درحالی‌که ایران خواهان تضمینی روشن از سوی طرف‌های باقی‌مانده در برجام برای پایبندی خود به این توافق است، بیانیه یادشده تأکید دارد که تهران بایستی به تعهداتش در چارچوب برجام پایبند باشد و مطابق با الزامات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی کاملاً همکاری کند.
وزیر امور خارجه انگلیس نیز طی اظهاراتی در مجلس عوام متذکر شد مادامی‌که ایران به برجام پایبند باشد، بریتانیا نیز عضو برجام می‌ماند و مردم ایران قادر خواهند بود تا از مزایای لغو تحریم‌ها در چارچوب برجام بهره‌مند شوند.
درواقع لندن معتقد است با ترغیب و حمایت از صاحبان کسب‌وکار به‌تدریج قادر خواهد بود تا قفل مناسبات تجاری میان دو کشور را باز و به تعهدات خود در برجام عمل کند.
وزارت دارایی انگلیس (خزانه‌داری) با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرده است که دولت این کشور به‌رغم خروج آمریکا از برجام از گسترش روابط تجاری با تهران حمایت کرده و شرکت‌های انگلیسی را به بهره‌برداری از فرصت‌های اقتصادی ایران تشویق می‌کند.
بر اساس برآوردهای صورت گرفته حجم مراودات تجاری میان انگلیس و ایران در حدود 360 میلیون پوند در سال برآورد می‌شود.
این میزان در طول سال‌های 2011 تا 2014 که تحریم‌های هسته‌ای علیه ایران به اوج خود رسیده بود به پایین‌ترین حد تنزل پیدا کرد اما امضای برجام در سال 2015 جان تازه‌ای را در کالبد همکاری‌های تجاری دمید و به گفته کارشناسان حجم مراودات تجاری در دوره پسا برجام، به میزان قابل توجهی افزایش یافت.
بااین‌حال خروج آمریکا از برجام و اعمال مجدد تحریم‌های هسته‌ای تا حد زیادی فضای مثبتی را که در دو سال گذشته به لطف برجام شکل‌گرفته مسموم خواهد کرد. درواقع نیت اصلی کاخ سفید با خروج از برجام، هدف قرار دادن اقتصاد و کاهش جریان ورود پول به ایران است و بدین ترتیب تداوم حمایت اروپا به‌ویژه لندن از برجام می‌تواند هزینه سنگینی را در روابط دو سوی آتلانتیک ایجاد کند.
دولت محافظه‌کار «ترزا می» که در آستانه خروج از اتحادیه اروپا قرار دارد، به‌شدت از سوی جریانات داخلی تحت‌فشار است تا راهبرد اقتصادی پسا برگزیت خود را ارائه دهد. اخیراً صندوق بین‌المللی پول (IMF) در گزارشی پیش‌بینی کرده است که عملکرد اقتصادی انگلیس به دلیل خروج از اتحادیه اروپا، طی دو سال آینده نسبت به سایر کشورهای عمده اروپایی ضعیف‌تر خواهد بود.
بر اساس گزارش منابع رسمی، حجم مراودات تجاری انگلیس و آمریکا در حال حاضر بیش از 100 میلیارد پوند در سال برآورد می‌شود و لندن امیدوار است که با بهره‌گیری از رابطه ویژه خود با واشنگتن بتواند بحران اولیه اقتصادی ناشی از برگزیت را پشت سر بگذارد.
هرچند حجم مراودات تجاری انگلیس و ایران چندان قابل توجه نیست اما به نظر می‌رسد که وجهه بین‌المللی انگلیس در حمایت از برجام به عنوان یک توافق بین‌المللی در قیاس با منافع سرشار اقتصادی تجارت با آمریکا به کلاف پیچیده‌ای تبدیل‌شده است.
نخست‌وزیر انگلیس در ادامه بیانیه‌ای که پس از سخنرانی ترامپ منتشر کرد، به طور تلویحی به آمریکا هشدار داد اقدامی نکند که مانع اجرای کامل برجام از سوی طرف‌های دیگر شود. این بیانیه می‌افزاید که ایران بایستی بتواند از مزایایی که به‌واسطه لغو تحریم‌ها مستحق آن است بهره‌مند شود.
هم‌زمان مقامات ایران نیز لازمه تداوم پایبندی خود به برجام را ارائه تضمین‌های ‘عملی’ عنوان کرده‌اند. در این رابطه قرار است وزیر خارجه کشورمان با همتایان انگلیسی، آلمانی و فرانسوی خود طی روزهای آینده ملاقات کند.
یک منبع دولت انگلیس که خواست نامش فاش نشود در پاسخ به سؤال ایرنا دراین‌باره که دولت انگلیس چگونه می‌خواهد ایران را برای ماندن در برجام متقاعد کند گفت: از نگاه انگلیس برجام یک توافق بین‌المللی است و از سوی سازمان ملل متحد به تصویب رسیده است. ما از ایران می‌خواهیم که موضع مشابهی را اتخاذ کند و آن‌ها را به این رویکرد ترغیب می‌کنیم.
او همچنین یادآور شد که انگلیس به صاحبان کسب‌وکار توصیه می‌کند که به همکاری‌های تجاری خود با ایران ادامه داده و دستورالعمل‌هایی را پس از روشن شدن وضعیت تحریم‌های آمریکا علیه ایران منتشر خواهد کرد.
این مقام انگلیسی همچنین مساله شکایت از آمریکا به دلیل خروج از برجام به شورای امنیت را ‘مفید’ ندانست و گفت که انگلیس تلاش می‌کند تا برجام ‘دست‌نخورده بماند.’
ترامپ از آغاز کارزار تبلیغات ریاست جمهوری آمریکا ، برجام را بدترین توافق تاریخ این کشور خوانده و وعده داده بود که از این توافق خارج می‌شود. اکنون بایستی منتظر ماند و دید که اروپا برای حفاظت از سندی که آن را نتیجه یک دهه دیپلماسی کوشا می‌داند چه تضمینی ارائه خواهد داد.

منبع: ایرنا