طبق گزارش مؤسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک (IISS) در لندن که به بررسی روندها و بودجه‌های نظامی در سراسر جهان می‌پردازد، قدرت نظامی چین در حال رسیدن به برابری با کشورهای غربی است. این مؤسسه با اشاره به اینکه هواپیماهای بدون‌سرنشین چینی در نیجریه و عربستان سعودی دیده شده‌اند، قدرت نیروی هوایی چین را نزدیک به کشورهای اروپایی دانسته‌است. جان چپمن، مدیر این مؤسسه، خاطرنشان کرده‌است که «دیگر نمی‌توان به برتری نظامی غرب مطمئن بود».

دولت چین هر سال در ماه مارس، یک رقم کلی واحد برای هزینه‌های نظامی ملی شامل شامل حقوق کارکنان، هزینه‌های آموزش، نگهداری از تجهیزات، پشتیبانی از عملیات‌های کنونی و آینده و توسعه و خرید تسلیحات و تجهیزات و خودروهای جدید منتشر می‌کند.(۱)

نمودار ۱- بودجه نظامی سالانه چین بر حسب میلیارد دلار آمریکا

منبع: http://www.globalsecurity.org/military/world/china/budget-table.htm (۹)

بودجه نظامی چین حدود دو درصد از تولید ناخالص داخلی‌اش را تشکیل می‌دهد، یعنی همان مقداری که ناتو به اعضایش توصیه می‌کند به نیروهای مسلح اختصاص دهند.

نمودار ۲- بودجه نظامی چین بر اساس درصدی از تولید ناخالص ملی

منبع: http://www.globalsecurity.org/military/world/china/budget-table.htm (۹)

در سال ۲۰۱۵، رقم رسمی هزینه‌های دفاعی دولت چین، ۱۴۶ میلیارد دلار بود که نسبت به سال ۲۰۱۴ (۱۳۱ میلیارد دلار)، یک افزایش ۱۱ درصدی را نشان می‌داد.(۲) در سال ۲۰۱۶، بودجه نظامی چین به حدود ۱۴۷ میلیارد دلار رسید که نسبت به سال قبل، ۶ تا ۷ درصد رشد داشت. این رقم، بودجه نظامی چین را به بیشترین بودجه نظامی در جهان پس از آمریکا تبدیل می‌کند.(۳) طبق گزارش مؤسسه پژوهش صلح بین‌المللی استکهلم (SIPRI)، چین در سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۴، به سومین صادرکننده بزرگ تسلیحات عمده در جهان تبدیل شد. بخش عمده صادرات (بیش از ۶۸ درصد) به مقصد سه کشور پاکستان، بنگلادش و میانمار است. چین همچنین تسلیحات عمده را به هجده کشور آفریقایی صادر می‌کند.(۴)

طبق پیش‌بینی‌های دفاعی مؤسسه نظامی جین (Jane’s Information Group) در سال ۲۰۱۲، تخمین زده شد که بودجه دفاعی چین بین سال‌های ۲۰۱۱ و ۲۰۱۵ از حدود ۱۱۹ میلیارد دلار به حدود ۲۳۸ میلیارد دلار می‌رسد.(۷) این رقم بیشتر از مجموع بودجه‌های نظامی سایر کشورهای بزرگ آسیا و البته کمتر از بودجه نظامی آمریکا در سال ۲۰۱۳ (بیش از ۵۰۰ میلیارد دلار) است، اما بودجه نظامی آمریکا، به طور کلی، در سال‌های اخیر روند کاهشی داشته‌است. در فوریه ۲۰۱۷، نشریه «پاپیولر مکانیکس» تخمین زد که بودجه نظامی چین بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار است.(۸)

جدول زیر مقایسه بودجه نظامی چند کشور بزرگ را به میلیارد دلار در سال ۲۰۱۳-۲۰۱۲ نشان می‌دهد:

اسرائیل و روسیه همچنان مهم‌ترین صادرکنندگان تسلیحات به چین هستند. صدور تسلیحات از سوی اسرائیل که به برخی از آخرین فناوری‌های تسلیحاتی آمریکا دسترسی دارد، یکی از مسائل چالشی در روابط آمریکا و اسرائیل به شمار می‌آید.

با وجود پیشرفت‌های نظامی چین، نقاط ضعف آن را هم باید در نظر داشت. چین تلاش کرده‌است تا موتورهای مناسبی برای جت‌های جنگنده نسل پنجم خود بسازد، اما تا کنون موفق نبوده‌است. چین همچنین در زمینه کنترل و هشدار زودهنگام هوابرد (آواکس) فوق‌العاده ضعیف است و از سوی دیگر، فقط یک ناو هواپیمابر دارد حال‌آنکه نیروی دریایی آمریکا دارای یازده ناو هواپیمابر است. با این حال، ظهور قدرت نظامی تازه‌نفس چین در منطقه قطعاً پیامدهای مهمی خواهد داشت که باید مد نظر پژوهشگران حوزه علوم نظامی و ژئواستراتژیک قرار گیرد.

منابع

1- John Pike. “China Military Spending/Budget”. globalsecurity.org

2- “What does China really spend on its military?”. ChinaPower, CSIS

3- Branigan, Tania. “China targets 7.5% growth and declares war on pollution”. Guardian.

4- “Trends in International Arms Transfer, 2014”. www.sipri.org. Stockholm International Peace Research Institute

5- “The 15 major spender countries in 2011 (table)”. sipri.org.

6- “East-West military gap rapidly shrinking: report”, By Peter Apps, Reuters

7- AIRSHOW-Fighters, radar, marine patrols top Asia’s military wish-list, Raju Gopalakrishnan, Reuters

8- “China’s Military Power Nears “Parity” With the West, Report Says”. Popular Mechanics., Feb 16 2017

9- Military budget of China. (2017, July 26). In Wikipedia, The Free Encyclopedia. Retrieved 04:47, August 16, 2017