شورای راهبردی آنلاین-رصد: از نگاه رئیس شورای امور بینالملل روسیه، ترکیه نه یک دشمن و نه یک متحد کامل برای روسیه است؛ بلکه یک قدرت مستقل منطقهای است که مسکو باید همزمان با آن به همکاری و رقابت بپردازد. به همین دلیل روابط روسیه و ترکیه در آینده نیز بر پایه ترکیبی از گفتوگو، موازنه منافع و مدیریت اختلافات ادامه خواهد یافت.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشهای امنیتی میان پاکستان و افغانستان، اسلامآباد و کشورهای آسیای مرکزی را به سمت کریدورهای جایگزین از طریق چین و ایران سوق داده است. موفقیت مسیر جدید قرقیزستان–چین–پاکستان و توسعه مسیرهای ترانزیتی از طریق ایران، نشان میدهد که افغانستان بهتدریج در حال از دست دادن جایگاه سنتی خود بهعنوان حلقه اتصال آسیای مرکزی به آبهای آزاد است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نظم جهانی معمولاً با مفاهیم مکانی و جغرافیایی توصیف میشود؛ دولتها از مرزهای خود دفاع میکنند، حوزههای نفوذ میسازند، بر سر مناطق دریایی رقابت میکنند و برای کنترل زنجیرههای تأمین و نهادهای بینالمللی تلاش میکنند. اما سیاست بینالملل تنها در فضا شکل نمیگیرد، بلکه زمان نیز در آن نقشی اساسی دارد. مفاهیمی مانند قدرت، نظم، بحران و راهبرد بر تصورات خاصی از زمان سیاسی استوارند، هرچند این تصورات اغلب نادیده گرفته میشوند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «زمانی که آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه به ایران حمله کردند، ایران با تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز واکنش نشان داد. از آن زمان، توجه جهان به چگونگی بازگشایی این گذرگاه حیاتی معطوف شده است. دولت آمریکا حتی یک طرح بیمه برای کشتیهایی که مایل به عبور از تنگه بودند ایجاد کرد، اما تقریباً هیچ کشتیای از آن استفاده نکرد. دلیل این امر آن است که مشکل اصلی بیمه نیست، بلکه جان دریانوردان است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: از نگاه رئیس شورای امور بینالملل روسیه، ترکیه نه یک دشمن و نه یک متحد کامل برای روسیه است؛ بلکه یک قدرت مستقل منطقهای است که مسکو باید همزمان با آن به همکاری و رقابت بپردازد. به همین دلیل روابط روسیه و ترکیه در آینده نیز بر پایه ترکیبی از گفتوگو، موازنه منافع و مدیریت اختلافات ادامه خواهد یافت.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشهای امنیتی میان پاکستان و افغانستان، اسلامآباد و کشورهای آسیای مرکزی را به سمت کریدورهای جایگزین از طریق چین و ایران سوق داده است. موفقیت مسیر جدید قرقیزستان–چین–پاکستان و توسعه مسیرهای ترانزیتی از طریق ایران، نشان میدهد که افغانستان بهتدریج در حال از دست دادن جایگاه سنتی خود بهعنوان حلقه اتصال آسیای مرکزی به آبهای آزاد است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نظم جهانی معمولاً با مفاهیم مکانی و جغرافیایی توصیف میشود؛ دولتها از مرزهای خود دفاع میکنند، حوزههای نفوذ میسازند، بر سر مناطق دریایی رقابت میکنند و برای کنترل زنجیرههای تأمین و نهادهای بینالمللی تلاش میکنند. اما سیاست بینالملل تنها در فضا شکل نمیگیرد، بلکه زمان نیز در آن نقشی اساسی دارد. مفاهیمی مانند قدرت، نظم، بحران و راهبرد بر تصورات خاصی از زمان سیاسی استوارند، هرچند این تصورات اغلب نادیده گرفته میشوند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «زمانی که آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه به ایران حمله کردند، ایران با تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز واکنش نشان داد. از آن زمان، توجه جهان به چگونگی بازگشایی این گذرگاه حیاتی معطوف شده است. دولت آمریکا حتی یک طرح بیمه برای کشتیهایی که مایل به عبور از تنگه بودند ایجاد کرد، اما تقریباً هیچ کشتیای از آن استفاده نکرد. دلیل این امر آن است که مشکل اصلی بیمه نیست، بلکه جان دریانوردان است.»
دیمیتری ترنین، رئیس شورای امور بینالملل روسیه، در گفتگویی با مجله تخصصی «روابط بینالملل و مطالعات راهبردی» ایتالیا (LIMES)، روابط روسیه و ترکیه را ترکیبی از همکاری و رقابت توصیف کرد و گفت که ترکیه برای مسکو، هم یک «دولت دوست» و هم یک بازیگر پیچیده و مستقل است که گفتگو و رقابت با آن اجتنابناپذیر است.
به گفته ترنین، ترکیه برای روسیه یک همسایه تاریخی، قدرت منطقهای مهم و شریک اقتصادی بزرگ است. ترکیه با وجود عضویت در ناتو، تنها عضو این پیمان است که به تحریمهای ضدروسی نپیوسته و از این رو در فهرست کشورهای «دوست» روسیه قرار دارد. ترکیه برای روسیه، بیش از هر چیز، همسایهای با بیش از ۵۰۰ سال سابقه روابط دوجانبه است. ترکیه یک قدرت منطقهای مهم و بلندپرواز است. همچنین یکی از شرکای اقتصادی پیشرو روسیه است. در اصل، ترکیه عضو ناتو با بزرگترین نیروی نظامی در این اتحاد پس از آمریکا است. با این حال، تنها عضو ناتو است که از پیوستن به رژیم تحریمها علیه روسیه خودداری کرده است. بنابراین، برخلاف همه اعضای اتحادیه اروپا، ترکیه رسما توسط روسیه به عنوان یک کشور دوست معرفی شده است. این بدان معنا نیست که مسکو و آنکارا در بسیاری از مسائل مهم، از جمله بحرانهای اوکراین یا لیبی، دیدگاههای یکسانی دارند. با این حال، روسها و ترکها در جایی که اختلاف نظر دارند یا رقابت میکنند، به دنبال درک بهتر مواضع یکدیگر و با هدف ایجاد زمینههای مشترک، وارد گفتگو میشوند.
رقابت در آسیای مرکزی
ترنین معتقد است که تلاش ترکیه برای تقویت «جهان ترک» در آسیای مرکزی طبیعی است، همانگونه که روسیه در حوزه روسی و اسلاوی از منافع خود دفاع میکند. او میگوید که روسیه با نگرانی شدید به این روند نگاه نمیکند، زیرا کشورهای ترکزبان آسیای مرکزی یک سیاست خارجی چندجانبه دارند و ترکیه تنها یکی از وجوه این سیاست خارجی است.
قفقاز جنوبی و ارمنستان
به گفته ترنین عادیسازی روابط ترکیه و ارمنستان لزوما حضور روسیه را در قفقاز جنوبی تضعیف نمیکند. به اعتقاد وی، رهبری فعلی ارمنستان در حال فاصله گرفتن از روسیه است، اما احتمال پیوستن این کشور به اروپا بسیار ضعیف است و ممکن است در نهایت بیشتر به ترکیه وابسته شود.
ترکیه و ناتو
ترنین ترکیه را صرفاً بازوی ناتو نمیداند. از نظر او، رجب طیب اردوغان توانسته جایگاهی ویژه برای ترکیه در ناتو ایجاد و روابط مستقل با روسیه را حفظ کند. با توجه به شرایط فعلی، از نظر مسکو سایر کشورهای ناتو، نه ترکیه، یک خطر آشکار محسوب میشوند.
پروژههای اوراسیایی روسیه
به گفته او، پروژههایی مانند «مشارکت بزرگ اوراسیایی» و ساختار امنیتی اوراسیا برای همه کشورهای منطقه، از جمله ترکیه، باز است. با این حال موفقیت آنها به عضویت ترکیه وابسته نیست.
دریای سیاه پس از جنگ اوکراین
ترنین معتقد است اگر جنگ اوکراین بدون یک توافق صلح واقعی پایان یابد، دریای سیاه همچنان بیثبات، پر از حوادث و مستعد از سرگیری جنگ خواهد ماند. اما در صورت صلح پایدار، روسیه و ترکیه میتوانند در حفظ ثبات منطقه نقش مهمی ایفا کنند.
راهبرد ترکیه در مدیترانه و منافع روسیه
از نظر ترنین منافع روسیه و ترکیه در منطقه در تعدادی از مسائل متفاوت و ممکن است در چند مورد با هم در تضاد باشند. با این حال، با توجه به حسن نیت متقابل و درک مشترک از اهمیت حفظ ثبات روابط، تفاهمهای معقولی میتواند وجود داشته باشد که از برخورد روسیه و ترکیه جلوگیری و حتی امکان همکاری را فراهم کند.
سوریه و لیبی
او میگوید هدف اصلی روسیه در سوریه حفظ پایگاههای هوایی در حمیمیم و طرطوس است. روسیه نقش امنیتی خود را در سوریه به میزان قابل توجهی کاهش داده و ترکیه به بازیگر خارجی اصلی در سوریه تبدیل شده است. درباره لیبی نیز امکان همکاری وجود دارد، اما این موضوع به رویکرد ترکیه در قبال تلاشهای غرب برای محدود کردن نفوذ روسیه بستگی دارد.
روابط روسیه و رژیم اسرائیل
ترنین تاکید میکند که اسرائیل نیز مانند ترکیه از نگاه مسکو یک «دوست» محسوب میشود. اگرچه روسیه حمله آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کرده و اسرائیل از روابط نزدیک مسکو و تهران ناراضی است، اما دو طرف توانستهاند از قطع غیرضروری روابط جلوگیری و روابط را در سطح کاری حفظ کنند. از نظر ترنین هدف اسرائیل برای رسیدن به امنیت دائمی با زور قابل دستیابی نیست و دو جنگ اسرائیل عیله ایران نشان داد که امنیت دائمی توسط نیروی نظامی یک خیال واهی است. به عقیده او تهدید اسرائیل به جنگ جدید علیه ایران، منطقا تهران را به سمت نزدیکتر شدن به مسکو و پکن سوق میدهد.
احتمال درگیری ترکیه و رژیم اسرائیل
ترنین در پاسخ به این پرسش که روسیه در صورت درگیری میان ترکیه و اسرائیل از کدام طرف حمایت خواهد کرد، گفت: «هر دو دوستان روسیه هستند. بنابراین مسکو جانب هیچیک را نخواهد گرفت و برای صلح تلاش کرده و نقش میانجی را ایفا خواهد کرد.»
0 Comments