جدیدترین مطالب
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
أحدث المقالات
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
آمریکا عامل تقویت تسلیحات راهبردی چین

فرانک ای. رز در مقالهای که بر روی وبسایت موسسه بروکینگز منتشر شد، نوشت: در سخنرانی اخیرم در موسسه امور بینالملل فنلاند در هلسینکی گفتم که واردکردن چین در چارچوب آینده هدف صحیحی است اما ظاهراً برنامهای برای رسیدن به آن وجود ندارد. در آن سخنرانی درباره این موارد صحبت شد. 1- سیاست، برنامهها و دکترین هستهای چین 2- توسعه قابلیتهای نظامی نامتقارن این کشور بهویژه نیروی موشکی بالستیک و کروز با برد متوسط و میان برد، قابلیتهای ضد ماهواره و تسلیحات سایبری تهاجمی 3- ارزیابی شخصی من از پیشنهاد دولت ترامپ و 4- برخی توصیههای عملگرایانه در خصوص اینکه آمریکا چطور میتواند به این هدف در بلندمدت دست یابد.
برنامهها و چالش هستهای چین
نیروهای هستهای چین برای آمریکا چالشی متفاوت از چالش روسیه است. چین از زمانی که در سال 1964 به تسلیحات هستهای دستیافت، سیاست «عدم استفاده اول» را دنبال کرده است؛ به این معنا که چین در هیچ زمان و تحت هیچ شرایطی اولین کشور استفادهکننده از تسلیحات هستهای نخواهد بود. بااینحال همانطور که وزارت دفاع آمریکا در گزارش اخیرش اعلام کرده است، «شرایطی که تحت آن دیگر این سیاست چین اعمال نخواهد شد، همچنان مبهم است». اگرچه چین نیروهای هستهای راهبردی خود را در یک دهه گذشته بهطورجدی مدرنیزه کرده است اما هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد این کشور میخواهد فراتر از نیروی بازدارندگی حداقلی حرکت کند یا اینکه به دنبال برابری هستهای راهبردی با آمریکا باشد.
درواقع در کل برنامه مدرنیزهسازی هستهای چین بر این مسئله متمرکز است که اطمینان حاصل شود با کاهش میزان آسیبپذیری نیروهای هستهای چین، امکان بقای این نیروها در برابر حمله اول بیشتر خواهد شد. چین در حال افزایش تعداد موشکهای بالستیک بینقارهای قابل بقاء در زرادخانه این کشور است. همچنین به بهبود بازدارندگی مستقر در دریا نیز ادامه میدهد. موشک بالستیک قابل پرتاب از زیردریایی JL-2 نیز وقتی تکمیل شود، اولین قابلیت هستهای دوربرد مستقر در دریا را برای چین فراهم میکند. این کشور همچنین یک وسیله سبک مافوق صوت را آزمایش کرده و قصدش را برای تولید نسل بعدی بمبافکنهای دارای قابلیت هستهای اعلام کرده است.
چین مانند روسیه، نگران توسعه دفاع موشکی آمریکا و تأثیر احتمالی آن بر بازدارندگی هستهای راهبردی این کشور است. آرایش دفاع موشکی آمریکا بهاحتمالزیاد محرک اصلی تصمیم چین برای استقرار کلاهکهای MIRV بر روی برخی موشکهای بالستیک قارهپیما است. طبق گزارش 2017 موسسه پژوهش صلح بینالمللی استکهلم «چین استقرار MIRV را در اولویت قرار داده است تا در پاسخ به پیشرفتهای دفاع موشکی آمریکا و تا حدود کمتری هند، قابلیت نفوذ کلاهکی خود را بهبود بخشد.»
درهرصورت برخی کارشناسان این امر را زیر سؤال میبرند. بهعنوانمثال رابرت اشلی، مدیر آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا در یک سخنرانی در ماه مه 2019 ادعا کرد: «در دهه آینده، احتمالا چین قصد دارد در جریان سریعترین گسترش زرادخانه هستهای تاریخ این کشور، انبار مهمات هستهای خود را دو برابر کند.» اگرچه چین درصورتیکه قصدش را داشته باشد از توان و منابع گسترش قابلتوجه نیروهای هستهای خود برخوردار است اما تصمیمش در خصوص گسترش قابلتوجه ابعاد تسلیحات هستهای به شرایط راهبردی، بهویژه توانایی مفروضش برای حفظ یک قابلیت ایمن و قابل بقاء برای حمله دوم، بستگی خواهد داشت. چین بهویژه هنگام تصمیمگیری درباره ابعاد و ترکیب زرادخانه هستهای خود به تحول دفاع موشکی راهبردی آمریکا توجه خواهد داشت.
0 Comments