جدیدترین مطالب

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

Loading

أحدث المقالات

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

Loading

اروپای قدرتمند؛ اروپای مطلوب از منظر بایدن

شورای راهبردی آنلاین – رصد: پیروزی جو بایدن در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا موجب آرامش سراسر اروپا شده است. بسیاری از کشورهای این قاره بیم آن داشتند که دوره دوم دونالد ترامپ بقای اتحادیه اروپا را به مخاطره بیندازد. بایدن حداقل چشم‌انداز برقراری روابط عادی فرا آتلانتیک را نوید می‌دهد. بسیاری تصور می‌کنند که آمریکا به رهبری نظم بین‌المللی لیبرال بازخواهد گشت و اروپا هم از طریق دیپلماسی قدرت نرم، نقش پشتیبانی خواهد داشت.

مارک لئونارد در یادداشتی که وب‌سایت شورای روابط خارجی اروپا آن را منتشر کرد؛ نوشت: یا این حال، چنین تصوری خیال خام است. خیلی قبل از ترامپ و دکترین «اول آمریکا»ی او، مجموعه‌ای از بحران‌ها (رسوایی جنگ عراق، رکود بزرگ و کووید-19) اراده آمریکا برای تداوم خدمت به‌عنوان پلیس جهان را سست کرده بود. طی چهار سال اخیر نیز سایر قدرت‌ها (چین، روسیه، ترکیه، ایران، عربستان، اسرائیل، امارات و بسیاری دیگر) خلأ ناشی از سیاست درون‌گرای آمریکا را پرکرده‌اند. چین و سایر قدرت‌ها غالب ساختار اداره جهانی را در اختیار گرفته و در حال حاضر وارد رقابت قدرت‌های بزرگ‌شده‌اند.

به‌رغم این تحولات ژئوپلیتیکی، برخی کشورهای اروپایی طرفدار فرا آتلانتیک، به خاطر نگرانی از آزردگی آمریکا، در پیگیری خوداتکایی هرچه بیشتر تردید داشتند درحالی‌که سایر کشورها در نهان آرزومند پیروزی ترامپ بودند تا اروپا (به‌ویژه آلمان) را از خوش‌باوری بیرون بیاورد. این کشورها معتقدند که اروپا طی چهار سال گذشته در مقایسه با کل دوره اوباما، جرج بوش و بیل کلینتون، پیشرفت بیشتری در جهت تضمین استقلال خویش داشته است.

سیاستمداران طرفدار ائتلاف فرا آتلانتیک به‌طور متناقضی خواهان نتیجه‌ای هستند که ممکن است به نابودی این ائتلاف بینجامد.

آمریکا زمانی در مورد استقلال راهبردی و دفاعی اروپا دوپهلو عمل کرده و نگران حفظ برتری راهبردی جهانی خویش بود اما با تغییر قدرت به‌طرف شرق، دولت‌های متوالی آمریکا توجه، پول و قدرت نظامی را تا جای ممکن به هند-اقیانوسیه سوق داده‌اند. آمریکا نمی‌خواهد که در «جنگ‌های بی‌پایان» در خاورمیانه یا در رویارویی سیاسی در شرق اروپا و بالکان گرفتار شود.

ازاین‌رو، برنامه ریزان راهبردی آمریکا امروز با اروپای قدرتمند و مستقل مشکلی ندارند بلکه اروپای ضعیف مانع از تمرکز منابع ناکافی آمریکا به رقابت با چین خواهد شد. آمریکا نیازمند شرکاست نه مجموعه‌ای از کشورهای نیازمندی که مسئولیت رفاه خود را بر عهده نگیرند. دولت بایدن می‌خواهد اروپا به‌جای افزودن بر مشکلات، راه‌حل ارائه کند.

طرفداران فرا آتلانتیک با دوراندیشی به این نتیجه می‌رسند که در حال حاضر وظیفه ضروری آن‌ها برقراری روابط فرا آتلانتیک نیست بلکه ایجاد تغییر و تحول در آن است. اتحادیه اروپا در صورت دستیابی به استقلال راهبردی احتمالاً در مسائلی نظیر حریم خصوصی اطلاعاتی، سیاست انرژی، یا حتی تجارت جهانی، همواره با آمریکا همسو نباشد؛ اما این اختلاف‌نظرها را واقع‌گرایانه مدیریت خواهد کرد و همیشه در مسائل مبتنی بر ارزش‌ها، در کنار آمریکا خواهد بود. کشورهای اروپایی نباید منتظر اعلان آمادگی رئیس‌جمهوری بعدی آمریکا باشند، بلکه باید پیشاپیش از انتظارات آمریکا آگاهی داشته و برای پیوستن به آن در نیمه‌ی راه، آمادگی داشته باشد.

در مورد چین، مثلاً در خصوص مسئله 5 جی، اروپا نباید منتظر دستورالعمل آمریکا باشد بلکه باید زمینه را برای چیزی شبیه به «شراکت فراآتلانتیک-ترنس پاسیفیک» جامع آماده سازد. برای دور زدن مقاومت چین در برابر اصلاح اساسی ساختار تجارت بین‌المللی و همچنین فشار بر این کشور برای مهار فعالیت‌های اخلالگرانه آن در بازار، تمهیدات جدیدی لازم است.

به همین ترتیب، در مورد روسیه نیز اروپا باید با پیشبرد «شراکت شرق [اروپا]»، همکاری‌های امنیتی آمریکا و اروپا را به خطوط اول این منازعه سوق دهد. در خصوص تغییرات اقلیمی، اروپا باید سریعاً به توسعه مکانیسم تعدیل محدودیت‌های [انتشار] کربن آمریکا-اروپا پرداخته و برای پیشبرد رقابت‌پذیری اقتصادی در ائتلاف فن‌آوری سبز سرمایه‌گذاری بیشتری انجام دهد. همچنین، در خصوص ایران، اروپا می‌تواند ازسرگیری مذاکرات در مورد اصلاح توافق هسته‌ای باهدف کاهش تنش‌ها در سراسر منطقه را مدنظر قرار دهد.

از دیدگاه آمریکا، بزرگ‌ترین تهدید برای فرا آتلانتیک، استقلال اروپا نیست بلکه وابستگی اروپاست. ترامپ چهار سال اخیر را صرف کنترل اختلافات درونی اروپا کرده است. اگر بایدن می‌خواهد رهبری آمریکا در قرن بیست ویکم را احیا کند، باید اروپا را به خوداتکایی هرچه بیشتر سوق دهد.

بایدن به مردم آمریکا قول داده است پیگیر اتحاد بوده و به «دوران شوم اهریمن سازی» پایان دهد. وی می‌تواند همین کار را برای اروپا نیز انجام داده و بدون تحمیل هر نوع هزینه‌بر مالیات‌دهندگان آمریکا، کشورهای مخرب وحدت داخلی اروپا (لهستان و مجارستان) را تحت‌فشار مضاعف قرار دهد. بایدن از روز اول باید به دولت‌های این کشورها خاطرنشان سازد که راه کاخ سفید از بروکسل می‌گذرد. این امر وی را بیش از ترامپ به حامی استقلال اروپا تبدیل خواهد کرد و بیانگر گامی بزرگ در جهت اجرای راهبرد بزرگ جدید آمریکا خواهد بود.

بین این رویکرد و بحث در مورد کووید-19 توازن مهمی وجود دارد. مهم‌ترین اولویت پسا-همه گیری، «بازسازی» وضع پیشا-همه گیری نیست بلکه استفاده از این بحران به‌عنوان فرصتی برای ترمیم چیزهایی است که قبلاً شکسته‌اند.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *