جدیدترین مطالب

طرح امپریالیستی ترامپ برای کنترل نفت عراق

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «دولت ترامپ هم‌زمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخست‌وزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکت‌های آمریکایی پیش می‌برد.»

تحلیلی بر اهمیت بریکس برای اعضای این گروه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: ‌«بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل می‌دهد، اما همچنان با پرسش‌هایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبه‌روست.»

نگاهی به روابط دفاعی اتحادیه اروپا-آمریکا

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیت‌های نظامی کلیدی و تضمین‌های امنیتی، به‌ویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخت‌رسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»

تأملی در ظرفیت‌ها و چالش‌های اجلاس استانبول

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحران‌های غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنی‌ها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.

از «پیمان مکه» تا «امنیت جمعی»؛ فرصت تاریخی برای غرب آسیا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئت‌های عالی‌رتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنش‌های نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب می‌شود.

کاهش آب دریای خزر و لایروبی در ولگا و ولگا-دن: نیاز به یک رویکرد جامع وسازوکار مشترک بین کشورهای ساحلی

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»

اصلاح نظم جهانی با تقویت نقش کشورهای جنوب

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»

Loading

أحدث المقالات

طرح امپریالیستی ترامپ برای کنترل نفت عراق

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «دولت ترامپ هم‌زمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخست‌وزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکت‌های آمریکایی پیش می‌برد.»

تحلیلی بر اهمیت بریکس برای اعضای این گروه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: ‌«بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل می‌دهد، اما همچنان با پرسش‌هایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبه‌روست.»

نگاهی به روابط دفاعی اتحادیه اروپا-آمریکا

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیت‌های نظامی کلیدی و تضمین‌های امنیتی، به‌ویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخت‌رسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»

تأملی در ظرفیت‌ها و چالش‌های اجلاس استانبول

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحران‌های غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنی‌ها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.

از «پیمان مکه» تا «امنیت جمعی»؛ فرصت تاریخی برای غرب آسیا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئت‌های عالی‌رتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنش‌های نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب می‌شود.

کاهش آب دریای خزر و لایروبی در ولگا و ولگا-دن: نیاز به یک رویکرد جامع وسازوکار مشترک بین کشورهای ساحلی

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیست‌محیطی یا آب‌شناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»

اصلاح نظم جهانی با تقویت نقش کشورهای جنوب

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ تحولات در نظم جهانی، فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد می‌کند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بین‌الملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شده‌اند، نفوذ بیشتری در روابط بین‌الملل کسب کرده‌اند و می‌توانند شبکه‌های جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد می‌کند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کم‌درآمد است.»

Loading

«سپر کشتیرانی» و اشتباه محاسبه راهبردی واشنگتن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر آمریکا به برخورد با منابع جهانی مشترک به عنوان یک میدان‌نبرد با حاصل جمع صفر ادامه دهد، ممکن است در نهایت نه تنها رقیبش را به گوشه نراند، بلکه خودش را هم از بطن زیرساخت جهان مدرن منزوی کند.»

عمران خالد در تحلیلی که در وب‌سایت «فارین پالسی این فوکوس» منتشر شد، نوشت: دولت ترامپ پیش از نشست مه ۲۰۲۶، موجی از تحریم‌ها را علیه پالایشگاه «هنگلی» در دالیان و ۴۰ نهاد کشتیرانی مرتبط با آن اعمال کرد. کاخ سفید احتمالاً تصور می‌کرد که با تنگ‌تر کردن حلقه مالی بر زنجیره‌های تأمین انرژی چین، موقعیت مسلط خود را تثبیت می‌کند. با این حال، ارزیابی واقع‌بینانه از چشم‌انداز دریانوردی جهانی خلاف آن را ثابت می‌کند. واشنگتن تلاش کرده تا از اهرم‌های قرن بیستمی در برابر واقعیتی از جنس قرن بیست و یکم استفاده کند؛ اقدامی که نه تنها برگ برنده‌ای خلق نکرده، بلکه پکن را ناخواسته به سمت فعال‌سازی «سپر کشتیرانی» سوق داده است.

منطق آمریکا بر این فرض استوار است که تجارت جهانی همچنان به صورت یک نظام غرب‌محور باقی مانده که در آن دسترسی به دریاها امتیازی است که آن را هژمونی مالی و دریایی آمریکا اعطا می‌کند. این فرض به طور فزاینده‌ای از واقعیت فاصله گرفته است. بیش از یک دهه است که پکن از «مدل خطی تجارت» به سمت «مدل چند بعدی» حرکت کرده که یک نظام دریایی جهانی یکپارچه، دارای پشتیبان و خودتقویت‌شونده است که برای مقاومت در برابر فشار حداکثری طراحی شده است. واشنگتن با تحریم «ناوگان سایه» تانکرها، در حال ضربه زدن به حاشیه تجارت چین نبود، بلکه به سیستمی حمله کرد که از قبل ایمنی قابل توجهی در برابر صلاحیت قضایی غرب پیدا کرده بود.

بنیاد صنعتی این «سپر کشتیرانی» را در نظر بگیرید. تا سه‌ماهه اول ۲۰۲۶، تسلط چین در کشتی‌سازی به نقطه‌ای از تمرکز ساختاری رسیده که جهان هرگز مشابهش را ندیده است. کارخانه‌های چینی اکنون بیش از ۵۵ درصد از کل تولید کشتی‌سازی جهان را در اختیار دارند. در دو ماه اول سال ۲۰۲۶، تحویل کشتی‌ها نسبت به سال قبل ۳۸ درصد افزایش یافت. این دیگر فقط سهم بازار تجاری نیست؛ چین مالک ابزار تولید ناوگان جهانی است. در جهانی که ۹۰ درصد تجارت از طریق دریا جابجا می‌شود، کشوری که کشتی‌ها را می‌سازد و کنترل کانتینرها را در دست دارد، از یک قدرت وتو بر ثبات جهانی برخوردار است که فراتر از دامنه نفوذ دلار آمریکاست.

این ظرفیت صنعتی توسط شبکه‌ای جهانی از زیرساخت‌های بندری پشتیبانی می‌شود که به عنوان یک مکانیسم فیزیکی ضدتحریم عمل می‌کند. از پیرئوس در یونان تا مرکز لجستیک در گوادر پاکستان، شرکت‌های دولتی چین در بیش از ۱۰۰ بندر در ۵۰ کشور مدیریت یا سهام‌ دارند. در حالی که تحلیلگران غربی بر تنگه هرمز تمرکز کرده‌اند، پکن در دهه گذشته کریدور اقتصادی چین-پاکستان (CPEC) را شتاب بخشیده و «معمای ملاکا» را به یادگاری از گذشته تبدیل کرده است.

اعمال تحریم‌ها در آستانه نشست مه ۲۰۲۶، عملاً اهرم فشار آمریکا را تضعیف کرد. در دنیای دیپلماسی پرریسک، تهدید به تحریم ارزشمندتر از اجرای آن است. زمانی که فشار مالی بر نهادی مانند «هنگلی» (با ظرفیت ۴۰۰ هزار بشکه در روز) اعمال شد، هدف چاره‌ای جز تسریع در ادغام خود در زیست‌بوم‌های مالی جایگزین و غیرغربی نداشت. این روند هم‌اکنون در حال وقوع است. تاب‌آوری چین در تحرکات قانونی اخیر نیز تبلور یافته است: فرمان شماره ۸۳۴ شورای دولتی چین (۷ آوریل ۲۰۲۶) یک چارچوب مبتنی بر امنیت ملی برای نظارت بر زنجیره تأمین ایجاد کرد که به پکن امکان «محاصره محاصره‌کنندگان» را می‌دهد.

خطر راهبردی گسترده‌تر برای آمریکا، منزوی کردن متحدانش است. شرکای اروپایی و آسیایی که به قابل پیش‌بینی بودن کشتیرانی جهانی متکی هستند، «فروپاشی مدیریت‌شده» بازارهای انرژی را با نگرانی عمیقی می‌نگرند. در حالی که واشنگتن بر اقدامات تنبیهی متمرکز است، پکن خود را در جایگاه ضامن اتصال دریایی قرار می‌دهد. این کشورها به دنبال یک «چانه‌زنی بزرگ» برای حفظ هژمونی آمریکا نیستند؛ بلکه به دنبال سیستمی هستند که کار کند.

صرف‌نظر از نتیجه خاص دیدار میان رهبران دو کشور در مه ۲۰۲۶، واقعیت ساختاری تغییر نکرده است: کنترل چین بر گره‌های تجارت جهانی، از فولاد در کارخانه‌های کشتی‌سازی تا جرثقیل‌ها در بنادر، سطحی از حفاظت را فراهم می‌کند که تحریم‌های ثانویه قادر به شکستن آن نیستند. «سپر کشتیرانی» یادآور این نکته است که در سال ۲۰۲۶، قدرت نه با توانایی متوقف کردن جریان کالاها، بلکه با ظرفیت تضمین ادامه حرکت آنها تعریف می‌شود.

اگر آمریکا به برخورد با منابع جهانی مشترک  به عنوان «میدان‌نبرد با حاصل جمع صفر» ادامه دهد، ممکن است در نهایت نه تنها رقیبش را به گوشه نراند، بلکه خودش را هم از بطن زیرساخت جهان مدرن منزوی کند. مسیری که واشنگتن در پیش گرفته، لزوماً به یک معامله بهتر منجر نمی‌شود بلکه به ظهور جهانی منجر می‌شود که در آن آمریکا دیگر «ملوان بی‌بدیل» نیست.

0 Comments