شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریب‌الوقوع شی جینپینگ، رئیس‌جمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت می‌گیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، می‌تواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شابیر کاظمی در یادداشتی که در وب‌سایت «اوراسیا ریویو» منتشر شد، نوشت: شی در حالی وارد واشنگتن می‌شود که مجموعه‌ای از تحرکات دیپلماتیک فشرده را در حوزه سازمان همکاری شانگهای (SCO)، خاورمیانه و گستره وسیع‌تری از «جنوب جهانی» پشت سر گذاشته است. پیام او به‌تدریج روشن‌تر می‌شود: روابط خارجی چین حول محور واشنگتن نمی‌چرخد. پکن در حال ایجاد شراکت‌ها و گسترش فضای دیپلماتیک خود است و هم‌زمان خود را به عنوان مدافع گفتگو، چندجانبه‌گرایی و همکاری اقتصادی معرفی می‌کند. تضاد این رویکرد با رویکرد واشنگتن چشمگیر است.
ترامپ بر طیف وسیعی از شرکای تجاری آمریکا، از جمله متحدان سنتی این کشور، تعرفه‌های تنبیهی اعمال کرده است. این اقدامات به‌جای آنکه منجر به جهش متناسب در صادرات آمریکا شود، واکنش‌های تلافی‌جویانه، تزلزل و اصطکاک دیپلماتیک ایجاد کرده است. مسئله کلان‌تر این است که اقدامات یک‌جانبه در زمینه تعرفه‌ها، از منظر سازگاری با نظام تجاری چندجانبه و مبتنی بر قواعد نیز با چالش روبرو بوده‌اند.
رویارویی نظامی ترامپ با ایران، جایگاه بین‌المللی آمریکا را بیش از پیش پیچیده کرده است. این مناقشه، کشتیرانی در تنگه هرمز به عنوان یکی از حیاتی‌ترین شریان‌های انرژی جهان را مختل کرده است. اختلال ناشی از آن بر عرضه نفت و گاز تاثیر گذاشته، قیمت انرژی را بالا برده و خطرات جدی برای کشتی‌های تجاری و دریانوردان ایجاد کرده است.
این بحران همچنین روابط واشنگتن را با شرکای سنتی این کشور در خاورمیانه تیره کرده است. تنش‌زدایی میان عربستان و ایران که با میانجیگری چین حاصل شد، فرصتی برای کاهش تقابل‌های منطقه‌ای فراهم کرده بود؛ اما بروز خصومت‌های دوباره، آن روحیه را تضعیف کرده و کشورهای منطقه را واداشته است تا در میزان وابستگی خود به واشنگتن بازنگری کنند.
در همین حال، شی از دیپلماسی بهره می‌گیرد تا نشان دهد که چین گزینه‌های جایگزینی در اختیار دارد. تعاملات اخیر او با مصر، در کنار روابط گسترده‌تر در سراسر اوراسیا و جنوب جهانی، ادعای پکن مبنی بر لزوم استقرار یک نظم بین‌المللی و چندقطبی‌تر را تقویت می‌کند.
این بدان معنا نیست که چین جایگزین ایالات متحده شده است. آمریکا همچنان یک قدرت اقتصادی، فناوری و نظامی است. اما نمی‌توان برای مدتی نامحدود از طریق تعرفه‌ها، فشار و رویارویی نظامی، نفوذ دیپلماتیک را حفظ کرد.
نشست ترامپ و شی نه تنها به خاطر توافقات تجاری، بلکه به دلیل آنچه درباره ساختار آینده قدرت جهانی آشکار می‌کند، زیر ذره‌بین قرار دارد. در نهایت یک نکته کاملا روشن این است که دونالد ترامپ روابط خود را با اکثر کشورهای جهان به سمت خصومت سوق داده است.
0 Comments