جدیدترین مطالب
محدودیتها در روابط روسیه و ترکیه در فضای بحرانی منطقه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مشارکت راهبردی» عنوانی است که مدتها برای توصیف روابط روسیه و ترکیه به کار میرود؛ اما متغیرهای شکلدهنده این روابط پیچیدهتر شدهاند. مسائل امنیت منطقهای، تجارت و انرژی، بهویژه اختلافات در خاورمیانه، قفقاز جنوبی و امنیت کشتیرانی در دریای سیاه، تابآوری روابط دو کشور را به بوته آزمون گذاشتهاند.»
نگرانی و تردید پنتاگون درخصوص چگونگی حضور نظامی آمریکا در خلیجفارس
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ با ایران هنوز به پایان نرسیده، اما بحث درباره شکل و ماهیت حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیج(فارس) پس از جنگ آغاز شده است. نحوه پایان جنگ بر چگونگی بازنگری آمریکا در نقش منطقهای خود تاثیر خواهد گذاشت. چیزی شبیه به یک خرد متعارف در حال شکلگیری در محافل سیاسی است که میتواند نفوذ آمریکا در خاورمیانه را به طور جدی به خطر بیندازد.»
انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفهای چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قانون شتاببخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق میدهد که لندن ترجیح میدهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکتها به برخی طرحهای یارانهای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزانقیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»
«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « در واشنگتن هیچکس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمیکند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحثهای پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات میتواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامههای محدودکننده اختیارات جنگی رئیسجمهور، احضاریههای کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبهرو هستند: وتوی رئیسجمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»
انتخابات میاندورهای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترلشده
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا، اگرچه میتواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیمگیریهای داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما بهدلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهتگیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»
آیندهای برای خلیجفارس: تبدیل گفتوگو به امنیت منطقهای
شورای راهبردی آنلاین -رصد: «امنیت خلیجفارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکتهای خارجی مورد بحث قرار میگیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز میشود، عاملی سادهتر میتواند تعیینکننده باشد: آیا دولتها میتوانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیتها روشن نیست، بهسرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»
أحدث المقالات
محدودیتها در روابط روسیه و ترکیه در فضای بحرانی منطقه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مشارکت راهبردی» عنوانی است که مدتها برای توصیف روابط روسیه و ترکیه به کار میرود؛ اما متغیرهای شکلدهنده این روابط پیچیدهتر شدهاند. مسائل امنیت منطقهای، تجارت و انرژی، بهویژه اختلافات در خاورمیانه، قفقاز جنوبی و امنیت کشتیرانی در دریای سیاه، تابآوری روابط دو کشور را به بوته آزمون گذاشتهاند.»
نگرانی و تردید پنتاگون درخصوص چگونگی حضور نظامی آمریکا در خلیجفارس
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ با ایران هنوز به پایان نرسیده، اما بحث درباره شکل و ماهیت حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیج(فارس) پس از جنگ آغاز شده است. نحوه پایان جنگ بر چگونگی بازنگری آمریکا در نقش منطقهای خود تاثیر خواهد گذاشت. چیزی شبیه به یک خرد متعارف در حال شکلگیری در محافل سیاسی است که میتواند نفوذ آمریکا در خاورمیانه را به طور جدی به خطر بیندازد.»
انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفهای چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قانون شتاببخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق میدهد که لندن ترجیح میدهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکتها به برخی طرحهای یارانهای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزانقیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»
«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « در واشنگتن هیچکس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمیکند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحثهای پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات میتواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامههای محدودکننده اختیارات جنگی رئیسجمهور، احضاریههای کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبهرو هستند: وتوی رئیسجمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»
انتخابات میاندورهای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترلشده
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا، اگرچه میتواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیمگیریهای داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما بهدلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهتگیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»
آیندهای برای خلیجفارس: تبدیل گفتوگو به امنیت منطقهای
شورای راهبردی آنلاین -رصد: «امنیت خلیجفارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکتهای خارجی مورد بحث قرار میگیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز میشود، عاملی سادهتر میتواند تعیینکننده باشد: آیا دولتها میتوانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیتها روشن نیست، بهسرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»
ایران و روسیه: از تاریخ بیاموزیم
*الهه کولایی : تاریخ روابط ایران و اتحاد جماهیر شوروی و به ویژه تاثیر نظام بین الملل بر این روابط تامل بر انگیز و سودمند است. روابط بین دو کشور طی دو دهه تا پیش از انقلاب اسلامی ایران- از جنبه روابط اتحاد جماهیر شوروی با کشور جهان سومی مانند ایران- منحصر به فرد بود. ایران سلطنتی در دهه های شصت و هفتاد با اتحاد جماهیر شوروی روابط گسترده ای را تجربه کرد و این روابط را می توان با کشورهای بلوک شرق مشاهده کرد. اما ایران که در چارچوب سیاست ستون های دوقلوی ریچارد نیکسون در خاورمیانه نقش مهمی را در زمینه تضمین منافع امریکا ایفاء می کرد، روابطی را در عرض دو دهه تا پیش از انتقلاب ایران با اتحادجماهیر شوروی همچنین تجربه کرد که در بین کشورهای متعلق به بلوک غرب منحصر به فرد بود.
این روابط از نقش امریکا تاثیر می پذیرفت. رویکرد شوروی در طول ده های بعد از انقلاب اکتبر رشد و تکامل یافت و اتحادجماهیر شوروی چنین نقش و وجهه ای برای ایران در جهان قائل بود که[می پنداشت] ایران می بایست بستر انقلابی همسو با نظام کمونیستی را آماده سازد و براین اساس، روابط بین دو کشور توسعه یافت. این رابطه از معاهده دوستی (١٩٢١) با رضا شاه و همزمان با پایان جنبش جنگل گیلان آغاز شد و از آن زمان به بعد، ایران، در دوران رژیم شاه، با حکومت انقلابی شوروی روابط داشت. این روابط بر اساس الزامات عقیدتی، از یک سو، و ضروت های جغرافیای سیاسی، از جانب دیگر، شکل گرفت. گرچه سیاست خارجی شوروی ایدولوژی – محور بود اما رویکرد ژئوپولیتیک، در این بین، رویکرد غالب بود.
بعد از جنگ جهانی دوم، موضوعات مربوط به خروج ارتش سرخ از ایران، ذخایر نفت شمال و حزب توده پدید آمد. سیاست شوروی علیه دکتر مصدق- نخست وزیر وقت ایران، معرف تضاد در روابط بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی بود. خروج ارتش سرخ از ایران و مساله آذربایجان و کودتای سال ١٩٥٣ ایران از جمله مسائلی بودند که روابط بین دو کشور را، متاثر از نفوذ معادله بین المللی و تغییر قدرت، دگرگون ساخت. روابط ایران- روسیه تا قیام ژوئن ١٩٦٣ ادامه یافت، اما رویکرد حکومت شوروی نسبت به انقلاب سفید و برنامه نوسازی اقتصادی و اجتماعی(منهای سیاسی) همچنین دارای اهمیت است. در این برهه از زمان، حزب توده همچنین در ایران فعال بود.
سرانجام اینکه پیوندهای اقتصادی بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی، تا پیش از انقلاب اسلامی ٧٩٩ در ایران، بی نظیر بود. در حقیقت، تعهدات دولت ایران در رابطه با این مساله که از خاک ایران هرگز برای پایگاه موشکی علیه اتحاد جماهیر شوروی استفاده نخواهد شد، بسیار اهمیت داشت. البته، پیشرفت های فنی اساسا ضرورت این مساله را برای امریکا کاهش داده بود و نیاز به تنش زدایی امریکا و اتحاد جماهیر شوروی (سابق) ،بعد از بحران موشکی کوبا، راه را برای از سرگیری روابط بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی هموار ساخت. گفتنی است که این روابط فقط در حوزه اقتصاد شکل گرفت.
همانطور که نیازهای ایران توسط اتحاد جماهیر شوروی برآورده می شد از وابستگی ایران به امریکا جلوگیری شد و ایران هم به همین سبب رشد می کرد. هرچه روابط بین دو کشور بیشتر رشد کرد، به همان نسبت از[توسعه] روابط ایران و امریکا جلوگیری شد. با توجه به تقویت رویکرد ژئوپولتیک در سیاست مدرن روسیه در طول دو دهه بعد از فروپاشی شوروی- البته به جزء دهه اول که رویکرد ایده آلیستی در روسیه حاکم بود- زمینه توسعه روابط بین ایران و روسیه فراهم شد.
ایران را باید بر اساس رویکرد شوروی به خاورمیانه و نیاز شوروی به ایجاد روابط با[کشورهای] خاورمیانه ارزیابی کرد. ما می توانیم بازسازی این الگوهای رفتاری را در دو دهه گذشته – البته با قدری تغییر- در روابط دو کشور مشاهده کنیم. بنابراین، این تجربه تاریخی به ما کمک می کند که زمینه توسعه این روابط را درک کنیم. برنامه ثبات بخشیدن ساختن به روابط ژئوپولتیک، جزو الزامات حتمی جغرافیای سیاسی است که به تثبیت و استحکام این روابط کمک و منافع مشترک دو طرف را تامین خواهد کرد.
*استاددانشگاه و کارشناس مسائل روسیه
0 Comments