حجت‌الله جودکی با اشاره به وارد کردن مصر در مذاکرات لوزان توسط ایران گفت: در بحران سوریه دولت بشار اسد با معضل گروه‌های افراطی اسلام‌گرا روبه‌رو شده است. مصری‌ها هم در این پرونده، مواضع‌شان نزدیک به سوری‌ها است زیرا قاهره نیز همانند دمشق با این معضل روبرو هستند و هم با اخوان المسلمین و هم با دیگر گروه‌های تندروی اسلام‌گرا مبارزه می‌کنند.

سوریه موجب اختلاف بیشتر مصر و عربستان خواهد شد

او با بیان اینکه مسئله سوریه به محل اختلاف میان عربستان و مصر تبدیل شده، اظهار داشت: ریاض حامی مالی و ایدئولوژیک بسیاری از گروه‌های تندرو است؛ گروه‌هایی که هم‌اینک در سوریه علیه دولت سوریه می‌جنگند و همین مسئله موجب شده فاصله میان دولت عبدالفتاح السیسی و سعودی شده که بیشتر هم خواهد شد.

این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی با بیان اینکه هم‌اینک سوریه موجب شده تهران و قاهره از مواضع تقریبا مشابهی با یکدیگر برخوردار باشند، تصریح کرد: باید دانست هر چند مسئله سوریه موجب نزدیکی دو کشور شده اما این نزدیکی زیربنایی نیست و بیشتر روبناست، چرا که اتفاقی که موجب تحول بنیادی در روابط ایران و مصر بشود رخ نداده است.

جودکی در پاسخ به این سوال که دیپلماسی دولت یازدهم تا چه اندازه می‌تواند به کاهش اختلافات میان ایران و مصر منجر شود، خاطرنشان کرد: قطعا این مساله تاثیرگذار است. هم اینک منافع ملی در سرلوحه دستگاه دیپلماسی قرار گرفته است و این مساله می‌تواند به بهبود تصویر ایران در جهان و نزدیکی و اعتماد میان تهران و قاهره منجر شود اما این مساله نیاز به زمان بیشتری دارد.

عربستان با پول می‌خواهد سیاست‌های مصر را تحت تاثیر قرار دهد

رایزن پیشین فرهنگی ایران در مصر در پاسخ به این سوال که واکنش عربستان به بهبود هرچند روبنایی ایران و عربستان چیست؟ ابراز داشت: عربستان همواره سعی کرده است با پول سیاست‌های داخلی و خارجی مصر را تحت تاثیر قرار دهد مثلا آنها به فیلم‌سازان مصری پول می‌دادند تا فیلمی را بسازند یا فیلمی را نسازند یا آنکه در عرصه‌های سیاسی با دادن پول سیاست خارجه قاهره را تنظیم می‌کردند.

جودکی با بیان اینکه مصر به کمک‌های خارجی نیازمند است، یادآور شد: اقتصاد مصر هم‌اکنون اقتصادی ورشکسته است. ارزش پول مصر به شدت کاهش یافته و از طرف دیگر السیسی در تنگناهای سیاسی است و نیاز به راه‌های فراری برای خروج از آن تنگناها دارد.

او با بیان اینکه السیسی می‌داند آمریکایی‌ها به او اعتماد صددرصدی ندارند، عنوان کرد: سیسی می‌داند که ممکن است آمریکا زمانی پشت او را خالی کند و به همین خاطر او تلاش می‌کند تا به روسیه، اروپا و دیگر کشورهای مستقل نزدیک‌تر شود ولی او جانب احتیاط را هم در پیش می‌گیرد و گام‌های استواری برنمی‌دارد چراکه پایگاهش لرزان است. او بیشتر از آنکه در راستای منافع ملی مصر قدم بردارد به دنبال حفظ قدرت کنونی‌اش است.

این دیپلمات اسبق کشورمان در پاسخ به این سوال که سقف افزایش تنش‌های میان قاهره و مصر در رابطه با تهران تا کجاست؟ بیان کرد: مصری‌ها از یک طرف از عربستان به خاطر سوریه دور می‌شوند و از طرفی سعی می‌کنند تا ارتباطاتشان با ریاض قطع نشود به‌طور مثال آنها در جنگ یمن همچنان با سعودی‌ همکاری دارند و کشتی‌های مصری یمن را محاصره کرده و باب المندب را حفظ کرده‌اند.

جودکی با بیان اینکه حاکمیت مصر هر کجا که احساس کند منافع بیشتری را کسب می‌کنند به آن سو خواهد رفت، گفت: این سیاست مصر می‌تواند موجب تغییر موازنه شود ولی این تغییر موازنه آنچنان نیست که قاهره بخواهد در اردوگاه دیگری قدم بزند یا تمام پیوندهایش را با عربستان قطع کند.

گروه‌های افراطی؛ مهمترین عامل افزایش مناسبات ایران و مصر

وی در پاسخ به این سوال که تهران و قاهره برای حل و فصل اختلافات و برقراری یک اختلافات زیربنایی نیاز به برداشتن چه گام‌هایی هستند، اظهار داشت: هم در مصر و هم در ایران گروه‌های افراطی مهم‌ترین مانع ارتباط و افزایش مناسبات دو کشور هستند و هر کدام نیز بهانه‌های مردم‌پسندی دارند.

این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی با بیان اینکه این تنها تهران نیست که باید قدم‌هایی را برای بهبود مناسبات با قاهره بردارد، تصریح کرد: لازم است تا مصر هم برای بهبود و ارتقای روابط با ایران گام‌هایی را بردارد. ضروری است دو طرف باید برای بهبود مناسبات گام‌های جدی‌تری بردارند.

جودکی ارتباطات میان مصر و اسرائیل را یکی از موانع افزایش ارتباطات میان تهران و قاهره دانست و خاطرنشان کرد: مصری‌ها با اسرائیل رابطه دارند و اگر ما به این خاطر با قاهره ارتباط برقرار نکنیم هیچ گاه گره روابط ایران و مصر باز نخواهد شد. باید دانست اگر ما روابط‌مان با مصر بیشتر کنیم این اسرائیلی‌ها خواهند بود که مجبورند مناسبات‌شان را با قاهره کمرنگ کنند.

منبع: گفت‌وگو با ایلنا