جدیدترین مطالب
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
أحدث المقالات
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
انزوای بینالمللی ترکیه در بحران ادلب

پس از شدت گرفتن تنشها میان آنکارا و مسکو در استان ادلب در شمال سوریه، در نهایت روز پنجشنبه ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه و رجب طیب اردوغان، همتای ترکیهای او توافقنامه آتشبس امضا کردند.
درواقع درگیریها در ادلب که طی چند ماه اخیر آغاز شده، به نوعی نبرد پایانی در سوریه به شمار میآید؛ چرا که ادلب آخرین نقطه مهم و استراتژیکی است که در دست گروههای تروریستی قرار دارد و قاعدتا تسلط ارتش سوریه و متحدان آن بر این منطقه میتواند دوره جدیدی را داخل سوریه رقم بزند؛ دورهای که در آن بحران نظامی به صورت کامل حل میشود و این کشور از وجود گروههای تروریستی به نوعی پاکسازی خواهد شد. نکتهای که در اینجا وجود دارد این که استان ادلب از دو حیث برای ترکیه حائز اهمیت است؛ دلیل نخست اینکه ادلب به عنوان یک منطقه استراتژیک و آخرین کارت بازی ترکیه در سوریه محسوب میشود و اگر ترکیه، ادلب را از دست بدهد و گروههای نیابتی و نیروهایش در این منطقه با شکست مواجه شوند عملا در آینده سوریه از نقش و وزن چندان بالایی برخوردار نخواهد بود.
دومین دلیل سیاستی است که ترکیه در طول سالهای گذشته در سوریه دنبال کرده و به سمت حمایت از گروههای نیابتی و عمدتا گروههای تروریستی مسلح و معارض گام برداشته است.
در شرایط فعلی مسئله این گروهها نیز به یک چالش عمده برای ترکیه مبدل شده است؛ ترکیه نه این امکان را دارد که این گروهها را به دلیل تجارب جنگی و اعمال تروریستی داخل سرزمین خود اسکان دهد و نه امکان انتقال آنها به یک منطقه دیگر وجود دارد. در نتیجه آنکارا در مخمصه و بنبستی گرفتار شده بود که راهی جزء دستیابی به یک توافق سیاسی پیشروی آن قرار نداشت؛ به خصوص که عملا غرب، نه آمریکا نه اروپا و نه ناتو، هیچ یک حاضر نشدند به حمایت از سیاستهای ترکیه در شمال سوریه بپردازند و یا به خاطر ترکیه و بلندپروازیهای این کشور در سوریه وارد جنگ با روسیه شوند. در نتیجه ترکیه هم در سطح بینالمللی خود را تنها میدید و هم در میدان نبرد حس میکرد دست برتر را ندارد. در نتیجه ناگزیر شد که به رغم تلفات و آسیبهایی که طی هفتههای اخیر متحمل شده از طریق توافق سیاسی با روسیه، زمان بخرد. این توافق نیز نه جامع است و نه بلندمدت. این توافق صرفا توافقی است که میتواند یک فضای تنفس برای ترکیه ایجاد کند و در عین حال دستاوردهای ارتش سوریه در این توافق تاحد زیادی تثبیت شده است.
در یک چنین شرایطی که غربیها نیز حاضر نبودند از دولت ترکیه در مسئله سوریه حمایت کنند، به نظر میرسد دولت آنکارا مجددا به سمت سیاست سنتی استفاده از اهرم مهاجران و پناهندگان روی آورده است. به این معنا که مرزهای خود را به سمت کشورهای اروپایی باز کرد تا آنها را همانند سالهای ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ بار دیگر درگیر چالشهای امنیتی ناشی از ورود غیرقانونی مهاجران کند. این موضوع نه تنها باعث حمایت کشورهای اروپایی از رجب طیب اردوغان و دولت آنکارا نشد بلکه اروپاییها برخلاف دفعه قبل که یک سری کمکهای مالی را متعهد شده بودند این بار به صورت کامل اقدام ترکیه را محکوم و آن را باجخواهی تلقی کردند. لذا به نظر میرسد که دولت ترکیه از این اقدام نیز نتیجه معکوس خواهد گرفت به این معنا که نه تنها حمایت سیاسی و اقتصادی اروپا پشت سر آنکارا نخواهد بود بلکه روابط سیاسی طرفین نیز طی روزها و هفتههای جاری احتمالا دچار تنشهای جدی خواهد شد. سیاستمداران اروپایی به هیچ وجه سیاست باجخواهانه آنکارا را مورد پذیرش قرار نخواهند داد و لذا احتمال این که تنشها لفظی و دیپلماتیک بین طرفین افزایش پیدا کند، وجود دارد.
0 Comments