حمید خوش آیند – کارشناس مسائل منطقه

یکی از پیامدهای مهم، راهبردی و بی‌سابقه جنگ غزه، که برای نخستین بار در ۷۵ سال گذشته، رژیم‌صهیونیستی را در یک وضعیت دشوار قرار داده است، روند رو به رشد «انزوای» این رژیم در افکار عمومی داخلی و در بین شرکا و متحدان خود است.

برخلاف مقطع پیش از عملیات طوفان الاقصی، حمایت از رژیم‌صهیونیستی عملاً به مسأله‌ای «هزینه‌بر و پیامدبار» برای دولت‌های غربی تبدیل شده است، امروز ترقی‌خواهان حزب دموکرات، نهادهای جوانان و عرب‌های آمریکا به طور آشکار از حمایت بایدن از تل‌آویو خشمگین هستند و به‌شدت آن را مورد انتقاد قرار می‌دهند. صدای منتقدان و مخالفان جنگ در پایتخت‌های اروپایی نیز شدت یافته و شهروندان اروپایی «مخالف» هرگونه حمایت مالی، اقتصادی و نظامی از تل‌آویو در جنگ غزه هستند.

علاوه بر این تعداد زیادی از مقامات غربی نیز خواستار پایان جنگ و حمایت از رژیم‌صهیونیستی در غزه هستند. در این رابطه بیش از 800 مقام فعلی و سابق از ایالات متحده، انگلیس و کشورهای عضو اتحادیه اروپا در 2 فوریه 2024 / 13 بهمن 1402 با انتشار نامه‌ای سرگشاده، مخالفت‌شان را با حمایت دولت‌های خود از عملیات نظامی رژیم‌صهیونیستی در نوار غزه اعلام کردند. در این میان، حدود 80 مقام از نهادهای دولتی آمریکا علی‌الخصوص وزارت امور خارجه این کشور بودند. این «اولین بار» است که مقامات دولتی کشورهای اروپایی و آمریکایی انتقادات علنی از رژیم صهیونیستی را در چنین سطح گسترده‌ای مطرح می‌کنند.

حتی در نظرسنجی‌های معتبر بین‌المللی در آمریکا و اروپا نیز رژیم‌صهیونیستی از وضعیت خوبی برخوردار نیست. براساس یکی از نظرسنجی‌های مهمی که  شرکت «مورنینگ کونسلت» که متخصص در جمع‌آوری داده‌ها در دنیا است، از 43 کشور انجام داده، حمایت از رژیم‌صهیونیستی در شش قاره جهان به‌طور محسوسی کاهش یافته است.

براساس نظرسنجی مذکور، چین، آفریقای جنوبی، برزیل و بسیاری از کشورهای دیگر در آمریکای لاتین از دیدگاه مثبت نسبت به رژیم‌صهیونیستی به دیدگاهی منفی تغییر جهت داده‌اند. این درحالی است که در بسیاری از کشورهای ثروتمند از جمله ژاپن، کره جنوبی و انگلیس که قبلاً دیدگاه منفی نسبت به رژیم‌صهیونیستی داشتند، اینک دیدگاه منفی‌تری نسبت به این رژیم پیدا کرده‌اند.

برآیند نظرسنجی ماه‌های اخیر در آمریکا و اروپا که جزئیات آن‌ها در رسانه‌ها منتشر شده است، نشان‌دهنده این مسأله است که برای نخستین بار در بیش از 7 دهه گذشته، در جوامع غربی در سه سطح افکار عمومی، ساختاری و کارگزاری، بر سر حمایت از رژیم‌صهیونیستی اختلاف‌نظرهای شدیدی پیدا شده است.

مجموع مطالب گفته شده نشان می‌دهد که در نتیجه جنگ غزه، گسترش «احساسات ضدصهیونیستی» در جهان به‌خصوص در کشورهای غربی که در اشکال مختلف ظهور و نمود یافته است، ضمن تشدید روند انزوای رژیم‌صهیونیستی در جهان، «حفره‌ای بزرگ و ترمیم‌ناپذیر» در ساختار مشروعیت حقوقی و سیاسی این رژیم و سازوکارهای حمایتی دولت‌های غربی از آن ایجاد کرده است.

ماهیت محاکمه رژیم‌صهیونیستی در دادگاه لاهه که که نمایندگانی از 52 کشور جهان در آن حضور داشتند و قریب به اتفاق آن‌ها منتقدان و مخالفان سرسخت رژیم‌صهیونیستی بودند، نیز از «پیامدهای بی‌سابقه» روند رو به رشد انزوای تل‌آویو در جهان محسوب می‌شود.

انزوای رژیم‌صهیونیستی همچنین دست این رژیم را به‌تدریج در پیشبرد بسیاری از سیاست‌های ضدفلسطینی و منطقه‌ای که بخشی از آن‌ها مستلزم «بهره‌برداری» از مکانیسم‌های بین‌المللی و مجامع حقوقی و سیاسی جهانی است، می‌بندد.

افزون بر این‌ها، انزوای رو به رشد رژیم‌صهیونیستی در جهان نه‌تنها طرح تحقق «خاورمیانه جدید» که یک پروژه مشترک آمریکایی – صهیونیستی است را «باطل» می‌کند، بلکه دست جبهه مقاومت اسلامی در منطقه برای مبارزه با این رژیم را بازتر می‌کند. اختلال در روند عادی‌سازی روابط برخی کشورهای عربی با رژیم‌صهیونیستی و ایجاد موانع جدی در مسیر اشغالگری، شهرک‌سازی و الحاق از دیگر پیامدهای قابل توجه در این زمینه است. علاوه بر این، انزوای رژیم‌صهیونیستی در جهان، روند تعاملات اقتصادی، سیاسی و … این رژیم با کشورهای خارجی را هم متأثر از فشار افکار عمومی، تحت‌الشعاع قرار خواهد داد.

در کنار این‌ها، باید به «بازگشت بیش از پیش مساله فلسطین به صدر مسائل منطقه‌ای و جهانی» اشاره کرد که همزمان با گسترش انزوای رژیم‌صهیونیستی در جهان در حال تحقق است؛ به این معنا که در 75 سال گذشته، هرگز همانند امروز فلسطین در کانون توجه قرار نداشته است که دلیل اصلی آن عملیات طوفان الاقصی و جنگ غزه می‌باشد که باعث شده است، افکار عمومی جهان بیش از هر زمان دیگری به ماهیت «لرزان و جنایتکارانه» رژیم‌صهیونیستی پی ببرند.

در پایان باید گفت، با اینکه رژیم‌صهیونیستی و شخص نتانیاهو وارد دوره انزووای شدید و بی‌سابقه شده است و موج عظیم فشارهای جهانی، رژیم‌صهیونیستی و نخست‌وزیر این رژیم را به‌شدت منزوی کرده است، اما آنچه که فعلاً این رژیم را سر پا نگه داشته است نه توانمندی‌های میدانی و نظامی که اساساً ادامه «حمایت» همه‌جانبه آمریکا از آن است. رژیم‌صهیونیستی به لطف لابی یهود و نیازی که کاخ سفید به زنده نگه داشتن پروژه یهود و صهیونیسم در قلب منطقه و جهان اسلام دارد، هنوز از حمایت سرسخت‌ترین متحد خود، ایالات متحده برخوردار است.