دکتر محمد دهقان در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به دستور اجرایی ترامپ، برای تحریم، مجازات اقتصادی و محدودیت‌های مسافرتی برخی قضات و کارکنان دیوان کیفری بین‌المللی به دلیل تحقیق در مورد سربازان آمریکایی و رژیم صهیونیستی به اتهام انجام جنایات جنگی در افغانستان در سال 2014، خاطرنشان کرد: این تصمیم نشان می‌دهد که آمریکایی‌ها برای جنایات و عملکردشان هیچ حدومرزی نمی‌شناسند و همه مصوبات حقوق بشری، حقوقی و قوانین بین‌المللی را زیر پا می‌گذارند.

مصوبات غیرقانونی آمریکا در سازمان ملل

وی افزود: بعد از حوادث 11 سپتامبر که هیچ‌گاه مشخص نشد آیا ساختگی و عمدی بود و یا حملاتی واقعی، آمریکایی‌ها بهترین بهره‌برداری را کردند و چون تهدیدی به آن وسعت در نزدیکی سازمان ملل رخ داده بود در شورای امنیت بیشترین میزان مصوبات غیرقانونی و فراتر از منشور را به نفع خود دریافت کردند. بر اساس یکی از آن مصوبات، به آمریکا اجازه داده شد که دفاع پیشگیرانه داشته باشد که با تکیه بر آن حملاتی به کشورهای مختلف صورت داد.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه مصوبه دیگری که آمریکایی‌ها در آن زمان به نفع خود تصویب کردند این بود که نظامیان آمریکایی دخالت کننده در عملیات دفاع پیشگیرانه، از تعقیب‌های بین‌المللی مصون خواهند بود، گفت: در جریان بمباران‌های غزه، عراق، افغانستان و بعضاً لیبی گزارشگران برخی از نهادهای بین‌المللی مانند گزارشگران حقوق بشر سازمان ملل و یا گزارشگران بدون مرز، حملات به بیمارستان‌ها و اماکن عمومی را جنایات جنگی ارزیابی کردند و با شکایت به دیوان دادگستری بین‌المللی لاهه این مسائل را پیگیری کردند.

اقدام پیش‌دستانه آمریکا برای محدودیت دیوان لاهه

دهقان گفت: وقتی این احتمال می‌رفت که حکمی از سوی آن‌ها علیه این اقدامات آمریکا صادر شود و این حکم آن مصوبه را لغو کند، آمریکا برای جلوگیری از لغو آن مصوبه و ممانعت از فراخوانی نظامیانش در کشورهای مختلف به دادگاه لاهه، اقدامی پیش‌دستانه انجام داد و قضات و دیوان بین‌المللی کیفری را تهدید به تحریم کرد.

وی با اشاره به جنایات آمریکا در دهه‌های گذشته و بی‌توجهی این کشور به قوانین بین‌المللی، ادامه داد: امروزه شرایط با گذشته متفاوت شده است. در شرایط فعلی شاهد هستیم همه اقداماتی که صورت می‌گیرد در منظر دید عموم با دوربین‌های شخصی ثبت و ضبط می‌شود و هیچ‌کس نمی‌تواند مانع آن شود. کوچک‌ترین اقدامی در رابطه با بمباران‌ها و جنایت‌ها ثبت و ضبط می‌شود، کما اینکه شاهد بودیم تصاویری که از نحوه قتل «جورج فلوید» ثبت‌شده بود به همه جهان رسید و چه تبعاتی به همراه داشت، آنچه در ده سال گذشته امکان آن وجود نداشت. باید در نظر داشت که اقدامات آمریکایی‌ها در زمان برده‌داری به‌مراتب بدتر از این اقدام بود.

افزایش آگاهی‌های جهانی نسبت به جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی

این تحلیلگر تحولات بین‌الملل تأکید کرد: آمریکایی‌ها نمی‌توانند مانع ثبت و ضبط جنایت‌های جنگی خود و صهیونیست‌ها و سایرین در جهان شوند و هر چه جلوتر رویم این آگاهی‌ها بیشتر خواهد شد. آن‌ها درگذشته هرگز محکوم نمی‌شدند، کما اینکه برای بمباران هیروشیما هرگز از ژاپنی‌ها عذرخواهی نکردند و محکوم هم نشدند.

وی بابیان اینکه امروز به‌واسطه ارتباطات گسترده میان ملت‌ها، تغییر عمده محتوایی در جهان در حال شکل‌گیری است، افزود: با افزایش آگاهی و درک مردم جهان، آن‌ها نسبت به این اعمال و رفتار وحشیانه واکنش خواهند داشت. آمریکا در کشوری مانند ویتنام ده‌ها جنایت انجام دادند و هیچ دوربینی برای ثبت جنایات آن‌ها نبود و افکار عمومی در موردشان تحریک نشد و توانستند از زیر آن‌همه جنایات شانه خالی کنند و طلبکار هم باشند!

دهقان با اشاره به تمایل آمریکا برای مستثنا شدن اقدامات سربازان آمریکا از سایرین و عدم رسیدگی به جنایات آن‌ها در کشورهای مختلف، تأکید کرد: وقتی سطح آگاهی و حساسیت افکار عمومی بالا برود قطعاً شرایطی ایجاد خواهد شد که دوباره مجامع جهانی تحت‌فشار قرار گیرند و قوانینی بازدارنده برای اقدامات بعدی آمریکایی‌ها اعمال کنند تا آن‌ها برای دست زدن به چنین جنایاتی مجبور باشند احتیاط بیشتری بکنند.

این استاد دانشگاه اشاره به ابراز نگرانی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تحریم دیوان کیفری بین‌المللی، نظام سلسله مراتبی بین‌المللی را از ابتدا بر پایه بی‌عدالتی توصیف کرد و گفت: شاهد هستیم که پنج کشور جهان هر مصوبه‌ای را می‌توانند تصویب و یا رد کنند و 194 کشور جهان تنها نظاره‌گر آن هستند. در مجمع عمومی رأی 194 کشور جهان هیچ اعتباری ندارد و لازم‌الاجرا نیست اما رأی آن پنج کشور برای همه جهان لازم‌الاجرا است. این جهانی است که بر پایه بی‌عدالتی از جنگ جهانی دوم به بعد بنیان گذاشته‌شده است، اما نقد نظام بین‌الملل توسط افکارعمومی قطعاً راه را برای اعمال اصلاحات باز می‌کند.