محسن پاک آیین در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به مصوبه لویی جرگه مشورتی افغانستان مبنی بر آزادی 400 نفر از اعضای خطرناک گروه طالبان از زندان‌های دولت، خاطرنشان کرد: تردیدی نیست که عملی شدن این اقدام گامی به سمت صلح در این کشور است. اینکه طالبان هم اعلام کرده در صورت آزادی آن‌ها ظرف یک هفته آمادگی آغاز مذاکرات بین الافغانی را برای استقرار صلح افغانستان دارد هم حرکتی مثبت است.

آغاز استقرار صلح

وی افزود: این تحولات نوید کاهش اختلافات دولت و گروه‌های طرفدار آن را با گروه طالبان می‌دهد و اگر بدون ایجاد موانع بر سر این راه، این کار ادامه پیدا کند می‌تواند آغاز مثبتی برای استقرار صلح در افغانستان باشد.

این تحلیلگر مسائل افغانستان درعین‌حال ضمن تأکید بر اینکه این تصمیم دولت ممکن است با موانعی هم مواجه شود، توضیح داد: مجلس افغانستان و برخی از مقامات این کشور معتقدند که لویی جرگه مشورتی یک نهاد قانونی نیست و تصمیمات آن نمی‌تواند قانون تلقی شود و این شورا در جایگاهی نیست که برای رهایی 400 عضو خطرناک گروه طالبان تصمیم بگیرد.

پاک آیین با بیان اینکه منتقدان معتقدند که این اقدام لویی جرگه تضعیف مجلس افغانستان است و با این تصمیم نهاد قانون‌گذار دور زده شده است، ادامه داد: طالبان هم بر روی این موج‌سوار شده است و اعلام کرده گر چه آمادگی شرکت در مذاکرات بین الافغانی را دارد اما این جرگه ازنظر آن‌ها مشروعیت ندارد و تصمیمش قانونی نیست، اما ما از آن استقبال می‌کنیم.

وی همچنین در رابطه با دیگر چالش‌های آغاز مذاکرات بین الافغانی نیز گفت: این احتمال وجود دارد که این اعضای خطرناک گروه طالبان بعد از آزادی، مجدداً اقدامات تروریستی را انجام دهند. مسئله‌ای که ممکن است مانعی برای پیشبرد مذاکرات بین الافغانی شود.

رئیس پیشین ستاد افغانستان وزارت امور خارجه با اشاره به ابراز نگرانی برخی از نهادهای بین‌المللی حقوق بشری نسبت به آزادی زندانیان خطرناک طالبان، تصریح کرد: در بعد بین‌المللی نهادهای بین‌المللی حقوق بشری درعین‌حال که این اقدام را حرکتی مثبت در روند استقرار صلح در افغانستان می‌دانند، اما معتقدند که بالاخره باید با تروریسم مبارزه شود، تروریست‌ها باید تنبیه شوند و این اقدام لویی جرگه افغانستان در واقع تشویق تروریست‌ها است. به‌طور مشخص سازمان عفو بین‌الملل از این مسئله ابراز نگرانی کرده است.

احتمال کارشکنی آمریکا در مسیر مذاکرات

وی ادامه داد: اگرچه آمریکا از این اتفاق ابراز خرسندی می‌کند، اما ممکن است در آینده با کارشکنی به دنبال سهم‌خواهی از این اتفاق باشد. با توجه به اینکه هدف اصلی آمریکا از حضور در افغانستان، بی‌ثبات‌سازی این کشور است، ثبات در افغانستان باعث می‌شود که مقامات این کشور به این جمع‌بندی برسند که نیازی به نیروهای خارجی ازجمله آمریکا نیست، بنابراین بعید است آمریکا در مسیر استقرار صلح در افغانستان کارشکنی نکند.

پاک آیین با اشاره به ارتباطات آمریکایی‌ها با دولت افغانستان و همچنین گروه طالبان، افزود: آن‌ها کمک می‌کنند که داعش، به‌عنوان یک گروه تروریستی خطرناک، در افغانستان مستقر شده و قدرتش افزایش یابد و حیطه‌های فعالیت داعش در مناطق مختلف افغانستان بیشتر شود. این موضوع به‌طور طبیعی مورد رضایت دولت و گروه‌های مختلف، ازجمله طالبان، هم نیست اما بهانه‌ای برای تداوم حضور آمریکا در افغانستان است تا اهدافی که در این کشور دارد را دنبال کند.

این کارشناس مسائل افغانستان تهدید چین، و ایجاد مزاحمت برای ایران و روسیه را ازجمله اهداف آمریکا از حضور در افغانستان برشمرد و اضافه کرد: درمجموع خروج از افغانستان و به‌خصوص تعطیلی پایگاه‌های چهارگانه نظامی در این کشور، در راهبرد دولت آمریکا جایگاهی ندارد. اگرچه در مقاطعی تظاهر می‌کنند که می‌خواهند برخی از نیروها را خارج کنند، جابجایی‌هایی هم انجام می‌دهند و تعدادی سرباز را هم خارج می‌کنند اما به معنای این نیست که حضور نظامی آمریکا در افغانستان خاتمه پیداکرده است.

وی تأکید کرد: متقابلاً هم یکی از شروط اصلی طالبان برای گفتگوهای بین الافغانی این است که این گفتگوها در صورتی به نتیجه می‌رسد که نیروهای خارجی از افغانستان خارج‌شده باشند و احتمالاً اگر مذاکراتی هم در قطر به‌صورت بین الافغانی انجام شود طالبان بر این شرط خود پافشاری می‌کند.

پاک آیین تناقض سیاست طالبان مبنی بر خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان و درعین‌حال اصرار آمریکا بر ماندن در افغانستان را از دیگر موانع این گفتگوها دانست و گفت: درمجموع روند پیش رو اتفاقی مثبت است و کشورهای منطقه ازجمله ایران نیز باید با تداوم فعالیت‌های دیپلماتیک و ارتباط با دولت افغانستان و گروه‌های ذی‌ربط، طی هماهنگی با دولت این کشور، تلاش کنند مسیر آغاز شده به صلح و ثبات در افغانستان کمک کند و مسیر استقرار امنیت در افغانستان که بسیار مرتبط با امنیت در منطقه است را هموار کنند.