دکتر مجتبی نوروزی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به از سرگیری مذاکرات طالبان با آمریکا و اروپا در دوحه و همچنین برخی مواضع طالبان مبنی بر اینکه این گفتگوها ادامه مذاکرات پیشین طالبان با آمریکا در خصوص توافق‌نامه امضا شده میان دو طرف در دوحه است، خاطرنشان کرد: تقریبا از همان ابتدا هم برای بسیاری از تحلیلگران روشن بود که چیزی به نام «رویکرد ضد آمریکایی» و «استکبارستیزی» در جریانی به نام طالبان وجود ندارد.

وی با بیان اینکه طالبان صرفا در داخل افغانستان دعوایی بر سر قدرت داشتند و آنچه از جزئیات توافقنامه دوحه منتشر شده و همچنین مواضع و عملکرد آن‌ها هم موید همین مساله است، افزود: بر اساس اظهارات معاون سخنگوی طالبان قرار بوده در مذاکرات دوحه درباره آزادسازی دارایی‌های مسدود شده افغانستان در آمریکا، اجرای کامل توافقنامه دوحه و برقراری روابط دیپلماتیک میان آمریکا و طالبان گفتگو شود.

این کارشناس مسائل افغانستان با اشاره به اظهارات معاون وزیر خارجه طالبان که گفته بود «اگر سفارت آمریکا در کابل بازگشایی شود، نیم ساعت بعد همه کشورهای اروپایی اینجا می‌آیند؛ ما در این زمینه تلاش و کوشش می‌کنیم و چون عضو هیئت مذاکره کننده با آن‌ها بوده‌ام، مطمئن هستم که انشاالله به زودی برمی‌گردند»، گفت: در واقع شاهد هستیم که هنوز هم نگاه طالبان برای حل مسائلش به غرب است و تلاش می‌کند مسائلش را از طریق نگاه به غرب حل کند و این سفر را هم در همین چارچوب می‌توان ارزیابی کرد.

نوروزی با یادآوری خواسته‌های متقابل آمریکا و طالبان از یکدیگر در مذاکرات دوحه، تصریح کرد: بعد از تحویل گرفتن دولت از سوی طالبان، آن‌ها با مشکلات جدی در حکومتداری مواجه شدند. با وجود این چالش‌ها، آن‌ها متوجه شدند که باید به سمت قدرت‌های جهانی گرایش پیدا کنند و با توجه به اینکه ساختار اقتصاد افغانستان هم پیش از این به کمک‌های قدرت‌های بیرونی وابسته بود، طالبان راه دیگری برای حل مشکلات خود نمی‌شناسد.

نوروزی با اشاره به بیانیه هیئت اروپایی که در آن از طالبان خواسته شده که گام‌های سریع، معنادار و ملموسی برای ایجاد دولت فراگیر بردارد و راه آشتی ملی را هموار کند، در خصوص امکان حل مشکلات طالبان و افغانستان در پی مذاکرات با غرب، ادامه داد: مهم ترین چالش در شرایط فعلی برای طالبان، چالش حکومت‌داری است. آن‌ها باید بتوانند با این چالش کنار بیایند و با توجه به اینکه سرمایه‌های اقتصادی و انسانی که می‌توانستند در حل این چالش به طالبان کمک کنند، از افغانستان خارج شده‌اند و طالبان امکانات کمی در اختیار دارند، امکان قرار گرفتن آن‌ها در مسیر حکومت‌داری مثبت بسیار کم است.

وی با بیان اینکه طالبان روز به روز با چالش‌های جدی‌تری در مسیر حکومت‌داری مواجه خواهند شد، به تلاش برخی افراد در درون طالبان برای برجسته کردن رویکرد منطقه‌گرایی در قبال رویکرد غرب گرایی پرداخت و اضافه کرد: در میان طالبان یک دستی در این رابطه وجود ندارد و شاهد گرایش‌های مختلف و بعضا متضاد در درون این جریان هستیم. برخی جریانات نگاه‌های منطقه‌ای و برخی دیگر نگاه‌های بین‌المللی دارند و البته دسته‌ای دیگر هم کلا نگاه به بیرون را منتفی می‌دانند.

این کارشناس مسائل افغانستان ادامه داد: به نظر می‌رسد طالبان در شرایط فعلی و با توجه به مشکلات متعدد افغانستان، تلاش می‌کند همه امکانات موجود را بسنجد و با توجه به امکاناتی که دارد هر اقدامی را در دستور کار قرار دهد. طالبان از هیچ جریان، امکانی و بازیگری چشم‌پوشی نخواهد کرد، در همین چارچوب است که می‌توان به این نتیجه روشن رسید که رویکرد ضد غربی در درون این جریان اساسا معنا و مفهومی ندارد.

نوروزی درباره تحقق خواسته‌های طالبان با مذاکرات دوحه خصوصا در زمینه شناسایی بین‌المللی و همچنین آزادسازی دارایی‌های بلوکه شده، گفت: مذاکرات دوحه می‌تواند یک قدم به پیش برای آن‌ها محسوب شود، اما نتایج آن بستگی به امتیازاتی دارد که طالبان پشت پرده به آمریکا و کشورهای اروپایی می‌دهد.

به گفته این تحلیلگر مسائل افغانستان؛ اگر طالبان امتیازات قابل توجهی برای غرب قائل شود، شاهد برخی گشایش‌ها خواهیم بود. خصوصا اینکه در شرایط فعلی دغدغه آمریکا، قدرت گرفتن چین از کانال پاکستان در معادلات افغانستان است و آمریکا بر منافع راهبردی‌اش در این زمینه تاکید خواهد کرد.  بنابراین اگر طالبان بتوانند علاوه بر تضمین‌های پیشین، تضمین‌های لازم را در خصوص عدم همکاری با گروه‌های افراط‌گرای بین‌المللی به غرب بدهند و همچنین اجازه ندهند چینی‌ها میدان‌دار اصلی افغانستان شوند، شاید قدمی به پیش برداشته شود و غربی‌ها برخی امتیازات جزئی را برای آن‌ها قائل شوند.