دکتر احمد بخشی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، با بیان اینکه اگر سودان را نیز در این منطقه مد نظر قرار دهیم، به کمربند کودتا در آفریقا می‌رسیم و نشان می‌دهد کودتا خاص نیجر نبوده است، افزود: بحران‌های پی درپی و انباشت این بحران‌ها که درباره حکمرانی در این کشورها وجود دارد، بسیار اثرگذار است. هر چند که در حدود سه سال گذشته، دولتی روی کار آمده بود که تلاش داشت برخی اصلاحات را پیش ببرد. اما با این حال، نبود زیرساختها و حکمرانی نامطلوب و برآورده نشدن توقعات مردم، بحران غذا و کمبود مواد غذایی ناشی از بحران اوکراین و پیامدهای تغییر اقلیم، شرایط خاصی را به نیجر تحمیل می‌کند که امکان حل سریع برخی چالشها به سادگی در آن فراهم نمی‌شود.

این استاد دانشگاه بایادآوری اینکه نیجر در درآمد سرانه و یا شاخص توسعه انسانی جزء کشورهای فقیر است و حتی در آفریقا نیز پایین ترین رتبه‌ها را دارد، گفت: مقاومت در برابر تغییراتی که رئیس جمهور به دنبال آن بود و اختلافاتی که با گارد ریاست جمهوری و ساختار و بدنه ارتش ایجاد شد، تحولات را به گونه ای دیگر رقم زد و در نهایت فرمانده نظامی نیجر، طی کودتایی، رئیس جمهور را بازداشت کرد.

بخشی با بیان اینکه ساختاری که بعد از کودتا ایجادشد خلاف اصول دموکراسی و چارچوبهایی است که اتحادیه آفریقا در ارتباط با فرایندهای دموکراتیک دراین قاره دنبال می‌کند، ادامه داد: تحولات نیجر و رقابتهای داخلی در این کشور باعث حذف فرایندهای دموکراتیک شد. ضمن اینکه نیجر یکی از مستعمرات فرانسه بوده و با اینکه از 1960، بحث مربوط به استقلال آن مطرح است، اما با توجه به اینکه فرانسه کشورهای «فرانکوفون»، کشورهای فرانسوی زبان، که در واقع مجموعه فرهنگی، سیاسی و اقتصادی است را با سرمایه ای که به آن اختصاص داده، مدیریت می‌کند، چنین مساله ای رخ نداده است.

وی ضمن تشریح ابعاد وابستگی ساختاری و اقتصادی نیجر به فرانسه، با اشاره به کشته شدن چند نظامی نیجری در حمله چند روز گذشته فرانسه، گفت: با توجه به تحولات اخیر در نیجر، منافع فرانسه به خطر افتاده است. فرانسه با وجود ادعاها درباره حقوق بشر و روندهای دموکراتیک ، علی رغم ناسازگاربودن کودتا با مولفه‌های مورد نظر اتحادیه آفریقا، به منافع خود نیز نگاهی دارد. اما در نیجر، با توجه به اینکه ناکارآمدی دولت‌ها به موضوع وفاداری دولتها به فرانسه و تداوم حضور این کشور پیوست شده، حضور فرانسه تبدیل به متغییر و موضوع اصلی و اساسی در این کشور شده است.

این استاد دانشگاه، با بیان اینکه فرانسه برای حفظ بخشی از قلمرو سیاسی و اقتصادی خود، مقاومت‌هایی را انجام می‌دهد، افزود: علاوه بر آن، کشورهای غرب آفریقا، با توجه به ساختار ملی و فرایندها و ساختار «اکواس» به عنوان جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا، نوعی همگنی و همراهی با ساختارهای فرانسه دارند. به این معنا که در عین گرایشهای مربوط به غرب، دغدغه توسعه آفریقا را نیز دارند. در این شرایط، در هرنوع کودتایی که در این کشورها انجام می‌شود، اولین گزاره ای که مورد توجه قرار می‌گیرد استقلال خواهی جدید و انجام کودتا به عنوان واکنشی علیه فرانسه یا اروپا ارزیابی می شود.

بخشی با بیان اینکه در فضای بین المللی فعلی، غرب به دلیل رودررویی با روسیه و واگنر، سعی در تخریب رسانه‌ای  اقدامات روسیه در نیجر دارد، هر چند که نمی‌توان پیامدهای عملکرد روسیه و واگنر در آفریقا، خصوصا در غرب این قاره را نیز دور از نظر داشت، خاطرنشان کرد: حل کردن بحران کودتا در نیجر با ایجاد بحرانی دیگر، نتیجه مثبتی ندارد و صلح و امنیت را به ارمغان نمی‌آورد. این مساله به ناامنی در این کشور و ایجاد زمینه مداخله کشورهای دیگر دامن می‌زند.

این تحلیلگر مسائل آفریقا، با اشاره به مواضع کشورهای اروپایی نسبت به بحران نیجر، رقابت قدرتهای فرامنطقه ای و تفاوت دیدگاه‌های آنها، اظهارداشت: کشورهای عضو اکواس، موضع گیریهای مختلفی درباره تحولات نیجر داشته اند، این مساله نشان می‌دهد این جامعه اقتصادی، در این بحران چندان کارایی ندارد. فرانسه نیز با استفاده از این فرآیندها برای حفظ منافع خود تلاش می‌کند.

وی به اهمیت منابع اورانیوم غنی نیجر و انتخاب این کشور به عنوان محل عبور خط لوله نفت برای صادرات نفت به دریای مدیترانه و اروپا، برای سرمایه گذاری‌های اقتصادی فرانسه و دیگر کشورهای اروپایی اشاره کرد و گفت: پررنگ شدن مساله مداخله اکواس، به شرایط اضطرار کشورهای عضو آن در مسائل اقتصادی با توجه به شرایط کودتا در مالی، بورکینافاسو و گینه برمی‌گردد ودر عین حال نشان می‌دهد هیچ اجماع خاصی درباره این کشورها در آفریقا ایجاد نمی‌شود و اگر مداخله ای هم صورت بگیرد، وضعیت را بحرانی تر و طولانی تر می‌کند.

بخشی اضافه کرد: هر چند گروه واگنر در حمایت از کودتا مواضعی داشته و تاکید کرده که آفریقا در حال بازیابی استقلال خود است، اما شاخصه‌های امنیتی دخالت روسیه را در کودتا در این کشور تائید نکرده اند.

این استاد دانشگاه با تاکید براینکه تحولات در نیجر چندان چشم انداز خوبی برای این کشور ایجاد نمی‌کند، افزود: نظامیان این برداشت را داشتند که قرار است از روند تحولات سیاسی در کشور حذف شوند، بنابراین اولین مکانیسمی‌که باید مورد توجه قرار می‌گرفت، ایجاد آشتی یا تداوم وضعیت بود تا دولت ائتلافی شکل بگیرد و باقی مانده دوره ریاست جمهوری را طی کنند.  یا اینکه کودتا گران وعده انتخابات می‌دادند، هر چند که این انتخابات عمدتا صوری است و رئیس کودتاگران در بسیاری از این انتخابات، تبدیل به رئیس دولت بعدی می‌شود!

وی با بیان اینکه عوامل زمینه ای برای کودتا وجود داشته و رئیس جمهور نیز به دنبال کنترل و جهت دهی دایره قدرت به نفع خود در نیجر بوده است، گفت: با توجه به دوقطبی ایجاد شده در نیجر، بحران فعلی جز با فرایندهای دیپلماتیک و گفتگو قابل حل نیست و هر نوع مداخله ای، چه منطقه ای و فرامنطقه ای، به پیچیده تر شدن بحران و سرریز مسائل آن به کل قاره منجرمی‌شود و حل آن را طولانی تر می‌کند. همان طور که در مساله بحران کنگو و تحولات پیرامون دریاچه‌های بزرگ در آفریقا شاهد آن بوده ایم.