فرناز اسکندری در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی  ضمن اشاره به تلاش‌های صورت گرفته برای اضافه شدن هشت عضو جدید به اتحادیه 27 عضوی اروپا، شامل شش کشور غرب بالکان و اوکراین و مولداوی، تصریح کرد: به لحاظ تاریخی، اتحادیه اروپا، گسترش خود را راهی برای ارتقای ثبات، دموکراسی و توسعه اقتصادی در اروپا می‌داند و عضویت کشورهایی را پذیرفته که توانسته اند به معیارهای خاصی دست یابند. با این حال، روند گسترش اتحادیه اروپا فرآیندی پیچیده دارد.

وی ضمن تشریح عواملی که برای عضویت کشورها در اتحادیه اروپا باید مورد ارزیابی قرارگیرد، گفت: در ماه‌های گذشته، مقامات کشورها و اتحادیه اروپا ضمن تاکید بر اهمیت ژئوپلیتیکی گسترش اتحادیه اروپا به کشورهای بالکان غربی، اوکراین و مولداوی، پیشنهاد کرده‌اند که این کشورها به تدریج در برخی حوزه‌ها و نهادهای سیاسی خاص اتحادیه اروپا پذیرفته شوند. به اعتقاد آنها منطقه بالکان غربی، اوکراین و مولداوی تاریخ و آینده مشترکی با اروپا دارند و توسعه این مناطق همچنان اولویت اساسی اتحادیه اروپا است و به عنوان یک ابزار قوی برای تقویت صلح، امنیت و رفاه در قاره اروپا عمل می‌کند.

این کارشناس مسائل اروپا، با بیان اینکه اتحادیه اروپا دلایل متعددی برای پذیرش کشورهای بالکان غربی دارد، افزود: اتحادیه بر این باور است که پذیرش کشورهای بالکان غربی در آن، می‌تواند ضمن کمک به ثبات و امنیت منطقه، توسعه ارزش‌های دموکراتیک، حاکمیت قانون و حقوق بشر را در آن کشورها تشویق و حمایت کند.

اسکندری ضمن اشاره به تاثیر تهاجم روسیه به اوکراین بر تسریع در روند گسترش اتحادیه اروپا، به تاکید صدر اعظم آلمان مبنی بر ضرورت ایجاد «اروپای بزرگ» پرداخت و یادآورشد: گسترش اتحادیه اروپا به کشورهای بالکان غربی، فرصت‌های اقتصادی جدیدی را برای هر دو طرف باز می‌کند. همچنین ضمن تضمین ثبات و جهت‌گیری اروپایی کشورهای بالکان غربی، می‌تواند مزایای ژئوپلیتیکی داشته باشد و از نفوذ بالقوه سایر بازیگران خارجی در منطقه جلوگیری می‌کند.

وی با بیان اینکه عضویت در اتحادیه اروپا می‌تواند یکپارچگی عمیق‌تر منطقه‌ای را در بالکان غربی تسهیل کند و منجر به بهبود همکاری در موضوعاتی مانند توسعه زیرساخت‌ها، حفاظت از محیط زیست و امنیت شود، تاکید کرد: بروکسل تلاش می‌کند برای مقابله با استراتژی نفوذ روسیه در منطقه اروپا بر مشارکت کشورهای بالکان و اوکراین تمرکز کند و مانع پیشبرد راهبردهای مبتنی بر تضعیف اتحادیه اروپا شود.

این کارشناس مسائل اروپا، با بیان اینکه حمله روسیه به اوکراین به تهدیدی علیه کشورهای بالکان تبدیل شده و در ماه‌های گذشته، روسیه تلاش داشته نقش خود را در بالکان بازتعریف کند، ادامه داد: در این شرایط، قطعا گسترش اتحادیه اروپا، خوشایند روسیه نیست و پیش از این بروکسل نیز از اطلاعاتش درخصوص تلاشهای روسیه برای ممانعت از پیوستن برخی کشورهای این منطقه به بلوک اروپایی سخن گفته است.

اسکندری با اشاره به چالشهای عضویت کشورهای غرب بالکان در اتحادیه اروپا برای ترکیه، اضافه کرد: روابط اتحادیه اروپا با ترکیه با چالش‌های مهمی همراه بوده که مانع از پذیرش آن تاکنون به عنوان یک کشور عضو اتحادیه اروپا شده است. مقامات سیاسی اتحادیه اروپا اعلام کردند که ترکیه برای پیوستن به اتحادیه راهی دور و دراز در پیش رو دارد و تکمیل روند عضویت آن، آسان نیست، بنابراین این الحاق در اولویت قرارندارد. با اینکه اتحادیه اروپا، در روابطش با ترکیه ملاحظاتی دارد، اما درخصوص پیوستن این کشور، به صراحت مواضع خود را اعلام می کند.

به گفته این تحلیلگر مسائل اروپا، یکی از موضوعات اصلی که این پیچیدگی را افزایش می دهد، واگرایی در ارزش‌ها و عملکردهای سیاسی است. اروپا تاکید دارد نگرانی‌هایش در مورد تعهد ترکیه به اصول دموکراتیک، از جمله آزادی‌هایی مانند آزادی مطبوعات و حاکمیت قانون، رفع نشده و این نگرانی‌ها منجر به تردید در اتحادیه اروپا در مورد همسویی ترکیه با هنجارهای سیاسی اروپا شده است.

وی نابرابری‌های اقتصادی بین ترکیه و کشورهای عضو اتحادیه اروپا را دیگر چالش مهم عنوان کرد و افزود: اقتصاد ترکیه به طور جدی نیاز به هماهنگی سیاست‌های اقتصادی اش با اتحادیه و رفع نابرابری‌ها دارد و دستیابی به همگرایی اقتصادی یک امر پیچیده و زمان‌بر است.

این کارشناس مسائل اروپا، با تاکید بر نقش تفاوت‌های فرهنگی و مذهبی در شکل‌گیری موضع اتحادیه اروپا در قبال الحاق ترکیه، اظهارداشت: جمعیت عمدتا مسلمان ترکیه نگرانی‌هایی را در برخی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا برانگیخته است و این امر به شک و تردید در مورد سازگاری فرهنگی و مذهبی دوطرف می افزاید و در عین حال، ملاحظات ژئوپلیتیکی روابط را پیچیده‌تر کرده است. موقعیت استراتژیک ترکیه در تقاطع اروپا و آسیا دارای مزایا و چالش‌هایی است. دخالت این کشور در درگیری‌های منطقه‌ای مانند درگیری سوریه و تنش با کشورهای همسایه نیز بر روابط اتحادیه اروپا و ترکیه تأثیر گذاشته است.

اسکندری به تاریخ دیرینه روابط ترکیه با منطقه بالکان غربی و پیوندهای تاریخی، فرهنگی و مذهبی آنها اشاره کرد و گفت: ترکیه به طور فعال درگیر سیاست بالکان غربی بوده است و اصولا از ثبات منطقه‌ای و ادغام احتمالی این کشورها در اتحادیه اروپا و ناتو حمایت می‌کند.

وی در عین حال خاطرنشان کرد: ورود احتمالی کشورهای بالکان غربی به اتحادیه اروپا می‌تواند اثرات نامطلوبی بر ترکیه داشته باشد. افزایش رقابت با این کشورها برای دستیابی به منابع اتحادیه اروپا، چالش‌های اقتصادی ناشی از تغییر ترجیحات تجاری در منطقه، خطر دوری بیشتر اتحادیه از ترکیه به دلیل همسویی قوی‌تر بالکان با سیاست‌های اتحادیه اروپا، کاهش توانایی اعمال نفوذ فرهنگی و آموزشی در این منطقه، تغییر در ژئوپلیتیک منطقه و کاهش احتمالی نقش ترکیه در شکل دادن به آینده بالکان غربی از جمله تاثیرات احتمالی این الحاق است.

اسکندری یادآورشد: البته تأثیر واقعی این الحاق بر ترکیه به عوامل مختلفی از جمله شرایط خاص الحاق کشورهای بالکان غربی، روابط خود ترکیه با اتحادیه اروپا در آن زمان و مسائل ژئوپلیتیکی در منطقه بستگی دارد.