عفیفه عابدی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی ضمن اشاره به ابعاد دوجانبه، منطقه‌ای و بین‌المللی سفر ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه به چین برای شرکت در سومین نشست «کمربند و جاده»،  خاطرنشان کرد: از زمان آغاز جنگ روسیه علیه اوکراین، سفر به چین اولین سفر پوتین به حوزه‌ای خارج از جغرافیای اتحاد جماهیر سابق شوروی است. این سفر گام دیگری در مسیر افزایش و گسترش روابط سیاسی، اقتصادی و امنیتی مسکو و پکن بود و مهمترین پیامش تعمیق روزافزون همکاری‌های روسی- چینی در صحنه بین‌المللی است.

وی با بیان اینکه سفر پوتین به چین، چند ماه پس از سفر شی جین پینگ به مسکو در ماه مارس 2023 نشان دهنده شتاب در روابط مسکو و پکن است، ادامه داد: به نظر می رسد روسیه و چین برای تحکیم روابط سیاسی، به تقویت روابط اقتصادی توجه دارند. آمارها نشان می دهند چین بزرگ‌ترین شریک تجاری روسیه است. ارزش روابط تجاری چین و روسیه در سال2022 نسبت به مدت مشابه سال قبل 34.3 درصد افزایش یافته و به رکورد 1.28 تریلیون یوان معادل 190 میلیارد دلار رسیده است.

این پژوهشگر پژوهشکده مجمع تشخیص مصلحت افزود: این اولین باری است که تجارت دوجانبه از آستانه 1 تریلیون یوان فراتر رفت. احتمالا حجم روابط تجاری روسیه و چین در سال 2023 از حدود ۲۰۰ میلیارد دلار عبور خواهد کرد.

عابدی یادآورشد: با این حال، این رابطه از هر نظر که تحلیل شود، نقش عوامل ساختاری بین‌المللی در آن برجسته است. رهبران چین و روسیه به دنبال تبدیل همکاری‌های اقتصادی و تجاری به عنوان یک محور اصلی در روابط دو کشور هستند. اما غیرقابل کتمان است که مهمترین وجه این رابطه اهداف بین المللی آن است و آمریکا مهمترین پیشران در رابطه روسیه و چین ارزیابی می‌شود.

به گفته این کارشناس مسائل روسیه؛ روسیه و چین با سیاست های خصمانه ایالات متحده مواجه هستند و ظاهراً به این نتیجه رسیده‌اند که باید با ارتقای سطح روابط دوجانبه و هم افزایی در حوزه بین‌المللی، از اثرگذاری سیاست های جهانی ایالات متحده و در واقع از اثرگذاری واشنگتن علیه خود بکاهند و اثرگذاری بین المللی خود در برابر غرب و مشخصا ایالات متحده را افزایش دهند. روسای جمهور روسیه و چین به طور صریح از لزوم تغییر نظام جهانی و ایجاد نظم بین المللی چندقطبی سخن می گویند.

وی با بیان اینکه در اجلاس سران بریکس در آفریقای جنوبی محور اصلی اظهارات مقامات چین و روسیه تمرکز بر شرایط ناعادلانه جهانی و تلاش برای ایجاد جهانی عادلانه بود، اظهارداشت: پکن و مسکو در کنار همدیگر با هم افزایی سیاسی اقتصادی و نظامی در عرصه عمل، می توانند نقش تعیین کننده‌ای در نظم جهانی داشته باشند.

عابدی گفت: پیش از این، مهم‌ترين حوزه‌های همکاری تجاری روسيه و چين، حوزه‌های سنتی انرژی و تسليحات بودند، اما اکنون حوزه‌های همکاری‌های اقتصادی مسکو و پکن گسترده‌تر شده و ابعاد و معنای ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک گرفته است. تقویت نهادهای سیاسی-امنیتی و اقتصادی نیز بخش مهمی از این همکاریها را تشکیل می دهند. در سال‌های اخیر روسیه و چین تلاش مضاعفی برای تقویت سازمان شانگهای و بریکس کرده‌اند.

وی توسعه و تقویت کریدور کمربند – جاده را نیز از جمله این تلاشها برشمرد و ادامه داد: روسیه به ارتقای جایگاه ویژه در طرح کمربند-جاده علاقمند است و مسیرهای مختلفی به چینیها پیشنهاد داده است. یکی از مسیرها همکاری در آسيای مرکزی و در واقع راهبرد ادغام جاده ابريشم جديد چين با اتحادیه اقتصادی اوراسيايی روسيه است. چین سال 2018 یک قرارداد آزاد تجاری با اتحادیه اقتصادی اوراسیا امضا کرد. اما روسها پروژه‌های متعددی با هدف ايجاد پيوند ميان چين و اتحاديه اوراسيا ارائه می‌کنند.

این تحلیلگر مسائل روسیه، استفاده از ظرفیت های دریای شمال برای پیشبرد طرح کمربند – جاده را یکی از این ایده ها عنوان کرده که شکل عملیاتی گرفته است و گفت: چین با موافقت برای سرمایه‌گذاری در مسیردریایی شمال، به سرمایه گذار این پروژه تبدیل شده است. سرمایه گذاری چین در توسعه بنادر شمالی روسیه افزایش یافته و مسیر دریایی شمال، شامل راه‌های دریایی کشتی‌رانی و حمل و نقل است که در سواحل قطبی روسیه در حال احداث هستند. این مسیر به «راه ابریشم قطبی» موسوم شده است.

عابدی به تلاش‌های آمریکا برای ایجاد کریدور ابتکاری موسوم به کریدور«هند- غرب آسیا- اروپا» اشاره کرد و افزود: احتمالا با اعلام طرح ایالات متحده برای کریدور میانی از هند به اروپا، انگیزه چین و روسیه برای ایجاد کریدور شمالی افزایش یابد. اما موضوع مهم این است که با افزایش تعارض چین و روسیه با غرب، فرصتها در بازار اروپا کاهش خواهد یافت و چین و روسیه باید این کریدور را به کریدور شمال- جنوب پیوند دهند و به گسترش بازار در غرب آسیا و آفریقا و آمریکای جنوبی فکر کنند.

وی همچنین با اشاره به دیدارهای پوتین با رهبران مجارستان، تایلند، پاکستان و ویتنام در حاشیه مجمع کمربند و جاده، گفت: دیدار پوتین با نخست وزیر مجارستان واکنش آمریکا را برانگیخت. پوتین در این دیدار علیرغم شرایط ژئوپلیتیک فعلی، روابطش را با بسیاری از کشورهای اروپایی رضایت بخش و رو به توسعه توسعه توصیف کرد و تاکید کرد این روند ادامه خواهد داشت.