مرتضی مکی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: «پس از یک دوره تعلیق و رکود در میزان گرایش به راست‌گرایان افراطی، در یک سال گذشته شاهد اوج‌گیری و صعود موقعیت احزاب راست افراطی اروپا در کشورهای مختلف و تاثیرگذاری در اتحادیه اروپا هستیم.»

وی افزود: «سال گذشته یکی از احزاب راست افراطی که توانست قدرت را در اروپا به دست بگیرد، خانم جورجیا ملونی، رهبر حزب راست افراطی برادران ایتالیا است که معروف به داشتن گرایش‌های نوفاشیستی و مهاجرستیزانه است.»

به گفته مکی، کشور هلند دیگر کشوری است که در سال 2023 احزاب راست افراطی توانستند در انتخابات پارلمانی آن، موقعیت خوبی را کسب کنند. حزب آزادی تحت رهبری خیرت ولیدرز که به اسلام‌ستیزی و مهاجرستیزی معروف است، توانست با کسب اکثریت کرسی‌های پارلمان هلند در صدر دیگر احزاب این کشور قرار بگیرد.

کارشناس مسائل اروپا ادامه داد: «البته برای تشکیل دولت در هلند ویلدرز مجبور به ائتلاف با احزاب دیگر است که همین مسئله یک وضعیت تعلیق را در شکل‌گیری دولت جدید ایجاد کرده است.»

وی افزود: «همچنین در سوئد نیز حزب دمکرات‌ها توانسته است جایگاه و موقعیت خود را میان احزاب این کشور ارتقا دهد. در یونان و اسپانیا نیز به همین ترتیب شاهد اوج‌گیری موقعیت احزاب راست افراطی هستیم.»

این کارشناس مسائل اروپا با اشاره به وضعیت راست‌های افراطی در آلمان گفت: «آلمان مهمترین کشور و موتور محرکه اروپا است که در این کشور، احزاب راست افراطی به خصوص حزب آلترناتیوی برای آلمان در آخرین نظرسنجی‌ها موقعیت خوبی را در پارلمان‌های ایالتی و سطح افکار عمومی به دست آورده است که از مهمترین دلایل آن می‌توان به افزایش تورم و موج مهاجرت از سمت شمال آفریقا و شرق اروپا به خصوص اوکراین به آلمان اشاره کرد.»

وی در این خصوص توضیح داد: «از زمانی که وضعیت اقتصادی اروپا دچار چالش شده و موج مهاجرت به اروپا افزایش پیدا کرده، به همان اندازه موقعیت احزاب راست افراطی رشد پیدا کرده است. این احزاب بر خلاف احزاب راست میانه رو، چپ و راست، روایت متفاوتی از چگونگی مقابله با رکود اقتصادی و مهاجران دارند و برخی از مشکلات اقتصادی و اجتماعی کشورشان را به افزایش مهاجران نسبت می‌دهند. این شعارها باعث شده که حتی احزاب راست میانه برای از دست ندادن پایگاه اجتماعی خود تلاش داشته باشند سیاست‌های محدودکننده بیشتری برای ورود و جذب مهاجران اتخاذ کنند. اکثر کشورهای اروپایی با یک چالش جدی در موضوع مهاجرپذیری و مواجهه با ورود مهاجران به کشورشان روبرو شده‌اند.»

مکی ادامه داد: «احزاب راست افراطی با توجه به گرایش‌های ملی‌گرایانه‌ای که دارند، روند همگرایی در اتحادیه اروپا را تضعیف می‌کنند. یکی از موضوعات بسیار مهمی که اروپایی‌ها نتوانستند بر سر آن به یک سیاست مشترک دست پیدا کنند، تدوین قوانین جدیدی برای پذیرش مهاجرین است. چالش مهاجرین به حدی است که جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرده که ناتوانی دولت‌های اروپایی در اتخاذ سیاست مشترک مهاجرتی می‌تواند موجب تضعیف این اتحادیه و حتی خطری برای همگرایی اروپایی باشد.»

به گفته این کارشناس، یکی از دلایل تشدید مهاجرستیزی در اروپا، به خطر افتادن هویت اروپایی از سوی جناح‌های راست افراطی است.

وی ادامه داد: «نمود این سیاست‌ها و مواضع را می‌توان در فرانسه مشاهده کرد که خانم مارین لوپن که رهبر حزب جبهه ملی و از چهره‌های شاخص راست افراطی در اروپا محسوب می‌شود، حتی با غذای حلال نیز مشکل دارد و می‌گوید موضوع توزیع غذای حلال باید در فرانسه محدود شود. آنها در خصوص به چالش کشیدن هویت اروپایی در کشورشان حساس هستند و لذا به موازات حضور مهاجران در کشورهای اروپایی، مهاجرستیزی نیز به یک چالش جدی‌تری تبدیل شده است.»

مکی تشریح کرد: «این در حالی است که مهاجرستیزی، اسلام‌ستیزی را به دنبال دارد؛ زیرا بخش اعظمی از افرادی که وارد اروپا می‌شوند از کشورهای مسلمان هستند.»

پژوهشگر مسائل اروپا با توجه به سابقه احزاب راست افراطی در کشورهای اروپایی گفت: «زمانی به احزاب راست اروپایی یک نگاه بسیار منفی و خطرناک وجود داشت و احزاب راست و چپ میانه به یک وحدت نظر در خصوص برخورد با این احزاب دست یافته بودند. آقای ژان ماری لوپن در سال 2002 با ژاک شیراک در رقابت‌های انتخاباتی ریاست جمهوری حضور داشتند و این انتخابات به دور دوم کشیده شد؛ در آن زمان تمام احزاب راست و چپ فرانسه به حمایت از شیراک پرداختند و او با 82 درصد بار دیگر در مقام ریاست‌جمهوری فرانسه باقی ماند.»

وی افزود: « درحالیکه طی دو دهه گذشته این دیدگاه نگران‌کننده و ترس از احزاب راست افراطی در اروپا به شدت شیوع یافته بود و اگر مردم کشورهای اروپایی در سال‌های گذشته رای به احزاب راست افراطی را به عنوان هشداری به احزاب راست و چپ میانه برای تغییر رویکردشان قلمداد می‌کردند اما امروز رای مردم اروپا به خصوص آلمان به احزاب راست افراطی، رای سلبی نیست بلکه رای ایجابی است و همین باعث شده که احزاب افراطی در برخی کشورهای اروپایی قدرت بگیرند یا در دولت ائتلافی مشارکت داشته باشند.»