امیر حیات ­مقدم رئیس پژوهشکده امنیت ملی دانشگاه عالی دفاع ملی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: امروز دنیا کاملا آگاه است که توان موشکی جمهوری اسلامی ایران تنها برای بازدارندگی دشمنان انقلاب اسلامی تقویت شده است ولی برای اینکه رقابت های منطقه ای به رفاقت های منطقه ای تبدیل شود، بهتر است یک پیمان عدم تعرض با تمام کشورهای منطقه حتی با کشور عربستان منعقد شود تا تمام کشورهای منطقه نسبت به جمهوری اسلامی ایران احساس امنیت کنند و رقابت در مسیر واقعی شاخص های علمی، توسعه سیاسی، اقتصادی و اجتماعی قرار بگیرد.

آنچه در ادامه می خوانید متن کامل این گفتگوست.

پرسش: توان بازدارندگی جمهوری اسلامی با توجه به تحولات اخیر در منطقه چگونه حفظ و تقویت شده است؟

توانی که جمهوری اسلامی ایران در منطقه دارد مبنایش بازدارندگی است. بازدارندگی راهبردی است که از آموزه های دینی، قرآن مجید و سنت گرفته شده است. بنا به همین مبانی، از گذشته تا کنون هیچ وقت جمهوری اسلامی ایران به هیچ کشوری هجوم نبرده است و نخواهد برد. در جنگ ایران و عراق هم هیچگاه ایران به عراق حمله نکرد بلکه این رژیم بعث بود که به انقلاب اسلامی و ایران حمله کرد. بنابراین قدرت جمهوری اسلامی ایران، مبنای بازدارندگی دارد که این مبنا در آموزه های دینی، توان بازدارندگی در راهبرد حضرت امام(ره) و امام خامنه ای به این معنا است که ما به اندازه ای قدرتمند باشیم که نه تنها کسی نتواند به ما حمله نکند بلکه نتواند به فکر حمله کردن نیز به بیفتد. در همین راستا نیز در چند سال گذشته ایران در حوزه های مختلف توان خود را گسترش داده است. هر چند نیروهای مسلح ایران به لحاظ تیپ و لشگر، به لحاظ عددی اضافه نشده اند ولی از جهت انسجام و تخصص در ابعاد مختلف توسعه پیدا کرده است. مخصوصاً از بعد موشکی که توان بازدارندگی بسیار قوی‌ای محسوب می شود. امروز دنیا کاملا آگاه است که توان موشکی جمهوری اسلامی ایران تنها برای بازدارندگی دشمنان انقلاب اسلامی تقویت شده است. یک موشک جمهوری اسلامی به هیچ کشوری شلیک نخواهد شد ولی طبیعی است که اگر به موشکی به سمت ایران شلیک شود، در راستای رهبرد بازدارندگی،  که به معنای وارد کردن ضربه دوم است ایران هم به سمت دشمن شلیک خواهیم کرد. براین اساس جمهوری اسلامی تا کنون به هیچ کشوری ضربه اول را نزده و هیچ وقت هم این اقدام را نخواهد کرد.

پرسش: با وجود تشدید رقابت‌های منطقه‌ای، رویکرد و دکترین دفاعی جمهوری اسلامی ایران برای مقابله با تهدیدات چیست؟

در بحث منطقه ای، موضوعی که پیش آمده بحث ایران هراسی و شیعه هراسی است که این مسئله سوغات نامبارک آمریکا به طور مشخص و انگلیسی ها در منطقه است. و این در حالی است که ایران با هیچ یک از کشورهای منطقه دشمنی ندارد. اما از آنجا که امروزه مفهوم رقابت تغییر کرده و از چانه زنی صرف خارج شده و به قدرت درون زای هر کشوری بدل شده است، برای اینکه رقابت در مسیر اصلی خودش قرار گیرد و رقابت های منطقه ای به رفاقت های منطقه ای تبدیل شود، پیشنهاد می شود که یک پیمان عدم تعرض با تمام کشورهای منطقه حتی با کشور عربستان منعقد شود تا تمام کشورهای منطقه نسبت به جمهوری اسلامی ایران احساس امنیت کنند و رقابت در مسیر واقعی شاخص های علمی، توسعه سیاسی، اقتصادی و اجتماعی قرار بگیرد. با صراحت می گویم که توان نظامی ایران علیه هیچ کشوری در منطقه استفاده نخواهد شد. به این دلیل که بنای جمهوری اسلامی ایران بر ضربه اول نیست. در مدت حدود چهل سال عمر مبارک انقلاب اسلامی هم ثبت نشده که جمهوری اسلامی ضربه اول را به کشوری زده باشد و هیچگاه هم نخواهد زد. این مسئله به عنوان راهبرد کلی جمهوری اسلامی ایران محسوب می شود. ما در منطقه به دنبال قدرت برتر منطقه ای هستیم، اما مفهوم قدرت منطقه ای، تهیه و تجهیز انبارهای تسلیحات و مهمات نیست بلکه قدرت منطقه ای، شامل شاخص های دیگری همچون شاخص علمی، سیاسی و … می شود که امروزه در همین راستا بویژه در عرصه علمی، تلاش های خوبی شده است. انتخابات اخیر ریاست جمهوری که با مشارکت بیش از چهل و یک میلیون نفر همراه بود، نماد قدرت سیاسی جمهوری اسلامی ایران است که قدرت ممتازی به وی بخشیده به طوری که هیچ یک از کشورهای منطقه از چنین قدرتی برخوردار نیستند. شاخص های قدرت منطقه ای جمهوری اسلامی شامل تمام ابعاد سیاسی، اقتصادی، علمی، فرهنگی و اجتماعی و همچنین بعد نظامی است. شاخص نظامی، در قدرت منطقه ای کم اهمیت نیست با وجود این  مجموعه تمام شاخص هاست که قدرت منطقه ای را تبیین می کند. جمهوری اسلامی به استثناء رژیم صهیونیستی، نسبت به دیگر کشورهای منطقه اعلام رفاقت می کند و آمادگی دارد تا با تمام کشورهای منطقه ارتباط حسنه داشته باشد. امیدوار هستیم یک یا دو کشوری که دچار برخوردهای تکبر آمیز هستند از حالت استکباری خارج شوند و بتوانیم ارتباطات تعریف شده ای با این کشورها داشته باشیم.

پرسش: توان بازدارندگی دفاعی جمهوری اسلامی برای چه سناریوهایی طراحی شده است؟

چنانکه اشاره کردم توان بازدارندگی ما برای وارد کردن ضربه دوم، تهیه و طراحی شده است. این توانی که ما داریم برای انهدام و نابودی تروریسم در منطقه است. همچنانکه اگر توان بازدارندگی نبود، نفوذ از مرزهای جغرافیایی برای داعش کار سختی نبود، هرچند همین الان هم به دلیل مرز گسترده ای که داریم نفوذ برای داعش و گروه های تروریستی سخت نیست ولی به این مسئله واقف هستند که اگر نفوذ کنند منهدم می شوند. این توان بازدارندگی جمهوری اسلامی است که مانع شده تا داعش که بخش عظیمی از یک کشور را تصرف کرده، جرأت عبور از مرزهای ایران را نداشته باشد. داعش و گروه های تروریستی تکفیری می دانند که اگر اقدام به نفوذ به کشور ما کنند از بین می روند. بازدارندگی یعنی ایجاد هراس در دل دشمنی که قصد تجاوز دارد. تروریسم بحث عمده بین المللی، منطقه ای و ملی محسوب می شود که تمام توان بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران برای مقابله با تروریسم برنامه ریزی شده است. انشالله از توان موجود به نحو احسن استفاده شود و ریشه تروریسم در منطقه از بین رفته و مردم کشورهای افغانستان، پاکستان، عراق، سوریه و یمن در کمال آسایش و آرامش زندگی کنند.