دکتر بهزاد احمدی لفورکی در نشست تخصصی «روابط خارجی در عصر هوش مصنوعی» که از سوی شورای راهبردی روابط خارجی برگزار شد، درباره «رویکرد اتحادیه اروپا در قبال هوش مصنوعی؛ فرصت‌ها و چالش‌های آن برای ایران»، اظهار داشت: در روابط بین‌الملل، ما همیشه درخصوص تمایز با حقوق بین‌الملل، چالش‌هایی داریم. برای ما فرایندها مهم‌تر هستند. هوش مصنوعی روی بافت اجتماعی، خصوصا اقتصاد و بازار کار، تاثیر زیادی گذاشته است.

وی با اشاره به ارقام مطرح شده از سوی دبیر کل سازمان ملل درباره میزان مشارکت هوش مصنوعی در اقتصاد جهانی، ادامه داد: هوش مصنوعی می‌تواند ثبات استراتژیک جهانی و مفروض‌های بنیادین درباره دفاع و بازدارندگی را تغییر دهد. ما چندان درگیر اکوسیستم نمی‌شویم و برآیند آن را بر قدرت کشورها ارزیابی می‌کنیم. استفاده از هوش مصنوعی برای حملات تروریستی و حمله به زیرساخت‌ها و حتی سوء‌استفاده دولت‌ها اهمیت زیادی دارد. این‌ها هوش مصنوعی را بسیار حائز اهمیت کرده است.

این کارشناس حکمرانی بین‌المللی فضای مجازی، با اشاره به نقش و رویکرد اتحادیه اروپا در قبال نقش هوش مصنوعی و اقدامات ناشی از آن و همچنین فرصت‌ها و چالش‌های این رویکرد برای ایران، توضیح داد: مسائل امروز ما با دنیا، تا این میزان بنیادی نبوده است. این نحوه مواجهه ما در سطح بین‌الملل با پدیده‌های بین‌الملل، ناقص و بلاتکلیف است.

احمدی با تاکید براینکه رویکرد اروپا در قبال هوش مصنوعی، تنظیم‌گر، هنجارگزار و در اندازه‌ای ضعیف‌تر، استانداردساز بوده است، گفت: اروپا در مقایسه با چین و آمریکا، فاقد شرکت‌های بزرگ فناور در هوش مصنوعی و فناوری‌های نوظهور است و نقش مهمی هم در توسعه آن نداشته است. این کمبود تاثیرگذاری، اروپا را به سمت تنظیم‌گری و هنجارگزاری برده است. اروپا دراین‌باره، کارهایی انجام داده و از 2018، اسنادی در این رابطه ایجاد کرده است.

وی رعایت قوانین، توجه به کرامت انسانی، پاینبدی به اصول و ارزش‌های اخلاقی به‌لحاظ فنی و اجتماعی، احترام به خودمختاری انسان و عدم غلبه ماشین بر انسان، پیشگیری از آسیب و توزیع‌پذیری را از اصولی دانست که در سند 2019 اروپا مورد توجه قرار گرفته است و در این خصوص افزود: از سال 2021، اروپا به سمت قانون‌گذاری سخت رفت. پیش از این، بیشتر قانون‌گذاری‌ها، نرم و مبتنی بر حقوق مردم بود. اما بعد از آن، اروپا در دفاع از حریم خصوصی به‌سمت استفاده تجاری از داده رفته است. در این چارچوب، کمیسیون اروپا ملاحظات متعددی را در اسناد خود مطرح کرد و چهار سطح ریسک «غیرقابل قبول»، «زیاد»، «محدود» و «حداقل» را برای هوش مصنوعی تعریف کرده و براین‎اساس نیز، حوزه‌های ورود به آن را روشن کرده است.

این کارشناس حکمرانی بین‌المللی فضای مجازی، به رقابت انگلستان و اتحادیه اروپا در حوزه هوش مصنوعی اشاره کرد و اظهارداشت: تغییر دینامسیم قدرت و کنترل قدرت، به ضرر اروپا است. اصل موضوع در اختیار چین و آمریکا است. این‌ها دو کشوری هستند که از قانون‌گذاری در فضای ماورای جو خودداری می‌کنند؛ چرا که به‌واسطه فناوری و قدرتی که دارند می‌خواهند تا آنجا که می‌شود از شرایط استفاده کنند.

احمدی با بیان اینکه چین در هوش مصنوعی بیشتر خطوط را روشن می‌کند، آمریکاییها عقب هستند و پرچمدار اروپا است، اضافه کرد: روابط جدید میان بخش دولتی و خصوصی، نیز در این ‌باره، تعیین‎کننده است. اروپا در پردازش مناسب، در دیتا سنتر خوب و در بهبود در الگوریتم‌ها ضعیف است. تا به امروز، سازمان ملل موفقق نشده دستور العمل یا برنامه‌ای برای این موضوع بدهد و تنها توصیه‌های کلی ارائه کرده است.

وی با تاکید براینکه ما اشتراکاتی با اروپا در حوزه‌هایی ازجمله تاکید بر چندجانبه‌گرایی و هنجارهای اخلاقی، حکمرانی جهانی بر هوش مصنوعی، ایمن بودن، قابل پیش بینی‌بودن و پایدار بودن و همچنین  مخالفت با هژمونی فناوری در دنیا و استفاده صلح‌آمیز از هوش مصنوعی، عادلانه و فراگیر بودن داریم، تصریح کرد: مباحث داخلی کشورها مانند استفاده از هوش مصنوعی برای سرکوب و سانسور با توجه به تعریف متفاوتی که ما با آنها داریم از چالش‌های ما است. همگرایی با آمریکا در حوزه هوش مصنوعی برای ما چالشی است و اروپایی‌ها دست به ماشه هستند که درباره هوش مصنوعی با تحریم‌های آمریکا علیه ما همراهی کنند.

احمدی با اشاره به اهمیت عرفی‌شدن حقوق بین‌الملل، گفت: ما باید بتوانیم از ظرفیت سازمان‌های همفکر خود مانند شانگهای، اکو، دی 8 و غیره استفاده کنیم. علاوه‌بر‌آن، باید درنظر داشت ما جزو کشورهایی هستیم که هنوز سند هوش مصنوعی تدوین نکرده‌ایم. در جریان تدوین این سند نیز، مطمئن هستم که بعد بین‌المللی آن یا دیده نمی‌شود و یا کمرنگ دیده می‌شود. بنابراین ما باید در حوزه بین‌الملل در خصوص هوش مصنوعی چه کنیم؟ وقتی دبیرکل سازمان ملل عنوان می‎کند که می‎خواهد سازمانی مانند سازمان بین‎المللی انرژی اتمی برای هوش مصنوعی بسازد، قطعا باید بدانیم که می‌خواهیم چه دیدگاهی داشته باشیم و منافع ما کجاست، و اینکه موافقیم یا مخالف.

وی با تاکید براینکه ما با اعمال فراسرزمینی هرگونه هنجار مخالف هستیم، ادامه داد: اگر می‌خواهیم به سمت تعامل با اروپا برویم، حتما باید این موارد را روشن کنیم و به این سوالات پاسخ دهیم.

احمدی با بیان اینکه متاسفانه مشکل پلتفرم‌های ایرانی تنها امنیتی‌شدن نیست و در بسیاری از آنها استراتژی بین‌المللی‌شدن نیز دیده نمی‌شود، ادامه داد: بخش خصوصی ما هنوز شخصیت بین‌المللی‌شدن ندارد.