در ابتدای این نشست هرمیداس باوند با بیان اینکه جهانی سازی هنوز در قالب دولت ها مطرح می شود، اظهار داشت: برخلاف جهانی سازی، جهان وطنی در قالب افراد و ملت ها مطرح می شود و آنچه امروز بیشتر عنوان می شود تشکیل نظام های منطقه ای است.

وی با اشاره به سازمان ها و نهادهای بین المللی و نقش این سازمان ها در نظام بین الملل گفت: اتحادیه اروپا در تقسیم بندی های خود تعریف جدیدی از اروپا ارائه کرده است که این تعریف تعریف جغرافیایی نیست بلکه فرهنگی است.

وی افزود: در این تقسیم بندی کشورها به چند دسته از جمله کشورهایی که بخشی از سرزمین شان در اروپا است، کشورهایی که دارای فرهنگ اروپایی هستند و همچنین کشورهایی که فرهنگ نزدیک به فرهنگ اروپایی دارند مانند گرجستان و ارمنستان، عضو پارلمان شورای اروپا هستند.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه اتحادیه اروپا یک نوع کنفدراسیون ضعیف اروپا است، عنوان کرد: با خروج انگلیس از اتحادیه اروپا و مشکلاتی که از لحاظ اقتصادی به وجود آمد، مشکلاتی در روند گرایش های منطقه ای به وجود آمد.

باوند در ادامه به اتحادیه عرب به عنوان یکی دیگر از سازمان ها در نظام بین الملل اشاره کرد و ادامه داد: اتحادیه عرب به هیچ وجه موفق نبوده و نتوانسته مشکلات جهان عرب را حل کند.

وی همچنین به سازمان اکو و آسه آن نیز اشاره کرد و این سازمان ها را نیز ناموفق دانست و گفت: آسه آن تنها موفقیتش ایجاد بازار آزاد بوده است.

این استاد دانشگاه افزود: کشورهایی که اعلام استقلال میکنند مانند کشورهایی که بعد از فروپاشی شوروی روی کار آمدند در درجه اول نیاز اقتصادی دارند و هدف اصلی از تشکیل برخی از سازمان های بین المللی رسیدن به یک بازار مشترک جهانی است.

هیرمیداس باوند با اشاره به نظراتی که در خصوص آسیایی یا اروپایی بودن روسیه وجود دارد، اظهار داشت: گورباچف روسیه را اروپایی می دانست اما پوتین تاکنون سعی داشته است تا روسیه را به سمت آسیا بازگرداند.

وی با بیان اینکه ضعف اتحادیه اروپا موجودیت ناتو را تقویت میکند، به جدایی انگلیس از اتحادیه اروپا و خوشحالی ناتو از این موضوع اشاره و اضافه کرد: بعد از این اتفاقات و همچنین رفتارهای ترامپ در سیاست خارجی و کناره گیری از توافق پاریس بود که مرکل تاکید کرد که کشورهای اروپایی باید به خود متکی باشند و خودشان امنیتشان را تامین کنند.

رفتارهای دوگانه چین و روسیه در نظام بین الملل

در ادامه این نشست علی آدمی، استاد دانشگاه علامه طباطبائی با بیان اینکه بعید به نظر می رسد که تغییر ساختار در نظام بین الملل زودتر از سال ۲۰۴۰ رخ دهد، گفت: برای تغییر ساختار نظام بین الملل ابتدا باید به سراغ اندیشه ها رفت و بر روی اندیشه ها توافق کرد.

وی با اشاره به ناکارآمدی شورای امنیت عنوان کرد: در قرن حاضر به دلیل تفاوت های موجود در تعریف امنیت، جنگ و صلح دیگر ساختار شورای امنیت پاسخگو نیست و ما شاهد این هستیم که با وجود تجاوز عربستان به یمن یا در سوریه ۶۰ کشور با روسیه می جنگند، و شورای امنیت تاکنون هیچکدام از این تجاوزات را محکوم نکرده است.

این استاد دانشگاه همچنین رفتارهای چین و روسیه را دوگانه دانست و گفت: چین و روسیه هر روز حرف از تغییر نظام بین الملل میزنند، اما همواره در چارچوب این نظام عمل می کنند و ما باید در این روند حواسمان به این باشد که ممکن است این کشورهای به ما کدهای اشتباه بدهند.

آدمی با تاکید بر اینکه تغییر نظام بین الملل به سادگی رخ نمی دهد، اظهار داشت: این تغییر همواره با با جنگ های بزرگ و ریخته شدن خون های زیادی همراه بوده است.

وی ادامه داد: آمریکایی ها دیگر نمی توانند هژمون باشند بشریت دیگر تحمل فراروایت ها را ندارد هر کسی روایت خود را دارد و دورانی نیست که هر کسی بتواند روایت خود را از امنیت به دیگران تحمیل کند.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه از سال ۲۰۴۰ به بعد دیگر شاخص سنجش قدرت اقتصاد نخواهد بود، تصریح کرد: شاخص قدرت به سمت قدرت فرهنگی می رود و در آینده کشوری موفق خواهد بود که بتواند در صدور فرهنگ و سبک زندگی موفق باشد و آمریکا دراین زمینه ضعیف است.

آدمی با تاکید بر اینکه روسیه و چین اکنون بیش از آنچه لیاقت آن را دارند در نظام بین الملل ایفای نقش می کنند، گفت: روس ها علیرغم همه پرخاشی که به ساختار موجود می کنند، اما از سوی آمریکا و غرب تفهیم شده اند که بسیار بیشتر از توانمندی های خود در ساختار نظام بین الملل جایگاه دارد و اگر نظام بین الملل به سمت فروپاشی برود، روسیه جایگاهی نازل تر خواهد یافت و در حال حاضر نقشی که به روسیه داده اند بیش از لیاقت و کار آیی آنهاست.

وی در خصوص چین نیز عنوان کرد: این کشور نیز تنها به واسطه قدرت اقتصادی است که در نظام بین الملل جایگاهی پیدا کرده است.

این استاد دانشگاه با اشاره به اظهارات برخی کارشناسان اظهار داشت: آمریکا آخرین هژمون خواهد بود و نظام بین الملل دیگر کشوری را به عنوان هژمون قبول نخواهد کرد و نظام بین الملل در آینده به سمت چند قطبی شدن خواهد رفت.

کم رنگ شدن نقش دولت ها

آناهیتا معتضد، عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد دیگر سخنران این نشست بود که در ابتدا با اشاره به حضور ایران در منطقه ای بحرانی و چالش هایی که ایران در منطقه با آنها دست به گریبان است، سخنان خود را آغاز کرد و ادامه داد: آینده نظام بین الملل ساختاری چند قطبی خواهد داشت و کشورها به سمت چند جانبه گرایی سوق پیدا می کنند.

وی با بیان اینکه دولت ها دیگر دولت های سابق نیستند، افزود: نیروهایی به وجود آمده که دیگر به دولت ها اجازه نمی دهد که به راحتی تصمیمات خود را اجرا کند، پایین دستی ها اگر سازنده قدرت نباشند اما در شکل گیری روندها تاثیرگذار هستند و برخی معتقدند که دولت در این قرن دیگر معنا ندارد.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: با رفتن به سمت چند جانبه گرایی فعلا نمی توان ساختاری پیش بینی کرد و ائتلاف ها در درون این سیستم کمتر قابل پیش بینی است.

منبع: خبرگزاری مهر