شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا، فضاسازی‌های تند مرتبط با مهاجرت و تبعات آن را از عمده‌ترین علل رشد احزاب افراطی در اروپا برشمرد، تاکید کرد: افزایش توجه به راست افراطی در اروپا، ناشی از افزایش نارضایتی‌ها نسبت به احزاب اصلی در کشورها نیز می‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار رهبر کاتولیک های جهان به جهان درباره تهدید جنگ هسته‌ای، انتقاد آمریکا و آلمان از تهدیدات اتمی مسکو و رد هرگز الحاق قلمروهای اوکراین به روسیه ، هشدار آلمان درباره حملات جدید به زیرساخت‌های این کشور، استقرار نظامیان جمهوری چک در تاسیسات مهم، واکنش پوتین به انفجار پل کریمه، حمله موشکی روسیه به کی‌یف و چند شهر اوکراین، تصمیم استانبول برای میزبانی مذاکرات روسیه و ۴ کشور غربی، استرالیا به دنبال پروژه‌های دفاعی جدید، برگزاری رزمایش ۱۰ روزه یگان اتمی کره شمالی، همکاری السیسی با هند برای مقابله با گروه‌های اسلام‌گرا، آغاز عملیات جدید ترکیه ضد کردها، واکنش چین به تحریم های جدید آمریکا علیه ایران، نخستین گفتگوی رو در روی مقامات آمریکایی با طالبان پس از کشته شدن رهبر القاعده، نارضایتی سناتورهای آمریکایی از عربستان، پیروزی دوباره رئیس‌جمهوری اتریش در انتخابات و پیروزی سوسیال دمکرات ها در انتخابات نیدرزاکسن آلمان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در شرایط حساس کنونی، اروپایی‌ها نیاز دارند اراده و تعهد خود در حمایت از اوکراین را نشان دهند؛ وگرنه روسیه با ادامه اختلافات در اتحادیه اروپا زمان می‌خرد و اوکراین ضعیف‌تر می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ارزیابی مجدد مفهوم بی‌طرفی ضروری است. مفهوم قدیمی سوئیسی «آرام نشستن» باید کنار گذاشته شود. در یک جهان قطبی‌شده، دولت‌های بی‌طرف اهمیت بیشتری پیدا خواهند کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در روزهای اخیر روابط بروکسل با مینسک دچار تنش جدید شده است. دولت بلاروس هواپیمای حامل رومان پروتاسویچ، روزنامه‌نگار مخالف دولت بلاروس را که با پرواز رایان ایر از یونان به لیتوانی میرفت با یک جت جنگنده وادار به فرود در مینسک کرد. رهبران اتحادیه اروپا اقدام دولت لوکاشنکو را دزدی هوایی نامیده‌اند و در مقابل، لوکاشنکو اعمال تحریم از سوی اتحادیه اروپا را تلاشی برای تحریک مخالفان داخلی خود و ایجاد بی‌ثباتی در بلاروس می‌داند.
علیرضا ثمودی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوت 2016، جو بایدن، معاون رئیس‌جمهور وقت آمریکا، در استکهلم اعلام کرد که پروژه خط لوله نورداستریم-2 (پروژه مورد حمایت کرملین) «معامله بدی برای اروپاست». با این کار، بایدن مقابله با خط لوله پوتین را به ضرورتی برای سیاست و نقش خود به‌عنوان مهم‌ترین شخص دولت اوباما تبدیل کرده و از تلاش اوکراین برای مقابله با تجاوز روسیه حمایت کرد. پنج سال بعد، بایدن به‌عنوان رئیس‌جمهور آمریکا در اجلاس امنیتی مونیخ اعلام کرد که «حمایت از استقلال و تمامیت ارضی اوکراین نگرانی اصلی اروپا و آمریکاست». تیم بایدن تصریح کرده است که موضع وی در مورد خط لوله نورد استریم-2 تغییری نکرده و تعهد بایدن برای متوقف کردن این خط لوله پابرجاست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا گفت: تجربه نشان داده اقداماتی که دولت فرانسه و دیگر دولت‌های اروپایی در ایجاد محدودیت برای مسلمانان انجام داده‌اند نه‌تنها باعث سستی اعتقادات آنها نشده، بلکه برعکس فضای آشتی و مسالمت‌آمیز میان مسلمانان با دیگر شهروندان این کشورها را نیز مخدوش کرده است. در چنین شرایطی ایجاد جامعه چندفرهنگی به‌عنوان شعاری که طی چند دهه گذشته یکی از محوری‌ترین اصول حقوق شهروندی در فرانسه تلقی می‌شد به ابتذال و شکست کشانده شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش میان یونان و ترکیه در شرق دریای مدیترانه بر سر اقدامات ترکیه در قبال آغاز حفاری‌ها و فعالیت‌های اکتشافی در این منطقه وارد مرحله پیچیده‌ای شده است.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین- رصد: مذاکرات داغ اتحادیه اروپا در خصوص بودجه هفت‌ساله بعدی، خطر قربانی کردن دستور کار بین‌المللی اتحادیه را به همراه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا با اشاره به تمهیداتی که اتحادیه اروپا برای مقابله با تبعات بحران کرونا در نظر گرفته است، گفت: تهدید ناشی از بحران کرونا، محدود به اقتصاد نیست، بلکه سران اتحادیه اروپا دمکراسی غربی و اندیشه لیبرالی و در نهایت بقای اتحادیه را در معرض تهدید دیده‌اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا، فضاسازی‌های تند مرتبط با مهاجرت و تبعات آن را از عمده‌ترین علل رشد احزاب افراطی در اروپا برشمرد، تاکید کرد: افزایش توجه به راست افراطی در اروپا، ناشی از افزایش نارضایتی‌ها نسبت به احزاب اصلی در کشورها نیز می‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار رهبر کاتولیک های جهان به جهان درباره تهدید جنگ هسته‌ای، انتقاد آمریکا و آلمان از تهدیدات اتمی مسکو و رد هرگز الحاق قلمروهای اوکراین به روسیه ، هشدار آلمان درباره حملات جدید به زیرساخت‌های این کشور، استقرار نظامیان جمهوری چک در تاسیسات مهم، واکنش پوتین به انفجار پل کریمه، حمله موشکی روسیه به کی‌یف و چند شهر اوکراین، تصمیم استانبول برای میزبانی مذاکرات روسیه و ۴ کشور غربی، استرالیا به دنبال پروژه‌های دفاعی جدید، برگزاری رزمایش ۱۰ روزه یگان اتمی کره شمالی، همکاری السیسی با هند برای مقابله با گروه‌های اسلام‌گرا، آغاز عملیات جدید ترکیه ضد کردها، واکنش چین به تحریم های جدید آمریکا علیه ایران، نخستین گفتگوی رو در روی مقامات آمریکایی با طالبان پس از کشته شدن رهبر القاعده، نارضایتی سناتورهای آمریکایی از عربستان، پیروزی دوباره رئیس‌جمهوری اتریش در انتخابات و پیروزی سوسیال دمکرات ها در انتخابات نیدرزاکسن آلمان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در شرایط حساس کنونی، اروپایی‌ها نیاز دارند اراده و تعهد خود در حمایت از اوکراین را نشان دهند؛ وگرنه روسیه با ادامه اختلافات در اتحادیه اروپا زمان می‌خرد و اوکراین ضعیف‌تر می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ارزیابی مجدد مفهوم بی‌طرفی ضروری است. مفهوم قدیمی سوئیسی «آرام نشستن» باید کنار گذاشته شود. در یک جهان قطبی‌شده، دولت‌های بی‌طرف اهمیت بیشتری پیدا خواهند کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در روزهای اخیر روابط بروکسل با مینسک دچار تنش جدید شده است. دولت بلاروس هواپیمای حامل رومان پروتاسویچ، روزنامه‌نگار مخالف دولت بلاروس را که با پرواز رایان ایر از یونان به لیتوانی میرفت با یک جت جنگنده وادار به فرود در مینسک کرد. رهبران اتحادیه اروپا اقدام دولت لوکاشنکو را دزدی هوایی نامیده‌اند و در مقابل، لوکاشنکو اعمال تحریم از سوی اتحادیه اروپا را تلاشی برای تحریک مخالفان داخلی خود و ایجاد بی‌ثباتی در بلاروس می‌داند.
علیرضا ثمودی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوت 2016، جو بایدن، معاون رئیس‌جمهور وقت آمریکا، در استکهلم اعلام کرد که پروژه خط لوله نورداستریم-2 (پروژه مورد حمایت کرملین) «معامله بدی برای اروپاست». با این کار، بایدن مقابله با خط لوله پوتین را به ضرورتی برای سیاست و نقش خود به‌عنوان مهم‌ترین شخص دولت اوباما تبدیل کرده و از تلاش اوکراین برای مقابله با تجاوز روسیه حمایت کرد. پنج سال بعد، بایدن به‌عنوان رئیس‌جمهور آمریکا در اجلاس امنیتی مونیخ اعلام کرد که «حمایت از استقلال و تمامیت ارضی اوکراین نگرانی اصلی اروپا و آمریکاست». تیم بایدن تصریح کرده است که موضع وی در مورد خط لوله نورد استریم-2 تغییری نکرده و تعهد بایدن برای متوقف کردن این خط لوله پابرجاست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا گفت: تجربه نشان داده اقداماتی که دولت فرانسه و دیگر دولت‌های اروپایی در ایجاد محدودیت برای مسلمانان انجام داده‌اند نه‌تنها باعث سستی اعتقادات آنها نشده، بلکه برعکس فضای آشتی و مسالمت‌آمیز میان مسلمانان با دیگر شهروندان این کشورها را نیز مخدوش کرده است. در چنین شرایطی ایجاد جامعه چندفرهنگی به‌عنوان شعاری که طی چند دهه گذشته یکی از محوری‌ترین اصول حقوق شهروندی در فرانسه تلقی می‌شد به ابتذال و شکست کشانده شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش میان یونان و ترکیه در شرق دریای مدیترانه بر سر اقدامات ترکیه در قبال آغاز حفاری‌ها و فعالیت‌های اکتشافی در این منطقه وارد مرحله پیچیده‌ای شده است.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین- رصد: مذاکرات داغ اتحادیه اروپا در خصوص بودجه هفت‌ساله بعدی، خطر قربانی کردن دستور کار بین‌المللی اتحادیه را به همراه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا با اشاره به تمهیداتی که اتحادیه اروپا برای مقابله با تبعات بحران کرونا در نظر گرفته است، گفت: تهدید ناشی از بحران کرونا، محدود به اقتصاد نیست، بلکه سران اتحادیه اروپا دمکراسی غربی و اندیشه لیبرالی و در نهایت بقای اتحادیه را در معرض تهدید دیده‌اند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا، فضاسازی‌های تند مرتبط با مهاجرت و تبعات آن را از عمده‌ترین علل رشد احزاب افراطی در اروپا برشمرد، تاکید کرد: افزایش توجه به راست افراطی در اروپا، ناشی از افزایش نارضایتی‌ها نسبت به احزاب اصلی در کشورها نیز می‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار رهبر کاتولیک های جهان به جهان درباره تهدید جنگ هسته‌ای، انتقاد آمریکا و آلمان از تهدیدات اتمی مسکو و رد هرگز الحاق قلمروهای اوکراین به روسیه ، هشدار آلمان درباره حملات جدید به زیرساخت‌های این کشور، استقرار نظامیان جمهوری چک در تاسیسات مهم، واکنش پوتین به انفجار پل کریمه، حمله موشکی روسیه به کی‌یف و چند شهر اوکراین، تصمیم استانبول برای میزبانی مذاکرات روسیه و ۴ کشور غربی، استرالیا به دنبال پروژه‌های دفاعی جدید، برگزاری رزمایش ۱۰ روزه یگان اتمی کره شمالی، همکاری السیسی با هند برای مقابله با گروه‌های اسلام‌گرا، آغاز عملیات جدید ترکیه ضد کردها، واکنش چین به تحریم های جدید آمریکا علیه ایران، نخستین گفتگوی رو در روی مقامات آمریکایی با طالبان پس از کشته شدن رهبر القاعده، نارضایتی سناتورهای آمریکایی از عربستان، پیروزی دوباره رئیس‌جمهوری اتریش در انتخابات و پیروزی سوسیال دمکرات ها در انتخابات نیدرزاکسن آلمان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در شرایط حساس کنونی، اروپایی‌ها نیاز دارند اراده و تعهد خود در حمایت از اوکراین را نشان دهند؛ وگرنه روسیه با ادامه اختلافات در اتحادیه اروپا زمان می‌خرد و اوکراین ضعیف‌تر می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ارزیابی مجدد مفهوم بی‌طرفی ضروری است. مفهوم قدیمی سوئیسی «آرام نشستن» باید کنار گذاشته شود. در یک جهان قطبی‌شده، دولت‌های بی‌طرف اهمیت بیشتری پیدا خواهند کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در روزهای اخیر روابط بروکسل با مینسک دچار تنش جدید شده است. دولت بلاروس هواپیمای حامل رومان پروتاسویچ، روزنامه‌نگار مخالف دولت بلاروس را که با پرواز رایان ایر از یونان به لیتوانی میرفت با یک جت جنگنده وادار به فرود در مینسک کرد. رهبران اتحادیه اروپا اقدام دولت لوکاشنکو را دزدی هوایی نامیده‌اند و در مقابل، لوکاشنکو اعمال تحریم از سوی اتحادیه اروپا را تلاشی برای تحریک مخالفان داخلی خود و ایجاد بی‌ثباتی در بلاروس می‌داند.
علیرضا ثمودی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوت 2016، جو بایدن، معاون رئیس‌جمهور وقت آمریکا، در استکهلم اعلام کرد که پروژه خط لوله نورداستریم-2 (پروژه مورد حمایت کرملین) «معامله بدی برای اروپاست». با این کار، بایدن مقابله با خط لوله پوتین را به ضرورتی برای سیاست و نقش خود به‌عنوان مهم‌ترین شخص دولت اوباما تبدیل کرده و از تلاش اوکراین برای مقابله با تجاوز روسیه حمایت کرد. پنج سال بعد، بایدن به‌عنوان رئیس‌جمهور آمریکا در اجلاس امنیتی مونیخ اعلام کرد که «حمایت از استقلال و تمامیت ارضی اوکراین نگرانی اصلی اروپا و آمریکاست». تیم بایدن تصریح کرده است که موضع وی در مورد خط لوله نورد استریم-2 تغییری نکرده و تعهد بایدن برای متوقف کردن این خط لوله پابرجاست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا گفت: تجربه نشان داده اقداماتی که دولت فرانسه و دیگر دولت‌های اروپایی در ایجاد محدودیت برای مسلمانان انجام داده‌اند نه‌تنها باعث سستی اعتقادات آنها نشده، بلکه برعکس فضای آشتی و مسالمت‌آمیز میان مسلمانان با دیگر شهروندان این کشورها را نیز مخدوش کرده است. در چنین شرایطی ایجاد جامعه چندفرهنگی به‌عنوان شعاری که طی چند دهه گذشته یکی از محوری‌ترین اصول حقوق شهروندی در فرانسه تلقی می‌شد به ابتذال و شکست کشانده شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش میان یونان و ترکیه در شرق دریای مدیترانه بر سر اقدامات ترکیه در قبال آغاز حفاری‌ها و فعالیت‌های اکتشافی در این منطقه وارد مرحله پیچیده‌ای شده است.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین- رصد: مذاکرات داغ اتحادیه اروپا در خصوص بودجه هفت‌ساله بعدی، خطر قربانی کردن دستور کار بین‌المللی اتحادیه را به همراه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا با اشاره به تمهیداتی که اتحادیه اروپا برای مقابله با تبعات بحران کرونا در نظر گرفته است، گفت: تهدید ناشی از بحران کرونا، محدود به اقتصاد نیست، بلکه سران اتحادیه اروپا دمکراسی غربی و اندیشه لیبرالی و در نهایت بقای اتحادیه را در معرض تهدید دیده‌اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا، فضاسازی‌های تند مرتبط با مهاجرت و تبعات آن را از عمده‌ترین علل رشد احزاب افراطی در اروپا برشمرد، تاکید کرد: افزایش توجه به راست افراطی در اروپا، ناشی از افزایش نارضایتی‌ها نسبت به احزاب اصلی در کشورها نیز می‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار رهبر کاتولیک های جهان به جهان درباره تهدید جنگ هسته‌ای، انتقاد آمریکا و آلمان از تهدیدات اتمی مسکو و رد هرگز الحاق قلمروهای اوکراین به روسیه ، هشدار آلمان درباره حملات جدید به زیرساخت‌های این کشور، استقرار نظامیان جمهوری چک در تاسیسات مهم، واکنش پوتین به انفجار پل کریمه، حمله موشکی روسیه به کی‌یف و چند شهر اوکراین، تصمیم استانبول برای میزبانی مذاکرات روسیه و ۴ کشور غربی، استرالیا به دنبال پروژه‌های دفاعی جدید، برگزاری رزمایش ۱۰ روزه یگان اتمی کره شمالی، همکاری السیسی با هند برای مقابله با گروه‌های اسلام‌گرا، آغاز عملیات جدید ترکیه ضد کردها، واکنش چین به تحریم های جدید آمریکا علیه ایران، نخستین گفتگوی رو در روی مقامات آمریکایی با طالبان پس از کشته شدن رهبر القاعده، نارضایتی سناتورهای آمریکایی از عربستان، پیروزی دوباره رئیس‌جمهوری اتریش در انتخابات و پیروزی سوسیال دمکرات ها در انتخابات نیدرزاکسن آلمان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در شرایط حساس کنونی، اروپایی‌ها نیاز دارند اراده و تعهد خود در حمایت از اوکراین را نشان دهند؛ وگرنه روسیه با ادامه اختلافات در اتحادیه اروپا زمان می‌خرد و اوکراین ضعیف‌تر می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ارزیابی مجدد مفهوم بی‌طرفی ضروری است. مفهوم قدیمی سوئیسی «آرام نشستن» باید کنار گذاشته شود. در یک جهان قطبی‌شده، دولت‌های بی‌طرف اهمیت بیشتری پیدا خواهند کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در روزهای اخیر روابط بروکسل با مینسک دچار تنش جدید شده است. دولت بلاروس هواپیمای حامل رومان پروتاسویچ، روزنامه‌نگار مخالف دولت بلاروس را که با پرواز رایان ایر از یونان به لیتوانی میرفت با یک جت جنگنده وادار به فرود در مینسک کرد. رهبران اتحادیه اروپا اقدام دولت لوکاشنکو را دزدی هوایی نامیده‌اند و در مقابل، لوکاشنکو اعمال تحریم از سوی اتحادیه اروپا را تلاشی برای تحریک مخالفان داخلی خود و ایجاد بی‌ثباتی در بلاروس می‌داند.
علیرضا ثمودی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوت 2016، جو بایدن، معاون رئیس‌جمهور وقت آمریکا، در استکهلم اعلام کرد که پروژه خط لوله نورداستریم-2 (پروژه مورد حمایت کرملین) «معامله بدی برای اروپاست». با این کار، بایدن مقابله با خط لوله پوتین را به ضرورتی برای سیاست و نقش خود به‌عنوان مهم‌ترین شخص دولت اوباما تبدیل کرده و از تلاش اوکراین برای مقابله با تجاوز روسیه حمایت کرد. پنج سال بعد، بایدن به‌عنوان رئیس‌جمهور آمریکا در اجلاس امنیتی مونیخ اعلام کرد که «حمایت از استقلال و تمامیت ارضی اوکراین نگرانی اصلی اروپا و آمریکاست». تیم بایدن تصریح کرده است که موضع وی در مورد خط لوله نورد استریم-2 تغییری نکرده و تعهد بایدن برای متوقف کردن این خط لوله پابرجاست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا گفت: تجربه نشان داده اقداماتی که دولت فرانسه و دیگر دولت‌های اروپایی در ایجاد محدودیت برای مسلمانان انجام داده‌اند نه‌تنها باعث سستی اعتقادات آنها نشده، بلکه برعکس فضای آشتی و مسالمت‌آمیز میان مسلمانان با دیگر شهروندان این کشورها را نیز مخدوش کرده است. در چنین شرایطی ایجاد جامعه چندفرهنگی به‌عنوان شعاری که طی چند دهه گذشته یکی از محوری‌ترین اصول حقوق شهروندی در فرانسه تلقی می‌شد به ابتذال و شکست کشانده شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش میان یونان و ترکیه در شرق دریای مدیترانه بر سر اقدامات ترکیه در قبال آغاز حفاری‌ها و فعالیت‌های اکتشافی در این منطقه وارد مرحله پیچیده‌ای شده است.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین- رصد: مذاکرات داغ اتحادیه اروپا در خصوص بودجه هفت‌ساله بعدی، خطر قربانی کردن دستور کار بین‌المللی اتحادیه را به همراه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا با اشاره به تمهیداتی که اتحادیه اروپا برای مقابله با تبعات بحران کرونا در نظر گرفته است، گفت: تهدید ناشی از بحران کرونا، محدود به اقتصاد نیست، بلکه سران اتحادیه اروپا دمکراسی غربی و اندیشه لیبرالی و در نهایت بقای اتحادیه را در معرض تهدید دیده‌اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا، فضاسازی‌های تند مرتبط با مهاجرت و تبعات آن را از عمده‌ترین علل رشد احزاب افراطی در اروپا برشمرد، تاکید کرد: افزایش توجه به راست افراطی در اروپا، ناشی از افزایش نارضایتی‌ها نسبت به احزاب اصلی در کشورها نیز می‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار رهبر کاتولیک های جهان به جهان درباره تهدید جنگ هسته‌ای، انتقاد آمریکا و آلمان از تهدیدات اتمی مسکو و رد هرگز الحاق قلمروهای اوکراین به روسیه ، هشدار آلمان درباره حملات جدید به زیرساخت‌های این کشور، استقرار نظامیان جمهوری چک در تاسیسات مهم، واکنش پوتین به انفجار پل کریمه، حمله موشکی روسیه به کی‌یف و چند شهر اوکراین، تصمیم استانبول برای میزبانی مذاکرات روسیه و ۴ کشور غربی، استرالیا به دنبال پروژه‌های دفاعی جدید، برگزاری رزمایش ۱۰ روزه یگان اتمی کره شمالی، همکاری السیسی با هند برای مقابله با گروه‌های اسلام‌گرا، آغاز عملیات جدید ترکیه ضد کردها، واکنش چین به تحریم های جدید آمریکا علیه ایران، نخستین گفتگوی رو در روی مقامات آمریکایی با طالبان پس از کشته شدن رهبر القاعده، نارضایتی سناتورهای آمریکایی از عربستان، پیروزی دوباره رئیس‌جمهوری اتریش در انتخابات و پیروزی سوسیال دمکرات ها در انتخابات نیدرزاکسن آلمان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در شرایط حساس کنونی، اروپایی‌ها نیاز دارند اراده و تعهد خود در حمایت از اوکراین را نشان دهند؛ وگرنه روسیه با ادامه اختلافات در اتحادیه اروپا زمان می‌خرد و اوکراین ضعیف‌تر می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ارزیابی مجدد مفهوم بی‌طرفی ضروری است. مفهوم قدیمی سوئیسی «آرام نشستن» باید کنار گذاشته شود. در یک جهان قطبی‌شده، دولت‌های بی‌طرف اهمیت بیشتری پیدا خواهند کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در روزهای اخیر روابط بروکسل با مینسک دچار تنش جدید شده است. دولت بلاروس هواپیمای حامل رومان پروتاسویچ، روزنامه‌نگار مخالف دولت بلاروس را که با پرواز رایان ایر از یونان به لیتوانی میرفت با یک جت جنگنده وادار به فرود در مینسک کرد. رهبران اتحادیه اروپا اقدام دولت لوکاشنکو را دزدی هوایی نامیده‌اند و در مقابل، لوکاشنکو اعمال تحریم از سوی اتحادیه اروپا را تلاشی برای تحریک مخالفان داخلی خود و ایجاد بی‌ثباتی در بلاروس می‌داند.
علیرضا ثمودی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوت 2016، جو بایدن، معاون رئیس‌جمهور وقت آمریکا، در استکهلم اعلام کرد که پروژه خط لوله نورداستریم-2 (پروژه مورد حمایت کرملین) «معامله بدی برای اروپاست». با این کار، بایدن مقابله با خط لوله پوتین را به ضرورتی برای سیاست و نقش خود به‌عنوان مهم‌ترین شخص دولت اوباما تبدیل کرده و از تلاش اوکراین برای مقابله با تجاوز روسیه حمایت کرد. پنج سال بعد، بایدن به‌عنوان رئیس‌جمهور آمریکا در اجلاس امنیتی مونیخ اعلام کرد که «حمایت از استقلال و تمامیت ارضی اوکراین نگرانی اصلی اروپا و آمریکاست». تیم بایدن تصریح کرده است که موضع وی در مورد خط لوله نورد استریم-2 تغییری نکرده و تعهد بایدن برای متوقف کردن این خط لوله پابرجاست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا گفت: تجربه نشان داده اقداماتی که دولت فرانسه و دیگر دولت‌های اروپایی در ایجاد محدودیت برای مسلمانان انجام داده‌اند نه‌تنها باعث سستی اعتقادات آنها نشده، بلکه برعکس فضای آشتی و مسالمت‌آمیز میان مسلمانان با دیگر شهروندان این کشورها را نیز مخدوش کرده است. در چنین شرایطی ایجاد جامعه چندفرهنگی به‌عنوان شعاری که طی چند دهه گذشته یکی از محوری‌ترین اصول حقوق شهروندی در فرانسه تلقی می‌شد به ابتذال و شکست کشانده شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش میان یونان و ترکیه در شرق دریای مدیترانه بر سر اقدامات ترکیه در قبال آغاز حفاری‌ها و فعالیت‌های اکتشافی در این منطقه وارد مرحله پیچیده‌ای شده است.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین- رصد: مذاکرات داغ اتحادیه اروپا در خصوص بودجه هفت‌ساله بعدی، خطر قربانی کردن دستور کار بین‌المللی اتحادیه را به همراه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا با اشاره به تمهیداتی که اتحادیه اروپا برای مقابله با تبعات بحران کرونا در نظر گرفته است، گفت: تهدید ناشی از بحران کرونا، محدود به اقتصاد نیست، بلکه سران اتحادیه اروپا دمکراسی غربی و اندیشه لیبرالی و در نهایت بقای اتحادیه را در معرض تهدید دیده‌اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا، فضاسازی‌های تند مرتبط با مهاجرت و تبعات آن را از عمده‌ترین علل رشد احزاب افراطی در اروپا برشمرد، تاکید کرد: افزایش توجه به راست افراطی در اروپا، ناشی از افزایش نارضایتی‌ها نسبت به احزاب اصلی در کشورها نیز می‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار رهبر کاتولیک های جهان به جهان درباره تهدید جنگ هسته‌ای، انتقاد آمریکا و آلمان از تهدیدات اتمی مسکو و رد هرگز الحاق قلمروهای اوکراین به روسیه ، هشدار آلمان درباره حملات جدید به زیرساخت‌های این کشور، استقرار نظامیان جمهوری چک در تاسیسات مهم، واکنش پوتین به انفجار پل کریمه، حمله موشکی روسیه به کی‌یف و چند شهر اوکراین، تصمیم استانبول برای میزبانی مذاکرات روسیه و ۴ کشور غربی، استرالیا به دنبال پروژه‌های دفاعی جدید، برگزاری رزمایش ۱۰ روزه یگان اتمی کره شمالی، همکاری السیسی با هند برای مقابله با گروه‌های اسلام‌گرا، آغاز عملیات جدید ترکیه ضد کردها، واکنش چین به تحریم های جدید آمریکا علیه ایران، نخستین گفتگوی رو در روی مقامات آمریکایی با طالبان پس از کشته شدن رهبر القاعده، نارضایتی سناتورهای آمریکایی از عربستان، پیروزی دوباره رئیس‌جمهوری اتریش در انتخابات و پیروزی سوسیال دمکرات ها در انتخابات نیدرزاکسن آلمان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در شرایط حساس کنونی، اروپایی‌ها نیاز دارند اراده و تعهد خود در حمایت از اوکراین را نشان دهند؛ وگرنه روسیه با ادامه اختلافات در اتحادیه اروپا زمان می‌خرد و اوکراین ضعیف‌تر می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ارزیابی مجدد مفهوم بی‌طرفی ضروری است. مفهوم قدیمی سوئیسی «آرام نشستن» باید کنار گذاشته شود. در یک جهان قطبی‌شده، دولت‌های بی‌طرف اهمیت بیشتری پیدا خواهند کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در روزهای اخیر روابط بروکسل با مینسک دچار تنش جدید شده است. دولت بلاروس هواپیمای حامل رومان پروتاسویچ، روزنامه‌نگار مخالف دولت بلاروس را که با پرواز رایان ایر از یونان به لیتوانی میرفت با یک جت جنگنده وادار به فرود در مینسک کرد. رهبران اتحادیه اروپا اقدام دولت لوکاشنکو را دزدی هوایی نامیده‌اند و در مقابل، لوکاشنکو اعمال تحریم از سوی اتحادیه اروپا را تلاشی برای تحریک مخالفان داخلی خود و ایجاد بی‌ثباتی در بلاروس می‌داند.
علیرضا ثمودی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوت 2016، جو بایدن، معاون رئیس‌جمهور وقت آمریکا، در استکهلم اعلام کرد که پروژه خط لوله نورداستریم-2 (پروژه مورد حمایت کرملین) «معامله بدی برای اروپاست». با این کار، بایدن مقابله با خط لوله پوتین را به ضرورتی برای سیاست و نقش خود به‌عنوان مهم‌ترین شخص دولت اوباما تبدیل کرده و از تلاش اوکراین برای مقابله با تجاوز روسیه حمایت کرد. پنج سال بعد، بایدن به‌عنوان رئیس‌جمهور آمریکا در اجلاس امنیتی مونیخ اعلام کرد که «حمایت از استقلال و تمامیت ارضی اوکراین نگرانی اصلی اروپا و آمریکاست». تیم بایدن تصریح کرده است که موضع وی در مورد خط لوله نورد استریم-2 تغییری نکرده و تعهد بایدن برای متوقف کردن این خط لوله پابرجاست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا گفت: تجربه نشان داده اقداماتی که دولت فرانسه و دیگر دولت‌های اروپایی در ایجاد محدودیت برای مسلمانان انجام داده‌اند نه‌تنها باعث سستی اعتقادات آنها نشده، بلکه برعکس فضای آشتی و مسالمت‌آمیز میان مسلمانان با دیگر شهروندان این کشورها را نیز مخدوش کرده است. در چنین شرایطی ایجاد جامعه چندفرهنگی به‌عنوان شعاری که طی چند دهه گذشته یکی از محوری‌ترین اصول حقوق شهروندی در فرانسه تلقی می‌شد به ابتذال و شکست کشانده شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش میان یونان و ترکیه در شرق دریای مدیترانه بر سر اقدامات ترکیه در قبال آغاز حفاری‌ها و فعالیت‌های اکتشافی در این منطقه وارد مرحله پیچیده‌ای شده است.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین- رصد: مذاکرات داغ اتحادیه اروپا در خصوص بودجه هفت‌ساله بعدی، خطر قربانی کردن دستور کار بین‌المللی اتحادیه را به همراه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا با اشاره به تمهیداتی که اتحادیه اروپا برای مقابله با تبعات بحران کرونا در نظر گرفته است، گفت: تهدید ناشی از بحران کرونا، محدود به اقتصاد نیست، بلکه سران اتحادیه اروپا دمکراسی غربی و اندیشه لیبرالی و در نهایت بقای اتحادیه را در معرض تهدید دیده‌اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا، فضاسازی‌های تند مرتبط با مهاجرت و تبعات آن را از عمده‌ترین علل رشد احزاب افراطی در اروپا برشمرد، تاکید کرد: افزایش توجه به راست افراطی در اروپا، ناشی از افزایش نارضایتی‌ها نسبت به احزاب اصلی در کشورها نیز می‌باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار رهبر کاتولیک های جهان به جهان درباره تهدید جنگ هسته‌ای، انتقاد آمریکا و آلمان از تهدیدات اتمی مسکو و رد هرگز الحاق قلمروهای اوکراین به روسیه ، هشدار آلمان درباره حملات جدید به زیرساخت‌های این کشور، استقرار نظامیان جمهوری چک در تاسیسات مهم، واکنش پوتین به انفجار پل کریمه، حمله موشکی روسیه به کی‌یف و چند شهر اوکراین، تصمیم استانبول برای میزبانی مذاکرات روسیه و ۴ کشور غربی، استرالیا به دنبال پروژه‌های دفاعی جدید، برگزاری رزمایش ۱۰ روزه یگان اتمی کره شمالی، همکاری السیسی با هند برای مقابله با گروه‌های اسلام‌گرا، آغاز عملیات جدید ترکیه ضد کردها، واکنش چین به تحریم های جدید آمریکا علیه ایران، نخستین گفتگوی رو در روی مقامات آمریکایی با طالبان پس از کشته شدن رهبر القاعده، نارضایتی سناتورهای آمریکایی از عربستان، پیروزی دوباره رئیس‌جمهوری اتریش در انتخابات و پیروزی سوسیال دمکرات ها در انتخابات نیدرزاکسن آلمان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در شرایط حساس کنونی، اروپایی‌ها نیاز دارند اراده و تعهد خود در حمایت از اوکراین را نشان دهند؛ وگرنه روسیه با ادامه اختلافات در اتحادیه اروپا زمان می‌خرد و اوکراین ضعیف‌تر می‌شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ارزیابی مجدد مفهوم بی‌طرفی ضروری است. مفهوم قدیمی سوئیسی «آرام نشستن» باید کنار گذاشته شود. در یک جهان قطبی‌شده، دولت‌های بی‌طرف اهمیت بیشتری پیدا خواهند کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در روزهای اخیر روابط بروکسل با مینسک دچار تنش جدید شده است. دولت بلاروس هواپیمای حامل رومان پروتاسویچ، روزنامه‌نگار مخالف دولت بلاروس را که با پرواز رایان ایر از یونان به لیتوانی میرفت با یک جت جنگنده وادار به فرود در مینسک کرد. رهبران اتحادیه اروپا اقدام دولت لوکاشنکو را دزدی هوایی نامیده‌اند و در مقابل، لوکاشنکو اعمال تحریم از سوی اتحادیه اروپا را تلاشی برای تحریک مخالفان داخلی خود و ایجاد بی‌ثباتی در بلاروس می‌داند.
علیرضا ثمودی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوت 2016، جو بایدن، معاون رئیس‌جمهور وقت آمریکا، در استکهلم اعلام کرد که پروژه خط لوله نورداستریم-2 (پروژه مورد حمایت کرملین) «معامله بدی برای اروپاست». با این کار، بایدن مقابله با خط لوله پوتین را به ضرورتی برای سیاست و نقش خود به‌عنوان مهم‌ترین شخص دولت اوباما تبدیل کرده و از تلاش اوکراین برای مقابله با تجاوز روسیه حمایت کرد. پنج سال بعد، بایدن به‌عنوان رئیس‌جمهور آمریکا در اجلاس امنیتی مونیخ اعلام کرد که «حمایت از استقلال و تمامیت ارضی اوکراین نگرانی اصلی اروپا و آمریکاست». تیم بایدن تصریح کرده است که موضع وی در مورد خط لوله نورد استریم-2 تغییری نکرده و تعهد بایدن برای متوقف کردن این خط لوله پابرجاست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا گفت: تجربه نشان داده اقداماتی که دولت فرانسه و دیگر دولت‌های اروپایی در ایجاد محدودیت برای مسلمانان انجام داده‌اند نه‌تنها باعث سستی اعتقادات آنها نشده، بلکه برعکس فضای آشتی و مسالمت‌آمیز میان مسلمانان با دیگر شهروندان این کشورها را نیز مخدوش کرده است. در چنین شرایطی ایجاد جامعه چندفرهنگی به‌عنوان شعاری که طی چند دهه گذشته یکی از محوری‌ترین اصول حقوق شهروندی در فرانسه تلقی می‌شد به ابتذال و شکست کشانده شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش میان یونان و ترکیه در شرق دریای مدیترانه بر سر اقدامات ترکیه در قبال آغاز حفاری‌ها و فعالیت‌های اکتشافی در این منطقه وارد مرحله پیچیده‌ای شده است.
محمود فاضلی – کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین- رصد: مذاکرات داغ اتحادیه اروپا در خصوص بودجه هفت‌ساله بعدی، خطر قربانی کردن دستور کار بین‌المللی اتحادیه را به همراه خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل اروپا با اشاره به تمهیداتی که اتحادیه اروپا برای مقابله با تبعات بحران کرونا در نظر گرفته است، گفت: تهدید ناشی از بحران کرونا، محدود به اقتصاد نیست، بلکه سران اتحادیه اروپا دمکراسی غربی و اندیشه لیبرالی و در نهایت بقای اتحادیه را در معرض تهدید دیده‌اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»