شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا درباره پرواز دو بمب افکن بی- ۵۲ آمریکایی با قابلیت حمل سلاح هسته‌ای بر فراز خلیج فارس و هشدار وزیر خارجه ایران نسبت به عواقب ماجراجویی‌های آمریکا گفت: در رابطه با تحولات اخیر بین تهران و واشنگتن باید توجه داشت این موضوع دو طرف اصلی و یک طرف فرعی دارد که بازیگران اصلی آن عربستان و رژیم صهیونیستی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: طی دهه گذشته، تنش‌های بین ایران و پادشاهان حوزه خلیج [فارس] تأثیر چشمگیری بر منطقه خاورمیانه و آفریقا داشته است. این تنش‌ها، تأثیر مستقیمی بر منافع مهم اروپا در امنیت راه‌های دریایی و خشکی، گره‌گشایی از برجام و بحران‌های منطقه‌ای در یمن، سوریه، عراق، لبنان و شاخ آفریقا داشته و کشورهای اروپایی را به حمایت از گفتگوهای امنیت منطقه‌ای سوق داده است. بااین‌حال، ایفای نقش سازنده کشورهای اروپایی در کاهش تنش‌های خلیج [فارس] مستلزم آن است که اروپا تفکر کشورهای شورای همکاری خلیج [فارس] (عربستان، امارات، بحرین، کویت، عمان و قطر) را بهتر درک کرده و واکنش مناسبی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عادی‌سازی رسمی روابط برخی دولت‌های عربی با رژیم صهیونیستی، یک «اقدام خائنانه» در جهان اسلام است؛ امارات متحده عربی، بحرین، سودان و مغرب (مراکش) پیشگامان در این سیاست نکوهیده شده‌اند که باید مسئولیت عواقب آن را بپذیرند. روند عادی‌سازی و علنی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی، نه خنجر از پشت بلکه شمشیری از روبرو بر پیکره فلسطین است که قطعاً هم از جانب افکار عمومی کشورهای عربی و جهان اسلام و هم از ناحیه گروه‌های مقاومت فلسطینی بدون پاسخ نخواهد ماند. بنا بر نظرسنجی «مرکز عربی پژوهش‌ها و مطالعات سیاسی» مستقر در قطر، 92 درصد افکار عمومی مورد بررسی در جهان عرب، رژیم صهیونیستی را تهدیدی برای امنیت و استقرار منطقه دانسته‌اند.
حمید خوش‌آیند – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: با توجه به حسن نیت ایران در قبال قطر، عادی‌سازی روابط ریاض و دوحه اصولا به مفهوم گام برداشتن در راستای ضربه زدن به منافع ملی ایران قلمداد نمی‌شود. لیکن قطر بایستی هشیار باشد که در دام توطئه عربستان علیه ایران گرفتار نشود که در این‌صورت متضرر خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا با بیان اینکه عربستان و بحرین نگران شرایط داخلی و حاکمیت‌های بدون پشتوانه مردمی‌شان هستند، گفت: عربستان و بحرین به دلیل عملکردی که در خصوص مسائل حقوق بشری دارند، ممکن است با دولت دموکرات‌ها مشکلاتی پیدا کنند و این مسئله باعث نگرانی این دولت‌ها شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: ریاض و منامه با نگرانی از کاهش تنش‌های بین ایران با آمریکا و حتی با اروپا و تغییر رویکرد حمایتی آنها نسبت به عربستان و بحرین، درخواست دارند که در صورت آغاز مجدد گفتگوها با ایران، آنها نیز در مذاکرات حضور داشته باشند و یا لااقل منافع آنها نیز مد نظر قرار گیرد.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بین‌المللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بین‌المللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخری‌زاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بزرگنمایی اختلافات سیاسی و تفاوت‌های مذهبی میان ایران و عربستان سعودی بیش از آنکه برای نشان دادن تضاد منافع این قدرت‌های منطقه‌ای باشد، اغراق‌آمیز بوده است. اظهارات تند مقامات دو کشور نیز باعث می‌شود تا عربستان و ایران به‌عنوان «دشمنان متخاصم» و «رقبای ژئوپلیتیک» در نظر گرفته شوند. بااین‌حال، مثال عراق نشان داده است که وقتی صحبت از منافع متقابل ژئوپلیتیک و اقتصادی بین دولت‌ها باشد، می‌توان اختلافات را کنار گذاشت. امروز هیچ دو کشوری در خاورمیانه را نمی‌توان یافت که پیوندهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آنها قوی‌تری از ایران و عراق باشد. اگرچه شیعه‌مذهب بودن اکثریت مردم دو کشور یکی از عوامل مهم در این نزدیکی است اما دلیل اصلی آن تمایل دو کشور برای پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در عراق است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت امور خارجه با بیان اینکه مقامات عربستان اگر لازم بدانند به دنبال جلب حمایت‌های رژیم صهیونیستی برای حفظ خود و خصوصاً بن سلمان هستند، گفت: اکنون‌که قرار است دولت جدید در آمریکا بر سر کار بیاید عادی‌سازی روابط برای عربستان سهل‌تر است، زیرا فشار آمریکا در خصوص پذیرش بدون قید و شرط برقراری رابطه با رژیم صهیونیستی را ندارند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل رژیم صهیونیستی با بیان اینکه قرارداد تجهیز F-15 میان آمریکا و عربستان از دید اسرائیل نقض توافق برتری نظامی این رژیم در منطقه است، گفت: قطعاً در دوره دموکرات‌ها سطح کیفی ارائه این خدمات کاهش پیدا خواهد کرد تا نظر صهیونیست‌ها را جلب کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا درباره پرواز دو بمب افکن بی- ۵۲ آمریکایی با قابلیت حمل سلاح هسته‌ای بر فراز خلیج فارس و هشدار وزیر خارجه ایران نسبت به عواقب ماجراجویی‌های آمریکا گفت: در رابطه با تحولات اخیر بین تهران و واشنگتن باید توجه داشت این موضوع دو طرف اصلی و یک طرف فرعی دارد که بازیگران اصلی آن عربستان و رژیم صهیونیستی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: طی دهه گذشته، تنش‌های بین ایران و پادشاهان حوزه خلیج [فارس] تأثیر چشمگیری بر منطقه خاورمیانه و آفریقا داشته است. این تنش‌ها، تأثیر مستقیمی بر منافع مهم اروپا در امنیت راه‌های دریایی و خشکی، گره‌گشایی از برجام و بحران‌های منطقه‌ای در یمن، سوریه، عراق، لبنان و شاخ آفریقا داشته و کشورهای اروپایی را به حمایت از گفتگوهای امنیت منطقه‌ای سوق داده است. بااین‌حال، ایفای نقش سازنده کشورهای اروپایی در کاهش تنش‌های خلیج [فارس] مستلزم آن است که اروپا تفکر کشورهای شورای همکاری خلیج [فارس] (عربستان، امارات، بحرین، کویت، عمان و قطر) را بهتر درک کرده و واکنش مناسبی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عادی‌سازی رسمی روابط برخی دولت‌های عربی با رژیم صهیونیستی، یک «اقدام خائنانه» در جهان اسلام است؛ امارات متحده عربی، بحرین، سودان و مغرب (مراکش) پیشگامان در این سیاست نکوهیده شده‌اند که باید مسئولیت عواقب آن را بپذیرند. روند عادی‌سازی و علنی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی، نه خنجر از پشت بلکه شمشیری از روبرو بر پیکره فلسطین است که قطعاً هم از جانب افکار عمومی کشورهای عربی و جهان اسلام و هم از ناحیه گروه‌های مقاومت فلسطینی بدون پاسخ نخواهد ماند. بنا بر نظرسنجی «مرکز عربی پژوهش‌ها و مطالعات سیاسی» مستقر در قطر، 92 درصد افکار عمومی مورد بررسی در جهان عرب، رژیم صهیونیستی را تهدیدی برای امنیت و استقرار منطقه دانسته‌اند.
حمید خوش‌آیند – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: با توجه به حسن نیت ایران در قبال قطر، عادی‌سازی روابط ریاض و دوحه اصولا به مفهوم گام برداشتن در راستای ضربه زدن به منافع ملی ایران قلمداد نمی‌شود. لیکن قطر بایستی هشیار باشد که در دام توطئه عربستان علیه ایران گرفتار نشود که در این‌صورت متضرر خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا با بیان اینکه عربستان و بحرین نگران شرایط داخلی و حاکمیت‌های بدون پشتوانه مردمی‌شان هستند، گفت: عربستان و بحرین به دلیل عملکردی که در خصوص مسائل حقوق بشری دارند، ممکن است با دولت دموکرات‌ها مشکلاتی پیدا کنند و این مسئله باعث نگرانی این دولت‌ها شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: ریاض و منامه با نگرانی از کاهش تنش‌های بین ایران با آمریکا و حتی با اروپا و تغییر رویکرد حمایتی آنها نسبت به عربستان و بحرین، درخواست دارند که در صورت آغاز مجدد گفتگوها با ایران، آنها نیز در مذاکرات حضور داشته باشند و یا لااقل منافع آنها نیز مد نظر قرار گیرد.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بین‌المللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بین‌المللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخری‌زاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بزرگنمایی اختلافات سیاسی و تفاوت‌های مذهبی میان ایران و عربستان سعودی بیش از آنکه برای نشان دادن تضاد منافع این قدرت‌های منطقه‌ای باشد، اغراق‌آمیز بوده است. اظهارات تند مقامات دو کشور نیز باعث می‌شود تا عربستان و ایران به‌عنوان «دشمنان متخاصم» و «رقبای ژئوپلیتیک» در نظر گرفته شوند. بااین‌حال، مثال عراق نشان داده است که وقتی صحبت از منافع متقابل ژئوپلیتیک و اقتصادی بین دولت‌ها باشد، می‌توان اختلافات را کنار گذاشت. امروز هیچ دو کشوری در خاورمیانه را نمی‌توان یافت که پیوندهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آنها قوی‌تری از ایران و عراق باشد. اگرچه شیعه‌مذهب بودن اکثریت مردم دو کشور یکی از عوامل مهم در این نزدیکی است اما دلیل اصلی آن تمایل دو کشور برای پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در عراق است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت امور خارجه با بیان اینکه مقامات عربستان اگر لازم بدانند به دنبال جلب حمایت‌های رژیم صهیونیستی برای حفظ خود و خصوصاً بن سلمان هستند، گفت: اکنون‌که قرار است دولت جدید در آمریکا بر سر کار بیاید عادی‌سازی روابط برای عربستان سهل‌تر است، زیرا فشار آمریکا در خصوص پذیرش بدون قید و شرط برقراری رابطه با رژیم صهیونیستی را ندارند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل رژیم صهیونیستی با بیان اینکه قرارداد تجهیز F-15 میان آمریکا و عربستان از دید اسرائیل نقض توافق برتری نظامی این رژیم در منطقه است، گفت: قطعاً در دوره دموکرات‌ها سطح کیفی ارائه این خدمات کاهش پیدا خواهد کرد تا نظر صهیونیست‌ها را جلب کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا درباره پرواز دو بمب افکن بی- ۵۲ آمریکایی با قابلیت حمل سلاح هسته‌ای بر فراز خلیج فارس و هشدار وزیر خارجه ایران نسبت به عواقب ماجراجویی‌های آمریکا گفت: در رابطه با تحولات اخیر بین تهران و واشنگتن باید توجه داشت این موضوع دو طرف اصلی و یک طرف فرعی دارد که بازیگران اصلی آن عربستان و رژیم صهیونیستی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: طی دهه گذشته، تنش‌های بین ایران و پادشاهان حوزه خلیج [فارس] تأثیر چشمگیری بر منطقه خاورمیانه و آفریقا داشته است. این تنش‌ها، تأثیر مستقیمی بر منافع مهم اروپا در امنیت راه‌های دریایی و خشکی، گره‌گشایی از برجام و بحران‌های منطقه‌ای در یمن، سوریه، عراق، لبنان و شاخ آفریقا داشته و کشورهای اروپایی را به حمایت از گفتگوهای امنیت منطقه‌ای سوق داده است. بااین‌حال، ایفای نقش سازنده کشورهای اروپایی در کاهش تنش‌های خلیج [فارس] مستلزم آن است که اروپا تفکر کشورهای شورای همکاری خلیج [فارس] (عربستان، امارات، بحرین، کویت، عمان و قطر) را بهتر درک کرده و واکنش مناسبی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عادی‌سازی رسمی روابط برخی دولت‌های عربی با رژیم صهیونیستی، یک «اقدام خائنانه» در جهان اسلام است؛ امارات متحده عربی، بحرین، سودان و مغرب (مراکش) پیشگامان در این سیاست نکوهیده شده‌اند که باید مسئولیت عواقب آن را بپذیرند. روند عادی‌سازی و علنی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی، نه خنجر از پشت بلکه شمشیری از روبرو بر پیکره فلسطین است که قطعاً هم از جانب افکار عمومی کشورهای عربی و جهان اسلام و هم از ناحیه گروه‌های مقاومت فلسطینی بدون پاسخ نخواهد ماند. بنا بر نظرسنجی «مرکز عربی پژوهش‌ها و مطالعات سیاسی» مستقر در قطر، 92 درصد افکار عمومی مورد بررسی در جهان عرب، رژیم صهیونیستی را تهدیدی برای امنیت و استقرار منطقه دانسته‌اند.
حمید خوش‌آیند – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: با توجه به حسن نیت ایران در قبال قطر، عادی‌سازی روابط ریاض و دوحه اصولا به مفهوم گام برداشتن در راستای ضربه زدن به منافع ملی ایران قلمداد نمی‌شود. لیکن قطر بایستی هشیار باشد که در دام توطئه عربستان علیه ایران گرفتار نشود که در این‌صورت متضرر خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا با بیان اینکه عربستان و بحرین نگران شرایط داخلی و حاکمیت‌های بدون پشتوانه مردمی‌شان هستند، گفت: عربستان و بحرین به دلیل عملکردی که در خصوص مسائل حقوق بشری دارند، ممکن است با دولت دموکرات‌ها مشکلاتی پیدا کنند و این مسئله باعث نگرانی این دولت‌ها شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: ریاض و منامه با نگرانی از کاهش تنش‌های بین ایران با آمریکا و حتی با اروپا و تغییر رویکرد حمایتی آنها نسبت به عربستان و بحرین، درخواست دارند که در صورت آغاز مجدد گفتگوها با ایران، آنها نیز در مذاکرات حضور داشته باشند و یا لااقل منافع آنها نیز مد نظر قرار گیرد.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بین‌المللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بین‌المللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخری‌زاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بزرگنمایی اختلافات سیاسی و تفاوت‌های مذهبی میان ایران و عربستان سعودی بیش از آنکه برای نشان دادن تضاد منافع این قدرت‌های منطقه‌ای باشد، اغراق‌آمیز بوده است. اظهارات تند مقامات دو کشور نیز باعث می‌شود تا عربستان و ایران به‌عنوان «دشمنان متخاصم» و «رقبای ژئوپلیتیک» در نظر گرفته شوند. بااین‌حال، مثال عراق نشان داده است که وقتی صحبت از منافع متقابل ژئوپلیتیک و اقتصادی بین دولت‌ها باشد، می‌توان اختلافات را کنار گذاشت. امروز هیچ دو کشوری در خاورمیانه را نمی‌توان یافت که پیوندهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آنها قوی‌تری از ایران و عراق باشد. اگرچه شیعه‌مذهب بودن اکثریت مردم دو کشور یکی از عوامل مهم در این نزدیکی است اما دلیل اصلی آن تمایل دو کشور برای پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در عراق است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت امور خارجه با بیان اینکه مقامات عربستان اگر لازم بدانند به دنبال جلب حمایت‌های رژیم صهیونیستی برای حفظ خود و خصوصاً بن سلمان هستند، گفت: اکنون‌که قرار است دولت جدید در آمریکا بر سر کار بیاید عادی‌سازی روابط برای عربستان سهل‌تر است، زیرا فشار آمریکا در خصوص پذیرش بدون قید و شرط برقراری رابطه با رژیم صهیونیستی را ندارند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل رژیم صهیونیستی با بیان اینکه قرارداد تجهیز F-15 میان آمریکا و عربستان از دید اسرائیل نقض توافق برتری نظامی این رژیم در منطقه است، گفت: قطعاً در دوره دموکرات‌ها سطح کیفی ارائه این خدمات کاهش پیدا خواهد کرد تا نظر صهیونیست‌ها را جلب کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا درباره پرواز دو بمب افکن بی- ۵۲ آمریکایی با قابلیت حمل سلاح هسته‌ای بر فراز خلیج فارس و هشدار وزیر خارجه ایران نسبت به عواقب ماجراجویی‌های آمریکا گفت: در رابطه با تحولات اخیر بین تهران و واشنگتن باید توجه داشت این موضوع دو طرف اصلی و یک طرف فرعی دارد که بازیگران اصلی آن عربستان و رژیم صهیونیستی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: طی دهه گذشته، تنش‌های بین ایران و پادشاهان حوزه خلیج [فارس] تأثیر چشمگیری بر منطقه خاورمیانه و آفریقا داشته است. این تنش‌ها، تأثیر مستقیمی بر منافع مهم اروپا در امنیت راه‌های دریایی و خشکی، گره‌گشایی از برجام و بحران‌های منطقه‌ای در یمن، سوریه، عراق، لبنان و شاخ آفریقا داشته و کشورهای اروپایی را به حمایت از گفتگوهای امنیت منطقه‌ای سوق داده است. بااین‌حال، ایفای نقش سازنده کشورهای اروپایی در کاهش تنش‌های خلیج [فارس] مستلزم آن است که اروپا تفکر کشورهای شورای همکاری خلیج [فارس] (عربستان، امارات، بحرین، کویت، عمان و قطر) را بهتر درک کرده و واکنش مناسبی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عادی‌سازی رسمی روابط برخی دولت‌های عربی با رژیم صهیونیستی، یک «اقدام خائنانه» در جهان اسلام است؛ امارات متحده عربی، بحرین، سودان و مغرب (مراکش) پیشگامان در این سیاست نکوهیده شده‌اند که باید مسئولیت عواقب آن را بپذیرند. روند عادی‌سازی و علنی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی، نه خنجر از پشت بلکه شمشیری از روبرو بر پیکره فلسطین است که قطعاً هم از جانب افکار عمومی کشورهای عربی و جهان اسلام و هم از ناحیه گروه‌های مقاومت فلسطینی بدون پاسخ نخواهد ماند. بنا بر نظرسنجی «مرکز عربی پژوهش‌ها و مطالعات سیاسی» مستقر در قطر، 92 درصد افکار عمومی مورد بررسی در جهان عرب، رژیم صهیونیستی را تهدیدی برای امنیت و استقرار منطقه دانسته‌اند.
حمید خوش‌آیند – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: با توجه به حسن نیت ایران در قبال قطر، عادی‌سازی روابط ریاض و دوحه اصولا به مفهوم گام برداشتن در راستای ضربه زدن به منافع ملی ایران قلمداد نمی‌شود. لیکن قطر بایستی هشیار باشد که در دام توطئه عربستان علیه ایران گرفتار نشود که در این‌صورت متضرر خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا با بیان اینکه عربستان و بحرین نگران شرایط داخلی و حاکمیت‌های بدون پشتوانه مردمی‌شان هستند، گفت: عربستان و بحرین به دلیل عملکردی که در خصوص مسائل حقوق بشری دارند، ممکن است با دولت دموکرات‌ها مشکلاتی پیدا کنند و این مسئله باعث نگرانی این دولت‌ها شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: ریاض و منامه با نگرانی از کاهش تنش‌های بین ایران با آمریکا و حتی با اروپا و تغییر رویکرد حمایتی آنها نسبت به عربستان و بحرین، درخواست دارند که در صورت آغاز مجدد گفتگوها با ایران، آنها نیز در مذاکرات حضور داشته باشند و یا لااقل منافع آنها نیز مد نظر قرار گیرد.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بین‌المللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بین‌المللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخری‌زاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بزرگنمایی اختلافات سیاسی و تفاوت‌های مذهبی میان ایران و عربستان سعودی بیش از آنکه برای نشان دادن تضاد منافع این قدرت‌های منطقه‌ای باشد، اغراق‌آمیز بوده است. اظهارات تند مقامات دو کشور نیز باعث می‌شود تا عربستان و ایران به‌عنوان «دشمنان متخاصم» و «رقبای ژئوپلیتیک» در نظر گرفته شوند. بااین‌حال، مثال عراق نشان داده است که وقتی صحبت از منافع متقابل ژئوپلیتیک و اقتصادی بین دولت‌ها باشد، می‌توان اختلافات را کنار گذاشت. امروز هیچ دو کشوری در خاورمیانه را نمی‌توان یافت که پیوندهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آنها قوی‌تری از ایران و عراق باشد. اگرچه شیعه‌مذهب بودن اکثریت مردم دو کشور یکی از عوامل مهم در این نزدیکی است اما دلیل اصلی آن تمایل دو کشور برای پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در عراق است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت امور خارجه با بیان اینکه مقامات عربستان اگر لازم بدانند به دنبال جلب حمایت‌های رژیم صهیونیستی برای حفظ خود و خصوصاً بن سلمان هستند، گفت: اکنون‌که قرار است دولت جدید در آمریکا بر سر کار بیاید عادی‌سازی روابط برای عربستان سهل‌تر است، زیرا فشار آمریکا در خصوص پذیرش بدون قید و شرط برقراری رابطه با رژیم صهیونیستی را ندارند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل رژیم صهیونیستی با بیان اینکه قرارداد تجهیز F-15 میان آمریکا و عربستان از دید اسرائیل نقض توافق برتری نظامی این رژیم در منطقه است، گفت: قطعاً در دوره دموکرات‌ها سطح کیفی ارائه این خدمات کاهش پیدا خواهد کرد تا نظر صهیونیست‌ها را جلب کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا درباره پرواز دو بمب افکن بی- ۵۲ آمریکایی با قابلیت حمل سلاح هسته‌ای بر فراز خلیج فارس و هشدار وزیر خارجه ایران نسبت به عواقب ماجراجویی‌های آمریکا گفت: در رابطه با تحولات اخیر بین تهران و واشنگتن باید توجه داشت این موضوع دو طرف اصلی و یک طرف فرعی دارد که بازیگران اصلی آن عربستان و رژیم صهیونیستی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: طی دهه گذشته، تنش‌های بین ایران و پادشاهان حوزه خلیج [فارس] تأثیر چشمگیری بر منطقه خاورمیانه و آفریقا داشته است. این تنش‌ها، تأثیر مستقیمی بر منافع مهم اروپا در امنیت راه‌های دریایی و خشکی، گره‌گشایی از برجام و بحران‌های منطقه‌ای در یمن، سوریه، عراق، لبنان و شاخ آفریقا داشته و کشورهای اروپایی را به حمایت از گفتگوهای امنیت منطقه‌ای سوق داده است. بااین‌حال، ایفای نقش سازنده کشورهای اروپایی در کاهش تنش‌های خلیج [فارس] مستلزم آن است که اروپا تفکر کشورهای شورای همکاری خلیج [فارس] (عربستان، امارات، بحرین، کویت، عمان و قطر) را بهتر درک کرده و واکنش مناسبی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عادی‌سازی رسمی روابط برخی دولت‌های عربی با رژیم صهیونیستی، یک «اقدام خائنانه» در جهان اسلام است؛ امارات متحده عربی، بحرین، سودان و مغرب (مراکش) پیشگامان در این سیاست نکوهیده شده‌اند که باید مسئولیت عواقب آن را بپذیرند. روند عادی‌سازی و علنی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی، نه خنجر از پشت بلکه شمشیری از روبرو بر پیکره فلسطین است که قطعاً هم از جانب افکار عمومی کشورهای عربی و جهان اسلام و هم از ناحیه گروه‌های مقاومت فلسطینی بدون پاسخ نخواهد ماند. بنا بر نظرسنجی «مرکز عربی پژوهش‌ها و مطالعات سیاسی» مستقر در قطر، 92 درصد افکار عمومی مورد بررسی در جهان عرب، رژیم صهیونیستی را تهدیدی برای امنیت و استقرار منطقه دانسته‌اند.
حمید خوش‌آیند – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: با توجه به حسن نیت ایران در قبال قطر، عادی‌سازی روابط ریاض و دوحه اصولا به مفهوم گام برداشتن در راستای ضربه زدن به منافع ملی ایران قلمداد نمی‌شود. لیکن قطر بایستی هشیار باشد که در دام توطئه عربستان علیه ایران گرفتار نشود که در این‌صورت متضرر خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا با بیان اینکه عربستان و بحرین نگران شرایط داخلی و حاکمیت‌های بدون پشتوانه مردمی‌شان هستند، گفت: عربستان و بحرین به دلیل عملکردی که در خصوص مسائل حقوق بشری دارند، ممکن است با دولت دموکرات‌ها مشکلاتی پیدا کنند و این مسئله باعث نگرانی این دولت‌ها شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: ریاض و منامه با نگرانی از کاهش تنش‌های بین ایران با آمریکا و حتی با اروپا و تغییر رویکرد حمایتی آنها نسبت به عربستان و بحرین، درخواست دارند که در صورت آغاز مجدد گفتگوها با ایران، آنها نیز در مذاکرات حضور داشته باشند و یا لااقل منافع آنها نیز مد نظر قرار گیرد.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بین‌المللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بین‌المللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخری‌زاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بزرگنمایی اختلافات سیاسی و تفاوت‌های مذهبی میان ایران و عربستان سعودی بیش از آنکه برای نشان دادن تضاد منافع این قدرت‌های منطقه‌ای باشد، اغراق‌آمیز بوده است. اظهارات تند مقامات دو کشور نیز باعث می‌شود تا عربستان و ایران به‌عنوان «دشمنان متخاصم» و «رقبای ژئوپلیتیک» در نظر گرفته شوند. بااین‌حال، مثال عراق نشان داده است که وقتی صحبت از منافع متقابل ژئوپلیتیک و اقتصادی بین دولت‌ها باشد، می‌توان اختلافات را کنار گذاشت. امروز هیچ دو کشوری در خاورمیانه را نمی‌توان یافت که پیوندهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آنها قوی‌تری از ایران و عراق باشد. اگرچه شیعه‌مذهب بودن اکثریت مردم دو کشور یکی از عوامل مهم در این نزدیکی است اما دلیل اصلی آن تمایل دو کشور برای پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در عراق است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت امور خارجه با بیان اینکه مقامات عربستان اگر لازم بدانند به دنبال جلب حمایت‌های رژیم صهیونیستی برای حفظ خود و خصوصاً بن سلمان هستند، گفت: اکنون‌که قرار است دولت جدید در آمریکا بر سر کار بیاید عادی‌سازی روابط برای عربستان سهل‌تر است، زیرا فشار آمریکا در خصوص پذیرش بدون قید و شرط برقراری رابطه با رژیم صهیونیستی را ندارند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل رژیم صهیونیستی با بیان اینکه قرارداد تجهیز F-15 میان آمریکا و عربستان از دید اسرائیل نقض توافق برتری نظامی این رژیم در منطقه است، گفت: قطعاً در دوره دموکرات‌ها سطح کیفی ارائه این خدمات کاهش پیدا خواهد کرد تا نظر صهیونیست‌ها را جلب کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا درباره پرواز دو بمب افکن بی- ۵۲ آمریکایی با قابلیت حمل سلاح هسته‌ای بر فراز خلیج فارس و هشدار وزیر خارجه ایران نسبت به عواقب ماجراجویی‌های آمریکا گفت: در رابطه با تحولات اخیر بین تهران و واشنگتن باید توجه داشت این موضوع دو طرف اصلی و یک طرف فرعی دارد که بازیگران اصلی آن عربستان و رژیم صهیونیستی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: طی دهه گذشته، تنش‌های بین ایران و پادشاهان حوزه خلیج [فارس] تأثیر چشمگیری بر منطقه خاورمیانه و آفریقا داشته است. این تنش‌ها، تأثیر مستقیمی بر منافع مهم اروپا در امنیت راه‌های دریایی و خشکی، گره‌گشایی از برجام و بحران‌های منطقه‌ای در یمن، سوریه، عراق، لبنان و شاخ آفریقا داشته و کشورهای اروپایی را به حمایت از گفتگوهای امنیت منطقه‌ای سوق داده است. بااین‌حال، ایفای نقش سازنده کشورهای اروپایی در کاهش تنش‌های خلیج [فارس] مستلزم آن است که اروپا تفکر کشورهای شورای همکاری خلیج [فارس] (عربستان، امارات، بحرین، کویت، عمان و قطر) را بهتر درک کرده و واکنش مناسبی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عادی‌سازی رسمی روابط برخی دولت‌های عربی با رژیم صهیونیستی، یک «اقدام خائنانه» در جهان اسلام است؛ امارات متحده عربی، بحرین، سودان و مغرب (مراکش) پیشگامان در این سیاست نکوهیده شده‌اند که باید مسئولیت عواقب آن را بپذیرند. روند عادی‌سازی و علنی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی، نه خنجر از پشت بلکه شمشیری از روبرو بر پیکره فلسطین است که قطعاً هم از جانب افکار عمومی کشورهای عربی و جهان اسلام و هم از ناحیه گروه‌های مقاومت فلسطینی بدون پاسخ نخواهد ماند. بنا بر نظرسنجی «مرکز عربی پژوهش‌ها و مطالعات سیاسی» مستقر در قطر، 92 درصد افکار عمومی مورد بررسی در جهان عرب، رژیم صهیونیستی را تهدیدی برای امنیت و استقرار منطقه دانسته‌اند.
حمید خوش‌آیند – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: با توجه به حسن نیت ایران در قبال قطر، عادی‌سازی روابط ریاض و دوحه اصولا به مفهوم گام برداشتن در راستای ضربه زدن به منافع ملی ایران قلمداد نمی‌شود. لیکن قطر بایستی هشیار باشد که در دام توطئه عربستان علیه ایران گرفتار نشود که در این‌صورت متضرر خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا با بیان اینکه عربستان و بحرین نگران شرایط داخلی و حاکمیت‌های بدون پشتوانه مردمی‌شان هستند، گفت: عربستان و بحرین به دلیل عملکردی که در خصوص مسائل حقوق بشری دارند، ممکن است با دولت دموکرات‌ها مشکلاتی پیدا کنند و این مسئله باعث نگرانی این دولت‌ها شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: ریاض و منامه با نگرانی از کاهش تنش‌های بین ایران با آمریکا و حتی با اروپا و تغییر رویکرد حمایتی آنها نسبت به عربستان و بحرین، درخواست دارند که در صورت آغاز مجدد گفتگوها با ایران، آنها نیز در مذاکرات حضور داشته باشند و یا لااقل منافع آنها نیز مد نظر قرار گیرد.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بین‌المللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بین‌المللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخری‌زاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بزرگنمایی اختلافات سیاسی و تفاوت‌های مذهبی میان ایران و عربستان سعودی بیش از آنکه برای نشان دادن تضاد منافع این قدرت‌های منطقه‌ای باشد، اغراق‌آمیز بوده است. اظهارات تند مقامات دو کشور نیز باعث می‌شود تا عربستان و ایران به‌عنوان «دشمنان متخاصم» و «رقبای ژئوپلیتیک» در نظر گرفته شوند. بااین‌حال، مثال عراق نشان داده است که وقتی صحبت از منافع متقابل ژئوپلیتیک و اقتصادی بین دولت‌ها باشد، می‌توان اختلافات را کنار گذاشت. امروز هیچ دو کشوری در خاورمیانه را نمی‌توان یافت که پیوندهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آنها قوی‌تری از ایران و عراق باشد. اگرچه شیعه‌مذهب بودن اکثریت مردم دو کشور یکی از عوامل مهم در این نزدیکی است اما دلیل اصلی آن تمایل دو کشور برای پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در عراق است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت امور خارجه با بیان اینکه مقامات عربستان اگر لازم بدانند به دنبال جلب حمایت‌های رژیم صهیونیستی برای حفظ خود و خصوصاً بن سلمان هستند، گفت: اکنون‌که قرار است دولت جدید در آمریکا بر سر کار بیاید عادی‌سازی روابط برای عربستان سهل‌تر است، زیرا فشار آمریکا در خصوص پذیرش بدون قید و شرط برقراری رابطه با رژیم صهیونیستی را ندارند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل رژیم صهیونیستی با بیان اینکه قرارداد تجهیز F-15 میان آمریکا و عربستان از دید اسرائیل نقض توافق برتری نظامی این رژیم در منطقه است، گفت: قطعاً در دوره دموکرات‌ها سطح کیفی ارائه این خدمات کاهش پیدا خواهد کرد تا نظر صهیونیست‌ها را جلب کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا درباره پرواز دو بمب افکن بی- ۵۲ آمریکایی با قابلیت حمل سلاح هسته‌ای بر فراز خلیج فارس و هشدار وزیر خارجه ایران نسبت به عواقب ماجراجویی‌های آمریکا گفت: در رابطه با تحولات اخیر بین تهران و واشنگتن باید توجه داشت این موضوع دو طرف اصلی و یک طرف فرعی دارد که بازیگران اصلی آن عربستان و رژیم صهیونیستی هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: طی دهه گذشته، تنش‌های بین ایران و پادشاهان حوزه خلیج [فارس] تأثیر چشمگیری بر منطقه خاورمیانه و آفریقا داشته است. این تنش‌ها، تأثیر مستقیمی بر منافع مهم اروپا در امنیت راه‌های دریایی و خشکی، گره‌گشایی از برجام و بحران‌های منطقه‌ای در یمن، سوریه، عراق، لبنان و شاخ آفریقا داشته و کشورهای اروپایی را به حمایت از گفتگوهای امنیت منطقه‌ای سوق داده است. بااین‌حال، ایفای نقش سازنده کشورهای اروپایی در کاهش تنش‌های خلیج [فارس] مستلزم آن است که اروپا تفکر کشورهای شورای همکاری خلیج [فارس] (عربستان، امارات، بحرین، کویت، عمان و قطر) را بهتر درک کرده و واکنش مناسبی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عادی‌سازی رسمی روابط برخی دولت‌های عربی با رژیم صهیونیستی، یک «اقدام خائنانه» در جهان اسلام است؛ امارات متحده عربی، بحرین، سودان و مغرب (مراکش) پیشگامان در این سیاست نکوهیده شده‌اند که باید مسئولیت عواقب آن را بپذیرند. روند عادی‌سازی و علنی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی، نه خنجر از پشت بلکه شمشیری از روبرو بر پیکره فلسطین است که قطعاً هم از جانب افکار عمومی کشورهای عربی و جهان اسلام و هم از ناحیه گروه‌های مقاومت فلسطینی بدون پاسخ نخواهد ماند. بنا بر نظرسنجی «مرکز عربی پژوهش‌ها و مطالعات سیاسی» مستقر در قطر، 92 درصد افکار عمومی مورد بررسی در جهان عرب، رژیم صهیونیستی را تهدیدی برای امنیت و استقرار منطقه دانسته‌اند.
حمید خوش‌آیند – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: با توجه به حسن نیت ایران در قبال قطر، عادی‌سازی روابط ریاض و دوحه اصولا به مفهوم گام برداشتن در راستای ضربه زدن به منافع ملی ایران قلمداد نمی‌شود. لیکن قطر بایستی هشیار باشد که در دام توطئه عربستان علیه ایران گرفتار نشود که در این‌صورت متضرر خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا با بیان اینکه عربستان و بحرین نگران شرایط داخلی و حاکمیت‌های بدون پشتوانه مردمی‌شان هستند، گفت: عربستان و بحرین به دلیل عملکردی که در خصوص مسائل حقوق بشری دارند، ممکن است با دولت دموکرات‌ها مشکلاتی پیدا کنند و این مسئله باعث نگرانی این دولت‌ها شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: ریاض و منامه با نگرانی از کاهش تنش‌های بین ایران با آمریکا و حتی با اروپا و تغییر رویکرد حمایتی آنها نسبت به عربستان و بحرین، درخواست دارند که در صورت آغاز مجدد گفتگوها با ایران، آنها نیز در مذاکرات حضور داشته باشند و یا لااقل منافع آنها نیز مد نظر قرار گیرد.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بین‌المللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بین‌المللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخری‌زاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بزرگنمایی اختلافات سیاسی و تفاوت‌های مذهبی میان ایران و عربستان سعودی بیش از آنکه برای نشان دادن تضاد منافع این قدرت‌های منطقه‌ای باشد، اغراق‌آمیز بوده است. اظهارات تند مقامات دو کشور نیز باعث می‌شود تا عربستان و ایران به‌عنوان «دشمنان متخاصم» و «رقبای ژئوپلیتیک» در نظر گرفته شوند. بااین‌حال، مثال عراق نشان داده است که وقتی صحبت از منافع متقابل ژئوپلیتیک و اقتصادی بین دولت‌ها باشد، می‌توان اختلافات را کنار گذاشت. امروز هیچ دو کشوری در خاورمیانه را نمی‌توان یافت که پیوندهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آنها قوی‌تری از ایران و عراق باشد. اگرچه شیعه‌مذهب بودن اکثریت مردم دو کشور یکی از عوامل مهم در این نزدیکی است اما دلیل اصلی آن تمایل دو کشور برای پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در عراق است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت امور خارجه با بیان اینکه مقامات عربستان اگر لازم بدانند به دنبال جلب حمایت‌های رژیم صهیونیستی برای حفظ خود و خصوصاً بن سلمان هستند، گفت: اکنون‌که قرار است دولت جدید در آمریکا بر سر کار بیاید عادی‌سازی روابط برای عربستان سهل‌تر است، زیرا فشار آمریکا در خصوص پذیرش بدون قید و شرط برقراری رابطه با رژیم صهیونیستی را ندارند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل رژیم صهیونیستی با بیان اینکه قرارداد تجهیز F-15 میان آمریکا و عربستان از دید اسرائیل نقض توافق برتری نظامی این رژیم در منطقه است، گفت: قطعاً در دوره دموکرات‌ها سطح کیفی ارائه این خدمات کاهش پیدا خواهد کرد تا نظر صهیونیست‌ها را جلب کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.