نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره رویکرد هیئت غربی شامل اروپا و آمریکا به مذاکرات وین گفت: «در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، آمریکا و اروپا بر سر موضوعات مختلف ازجمله برجام، اختلافات اساسی داشتند؛ چراکه اروپاییها واقعاً موافق خروج آمریکا از برجام نبودند؛ ولی بعد از روی کار آمدن جو بایدن، در بسیاری از زمینهها ازجمله موضوع برجام، اختلافنظر واشنگتن و بروکسل کاهش پیدا کرده و بسیار همسوتر شدهاند؛ لذا اکنون که گفتگوها به مرحله حساسی رسیده همه طرفها در حال چانهزنی برای دادن امتیاز کمتر و گرفتن امتیاز بیشتر هستند.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: تعلیق حق رای سه کشور عربی در سازمان ملل، رایزنی نخستوزیر رژیمصهیونیستی با پوتین درباره ایران، شوکه شدن برخی مقامات رژیم صهیونیستی از «فعالیت چندساله جاسوسان» ایران، دیدار دبیرکل ناتو با وزرای دفاع اتحادیه اروپا، کاهش چشمگیر حمایت مردم آمریکا از جو بایدن، بحران اوکراین در کانون نشست سازمان امنیت و همکاری اروپا در وین، انتقاد یمن از تاثیر عملکرد شورای امنیت بر طولانی شدن جنگ، هشدار مسکو درباره شکست در روابط با آمریکا، آغاز مذاکرات لغو تحریمهای ظالمانه علیه ایران در وین، ورود کاروانهای نظامی آمریکا به پایگاه «عینالاسد» عراق، مخالفت آمریکا و ناتو با برخی مفاد پیشنهادات امنیتی روسیه، بهرسمیتشناختن جمهوری تُرک قبرس شمالی از سوی آذربایجان و رشد ۴۲ درصدی تجارت ایران با کشورهای همسایه از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره آخرین وضعیت تنشها بین روسیه و اوکراین گفت: «تنشهای جدید بین روسیه و اوکراین از حدود یک سال پیش شروع شد؛ البته سابقه بحران اوکراین به سال 2014 بازمیگردد که در آن سال در جریان ناآرامیهایی که در کییف، پایتخت اوکراین رخ داد با کمک نیروهای غربگرا در این کشور، ویکتوریانا کوویچ، رئیسجمهور منتخب وادار به استعفا شد و یک دولت غربگرا در اوکراین روی کار آمد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال حوادث میدان تیان آن من در سال 1989 و پس از آن، انتقاد از رویکردهای پکن در سین کیانگ، تبت، هنگ کنگ و دیگر مناطق چین از محورهای اعمال فشار آمریکا علیه چین بوده است. طی سالیان اخیر نیز همسو با افزایش تنشها در سایر حوزهها، آمریکا تلاش کرده با استناد به مباحث حقوق بشری، فشارها بر چین را افزایش دهد.
محمد جواد قهرمانی-کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: اعتراض مردم کره جنوبی به استقرار سامانههای نظامی آمریکا، ارسال تجهیزات هوایی سازمان پیمان امنیت جمعی به قزاقستان، بهانهجویی انگلیس برای ساخت موشکهای مافوق صوت، تکذیب ادعای خروج نورسلطان نظربایف از قزاقستان، تاکید سران اتحادیه اروپا بر لزوم ایجاد ساختار امنیتی برای قاره سبز، واکنش روسیه به اظهارات اخیر بلینکن، درخواست «ملابرادر» برای پایان تحریمها علیه طالبان، توافق ایران و کره جنوبی برای آغاز مذاکرات کارشناسی و بحث درباره مسائل فنی داراییهای مسدود شده، بازداشت رئیس سابق کمیته امنیت ملی قزاقستان، اختلاف در دولت ائتلافی آلمان بر سر تمدید عملیات ارتش در عراق، توئیت جدید «مقتدی صدر» درباره ماهیت دولت آتی عراق، توافق بر سر نقشه راهی در لیبی شامل تعویق انتخابات تا ۲۰۲۳ و هشدار رئیس سازمان جهانی بهداشت در خصوص خفیف خواندن اُمیکرون از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره درخواست اخیر دبیرکل سازمان ملل از آمریکا برای لغو تحریمهای ایران گفت: «این درخواست نشان میدهد که نهادهای بینالمللی از جمله سازمان ملل، شورای امنیت و آژانس بینالمللی انرژی اتمی درک بهتری نسبت به فعالیت هستهای صلحآمیز ایران پیدا کردهاند.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: گسترش حضور نیروهای ناتو در اوکراین، ابراز نگرانی روسیه از ارائه تسلیحات ناتو به اوکراین، افزایش تنش مسکو و برلین بعد از اخراج دو کارمند سفارت روسیه درآلمان، بیانیه آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره تفاهم جدید با ایران، دیدار پاشینیان و علی اف برای دومین بار در بروکسل ، واکنش چین به تصویب لایحه اخیر کنگره آمریکا درباره شین جیانگ، دعوت چین از جامعه بینالملل برای رسیدگی به جرایم جنگی آمریکا، اقدام لیتوانی به خروج دیپلمات های خود از چین، تشکیل کمیسیون بررسی شکست آمریکا در جنگ افغانستان در کنگره، تصویب بودجه نظامی ۷۶۸ میلیارد دلاری در سنای آمریکا، تلاش برای کودتا در لیبی، تأکید رییس جمهوری الجزایر بربازگشت سوریه به اتحادیه عرب، تاکید سران شورای همکاری خلیج فارس بر لزوم کاهش اقدامات تنش آفرین ایران در منطقه، آشفتگی در دفتر نخستوزیر رژیم صهیونیستی، رکورد بدهی جهانی به علت کرونا، وضع محدودیتهای تازه کرونایی در اتحادیه اروپا و هشدار دانشمندان برای نزدیک شدن گرمای جهنمی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به خوشبین نبودن چین و آمریکا به موفقیت نشست مجازی اخیر بین جو بایدن و شی جین پینگ، جای تعجب نیست اگر در این دیدار سه و نیم ساعته دستاوردهای کمی حاصل شده باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی نشست جو بایدن با نخستوزیران کشورهای استرالیا، ژاپن و هند در آمریکا برگزار شد. سال 2007 بود که نخستین جلسه گروه کواد (آمریکا، استرالیا، ژاپن و هند) در نیویورک برگزار شد تا در هر دو عرصه دیپلماسی و امنیتی با قدرت روزافزون چین در منطقه هند و پاسفیک، مقابله کند.
رضا مجیدزاده – مدیر گروه سیمرغ توسعه، اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا درباره تماس تصویری اخیر روسای جمهور چین و آمریکا گفت: «اساساً زمانی که تنش بین قدرتهای بزرگ در حال افزایش است وجود مسیرهای ارتباطی برای جلوگیری از سوء محاسبه و شدت پیدا کردن تنش بسیار ضروری و مفید است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره رویکرد هیئت غربی شامل اروپا و آمریکا به مذاکرات وین گفت: «در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، آمریکا و اروپا بر سر موضوعات مختلف ازجمله برجام، اختلافات اساسی داشتند؛ چراکه اروپاییها واقعاً موافق خروج آمریکا از برجام نبودند؛ ولی بعد از روی کار آمدن جو بایدن، در بسیاری از زمینهها ازجمله موضوع برجام، اختلافنظر واشنگتن و بروکسل کاهش پیدا کرده و بسیار همسوتر شدهاند؛ لذا اکنون که گفتگوها به مرحله حساسی رسیده همه طرفها در حال چانهزنی برای دادن امتیاز کمتر و گرفتن امتیاز بیشتر هستند.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: تعلیق حق رای سه کشور عربی در سازمان ملل، رایزنی نخستوزیر رژیمصهیونیستی با پوتین درباره ایران، شوکه شدن برخی مقامات رژیم صهیونیستی از «فعالیت چندساله جاسوسان» ایران، دیدار دبیرکل ناتو با وزرای دفاع اتحادیه اروپا، کاهش چشمگیر حمایت مردم آمریکا از جو بایدن، بحران اوکراین در کانون نشست سازمان امنیت و همکاری اروپا در وین، انتقاد یمن از تاثیر عملکرد شورای امنیت بر طولانی شدن جنگ، هشدار مسکو درباره شکست در روابط با آمریکا، آغاز مذاکرات لغو تحریمهای ظالمانه علیه ایران در وین، ورود کاروانهای نظامی آمریکا به پایگاه «عینالاسد» عراق، مخالفت آمریکا و ناتو با برخی مفاد پیشنهادات امنیتی روسیه، بهرسمیتشناختن جمهوری تُرک قبرس شمالی از سوی آذربایجان و رشد ۴۲ درصدی تجارت ایران با کشورهای همسایه از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره آخرین وضعیت تنشها بین روسیه و اوکراین گفت: «تنشهای جدید بین روسیه و اوکراین از حدود یک سال پیش شروع شد؛ البته سابقه بحران اوکراین به سال 2014 بازمیگردد که در آن سال در جریان ناآرامیهایی که در کییف، پایتخت اوکراین رخ داد با کمک نیروهای غربگرا در این کشور، ویکتوریانا کوویچ، رئیسجمهور منتخب وادار به استعفا شد و یک دولت غربگرا در اوکراین روی کار آمد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال حوادث میدان تیان آن من در سال 1989 و پس از آن، انتقاد از رویکردهای پکن در سین کیانگ، تبت، هنگ کنگ و دیگر مناطق چین از محورهای اعمال فشار آمریکا علیه چین بوده است. طی سالیان اخیر نیز همسو با افزایش تنشها در سایر حوزهها، آمریکا تلاش کرده با استناد به مباحث حقوق بشری، فشارها بر چین را افزایش دهد.
محمد جواد قهرمانی-کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: اعتراض مردم کره جنوبی به استقرار سامانههای نظامی آمریکا، ارسال تجهیزات هوایی سازمان پیمان امنیت جمعی به قزاقستان، بهانهجویی انگلیس برای ساخت موشکهای مافوق صوت، تکذیب ادعای خروج نورسلطان نظربایف از قزاقستان، تاکید سران اتحادیه اروپا بر لزوم ایجاد ساختار امنیتی برای قاره سبز، واکنش روسیه به اظهارات اخیر بلینکن، درخواست «ملابرادر» برای پایان تحریمها علیه طالبان، توافق ایران و کره جنوبی برای آغاز مذاکرات کارشناسی و بحث درباره مسائل فنی داراییهای مسدود شده، بازداشت رئیس سابق کمیته امنیت ملی قزاقستان، اختلاف در دولت ائتلافی آلمان بر سر تمدید عملیات ارتش در عراق، توئیت جدید «مقتدی صدر» درباره ماهیت دولت آتی عراق، توافق بر سر نقشه راهی در لیبی شامل تعویق انتخابات تا ۲۰۲۳ و هشدار رئیس سازمان جهانی بهداشت در خصوص خفیف خواندن اُمیکرون از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره درخواست اخیر دبیرکل سازمان ملل از آمریکا برای لغو تحریمهای ایران گفت: «این درخواست نشان میدهد که نهادهای بینالمللی از جمله سازمان ملل، شورای امنیت و آژانس بینالمللی انرژی اتمی درک بهتری نسبت به فعالیت هستهای صلحآمیز ایران پیدا کردهاند.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: گسترش حضور نیروهای ناتو در اوکراین، ابراز نگرانی روسیه از ارائه تسلیحات ناتو به اوکراین، افزایش تنش مسکو و برلین بعد از اخراج دو کارمند سفارت روسیه درآلمان، بیانیه آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره تفاهم جدید با ایران، دیدار پاشینیان و علی اف برای دومین بار در بروکسل ، واکنش چین به تصویب لایحه اخیر کنگره آمریکا درباره شین جیانگ، دعوت چین از جامعه بینالملل برای رسیدگی به جرایم جنگی آمریکا، اقدام لیتوانی به خروج دیپلمات های خود از چین، تشکیل کمیسیون بررسی شکست آمریکا در جنگ افغانستان در کنگره، تصویب بودجه نظامی ۷۶۸ میلیارد دلاری در سنای آمریکا، تلاش برای کودتا در لیبی، تأکید رییس جمهوری الجزایر بربازگشت سوریه به اتحادیه عرب، تاکید سران شورای همکاری خلیج فارس بر لزوم کاهش اقدامات تنش آفرین ایران در منطقه، آشفتگی در دفتر نخستوزیر رژیم صهیونیستی، رکورد بدهی جهانی به علت کرونا، وضع محدودیتهای تازه کرونایی در اتحادیه اروپا و هشدار دانشمندان برای نزدیک شدن گرمای جهنمی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به خوشبین نبودن چین و آمریکا به موفقیت نشست مجازی اخیر بین جو بایدن و شی جین پینگ، جای تعجب نیست اگر در این دیدار سه و نیم ساعته دستاوردهای کمی حاصل شده باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی نشست جو بایدن با نخستوزیران کشورهای استرالیا، ژاپن و هند در آمریکا برگزار شد. سال 2007 بود که نخستین جلسه گروه کواد (آمریکا، استرالیا، ژاپن و هند) در نیویورک برگزار شد تا در هر دو عرصه دیپلماسی و امنیتی با قدرت روزافزون چین در منطقه هند و پاسفیک، مقابله کند.
رضا مجیدزاده – مدیر گروه سیمرغ توسعه، اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا درباره تماس تصویری اخیر روسای جمهور چین و آمریکا گفت: «اساساً زمانی که تنش بین قدرتهای بزرگ در حال افزایش است وجود مسیرهای ارتباطی برای جلوگیری از سوء محاسبه و شدت پیدا کردن تنش بسیار ضروری و مفید است.»
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره رویکرد هیئت غربی شامل اروپا و آمریکا به مذاکرات وین گفت: «در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، آمریکا و اروپا بر سر موضوعات مختلف ازجمله برجام، اختلافات اساسی داشتند؛ چراکه اروپاییها واقعاً موافق خروج آمریکا از برجام نبودند؛ ولی بعد از روی کار آمدن جو بایدن، در بسیاری از زمینهها ازجمله موضوع برجام، اختلافنظر واشنگتن و بروکسل کاهش پیدا کرده و بسیار همسوتر شدهاند؛ لذا اکنون که گفتگوها به مرحله حساسی رسیده همه طرفها در حال چانهزنی برای دادن امتیاز کمتر و گرفتن امتیاز بیشتر هستند.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: تعلیق حق رای سه کشور عربی در سازمان ملل، رایزنی نخستوزیر رژیمصهیونیستی با پوتین درباره ایران، شوکه شدن برخی مقامات رژیم صهیونیستی از «فعالیت چندساله جاسوسان» ایران، دیدار دبیرکل ناتو با وزرای دفاع اتحادیه اروپا، کاهش چشمگیر حمایت مردم آمریکا از جو بایدن، بحران اوکراین در کانون نشست سازمان امنیت و همکاری اروپا در وین، انتقاد یمن از تاثیر عملکرد شورای امنیت بر طولانی شدن جنگ، هشدار مسکو درباره شکست در روابط با آمریکا، آغاز مذاکرات لغو تحریمهای ظالمانه علیه ایران در وین، ورود کاروانهای نظامی آمریکا به پایگاه «عینالاسد» عراق، مخالفت آمریکا و ناتو با برخی مفاد پیشنهادات امنیتی روسیه، بهرسمیتشناختن جمهوری تُرک قبرس شمالی از سوی آذربایجان و رشد ۴۲ درصدی تجارت ایران با کشورهای همسایه از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره آخرین وضعیت تنشها بین روسیه و اوکراین گفت: «تنشهای جدید بین روسیه و اوکراین از حدود یک سال پیش شروع شد؛ البته سابقه بحران اوکراین به سال 2014 بازمیگردد که در آن سال در جریان ناآرامیهایی که در کییف، پایتخت اوکراین رخ داد با کمک نیروهای غربگرا در این کشور، ویکتوریانا کوویچ، رئیسجمهور منتخب وادار به استعفا شد و یک دولت غربگرا در اوکراین روی کار آمد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال حوادث میدان تیان آن من در سال 1989 و پس از آن، انتقاد از رویکردهای پکن در سین کیانگ، تبت، هنگ کنگ و دیگر مناطق چین از محورهای اعمال فشار آمریکا علیه چین بوده است. طی سالیان اخیر نیز همسو با افزایش تنشها در سایر حوزهها، آمریکا تلاش کرده با استناد به مباحث حقوق بشری، فشارها بر چین را افزایش دهد.
محمد جواد قهرمانی-کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: اعتراض مردم کره جنوبی به استقرار سامانههای نظامی آمریکا، ارسال تجهیزات هوایی سازمان پیمان امنیت جمعی به قزاقستان، بهانهجویی انگلیس برای ساخت موشکهای مافوق صوت، تکذیب ادعای خروج نورسلطان نظربایف از قزاقستان، تاکید سران اتحادیه اروپا بر لزوم ایجاد ساختار امنیتی برای قاره سبز، واکنش روسیه به اظهارات اخیر بلینکن، درخواست «ملابرادر» برای پایان تحریمها علیه طالبان، توافق ایران و کره جنوبی برای آغاز مذاکرات کارشناسی و بحث درباره مسائل فنی داراییهای مسدود شده، بازداشت رئیس سابق کمیته امنیت ملی قزاقستان، اختلاف در دولت ائتلافی آلمان بر سر تمدید عملیات ارتش در عراق، توئیت جدید «مقتدی صدر» درباره ماهیت دولت آتی عراق، توافق بر سر نقشه راهی در لیبی شامل تعویق انتخابات تا ۲۰۲۳ و هشدار رئیس سازمان جهانی بهداشت در خصوص خفیف خواندن اُمیکرون از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره درخواست اخیر دبیرکل سازمان ملل از آمریکا برای لغو تحریمهای ایران گفت: «این درخواست نشان میدهد که نهادهای بینالمللی از جمله سازمان ملل، شورای امنیت و آژانس بینالمللی انرژی اتمی درک بهتری نسبت به فعالیت هستهای صلحآمیز ایران پیدا کردهاند.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: گسترش حضور نیروهای ناتو در اوکراین، ابراز نگرانی روسیه از ارائه تسلیحات ناتو به اوکراین، افزایش تنش مسکو و برلین بعد از اخراج دو کارمند سفارت روسیه درآلمان، بیانیه آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره تفاهم جدید با ایران، دیدار پاشینیان و علی اف برای دومین بار در بروکسل ، واکنش چین به تصویب لایحه اخیر کنگره آمریکا درباره شین جیانگ، دعوت چین از جامعه بینالملل برای رسیدگی به جرایم جنگی آمریکا، اقدام لیتوانی به خروج دیپلمات های خود از چین، تشکیل کمیسیون بررسی شکست آمریکا در جنگ افغانستان در کنگره، تصویب بودجه نظامی ۷۶۸ میلیارد دلاری در سنای آمریکا، تلاش برای کودتا در لیبی، تأکید رییس جمهوری الجزایر بربازگشت سوریه به اتحادیه عرب، تاکید سران شورای همکاری خلیج فارس بر لزوم کاهش اقدامات تنش آفرین ایران در منطقه، آشفتگی در دفتر نخستوزیر رژیم صهیونیستی، رکورد بدهی جهانی به علت کرونا، وضع محدودیتهای تازه کرونایی در اتحادیه اروپا و هشدار دانشمندان برای نزدیک شدن گرمای جهنمی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به خوشبین نبودن چین و آمریکا به موفقیت نشست مجازی اخیر بین جو بایدن و شی جین پینگ، جای تعجب نیست اگر در این دیدار سه و نیم ساعته دستاوردهای کمی حاصل شده باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی نشست جو بایدن با نخستوزیران کشورهای استرالیا، ژاپن و هند در آمریکا برگزار شد. سال 2007 بود که نخستین جلسه گروه کواد (آمریکا، استرالیا، ژاپن و هند) در نیویورک برگزار شد تا در هر دو عرصه دیپلماسی و امنیتی با قدرت روزافزون چین در منطقه هند و پاسفیک، مقابله کند.
رضا مجیدزاده – مدیر گروه سیمرغ توسعه، اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا درباره تماس تصویری اخیر روسای جمهور چین و آمریکا گفت: «اساساً زمانی که تنش بین قدرتهای بزرگ در حال افزایش است وجود مسیرهای ارتباطی برای جلوگیری از سوء محاسبه و شدت پیدا کردن تنش بسیار ضروری و مفید است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره رویکرد هیئت غربی شامل اروپا و آمریکا به مذاکرات وین گفت: «در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، آمریکا و اروپا بر سر موضوعات مختلف ازجمله برجام، اختلافات اساسی داشتند؛ چراکه اروپاییها واقعاً موافق خروج آمریکا از برجام نبودند؛ ولی بعد از روی کار آمدن جو بایدن، در بسیاری از زمینهها ازجمله موضوع برجام، اختلافنظر واشنگتن و بروکسل کاهش پیدا کرده و بسیار همسوتر شدهاند؛ لذا اکنون که گفتگوها به مرحله حساسی رسیده همه طرفها در حال چانهزنی برای دادن امتیاز کمتر و گرفتن امتیاز بیشتر هستند.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: تعلیق حق رای سه کشور عربی در سازمان ملل، رایزنی نخستوزیر رژیمصهیونیستی با پوتین درباره ایران، شوکه شدن برخی مقامات رژیم صهیونیستی از «فعالیت چندساله جاسوسان» ایران، دیدار دبیرکل ناتو با وزرای دفاع اتحادیه اروپا، کاهش چشمگیر حمایت مردم آمریکا از جو بایدن، بحران اوکراین در کانون نشست سازمان امنیت و همکاری اروپا در وین، انتقاد یمن از تاثیر عملکرد شورای امنیت بر طولانی شدن جنگ، هشدار مسکو درباره شکست در روابط با آمریکا، آغاز مذاکرات لغو تحریمهای ظالمانه علیه ایران در وین، ورود کاروانهای نظامی آمریکا به پایگاه «عینالاسد» عراق، مخالفت آمریکا و ناتو با برخی مفاد پیشنهادات امنیتی روسیه، بهرسمیتشناختن جمهوری تُرک قبرس شمالی از سوی آذربایجان و رشد ۴۲ درصدی تجارت ایران با کشورهای همسایه از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره آخرین وضعیت تنشها بین روسیه و اوکراین گفت: «تنشهای جدید بین روسیه و اوکراین از حدود یک سال پیش شروع شد؛ البته سابقه بحران اوکراین به سال 2014 بازمیگردد که در آن سال در جریان ناآرامیهایی که در کییف، پایتخت اوکراین رخ داد با کمک نیروهای غربگرا در این کشور، ویکتوریانا کوویچ، رئیسجمهور منتخب وادار به استعفا شد و یک دولت غربگرا در اوکراین روی کار آمد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال حوادث میدان تیان آن من در سال 1989 و پس از آن، انتقاد از رویکردهای پکن در سین کیانگ، تبت، هنگ کنگ و دیگر مناطق چین از محورهای اعمال فشار آمریکا علیه چین بوده است. طی سالیان اخیر نیز همسو با افزایش تنشها در سایر حوزهها، آمریکا تلاش کرده با استناد به مباحث حقوق بشری، فشارها بر چین را افزایش دهد.
محمد جواد قهرمانی-کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: اعتراض مردم کره جنوبی به استقرار سامانههای نظامی آمریکا، ارسال تجهیزات هوایی سازمان پیمان امنیت جمعی به قزاقستان، بهانهجویی انگلیس برای ساخت موشکهای مافوق صوت، تکذیب ادعای خروج نورسلطان نظربایف از قزاقستان، تاکید سران اتحادیه اروپا بر لزوم ایجاد ساختار امنیتی برای قاره سبز، واکنش روسیه به اظهارات اخیر بلینکن، درخواست «ملابرادر» برای پایان تحریمها علیه طالبان، توافق ایران و کره جنوبی برای آغاز مذاکرات کارشناسی و بحث درباره مسائل فنی داراییهای مسدود شده، بازداشت رئیس سابق کمیته امنیت ملی قزاقستان، اختلاف در دولت ائتلافی آلمان بر سر تمدید عملیات ارتش در عراق، توئیت جدید «مقتدی صدر» درباره ماهیت دولت آتی عراق، توافق بر سر نقشه راهی در لیبی شامل تعویق انتخابات تا ۲۰۲۳ و هشدار رئیس سازمان جهانی بهداشت در خصوص خفیف خواندن اُمیکرون از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره درخواست اخیر دبیرکل سازمان ملل از آمریکا برای لغو تحریمهای ایران گفت: «این درخواست نشان میدهد که نهادهای بینالمللی از جمله سازمان ملل، شورای امنیت و آژانس بینالمللی انرژی اتمی درک بهتری نسبت به فعالیت هستهای صلحآمیز ایران پیدا کردهاند.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: گسترش حضور نیروهای ناتو در اوکراین، ابراز نگرانی روسیه از ارائه تسلیحات ناتو به اوکراین، افزایش تنش مسکو و برلین بعد از اخراج دو کارمند سفارت روسیه درآلمان، بیانیه آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره تفاهم جدید با ایران، دیدار پاشینیان و علی اف برای دومین بار در بروکسل ، واکنش چین به تصویب لایحه اخیر کنگره آمریکا درباره شین جیانگ، دعوت چین از جامعه بینالملل برای رسیدگی به جرایم جنگی آمریکا، اقدام لیتوانی به خروج دیپلمات های خود از چین، تشکیل کمیسیون بررسی شکست آمریکا در جنگ افغانستان در کنگره، تصویب بودجه نظامی ۷۶۸ میلیارد دلاری در سنای آمریکا، تلاش برای کودتا در لیبی، تأکید رییس جمهوری الجزایر بربازگشت سوریه به اتحادیه عرب، تاکید سران شورای همکاری خلیج فارس بر لزوم کاهش اقدامات تنش آفرین ایران در منطقه، آشفتگی در دفتر نخستوزیر رژیم صهیونیستی، رکورد بدهی جهانی به علت کرونا، وضع محدودیتهای تازه کرونایی در اتحادیه اروپا و هشدار دانشمندان برای نزدیک شدن گرمای جهنمی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به خوشبین نبودن چین و آمریکا به موفقیت نشست مجازی اخیر بین جو بایدن و شی جین پینگ، جای تعجب نیست اگر در این دیدار سه و نیم ساعته دستاوردهای کمی حاصل شده باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی نشست جو بایدن با نخستوزیران کشورهای استرالیا، ژاپن و هند در آمریکا برگزار شد. سال 2007 بود که نخستین جلسه گروه کواد (آمریکا، استرالیا، ژاپن و هند) در نیویورک برگزار شد تا در هر دو عرصه دیپلماسی و امنیتی با قدرت روزافزون چین در منطقه هند و پاسفیک، مقابله کند.
رضا مجیدزاده – مدیر گروه سیمرغ توسعه، اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا درباره تماس تصویری اخیر روسای جمهور چین و آمریکا گفت: «اساساً زمانی که تنش بین قدرتهای بزرگ در حال افزایش است وجود مسیرهای ارتباطی برای جلوگیری از سوء محاسبه و شدت پیدا کردن تنش بسیار ضروری و مفید است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره رویکرد هیئت غربی شامل اروپا و آمریکا به مذاکرات وین گفت: «در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، آمریکا و اروپا بر سر موضوعات مختلف ازجمله برجام، اختلافات اساسی داشتند؛ چراکه اروپاییها واقعاً موافق خروج آمریکا از برجام نبودند؛ ولی بعد از روی کار آمدن جو بایدن، در بسیاری از زمینهها ازجمله موضوع برجام، اختلافنظر واشنگتن و بروکسل کاهش پیدا کرده و بسیار همسوتر شدهاند؛ لذا اکنون که گفتگوها به مرحله حساسی رسیده همه طرفها در حال چانهزنی برای دادن امتیاز کمتر و گرفتن امتیاز بیشتر هستند.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: تعلیق حق رای سه کشور عربی در سازمان ملل، رایزنی نخستوزیر رژیمصهیونیستی با پوتین درباره ایران، شوکه شدن برخی مقامات رژیم صهیونیستی از «فعالیت چندساله جاسوسان» ایران، دیدار دبیرکل ناتو با وزرای دفاع اتحادیه اروپا، کاهش چشمگیر حمایت مردم آمریکا از جو بایدن، بحران اوکراین در کانون نشست سازمان امنیت و همکاری اروپا در وین، انتقاد یمن از تاثیر عملکرد شورای امنیت بر طولانی شدن جنگ، هشدار مسکو درباره شکست در روابط با آمریکا، آغاز مذاکرات لغو تحریمهای ظالمانه علیه ایران در وین، ورود کاروانهای نظامی آمریکا به پایگاه «عینالاسد» عراق، مخالفت آمریکا و ناتو با برخی مفاد پیشنهادات امنیتی روسیه، بهرسمیتشناختن جمهوری تُرک قبرس شمالی از سوی آذربایجان و رشد ۴۲ درصدی تجارت ایران با کشورهای همسایه از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره آخرین وضعیت تنشها بین روسیه و اوکراین گفت: «تنشهای جدید بین روسیه و اوکراین از حدود یک سال پیش شروع شد؛ البته سابقه بحران اوکراین به سال 2014 بازمیگردد که در آن سال در جریان ناآرامیهایی که در کییف، پایتخت اوکراین رخ داد با کمک نیروهای غربگرا در این کشور، ویکتوریانا کوویچ، رئیسجمهور منتخب وادار به استعفا شد و یک دولت غربگرا در اوکراین روی کار آمد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال حوادث میدان تیان آن من در سال 1989 و پس از آن، انتقاد از رویکردهای پکن در سین کیانگ، تبت، هنگ کنگ و دیگر مناطق چین از محورهای اعمال فشار آمریکا علیه چین بوده است. طی سالیان اخیر نیز همسو با افزایش تنشها در سایر حوزهها، آمریکا تلاش کرده با استناد به مباحث حقوق بشری، فشارها بر چین را افزایش دهد.
محمد جواد قهرمانی-کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: اعتراض مردم کره جنوبی به استقرار سامانههای نظامی آمریکا، ارسال تجهیزات هوایی سازمان پیمان امنیت جمعی به قزاقستان، بهانهجویی انگلیس برای ساخت موشکهای مافوق صوت، تکذیب ادعای خروج نورسلطان نظربایف از قزاقستان، تاکید سران اتحادیه اروپا بر لزوم ایجاد ساختار امنیتی برای قاره سبز، واکنش روسیه به اظهارات اخیر بلینکن، درخواست «ملابرادر» برای پایان تحریمها علیه طالبان، توافق ایران و کره جنوبی برای آغاز مذاکرات کارشناسی و بحث درباره مسائل فنی داراییهای مسدود شده، بازداشت رئیس سابق کمیته امنیت ملی قزاقستان، اختلاف در دولت ائتلافی آلمان بر سر تمدید عملیات ارتش در عراق، توئیت جدید «مقتدی صدر» درباره ماهیت دولت آتی عراق، توافق بر سر نقشه راهی در لیبی شامل تعویق انتخابات تا ۲۰۲۳ و هشدار رئیس سازمان جهانی بهداشت در خصوص خفیف خواندن اُمیکرون از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره درخواست اخیر دبیرکل سازمان ملل از آمریکا برای لغو تحریمهای ایران گفت: «این درخواست نشان میدهد که نهادهای بینالمللی از جمله سازمان ملل، شورای امنیت و آژانس بینالمللی انرژی اتمی درک بهتری نسبت به فعالیت هستهای صلحآمیز ایران پیدا کردهاند.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: گسترش حضور نیروهای ناتو در اوکراین، ابراز نگرانی روسیه از ارائه تسلیحات ناتو به اوکراین، افزایش تنش مسکو و برلین بعد از اخراج دو کارمند سفارت روسیه درآلمان، بیانیه آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره تفاهم جدید با ایران، دیدار پاشینیان و علی اف برای دومین بار در بروکسل ، واکنش چین به تصویب لایحه اخیر کنگره آمریکا درباره شین جیانگ، دعوت چین از جامعه بینالملل برای رسیدگی به جرایم جنگی آمریکا، اقدام لیتوانی به خروج دیپلمات های خود از چین، تشکیل کمیسیون بررسی شکست آمریکا در جنگ افغانستان در کنگره، تصویب بودجه نظامی ۷۶۸ میلیارد دلاری در سنای آمریکا، تلاش برای کودتا در لیبی، تأکید رییس جمهوری الجزایر بربازگشت سوریه به اتحادیه عرب، تاکید سران شورای همکاری خلیج فارس بر لزوم کاهش اقدامات تنش آفرین ایران در منطقه، آشفتگی در دفتر نخستوزیر رژیم صهیونیستی، رکورد بدهی جهانی به علت کرونا، وضع محدودیتهای تازه کرونایی در اتحادیه اروپا و هشدار دانشمندان برای نزدیک شدن گرمای جهنمی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به خوشبین نبودن چین و آمریکا به موفقیت نشست مجازی اخیر بین جو بایدن و شی جین پینگ، جای تعجب نیست اگر در این دیدار سه و نیم ساعته دستاوردهای کمی حاصل شده باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی نشست جو بایدن با نخستوزیران کشورهای استرالیا، ژاپن و هند در آمریکا برگزار شد. سال 2007 بود که نخستین جلسه گروه کواد (آمریکا، استرالیا، ژاپن و هند) در نیویورک برگزار شد تا در هر دو عرصه دیپلماسی و امنیتی با قدرت روزافزون چین در منطقه هند و پاسفیک، مقابله کند.
رضا مجیدزاده – مدیر گروه سیمرغ توسعه، اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا درباره تماس تصویری اخیر روسای جمهور چین و آمریکا گفت: «اساساً زمانی که تنش بین قدرتهای بزرگ در حال افزایش است وجود مسیرهای ارتباطی برای جلوگیری از سوء محاسبه و شدت پیدا کردن تنش بسیار ضروری و مفید است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره رویکرد هیئت غربی شامل اروپا و آمریکا به مذاکرات وین گفت: «در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، آمریکا و اروپا بر سر موضوعات مختلف ازجمله برجام، اختلافات اساسی داشتند؛ چراکه اروپاییها واقعاً موافق خروج آمریکا از برجام نبودند؛ ولی بعد از روی کار آمدن جو بایدن، در بسیاری از زمینهها ازجمله موضوع برجام، اختلافنظر واشنگتن و بروکسل کاهش پیدا کرده و بسیار همسوتر شدهاند؛ لذا اکنون که گفتگوها به مرحله حساسی رسیده همه طرفها در حال چانهزنی برای دادن امتیاز کمتر و گرفتن امتیاز بیشتر هستند.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: تعلیق حق رای سه کشور عربی در سازمان ملل، رایزنی نخستوزیر رژیمصهیونیستی با پوتین درباره ایران، شوکه شدن برخی مقامات رژیم صهیونیستی از «فعالیت چندساله جاسوسان» ایران، دیدار دبیرکل ناتو با وزرای دفاع اتحادیه اروپا، کاهش چشمگیر حمایت مردم آمریکا از جو بایدن، بحران اوکراین در کانون نشست سازمان امنیت و همکاری اروپا در وین، انتقاد یمن از تاثیر عملکرد شورای امنیت بر طولانی شدن جنگ، هشدار مسکو درباره شکست در روابط با آمریکا، آغاز مذاکرات لغو تحریمهای ظالمانه علیه ایران در وین، ورود کاروانهای نظامی آمریکا به پایگاه «عینالاسد» عراق، مخالفت آمریکا و ناتو با برخی مفاد پیشنهادات امنیتی روسیه، بهرسمیتشناختن جمهوری تُرک قبرس شمالی از سوی آذربایجان و رشد ۴۲ درصدی تجارت ایران با کشورهای همسایه از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره آخرین وضعیت تنشها بین روسیه و اوکراین گفت: «تنشهای جدید بین روسیه و اوکراین از حدود یک سال پیش شروع شد؛ البته سابقه بحران اوکراین به سال 2014 بازمیگردد که در آن سال در جریان ناآرامیهایی که در کییف، پایتخت اوکراین رخ داد با کمک نیروهای غربگرا در این کشور، ویکتوریانا کوویچ، رئیسجمهور منتخب وادار به استعفا شد و یک دولت غربگرا در اوکراین روی کار آمد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال حوادث میدان تیان آن من در سال 1989 و پس از آن، انتقاد از رویکردهای پکن در سین کیانگ، تبت، هنگ کنگ و دیگر مناطق چین از محورهای اعمال فشار آمریکا علیه چین بوده است. طی سالیان اخیر نیز همسو با افزایش تنشها در سایر حوزهها، آمریکا تلاش کرده با استناد به مباحث حقوق بشری، فشارها بر چین را افزایش دهد.
محمد جواد قهرمانی-کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: اعتراض مردم کره جنوبی به استقرار سامانههای نظامی آمریکا، ارسال تجهیزات هوایی سازمان پیمان امنیت جمعی به قزاقستان، بهانهجویی انگلیس برای ساخت موشکهای مافوق صوت، تکذیب ادعای خروج نورسلطان نظربایف از قزاقستان، تاکید سران اتحادیه اروپا بر لزوم ایجاد ساختار امنیتی برای قاره سبز، واکنش روسیه به اظهارات اخیر بلینکن، درخواست «ملابرادر» برای پایان تحریمها علیه طالبان، توافق ایران و کره جنوبی برای آغاز مذاکرات کارشناسی و بحث درباره مسائل فنی داراییهای مسدود شده، بازداشت رئیس سابق کمیته امنیت ملی قزاقستان، اختلاف در دولت ائتلافی آلمان بر سر تمدید عملیات ارتش در عراق، توئیت جدید «مقتدی صدر» درباره ماهیت دولت آتی عراق، توافق بر سر نقشه راهی در لیبی شامل تعویق انتخابات تا ۲۰۲۳ و هشدار رئیس سازمان جهانی بهداشت در خصوص خفیف خواندن اُمیکرون از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره درخواست اخیر دبیرکل سازمان ملل از آمریکا برای لغو تحریمهای ایران گفت: «این درخواست نشان میدهد که نهادهای بینالمللی از جمله سازمان ملل، شورای امنیت و آژانس بینالمللی انرژی اتمی درک بهتری نسبت به فعالیت هستهای صلحآمیز ایران پیدا کردهاند.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: گسترش حضور نیروهای ناتو در اوکراین، ابراز نگرانی روسیه از ارائه تسلیحات ناتو به اوکراین، افزایش تنش مسکو و برلین بعد از اخراج دو کارمند سفارت روسیه درآلمان، بیانیه آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره تفاهم جدید با ایران، دیدار پاشینیان و علی اف برای دومین بار در بروکسل ، واکنش چین به تصویب لایحه اخیر کنگره آمریکا درباره شین جیانگ، دعوت چین از جامعه بینالملل برای رسیدگی به جرایم جنگی آمریکا، اقدام لیتوانی به خروج دیپلمات های خود از چین، تشکیل کمیسیون بررسی شکست آمریکا در جنگ افغانستان در کنگره، تصویب بودجه نظامی ۷۶۸ میلیارد دلاری در سنای آمریکا، تلاش برای کودتا در لیبی، تأکید رییس جمهوری الجزایر بربازگشت سوریه به اتحادیه عرب، تاکید سران شورای همکاری خلیج فارس بر لزوم کاهش اقدامات تنش آفرین ایران در منطقه، آشفتگی در دفتر نخستوزیر رژیم صهیونیستی، رکورد بدهی جهانی به علت کرونا، وضع محدودیتهای تازه کرونایی در اتحادیه اروپا و هشدار دانشمندان برای نزدیک شدن گرمای جهنمی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به خوشبین نبودن چین و آمریکا به موفقیت نشست مجازی اخیر بین جو بایدن و شی جین پینگ، جای تعجب نیست اگر در این دیدار سه و نیم ساعته دستاوردهای کمی حاصل شده باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی نشست جو بایدن با نخستوزیران کشورهای استرالیا، ژاپن و هند در آمریکا برگزار شد. سال 2007 بود که نخستین جلسه گروه کواد (آمریکا، استرالیا، ژاپن و هند) در نیویورک برگزار شد تا در هر دو عرصه دیپلماسی و امنیتی با قدرت روزافزون چین در منطقه هند و پاسفیک، مقابله کند.
رضا مجیدزاده – مدیر گروه سیمرغ توسعه، اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا درباره تماس تصویری اخیر روسای جمهور چین و آمریکا گفت: «اساساً زمانی که تنش بین قدرتهای بزرگ در حال افزایش است وجود مسیرهای ارتباطی برای جلوگیری از سوء محاسبه و شدت پیدا کردن تنش بسیار ضروری و مفید است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره رویکرد هیئت غربی شامل اروپا و آمریکا به مذاکرات وین گفت: «در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، آمریکا و اروپا بر سر موضوعات مختلف ازجمله برجام، اختلافات اساسی داشتند؛ چراکه اروپاییها واقعاً موافق خروج آمریکا از برجام نبودند؛ ولی بعد از روی کار آمدن جو بایدن، در بسیاری از زمینهها ازجمله موضوع برجام، اختلافنظر واشنگتن و بروکسل کاهش پیدا کرده و بسیار همسوتر شدهاند؛ لذا اکنون که گفتگوها به مرحله حساسی رسیده همه طرفها در حال چانهزنی برای دادن امتیاز کمتر و گرفتن امتیاز بیشتر هستند.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: تعلیق حق رای سه کشور عربی در سازمان ملل، رایزنی نخستوزیر رژیمصهیونیستی با پوتین درباره ایران، شوکه شدن برخی مقامات رژیم صهیونیستی از «فعالیت چندساله جاسوسان» ایران، دیدار دبیرکل ناتو با وزرای دفاع اتحادیه اروپا، کاهش چشمگیر حمایت مردم آمریکا از جو بایدن، بحران اوکراین در کانون نشست سازمان امنیت و همکاری اروپا در وین، انتقاد یمن از تاثیر عملکرد شورای امنیت بر طولانی شدن جنگ، هشدار مسکو درباره شکست در روابط با آمریکا، آغاز مذاکرات لغو تحریمهای ظالمانه علیه ایران در وین، ورود کاروانهای نظامی آمریکا به پایگاه «عینالاسد» عراق، مخالفت آمریکا و ناتو با برخی مفاد پیشنهادات امنیتی روسیه، بهرسمیتشناختن جمهوری تُرک قبرس شمالی از سوی آذربایجان و رشد ۴۲ درصدی تجارت ایران با کشورهای همسایه از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره آخرین وضعیت تنشها بین روسیه و اوکراین گفت: «تنشهای جدید بین روسیه و اوکراین از حدود یک سال پیش شروع شد؛ البته سابقه بحران اوکراین به سال 2014 بازمیگردد که در آن سال در جریان ناآرامیهایی که در کییف، پایتخت اوکراین رخ داد با کمک نیروهای غربگرا در این کشور، ویکتوریانا کوویچ، رئیسجمهور منتخب وادار به استعفا شد و یک دولت غربگرا در اوکراین روی کار آمد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به دنبال حوادث میدان تیان آن من در سال 1989 و پس از آن، انتقاد از رویکردهای پکن در سین کیانگ، تبت، هنگ کنگ و دیگر مناطق چین از محورهای اعمال فشار آمریکا علیه چین بوده است. طی سالیان اخیر نیز همسو با افزایش تنشها در سایر حوزهها، آمریکا تلاش کرده با استناد به مباحث حقوق بشری، فشارها بر چین را افزایش دهد.
محمد جواد قهرمانی-کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: اعتراض مردم کره جنوبی به استقرار سامانههای نظامی آمریکا، ارسال تجهیزات هوایی سازمان پیمان امنیت جمعی به قزاقستان، بهانهجویی انگلیس برای ساخت موشکهای مافوق صوت، تکذیب ادعای خروج نورسلطان نظربایف از قزاقستان، تاکید سران اتحادیه اروپا بر لزوم ایجاد ساختار امنیتی برای قاره سبز، واکنش روسیه به اظهارات اخیر بلینکن، درخواست «ملابرادر» برای پایان تحریمها علیه طالبان، توافق ایران و کره جنوبی برای آغاز مذاکرات کارشناسی و بحث درباره مسائل فنی داراییهای مسدود شده، بازداشت رئیس سابق کمیته امنیت ملی قزاقستان، اختلاف در دولت ائتلافی آلمان بر سر تمدید عملیات ارتش در عراق، توئیت جدید «مقتدی صدر» درباره ماهیت دولت آتی عراق، توافق بر سر نقشه راهی در لیبی شامل تعویق انتخابات تا ۲۰۲۳ و هشدار رئیس سازمان جهانی بهداشت در خصوص خفیف خواندن اُمیکرون از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره درخواست اخیر دبیرکل سازمان ملل از آمریکا برای لغو تحریمهای ایران گفت: «این درخواست نشان میدهد که نهادهای بینالمللی از جمله سازمان ملل، شورای امنیت و آژانس بینالمللی انرژی اتمی درک بهتری نسبت به فعالیت هستهای صلحآمیز ایران پیدا کردهاند.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: گسترش حضور نیروهای ناتو در اوکراین، ابراز نگرانی روسیه از ارائه تسلیحات ناتو به اوکراین، افزایش تنش مسکو و برلین بعد از اخراج دو کارمند سفارت روسیه درآلمان، بیانیه آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره تفاهم جدید با ایران، دیدار پاشینیان و علی اف برای دومین بار در بروکسل ، واکنش چین به تصویب لایحه اخیر کنگره آمریکا درباره شین جیانگ، دعوت چین از جامعه بینالملل برای رسیدگی به جرایم جنگی آمریکا، اقدام لیتوانی به خروج دیپلمات های خود از چین، تشکیل کمیسیون بررسی شکست آمریکا در جنگ افغانستان در کنگره، تصویب بودجه نظامی ۷۶۸ میلیارد دلاری در سنای آمریکا، تلاش برای کودتا در لیبی، تأکید رییس جمهوری الجزایر بربازگشت سوریه به اتحادیه عرب، تاکید سران شورای همکاری خلیج فارس بر لزوم کاهش اقدامات تنش آفرین ایران در منطقه، آشفتگی در دفتر نخستوزیر رژیم صهیونیستی، رکورد بدهی جهانی به علت کرونا، وضع محدودیتهای تازه کرونایی در اتحادیه اروپا و هشدار دانشمندان برای نزدیک شدن گرمای جهنمی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به خوشبین نبودن چین و آمریکا به موفقیت نشست مجازی اخیر بین جو بایدن و شی جین پینگ، جای تعجب نیست اگر در این دیدار سه و نیم ساعته دستاوردهای کمی حاصل شده باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی نشست جو بایدن با نخستوزیران کشورهای استرالیا، ژاپن و هند در آمریکا برگزار شد. سال 2007 بود که نخستین جلسه گروه کواد (آمریکا، استرالیا، ژاپن و هند) در نیویورک برگزار شد تا در هر دو عرصه دیپلماسی و امنیتی با قدرت روزافزون چین در منطقه هند و پاسفیک، مقابله کند.
رضا مجیدزاده – مدیر گروه سیمرغ توسعه، اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آمریکا درباره تماس تصویری اخیر روسای جمهور چین و آمریکا گفت: «اساساً زمانی که تنش بین قدرتهای بزرگ در حال افزایش است وجود مسیرهای ارتباطی برای جلوگیری از سوء محاسبه و شدت پیدا کردن تنش بسیار ضروری و مفید است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»