شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شروع تحولات موسوم به بهار عربی، فرصتی برای ترکیه بود که برای نخستین بار بعد از فروپاشی عثمانی، به شکل جدی خود را در صحنه خاورمیانه مطرح نماید.
فاطمه نکولعل آزاد-کارشناس مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با توجه به ساختار سياسي اجتماعي عربستان، از نظر آمريكا، مناسبات با اين كشور به صورت اتحادي از روي اجبار و منافع ژئوپليتيك و نه بر اساس ارزش ها و علاقه شكل گرفته و تداوم مي يابد.
پوریا نبی‌پور- دکتری علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخیرا، آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه آمریکا به همراه نمایندگان چهار کشور عربی و رژیم صهیونیستی در نشستی غیرعادی حضور یافتند. هدف از اجلاس نقب که به میزبانی این رژیم و با حضور بلینکن و همتایانش از بحرین، مصر، مراکش و امارات متحده عربی برگزار شد، ظاهرا بحث درباره امنیت منطقه‌ای و همکاری اقتصادی بر اساس روح توافق ابراهیم بود تا فرایند عادی‌سازی روابط رژیم‌های عربی با این رژیم تسریع شود؛ اما درواقع، بیشتر بحث‌های اجلاس حول محور چهار موضوع ایران، روسیه، قیمت انرژی و فلسطین بود که البته باعث واگرایی‌هایی میان شرکت کنندگان شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر مسائل رژیم صهیونیستی درباره نظرسنجی اخیر مرکز مطالعات استراتژیک در دانشگاه اردن که بر مبنای آن ۴۶ درصد مردم اردن «اسرائیل» را بزرگ‌ترین تهدید برای جهان عرب می‌دانند، گفت: «با در نظر گرفتن این نگاه مردم اردن، امکان توسعه روابط بین تل‌آویو و امان بسیار محدود و تقریبا نشدنی است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مرکز مطالعات فناوری ریاست جمهوری با بیان اینکه با اعمال تحریم‌های گسترده علیه روسیه شکاف ایجاد شده میان شرق و غرب جدی‌تر و همکاری‌های بین‌المللی تضعیف خواهد شد، گفت: با اینکه اقتصاد روسیه ضعیف می‌شود، اما با اعمال این حجم از تحریم‌ها، عملا غرب، روسیه را بیشتر به چین نزدیک خواهد کرد، از این جهت تحولات در سطح راهبردی به زیان آمریکا و غرب نیز پیش رفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پیامدهای حمله نظامی روسیه به اوکراین بر منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا در سه حوزه اصلی مذاکرات سیاسی و تحرکات نظامی، کمک‌های بشردوستانه و امنیت غذایی و تامین نفت و گاز خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو انجمن مخاطرات محیطی و توسعه پایدار ایران، با تاکید بر ضرورت توجه و اولویت دادن به «دیپلماسی آب»، گفت: ایران، سوریه، عربستان و عراق باید با جلب همکاری سازمان ملل متحد، بانی پیمان‌های منطقه‌ای برای کنترل تغییرات اقلیمی، روند تخریب محیط زیست و منابع آبی و حقآبه همه کشورهای خاورمیانه و حتی کنترل بیابان‌های خطرآفرین باشند که منشاء اصلی گردوغبار است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به ارزیابی سالانه جامعه اطلاعاتی آمریکا از تهدیدات علیه ایالات‌متحده و اینکه واشنگتن چه دیدگاهی راجع به تهدیدات دارد، گفت: «پس از جنگ دوم جهانی و تقسیم غنائم جنگی بین کشورهای فاتح جنگ، علیرغم وجود برخی نگرانی‌های مشترک بین دو قطب شرق و غرب، مؤلفه‌ی تهدید امنیت ملی بر اساس متغیرهای ناشی از جنگ دوم جهانی تغییر یافت.»
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: تصویب استراتژی امنیتی جدید اروپا و تشکیل نیروی واکنش سریع، رد هرگونه ضرب‌الاجل روسیه از سوی اوکراین، استقبال رئیس جمهور اوکراین از برگزاری الگوی همه پرسی در مناطق اشغالی، انتقاد زلنسکی از عدم تمایل تل آویو برای فروش گنبد آهنین به اوکراین، درخواست کمک اوکراین از چین،گفتگوی بایدن با سران فرانسه، آلمان، ایتالیا و انگلیس، احضار سفیر آمریکا در مسکو به وزارت خارجه روسیه، واکنش بایدن به استفاده از “کینژال” روسیه در اوکراین، درخواست زلنسکی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا، اختلاف نظر اروپایی ها بر سر اعمال تحریم علیه روسیه، تعلیق مذاکرات صلح روسیه و ژاپن، وضعیت مذاکرات وین به روایت سخنگوی وزارت خارجه آمریکا ، نشست سه جانبه نفتالی بنت، بن زاید و السیسی در مصر، تحریم های جدید آمریکا ضد چین، امضای سند توسعه میدان گازی مشترک میان عربستان و کویت، انصراف طالبان از حضور در نشست سازمان همکاری اسلامی و هشدار نصرالله درباره ائتلاف گروههای سیاسی با حزب قوات اللبنانیه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موضع “نه حمایت نه مخالفت چین” با جنگ روسیه علیه اوکراین به خاطر این است که این کشور از یک سو از برخی انگیزه‌های قوی برای حمایت از روسیه و پیروزی مسکو در تقابل با غرب برخوردار است و از سوی دیگر از تبعات منفی تحریم‌های روسیه و تکرار آن برای خود نگران است.
دکتر طهمورث غلامی-کارشناس مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شروع تحولات موسوم به بهار عربی، فرصتی برای ترکیه بود که برای نخستین بار بعد از فروپاشی عثمانی، به شکل جدی خود را در صحنه خاورمیانه مطرح نماید.
فاطمه نکولعل آزاد-کارشناس مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با توجه به ساختار سياسي اجتماعي عربستان، از نظر آمريكا، مناسبات با اين كشور به صورت اتحادي از روي اجبار و منافع ژئوپليتيك و نه بر اساس ارزش ها و علاقه شكل گرفته و تداوم مي يابد.
پوریا نبی‌پور- دکتری علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخیرا، آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه آمریکا به همراه نمایندگان چهار کشور عربی و رژیم صهیونیستی در نشستی غیرعادی حضور یافتند. هدف از اجلاس نقب که به میزبانی این رژیم و با حضور بلینکن و همتایانش از بحرین، مصر، مراکش و امارات متحده عربی برگزار شد، ظاهرا بحث درباره امنیت منطقه‌ای و همکاری اقتصادی بر اساس روح توافق ابراهیم بود تا فرایند عادی‌سازی روابط رژیم‌های عربی با این رژیم تسریع شود؛ اما درواقع، بیشتر بحث‌های اجلاس حول محور چهار موضوع ایران، روسیه، قیمت انرژی و فلسطین بود که البته باعث واگرایی‌هایی میان شرکت کنندگان شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر مسائل رژیم صهیونیستی درباره نظرسنجی اخیر مرکز مطالعات استراتژیک در دانشگاه اردن که بر مبنای آن ۴۶ درصد مردم اردن «اسرائیل» را بزرگ‌ترین تهدید برای جهان عرب می‌دانند، گفت: «با در نظر گرفتن این نگاه مردم اردن، امکان توسعه روابط بین تل‌آویو و امان بسیار محدود و تقریبا نشدنی است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مرکز مطالعات فناوری ریاست جمهوری با بیان اینکه با اعمال تحریم‌های گسترده علیه روسیه شکاف ایجاد شده میان شرق و غرب جدی‌تر و همکاری‌های بین‌المللی تضعیف خواهد شد، گفت: با اینکه اقتصاد روسیه ضعیف می‌شود، اما با اعمال این حجم از تحریم‌ها، عملا غرب، روسیه را بیشتر به چین نزدیک خواهد کرد، از این جهت تحولات در سطح راهبردی به زیان آمریکا و غرب نیز پیش رفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پیامدهای حمله نظامی روسیه به اوکراین بر منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا در سه حوزه اصلی مذاکرات سیاسی و تحرکات نظامی، کمک‌های بشردوستانه و امنیت غذایی و تامین نفت و گاز خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو انجمن مخاطرات محیطی و توسعه پایدار ایران، با تاکید بر ضرورت توجه و اولویت دادن به «دیپلماسی آب»، گفت: ایران، سوریه، عربستان و عراق باید با جلب همکاری سازمان ملل متحد، بانی پیمان‌های منطقه‌ای برای کنترل تغییرات اقلیمی، روند تخریب محیط زیست و منابع آبی و حقآبه همه کشورهای خاورمیانه و حتی کنترل بیابان‌های خطرآفرین باشند که منشاء اصلی گردوغبار است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به ارزیابی سالانه جامعه اطلاعاتی آمریکا از تهدیدات علیه ایالات‌متحده و اینکه واشنگتن چه دیدگاهی راجع به تهدیدات دارد، گفت: «پس از جنگ دوم جهانی و تقسیم غنائم جنگی بین کشورهای فاتح جنگ، علیرغم وجود برخی نگرانی‌های مشترک بین دو قطب شرق و غرب، مؤلفه‌ی تهدید امنیت ملی بر اساس متغیرهای ناشی از جنگ دوم جهانی تغییر یافت.»
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: تصویب استراتژی امنیتی جدید اروپا و تشکیل نیروی واکنش سریع، رد هرگونه ضرب‌الاجل روسیه از سوی اوکراین، استقبال رئیس جمهور اوکراین از برگزاری الگوی همه پرسی در مناطق اشغالی، انتقاد زلنسکی از عدم تمایل تل آویو برای فروش گنبد آهنین به اوکراین، درخواست کمک اوکراین از چین،گفتگوی بایدن با سران فرانسه، آلمان، ایتالیا و انگلیس، احضار سفیر آمریکا در مسکو به وزارت خارجه روسیه، واکنش بایدن به استفاده از “کینژال” روسیه در اوکراین، درخواست زلنسکی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا، اختلاف نظر اروپایی ها بر سر اعمال تحریم علیه روسیه، تعلیق مذاکرات صلح روسیه و ژاپن، وضعیت مذاکرات وین به روایت سخنگوی وزارت خارجه آمریکا ، نشست سه جانبه نفتالی بنت، بن زاید و السیسی در مصر، تحریم های جدید آمریکا ضد چین، امضای سند توسعه میدان گازی مشترک میان عربستان و کویت، انصراف طالبان از حضور در نشست سازمان همکاری اسلامی و هشدار نصرالله درباره ائتلاف گروههای سیاسی با حزب قوات اللبنانیه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موضع “نه حمایت نه مخالفت چین” با جنگ روسیه علیه اوکراین به خاطر این است که این کشور از یک سو از برخی انگیزه‌های قوی برای حمایت از روسیه و پیروزی مسکو در تقابل با غرب برخوردار است و از سوی دیگر از تبعات منفی تحریم‌های روسیه و تکرار آن برای خود نگران است.
دکتر طهمورث غلامی-کارشناس مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شروع تحولات موسوم به بهار عربی، فرصتی برای ترکیه بود که برای نخستین بار بعد از فروپاشی عثمانی، به شکل جدی خود را در صحنه خاورمیانه مطرح نماید.
فاطمه نکولعل آزاد-کارشناس مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با توجه به ساختار سياسي اجتماعي عربستان، از نظر آمريكا، مناسبات با اين كشور به صورت اتحادي از روي اجبار و منافع ژئوپليتيك و نه بر اساس ارزش ها و علاقه شكل گرفته و تداوم مي يابد.
پوریا نبی‌پور- دکتری علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخیرا، آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه آمریکا به همراه نمایندگان چهار کشور عربی و رژیم صهیونیستی در نشستی غیرعادی حضور یافتند. هدف از اجلاس نقب که به میزبانی این رژیم و با حضور بلینکن و همتایانش از بحرین، مصر، مراکش و امارات متحده عربی برگزار شد، ظاهرا بحث درباره امنیت منطقه‌ای و همکاری اقتصادی بر اساس روح توافق ابراهیم بود تا فرایند عادی‌سازی روابط رژیم‌های عربی با این رژیم تسریع شود؛ اما درواقع، بیشتر بحث‌های اجلاس حول محور چهار موضوع ایران، روسیه، قیمت انرژی و فلسطین بود که البته باعث واگرایی‌هایی میان شرکت کنندگان شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر مسائل رژیم صهیونیستی درباره نظرسنجی اخیر مرکز مطالعات استراتژیک در دانشگاه اردن که بر مبنای آن ۴۶ درصد مردم اردن «اسرائیل» را بزرگ‌ترین تهدید برای جهان عرب می‌دانند، گفت: «با در نظر گرفتن این نگاه مردم اردن، امکان توسعه روابط بین تل‌آویو و امان بسیار محدود و تقریبا نشدنی است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مرکز مطالعات فناوری ریاست جمهوری با بیان اینکه با اعمال تحریم‌های گسترده علیه روسیه شکاف ایجاد شده میان شرق و غرب جدی‌تر و همکاری‌های بین‌المللی تضعیف خواهد شد، گفت: با اینکه اقتصاد روسیه ضعیف می‌شود، اما با اعمال این حجم از تحریم‌ها، عملا غرب، روسیه را بیشتر به چین نزدیک خواهد کرد، از این جهت تحولات در سطح راهبردی به زیان آمریکا و غرب نیز پیش رفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پیامدهای حمله نظامی روسیه به اوکراین بر منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا در سه حوزه اصلی مذاکرات سیاسی و تحرکات نظامی، کمک‌های بشردوستانه و امنیت غذایی و تامین نفت و گاز خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو انجمن مخاطرات محیطی و توسعه پایدار ایران، با تاکید بر ضرورت توجه و اولویت دادن به «دیپلماسی آب»، گفت: ایران، سوریه، عربستان و عراق باید با جلب همکاری سازمان ملل متحد، بانی پیمان‌های منطقه‌ای برای کنترل تغییرات اقلیمی، روند تخریب محیط زیست و منابع آبی و حقآبه همه کشورهای خاورمیانه و حتی کنترل بیابان‌های خطرآفرین باشند که منشاء اصلی گردوغبار است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به ارزیابی سالانه جامعه اطلاعاتی آمریکا از تهدیدات علیه ایالات‌متحده و اینکه واشنگتن چه دیدگاهی راجع به تهدیدات دارد، گفت: «پس از جنگ دوم جهانی و تقسیم غنائم جنگی بین کشورهای فاتح جنگ، علیرغم وجود برخی نگرانی‌های مشترک بین دو قطب شرق و غرب، مؤلفه‌ی تهدید امنیت ملی بر اساس متغیرهای ناشی از جنگ دوم جهانی تغییر یافت.»
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: تصویب استراتژی امنیتی جدید اروپا و تشکیل نیروی واکنش سریع، رد هرگونه ضرب‌الاجل روسیه از سوی اوکراین، استقبال رئیس جمهور اوکراین از برگزاری الگوی همه پرسی در مناطق اشغالی، انتقاد زلنسکی از عدم تمایل تل آویو برای فروش گنبد آهنین به اوکراین، درخواست کمک اوکراین از چین،گفتگوی بایدن با سران فرانسه، آلمان، ایتالیا و انگلیس، احضار سفیر آمریکا در مسکو به وزارت خارجه روسیه، واکنش بایدن به استفاده از “کینژال” روسیه در اوکراین، درخواست زلنسکی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا، اختلاف نظر اروپایی ها بر سر اعمال تحریم علیه روسیه، تعلیق مذاکرات صلح روسیه و ژاپن، وضعیت مذاکرات وین به روایت سخنگوی وزارت خارجه آمریکا ، نشست سه جانبه نفتالی بنت، بن زاید و السیسی در مصر، تحریم های جدید آمریکا ضد چین، امضای سند توسعه میدان گازی مشترک میان عربستان و کویت، انصراف طالبان از حضور در نشست سازمان همکاری اسلامی و هشدار نصرالله درباره ائتلاف گروههای سیاسی با حزب قوات اللبنانیه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موضع “نه حمایت نه مخالفت چین” با جنگ روسیه علیه اوکراین به خاطر این است که این کشور از یک سو از برخی انگیزه‌های قوی برای حمایت از روسیه و پیروزی مسکو در تقابل با غرب برخوردار است و از سوی دیگر از تبعات منفی تحریم‌های روسیه و تکرار آن برای خود نگران است.
دکتر طهمورث غلامی-کارشناس مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شروع تحولات موسوم به بهار عربی، فرصتی برای ترکیه بود که برای نخستین بار بعد از فروپاشی عثمانی، به شکل جدی خود را در صحنه خاورمیانه مطرح نماید.
فاطمه نکولعل آزاد-کارشناس مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با توجه به ساختار سياسي اجتماعي عربستان، از نظر آمريكا، مناسبات با اين كشور به صورت اتحادي از روي اجبار و منافع ژئوپليتيك و نه بر اساس ارزش ها و علاقه شكل گرفته و تداوم مي يابد.
پوریا نبی‌پور- دکتری علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخیرا، آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه آمریکا به همراه نمایندگان چهار کشور عربی و رژیم صهیونیستی در نشستی غیرعادی حضور یافتند. هدف از اجلاس نقب که به میزبانی این رژیم و با حضور بلینکن و همتایانش از بحرین، مصر، مراکش و امارات متحده عربی برگزار شد، ظاهرا بحث درباره امنیت منطقه‌ای و همکاری اقتصادی بر اساس روح توافق ابراهیم بود تا فرایند عادی‌سازی روابط رژیم‌های عربی با این رژیم تسریع شود؛ اما درواقع، بیشتر بحث‌های اجلاس حول محور چهار موضوع ایران، روسیه، قیمت انرژی و فلسطین بود که البته باعث واگرایی‌هایی میان شرکت کنندگان شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر مسائل رژیم صهیونیستی درباره نظرسنجی اخیر مرکز مطالعات استراتژیک در دانشگاه اردن که بر مبنای آن ۴۶ درصد مردم اردن «اسرائیل» را بزرگ‌ترین تهدید برای جهان عرب می‌دانند، گفت: «با در نظر گرفتن این نگاه مردم اردن، امکان توسعه روابط بین تل‌آویو و امان بسیار محدود و تقریبا نشدنی است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مرکز مطالعات فناوری ریاست جمهوری با بیان اینکه با اعمال تحریم‌های گسترده علیه روسیه شکاف ایجاد شده میان شرق و غرب جدی‌تر و همکاری‌های بین‌المللی تضعیف خواهد شد، گفت: با اینکه اقتصاد روسیه ضعیف می‌شود، اما با اعمال این حجم از تحریم‌ها، عملا غرب، روسیه را بیشتر به چین نزدیک خواهد کرد، از این جهت تحولات در سطح راهبردی به زیان آمریکا و غرب نیز پیش رفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پیامدهای حمله نظامی روسیه به اوکراین بر منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا در سه حوزه اصلی مذاکرات سیاسی و تحرکات نظامی، کمک‌های بشردوستانه و امنیت غذایی و تامین نفت و گاز خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو انجمن مخاطرات محیطی و توسعه پایدار ایران، با تاکید بر ضرورت توجه و اولویت دادن به «دیپلماسی آب»، گفت: ایران، سوریه، عربستان و عراق باید با جلب همکاری سازمان ملل متحد، بانی پیمان‌های منطقه‌ای برای کنترل تغییرات اقلیمی، روند تخریب محیط زیست و منابع آبی و حقآبه همه کشورهای خاورمیانه و حتی کنترل بیابان‌های خطرآفرین باشند که منشاء اصلی گردوغبار است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به ارزیابی سالانه جامعه اطلاعاتی آمریکا از تهدیدات علیه ایالات‌متحده و اینکه واشنگتن چه دیدگاهی راجع به تهدیدات دارد، گفت: «پس از جنگ دوم جهانی و تقسیم غنائم جنگی بین کشورهای فاتح جنگ، علیرغم وجود برخی نگرانی‌های مشترک بین دو قطب شرق و غرب، مؤلفه‌ی تهدید امنیت ملی بر اساس متغیرهای ناشی از جنگ دوم جهانی تغییر یافت.»
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: تصویب استراتژی امنیتی جدید اروپا و تشکیل نیروی واکنش سریع، رد هرگونه ضرب‌الاجل روسیه از سوی اوکراین، استقبال رئیس جمهور اوکراین از برگزاری الگوی همه پرسی در مناطق اشغالی، انتقاد زلنسکی از عدم تمایل تل آویو برای فروش گنبد آهنین به اوکراین، درخواست کمک اوکراین از چین،گفتگوی بایدن با سران فرانسه، آلمان، ایتالیا و انگلیس، احضار سفیر آمریکا در مسکو به وزارت خارجه روسیه، واکنش بایدن به استفاده از “کینژال” روسیه در اوکراین، درخواست زلنسکی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا، اختلاف نظر اروپایی ها بر سر اعمال تحریم علیه روسیه، تعلیق مذاکرات صلح روسیه و ژاپن، وضعیت مذاکرات وین به روایت سخنگوی وزارت خارجه آمریکا ، نشست سه جانبه نفتالی بنت، بن زاید و السیسی در مصر، تحریم های جدید آمریکا ضد چین، امضای سند توسعه میدان گازی مشترک میان عربستان و کویت، انصراف طالبان از حضور در نشست سازمان همکاری اسلامی و هشدار نصرالله درباره ائتلاف گروههای سیاسی با حزب قوات اللبنانیه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موضع “نه حمایت نه مخالفت چین” با جنگ روسیه علیه اوکراین به خاطر این است که این کشور از یک سو از برخی انگیزه‌های قوی برای حمایت از روسیه و پیروزی مسکو در تقابل با غرب برخوردار است و از سوی دیگر از تبعات منفی تحریم‌های روسیه و تکرار آن برای خود نگران است.
دکتر طهمورث غلامی-کارشناس مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شروع تحولات موسوم به بهار عربی، فرصتی برای ترکیه بود که برای نخستین بار بعد از فروپاشی عثمانی، به شکل جدی خود را در صحنه خاورمیانه مطرح نماید.
فاطمه نکولعل آزاد-کارشناس مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با توجه به ساختار سياسي اجتماعي عربستان، از نظر آمريكا، مناسبات با اين كشور به صورت اتحادي از روي اجبار و منافع ژئوپليتيك و نه بر اساس ارزش ها و علاقه شكل گرفته و تداوم مي يابد.
پوریا نبی‌پور- دکتری علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخیرا، آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه آمریکا به همراه نمایندگان چهار کشور عربی و رژیم صهیونیستی در نشستی غیرعادی حضور یافتند. هدف از اجلاس نقب که به میزبانی این رژیم و با حضور بلینکن و همتایانش از بحرین، مصر، مراکش و امارات متحده عربی برگزار شد، ظاهرا بحث درباره امنیت منطقه‌ای و همکاری اقتصادی بر اساس روح توافق ابراهیم بود تا فرایند عادی‌سازی روابط رژیم‌های عربی با این رژیم تسریع شود؛ اما درواقع، بیشتر بحث‌های اجلاس حول محور چهار موضوع ایران، روسیه، قیمت انرژی و فلسطین بود که البته باعث واگرایی‌هایی میان شرکت کنندگان شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر مسائل رژیم صهیونیستی درباره نظرسنجی اخیر مرکز مطالعات استراتژیک در دانشگاه اردن که بر مبنای آن ۴۶ درصد مردم اردن «اسرائیل» را بزرگ‌ترین تهدید برای جهان عرب می‌دانند، گفت: «با در نظر گرفتن این نگاه مردم اردن، امکان توسعه روابط بین تل‌آویو و امان بسیار محدود و تقریبا نشدنی است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مرکز مطالعات فناوری ریاست جمهوری با بیان اینکه با اعمال تحریم‌های گسترده علیه روسیه شکاف ایجاد شده میان شرق و غرب جدی‌تر و همکاری‌های بین‌المللی تضعیف خواهد شد، گفت: با اینکه اقتصاد روسیه ضعیف می‌شود، اما با اعمال این حجم از تحریم‌ها، عملا غرب، روسیه را بیشتر به چین نزدیک خواهد کرد، از این جهت تحولات در سطح راهبردی به زیان آمریکا و غرب نیز پیش رفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پیامدهای حمله نظامی روسیه به اوکراین بر منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا در سه حوزه اصلی مذاکرات سیاسی و تحرکات نظامی، کمک‌های بشردوستانه و امنیت غذایی و تامین نفت و گاز خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو انجمن مخاطرات محیطی و توسعه پایدار ایران، با تاکید بر ضرورت توجه و اولویت دادن به «دیپلماسی آب»، گفت: ایران، سوریه، عربستان و عراق باید با جلب همکاری سازمان ملل متحد، بانی پیمان‌های منطقه‌ای برای کنترل تغییرات اقلیمی، روند تخریب محیط زیست و منابع آبی و حقآبه همه کشورهای خاورمیانه و حتی کنترل بیابان‌های خطرآفرین باشند که منشاء اصلی گردوغبار است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به ارزیابی سالانه جامعه اطلاعاتی آمریکا از تهدیدات علیه ایالات‌متحده و اینکه واشنگتن چه دیدگاهی راجع به تهدیدات دارد، گفت: «پس از جنگ دوم جهانی و تقسیم غنائم جنگی بین کشورهای فاتح جنگ، علیرغم وجود برخی نگرانی‌های مشترک بین دو قطب شرق و غرب، مؤلفه‌ی تهدید امنیت ملی بر اساس متغیرهای ناشی از جنگ دوم جهانی تغییر یافت.»
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: تصویب استراتژی امنیتی جدید اروپا و تشکیل نیروی واکنش سریع، رد هرگونه ضرب‌الاجل روسیه از سوی اوکراین، استقبال رئیس جمهور اوکراین از برگزاری الگوی همه پرسی در مناطق اشغالی، انتقاد زلنسکی از عدم تمایل تل آویو برای فروش گنبد آهنین به اوکراین، درخواست کمک اوکراین از چین،گفتگوی بایدن با سران فرانسه، آلمان، ایتالیا و انگلیس، احضار سفیر آمریکا در مسکو به وزارت خارجه روسیه، واکنش بایدن به استفاده از “کینژال” روسیه در اوکراین، درخواست زلنسکی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا، اختلاف نظر اروپایی ها بر سر اعمال تحریم علیه روسیه، تعلیق مذاکرات صلح روسیه و ژاپن، وضعیت مذاکرات وین به روایت سخنگوی وزارت خارجه آمریکا ، نشست سه جانبه نفتالی بنت، بن زاید و السیسی در مصر، تحریم های جدید آمریکا ضد چین، امضای سند توسعه میدان گازی مشترک میان عربستان و کویت، انصراف طالبان از حضور در نشست سازمان همکاری اسلامی و هشدار نصرالله درباره ائتلاف گروههای سیاسی با حزب قوات اللبنانیه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موضع “نه حمایت نه مخالفت چین” با جنگ روسیه علیه اوکراین به خاطر این است که این کشور از یک سو از برخی انگیزه‌های قوی برای حمایت از روسیه و پیروزی مسکو در تقابل با غرب برخوردار است و از سوی دیگر از تبعات منفی تحریم‌های روسیه و تکرار آن برای خود نگران است.
دکتر طهمورث غلامی-کارشناس مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شروع تحولات موسوم به بهار عربی، فرصتی برای ترکیه بود که برای نخستین بار بعد از فروپاشی عثمانی، به شکل جدی خود را در صحنه خاورمیانه مطرح نماید.
فاطمه نکولعل آزاد-کارشناس مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با توجه به ساختار سياسي اجتماعي عربستان، از نظر آمريكا، مناسبات با اين كشور به صورت اتحادي از روي اجبار و منافع ژئوپليتيك و نه بر اساس ارزش ها و علاقه شكل گرفته و تداوم مي يابد.
پوریا نبی‌پور- دکتری علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخیرا، آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه آمریکا به همراه نمایندگان چهار کشور عربی و رژیم صهیونیستی در نشستی غیرعادی حضور یافتند. هدف از اجلاس نقب که به میزبانی این رژیم و با حضور بلینکن و همتایانش از بحرین، مصر، مراکش و امارات متحده عربی برگزار شد، ظاهرا بحث درباره امنیت منطقه‌ای و همکاری اقتصادی بر اساس روح توافق ابراهیم بود تا فرایند عادی‌سازی روابط رژیم‌های عربی با این رژیم تسریع شود؛ اما درواقع، بیشتر بحث‌های اجلاس حول محور چهار موضوع ایران، روسیه، قیمت انرژی و فلسطین بود که البته باعث واگرایی‌هایی میان شرکت کنندگان شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر مسائل رژیم صهیونیستی درباره نظرسنجی اخیر مرکز مطالعات استراتژیک در دانشگاه اردن که بر مبنای آن ۴۶ درصد مردم اردن «اسرائیل» را بزرگ‌ترین تهدید برای جهان عرب می‌دانند، گفت: «با در نظر گرفتن این نگاه مردم اردن، امکان توسعه روابط بین تل‌آویو و امان بسیار محدود و تقریبا نشدنی است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مرکز مطالعات فناوری ریاست جمهوری با بیان اینکه با اعمال تحریم‌های گسترده علیه روسیه شکاف ایجاد شده میان شرق و غرب جدی‌تر و همکاری‌های بین‌المللی تضعیف خواهد شد، گفت: با اینکه اقتصاد روسیه ضعیف می‌شود، اما با اعمال این حجم از تحریم‌ها، عملا غرب، روسیه را بیشتر به چین نزدیک خواهد کرد، از این جهت تحولات در سطح راهبردی به زیان آمریکا و غرب نیز پیش رفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پیامدهای حمله نظامی روسیه به اوکراین بر منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا در سه حوزه اصلی مذاکرات سیاسی و تحرکات نظامی، کمک‌های بشردوستانه و امنیت غذایی و تامین نفت و گاز خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو انجمن مخاطرات محیطی و توسعه پایدار ایران، با تاکید بر ضرورت توجه و اولویت دادن به «دیپلماسی آب»، گفت: ایران، سوریه، عربستان و عراق باید با جلب همکاری سازمان ملل متحد، بانی پیمان‌های منطقه‌ای برای کنترل تغییرات اقلیمی، روند تخریب محیط زیست و منابع آبی و حقآبه همه کشورهای خاورمیانه و حتی کنترل بیابان‌های خطرآفرین باشند که منشاء اصلی گردوغبار است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به ارزیابی سالانه جامعه اطلاعاتی آمریکا از تهدیدات علیه ایالات‌متحده و اینکه واشنگتن چه دیدگاهی راجع به تهدیدات دارد، گفت: «پس از جنگ دوم جهانی و تقسیم غنائم جنگی بین کشورهای فاتح جنگ، علیرغم وجود برخی نگرانی‌های مشترک بین دو قطب شرق و غرب، مؤلفه‌ی تهدید امنیت ملی بر اساس متغیرهای ناشی از جنگ دوم جهانی تغییر یافت.»
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: تصویب استراتژی امنیتی جدید اروپا و تشکیل نیروی واکنش سریع، رد هرگونه ضرب‌الاجل روسیه از سوی اوکراین، استقبال رئیس جمهور اوکراین از برگزاری الگوی همه پرسی در مناطق اشغالی، انتقاد زلنسکی از عدم تمایل تل آویو برای فروش گنبد آهنین به اوکراین، درخواست کمک اوکراین از چین،گفتگوی بایدن با سران فرانسه، آلمان، ایتالیا و انگلیس، احضار سفیر آمریکا در مسکو به وزارت خارجه روسیه، واکنش بایدن به استفاده از “کینژال” روسیه در اوکراین، درخواست زلنسکی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا، اختلاف نظر اروپایی ها بر سر اعمال تحریم علیه روسیه، تعلیق مذاکرات صلح روسیه و ژاپن، وضعیت مذاکرات وین به روایت سخنگوی وزارت خارجه آمریکا ، نشست سه جانبه نفتالی بنت، بن زاید و السیسی در مصر، تحریم های جدید آمریکا ضد چین، امضای سند توسعه میدان گازی مشترک میان عربستان و کویت، انصراف طالبان از حضور در نشست سازمان همکاری اسلامی و هشدار نصرالله درباره ائتلاف گروههای سیاسی با حزب قوات اللبنانیه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موضع “نه حمایت نه مخالفت چین” با جنگ روسیه علیه اوکراین به خاطر این است که این کشور از یک سو از برخی انگیزه‌های قوی برای حمایت از روسیه و پیروزی مسکو در تقابل با غرب برخوردار است و از سوی دیگر از تبعات منفی تحریم‌های روسیه و تکرار آن برای خود نگران است.
دکتر طهمورث غلامی-کارشناس مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شروع تحولات موسوم به بهار عربی، فرصتی برای ترکیه بود که برای نخستین بار بعد از فروپاشی عثمانی، به شکل جدی خود را در صحنه خاورمیانه مطرح نماید.
فاطمه نکولعل آزاد-کارشناس مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با توجه به ساختار سياسي اجتماعي عربستان، از نظر آمريكا، مناسبات با اين كشور به صورت اتحادي از روي اجبار و منافع ژئوپليتيك و نه بر اساس ارزش ها و علاقه شكل گرفته و تداوم مي يابد.
پوریا نبی‌پور- دکتری علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخیرا، آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه آمریکا به همراه نمایندگان چهار کشور عربی و رژیم صهیونیستی در نشستی غیرعادی حضور یافتند. هدف از اجلاس نقب که به میزبانی این رژیم و با حضور بلینکن و همتایانش از بحرین، مصر، مراکش و امارات متحده عربی برگزار شد، ظاهرا بحث درباره امنیت منطقه‌ای و همکاری اقتصادی بر اساس روح توافق ابراهیم بود تا فرایند عادی‌سازی روابط رژیم‌های عربی با این رژیم تسریع شود؛ اما درواقع، بیشتر بحث‌های اجلاس حول محور چهار موضوع ایران، روسیه، قیمت انرژی و فلسطین بود که البته باعث واگرایی‌هایی میان شرکت کنندگان شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پژوهشگر مسائل رژیم صهیونیستی درباره نظرسنجی اخیر مرکز مطالعات استراتژیک در دانشگاه اردن که بر مبنای آن ۴۶ درصد مردم اردن «اسرائیل» را بزرگ‌ترین تهدید برای جهان عرب می‌دانند، گفت: «با در نظر گرفتن این نگاه مردم اردن، امکان توسعه روابط بین تل‌آویو و امان بسیار محدود و تقریبا نشدنی است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مرکز مطالعات فناوری ریاست جمهوری با بیان اینکه با اعمال تحریم‌های گسترده علیه روسیه شکاف ایجاد شده میان شرق و غرب جدی‌تر و همکاری‌های بین‌المللی تضعیف خواهد شد، گفت: با اینکه اقتصاد روسیه ضعیف می‌شود، اما با اعمال این حجم از تحریم‌ها، عملا غرب، روسیه را بیشتر به چین نزدیک خواهد کرد، از این جهت تحولات در سطح راهبردی به زیان آمریکا و غرب نیز پیش رفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پیامدهای حمله نظامی روسیه به اوکراین بر منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا در سه حوزه اصلی مذاکرات سیاسی و تحرکات نظامی، کمک‌های بشردوستانه و امنیت غذایی و تامین نفت و گاز خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو انجمن مخاطرات محیطی و توسعه پایدار ایران، با تاکید بر ضرورت توجه و اولویت دادن به «دیپلماسی آب»، گفت: ایران، سوریه، عربستان و عراق باید با جلب همکاری سازمان ملل متحد، بانی پیمان‌های منطقه‌ای برای کنترل تغییرات اقلیمی، روند تخریب محیط زیست و منابع آبی و حقآبه همه کشورهای خاورمیانه و حتی کنترل بیابان‌های خطرآفرین باشند که منشاء اصلی گردوغبار است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به ارزیابی سالانه جامعه اطلاعاتی آمریکا از تهدیدات علیه ایالات‌متحده و اینکه واشنگتن چه دیدگاهی راجع به تهدیدات دارد، گفت: «پس از جنگ دوم جهانی و تقسیم غنائم جنگی بین کشورهای فاتح جنگ، علیرغم وجود برخی نگرانی‌های مشترک بین دو قطب شرق و غرب، مؤلفه‌ی تهدید امنیت ملی بر اساس متغیرهای ناشی از جنگ دوم جهانی تغییر یافت.»
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: تصویب استراتژی امنیتی جدید اروپا و تشکیل نیروی واکنش سریع، رد هرگونه ضرب‌الاجل روسیه از سوی اوکراین، استقبال رئیس جمهور اوکراین از برگزاری الگوی همه پرسی در مناطق اشغالی، انتقاد زلنسکی از عدم تمایل تل آویو برای فروش گنبد آهنین به اوکراین، درخواست کمک اوکراین از چین،گفتگوی بایدن با سران فرانسه، آلمان، ایتالیا و انگلیس، احضار سفیر آمریکا در مسکو به وزارت خارجه روسیه، واکنش بایدن به استفاده از “کینژال” روسیه در اوکراین، درخواست زلنسکی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا، اختلاف نظر اروپایی ها بر سر اعمال تحریم علیه روسیه، تعلیق مذاکرات صلح روسیه و ژاپن، وضعیت مذاکرات وین به روایت سخنگوی وزارت خارجه آمریکا ، نشست سه جانبه نفتالی بنت، بن زاید و السیسی در مصر، تحریم های جدید آمریکا ضد چین، امضای سند توسعه میدان گازی مشترک میان عربستان و کویت، انصراف طالبان از حضور در نشست سازمان همکاری اسلامی و هشدار نصرالله درباره ائتلاف گروههای سیاسی با حزب قوات اللبنانیه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موضع “نه حمایت نه مخالفت چین” با جنگ روسیه علیه اوکراین به خاطر این است که این کشور از یک سو از برخی انگیزه‌های قوی برای حمایت از روسیه و پیروزی مسکو در تقابل با غرب برخوردار است و از سوی دیگر از تبعات منفی تحریم‌های روسیه و تکرار آن برای خود نگران است.
دکتر طهمورث غلامی-کارشناس مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»