شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافقات ابراهیم نمیتوانند صلح به ارمغان بیاورند، زیرا ریشه اصلی بیثباتی در خاورمیانه را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نزدیکی با رژیم صهیونیستی میتواند تبعات سختی را برای رژیمهای عرب منطقه به همراه داشته باشد؛ ازجمله اینکه افکار عمومی این کشورها بهویژه در بحرین باسیاستهای دولتهایشان در خیانت به آرمان فلسطین و همراهی و همگامی با واشنگتن و تلآویو همخوانی ندارد. لذا نتیجه هرگونه شتاب در به رسمیت شناختن اسرائیل میتواند به ایجاد شکاف بیشتر بین دولتمردان سازشکار عربی و مردم آن تبدیل شود.
داود احمدزاده-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: برگزاری رزمایش قفقاز ۲۰۲۰ در جنوب روسیه با مشارکت دهها کشور ازجمله ایران برای نخستین بار، نشان میدهد کشورهایی که مخالف سلطه غرب هستند و قصد تقابل با یکجانبهگرایی، سلطه گرایی و هژمونی آمریکا را دارند در حال نزدیکتر شدن به یکدیگر و گسترش همکاریها هستند.
سید رضا میرطاهر-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اگر جو بایدن، رقیب دمکرات ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری پیروز شود شاهد فضای متفاوتی در عرصه روابط بینالملل خواهیم بود و مسئله فروش تسلیحات چین و روسیه به ایران تحتالشعاع بازگشت بایدن به برجام قرار میگیرد. در چنین شرایطی دست پکن و مسکو برای انجام معاملات فروش تسلیحات متعارف و محدود با تهران بازتر خواهد بود.
رحمن قهرمانپور- کارشناس ارشد مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – رصد: فرصت محدود نخستوزیر جدید ژاپن برای بهبود روابط با کره جنوبی، غیرممکن بودن صلح عربی-اسرائیلی، هشدار اروپا به روسیه درباره بلاروس، رویکرد اروپا در شرق مدیترانه، خطرناک بودن عادیسازی روابط اسرائیل-سودان، 37 میلیون آواره ناشی از جنگهای آمریکا با تروریسم و آماده نبودن آمریکا برای تهدید روبه رشد تروریسم در آفریقا ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای غربی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در طول دوره ریاست جمهوری چهارساله ترامپ، روابط دوجانبه بسیاری از کشورهای مهم جهان با آمریکا پیشرفت قابلتوجهی نداشته است؛ اما برخلاف خیلی از دوستان، متحدان و شرکای آمریکا، دهلینو از انتخاب مجدد ترامپ بهعنوان رئیسجمهور آمریکا مأیوس نخواهد نشد. از سوی دیگر بعید است که نخبگان سیاسی دهلی از انتخاب جو بایدن خوشحال شوند، چراکه وی در تشکیلات هند به عنوان یک شخصیت سیاسی احتمالا مخرب برای روابط دو کشور شناخته می شود.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش بازار نفت و رهبران سیاسی به خبر ابتلای ترامپ به ویروس کرونا، هشدار اتحادیه اروپا به ترکیه، تاکید اردوغان برادامه جنگ تا پایان اشغال قرهباغ ، درخواست ارمنستان برای مذاکره ، اعزام نیروهای تازه نفس آذربایجان به جنگ قره باغ، تهدید آلمان به تحریمهای جدید ضد روسیه، واکنش فلسطین به احداث شهرک های جدید صهیونیستی در کرانه باختری، انحلال واحد جنگ نامتقارن آمریکا در عراق و افغانستان ، رایزنی وزرای خارجه آمریکا و عراق درباره بستن سفارت واشنگتن، آغاز دومین دور مذاکرات بین طرفهای لیبیایی در مغرب، افزایش حضور نظامی سودان در جنگ یمن ، تلاش عربستان برای خروج از بحران در میان بدترین عملکرد اقتصادی و درخواست مبلغ بیسابقه بودجه نظامی در سال جدید دفاعی ژاپن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: در شرایط فعلی در لیبی دو طرف درگیریها را متوقف کردهاند و در بنبست ایجادشده خواستار مذاکراتی سیاسی هستند. اگر شرایط به همین شکل پیش رود آنها به سمت مذاکره خواهند رفت، اما این مذاکره قطعاً به طول خواهد انجامید.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در پی مسمومیت الکسی ناوالنی، سیاستمدار اپوزیسیون روسیه با سم اعصاب نویچوک، احتمال استفاده از خط لوله گاز نورد استریم 2 برای فشار بر روسیه بهطور گسترده موردبحث قرار گرفته است. برخی معتقدند اگر کرملین در تحقیقات همکاری نکند، باید این پروژه را کنار گذاشت یا آن را معلق ساخت و یا جریان گاز از طریق این خط لوله را متوقف کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخیراً 103 نفر از کارشناسان در نامهای سرگشاده، خواستار استفاده مجدد آمریکا از استراتژی جنگ سرد در قبال روسیه شدهاند. بر اساس محتوای این نامه، رقابت در دیپلماسی و حوزههای همکاری روسیه و آمریکا همچون مقابله با گسترش سلاحهای هستهای، حفاظت از محیطزیست و ایجاد ثبات در مناطق بحرانی باید متعادل شوند. مهمتر از همه، در این نامه از ترکیب بازدارندگی و تنشزدایی در روابط دو کشور حمایتشده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شکست در عراق و افغانستان، از تمایل انگلیس برای مداخله در امور دیگر کشورها کاسته است. همهپرسی برگزیت و همچنین به قدرت رسیدن ترامپ در آمریکا، ستونهای استراتژی اروپا و اقیانوس اطلس را نابود کرده است. انگلیس هماکنون با فرصتطلبی روسیه مواجه شده و در برابر سیاستهای چندوجهی چین سردرگم است. در چنین شرایطی، جهان در حال حرکت به سمت یک دوره خطرناک و دوقطبی ژئوپلیتیک است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافقات ابراهیم نمیتوانند صلح به ارمغان بیاورند، زیرا ریشه اصلی بیثباتی در خاورمیانه را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نزدیکی با رژیم صهیونیستی میتواند تبعات سختی را برای رژیمهای عرب منطقه به همراه داشته باشد؛ ازجمله اینکه افکار عمومی این کشورها بهویژه در بحرین باسیاستهای دولتهایشان در خیانت به آرمان فلسطین و همراهی و همگامی با واشنگتن و تلآویو همخوانی ندارد. لذا نتیجه هرگونه شتاب در به رسمیت شناختن اسرائیل میتواند به ایجاد شکاف بیشتر بین دولتمردان سازشکار عربی و مردم آن تبدیل شود.
داود احمدزاده-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: برگزاری رزمایش قفقاز ۲۰۲۰ در جنوب روسیه با مشارکت دهها کشور ازجمله ایران برای نخستین بار، نشان میدهد کشورهایی که مخالف سلطه غرب هستند و قصد تقابل با یکجانبهگرایی، سلطه گرایی و هژمونی آمریکا را دارند در حال نزدیکتر شدن به یکدیگر و گسترش همکاریها هستند.
سید رضا میرطاهر-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اگر جو بایدن، رقیب دمکرات ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری پیروز شود شاهد فضای متفاوتی در عرصه روابط بینالملل خواهیم بود و مسئله فروش تسلیحات چین و روسیه به ایران تحتالشعاع بازگشت بایدن به برجام قرار میگیرد. در چنین شرایطی دست پکن و مسکو برای انجام معاملات فروش تسلیحات متعارف و محدود با تهران بازتر خواهد بود.
رحمن قهرمانپور- کارشناس ارشد مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – رصد: فرصت محدود نخستوزیر جدید ژاپن برای بهبود روابط با کره جنوبی، غیرممکن بودن صلح عربی-اسرائیلی، هشدار اروپا به روسیه درباره بلاروس، رویکرد اروپا در شرق مدیترانه، خطرناک بودن عادیسازی روابط اسرائیل-سودان، 37 میلیون آواره ناشی از جنگهای آمریکا با تروریسم و آماده نبودن آمریکا برای تهدید روبه رشد تروریسم در آفریقا ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای غربی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در طول دوره ریاست جمهوری چهارساله ترامپ، روابط دوجانبه بسیاری از کشورهای مهم جهان با آمریکا پیشرفت قابلتوجهی نداشته است؛ اما برخلاف خیلی از دوستان، متحدان و شرکای آمریکا، دهلینو از انتخاب مجدد ترامپ بهعنوان رئیسجمهور آمریکا مأیوس نخواهد نشد. از سوی دیگر بعید است که نخبگان سیاسی دهلی از انتخاب جو بایدن خوشحال شوند، چراکه وی در تشکیلات هند به عنوان یک شخصیت سیاسی احتمالا مخرب برای روابط دو کشور شناخته می شود.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش بازار نفت و رهبران سیاسی به خبر ابتلای ترامپ به ویروس کرونا، هشدار اتحادیه اروپا به ترکیه، تاکید اردوغان برادامه جنگ تا پایان اشغال قرهباغ ، درخواست ارمنستان برای مذاکره ، اعزام نیروهای تازه نفس آذربایجان به جنگ قره باغ، تهدید آلمان به تحریمهای جدید ضد روسیه، واکنش فلسطین به احداث شهرک های جدید صهیونیستی در کرانه باختری، انحلال واحد جنگ نامتقارن آمریکا در عراق و افغانستان ، رایزنی وزرای خارجه آمریکا و عراق درباره بستن سفارت واشنگتن، آغاز دومین دور مذاکرات بین طرفهای لیبیایی در مغرب، افزایش حضور نظامی سودان در جنگ یمن ، تلاش عربستان برای خروج از بحران در میان بدترین عملکرد اقتصادی و درخواست مبلغ بیسابقه بودجه نظامی در سال جدید دفاعی ژاپن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: در شرایط فعلی در لیبی دو طرف درگیریها را متوقف کردهاند و در بنبست ایجادشده خواستار مذاکراتی سیاسی هستند. اگر شرایط به همین شکل پیش رود آنها به سمت مذاکره خواهند رفت، اما این مذاکره قطعاً به طول خواهد انجامید.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در پی مسمومیت الکسی ناوالنی، سیاستمدار اپوزیسیون روسیه با سم اعصاب نویچوک، احتمال استفاده از خط لوله گاز نورد استریم 2 برای فشار بر روسیه بهطور گسترده موردبحث قرار گرفته است. برخی معتقدند اگر کرملین در تحقیقات همکاری نکند، باید این پروژه را کنار گذاشت یا آن را معلق ساخت و یا جریان گاز از طریق این خط لوله را متوقف کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخیراً 103 نفر از کارشناسان در نامهای سرگشاده، خواستار استفاده مجدد آمریکا از استراتژی جنگ سرد در قبال روسیه شدهاند. بر اساس محتوای این نامه، رقابت در دیپلماسی و حوزههای همکاری روسیه و آمریکا همچون مقابله با گسترش سلاحهای هستهای، حفاظت از محیطزیست و ایجاد ثبات در مناطق بحرانی باید متعادل شوند. مهمتر از همه، در این نامه از ترکیب بازدارندگی و تنشزدایی در روابط دو کشور حمایتشده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شکست در عراق و افغانستان، از تمایل انگلیس برای مداخله در امور دیگر کشورها کاسته است. همهپرسی برگزیت و همچنین به قدرت رسیدن ترامپ در آمریکا، ستونهای استراتژی اروپا و اقیانوس اطلس را نابود کرده است. انگلیس هماکنون با فرصتطلبی روسیه مواجه شده و در برابر سیاستهای چندوجهی چین سردرگم است. در چنین شرایطی، جهان در حال حرکت به سمت یک دوره خطرناک و دوقطبی ژئوپلیتیک است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نزدیکی با رژیم صهیونیستی میتواند تبعات سختی را برای رژیمهای عرب منطقه به همراه داشته باشد؛ ازجمله اینکه افکار عمومی این کشورها بهویژه در بحرین باسیاستهای دولتهایشان در خیانت به آرمان فلسطین و همراهی و همگامی با واشنگتن و تلآویو همخوانی ندارد. لذا نتیجه هرگونه شتاب در به رسمیت شناختن اسرائیل میتواند به ایجاد شکاف بیشتر بین دولتمردان سازشکار عربی و مردم آن تبدیل شود.
داود احمدزاده-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: برگزاری رزمایش قفقاز ۲۰۲۰ در جنوب روسیه با مشارکت دهها کشور ازجمله ایران برای نخستین بار، نشان میدهد کشورهایی که مخالف سلطه غرب هستند و قصد تقابل با یکجانبهگرایی، سلطه گرایی و هژمونی آمریکا را دارند در حال نزدیکتر شدن به یکدیگر و گسترش همکاریها هستند.
سید رضا میرطاهر-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اگر جو بایدن، رقیب دمکرات ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری پیروز شود شاهد فضای متفاوتی در عرصه روابط بینالملل خواهیم بود و مسئله فروش تسلیحات چین و روسیه به ایران تحتالشعاع بازگشت بایدن به برجام قرار میگیرد. در چنین شرایطی دست پکن و مسکو برای انجام معاملات فروش تسلیحات متعارف و محدود با تهران بازتر خواهد بود.
رحمن قهرمانپور- کارشناس ارشد مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – رصد: فرصت محدود نخستوزیر جدید ژاپن برای بهبود روابط با کره جنوبی، غیرممکن بودن صلح عربی-اسرائیلی، هشدار اروپا به روسیه درباره بلاروس، رویکرد اروپا در شرق مدیترانه، خطرناک بودن عادیسازی روابط اسرائیل-سودان، 37 میلیون آواره ناشی از جنگهای آمریکا با تروریسم و آماده نبودن آمریکا برای تهدید روبه رشد تروریسم در آفریقا ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای غربی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در طول دوره ریاست جمهوری چهارساله ترامپ، روابط دوجانبه بسیاری از کشورهای مهم جهان با آمریکا پیشرفت قابلتوجهی نداشته است؛ اما برخلاف خیلی از دوستان، متحدان و شرکای آمریکا، دهلینو از انتخاب مجدد ترامپ بهعنوان رئیسجمهور آمریکا مأیوس نخواهد نشد. از سوی دیگر بعید است که نخبگان سیاسی دهلی از انتخاب جو بایدن خوشحال شوند، چراکه وی در تشکیلات هند به عنوان یک شخصیت سیاسی احتمالا مخرب برای روابط دو کشور شناخته می شود.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش بازار نفت و رهبران سیاسی به خبر ابتلای ترامپ به ویروس کرونا، هشدار اتحادیه اروپا به ترکیه، تاکید اردوغان برادامه جنگ تا پایان اشغال قرهباغ ، درخواست ارمنستان برای مذاکره ، اعزام نیروهای تازه نفس آذربایجان به جنگ قره باغ، تهدید آلمان به تحریمهای جدید ضد روسیه، واکنش فلسطین به احداث شهرک های جدید صهیونیستی در کرانه باختری، انحلال واحد جنگ نامتقارن آمریکا در عراق و افغانستان ، رایزنی وزرای خارجه آمریکا و عراق درباره بستن سفارت واشنگتن، آغاز دومین دور مذاکرات بین طرفهای لیبیایی در مغرب، افزایش حضور نظامی سودان در جنگ یمن ، تلاش عربستان برای خروج از بحران در میان بدترین عملکرد اقتصادی و درخواست مبلغ بیسابقه بودجه نظامی در سال جدید دفاعی ژاپن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: در شرایط فعلی در لیبی دو طرف درگیریها را متوقف کردهاند و در بنبست ایجادشده خواستار مذاکراتی سیاسی هستند. اگر شرایط به همین شکل پیش رود آنها به سمت مذاکره خواهند رفت، اما این مذاکره قطعاً به طول خواهد انجامید.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در پی مسمومیت الکسی ناوالنی، سیاستمدار اپوزیسیون روسیه با سم اعصاب نویچوک، احتمال استفاده از خط لوله گاز نورد استریم 2 برای فشار بر روسیه بهطور گسترده موردبحث قرار گرفته است. برخی معتقدند اگر کرملین در تحقیقات همکاری نکند، باید این پروژه را کنار گذاشت یا آن را معلق ساخت و یا جریان گاز از طریق این خط لوله را متوقف کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخیراً 103 نفر از کارشناسان در نامهای سرگشاده، خواستار استفاده مجدد آمریکا از استراتژی جنگ سرد در قبال روسیه شدهاند. بر اساس محتوای این نامه، رقابت در دیپلماسی و حوزههای همکاری روسیه و آمریکا همچون مقابله با گسترش سلاحهای هستهای، حفاظت از محیطزیست و ایجاد ثبات در مناطق بحرانی باید متعادل شوند. مهمتر از همه، در این نامه از ترکیب بازدارندگی و تنشزدایی در روابط دو کشور حمایتشده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شکست در عراق و افغانستان، از تمایل انگلیس برای مداخله در امور دیگر کشورها کاسته است. همهپرسی برگزیت و همچنین به قدرت رسیدن ترامپ در آمریکا، ستونهای استراتژی اروپا و اقیانوس اطلس را نابود کرده است. انگلیس هماکنون با فرصتطلبی روسیه مواجه شده و در برابر سیاستهای چندوجهی چین سردرگم است. در چنین شرایطی، جهان در حال حرکت به سمت یک دوره خطرناک و دوقطبی ژئوپلیتیک است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافقات ابراهیم نمیتوانند صلح به ارمغان بیاورند، زیرا ریشه اصلی بیثباتی در خاورمیانه را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نزدیکی با رژیم صهیونیستی میتواند تبعات سختی را برای رژیمهای عرب منطقه به همراه داشته باشد؛ ازجمله اینکه افکار عمومی این کشورها بهویژه در بحرین باسیاستهای دولتهایشان در خیانت به آرمان فلسطین و همراهی و همگامی با واشنگتن و تلآویو همخوانی ندارد. لذا نتیجه هرگونه شتاب در به رسمیت شناختن اسرائیل میتواند به ایجاد شکاف بیشتر بین دولتمردان سازشکار عربی و مردم آن تبدیل شود.
داود احمدزاده-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: برگزاری رزمایش قفقاز ۲۰۲۰ در جنوب روسیه با مشارکت دهها کشور ازجمله ایران برای نخستین بار، نشان میدهد کشورهایی که مخالف سلطه غرب هستند و قصد تقابل با یکجانبهگرایی، سلطه گرایی و هژمونی آمریکا را دارند در حال نزدیکتر شدن به یکدیگر و گسترش همکاریها هستند.
سید رضا میرطاهر-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اگر جو بایدن، رقیب دمکرات ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری پیروز شود شاهد فضای متفاوتی در عرصه روابط بینالملل خواهیم بود و مسئله فروش تسلیحات چین و روسیه به ایران تحتالشعاع بازگشت بایدن به برجام قرار میگیرد. در چنین شرایطی دست پکن و مسکو برای انجام معاملات فروش تسلیحات متعارف و محدود با تهران بازتر خواهد بود.
رحمن قهرمانپور- کارشناس ارشد مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – رصد: فرصت محدود نخستوزیر جدید ژاپن برای بهبود روابط با کره جنوبی، غیرممکن بودن صلح عربی-اسرائیلی، هشدار اروپا به روسیه درباره بلاروس، رویکرد اروپا در شرق مدیترانه، خطرناک بودن عادیسازی روابط اسرائیل-سودان، 37 میلیون آواره ناشی از جنگهای آمریکا با تروریسم و آماده نبودن آمریکا برای تهدید روبه رشد تروریسم در آفریقا ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای غربی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در طول دوره ریاست جمهوری چهارساله ترامپ، روابط دوجانبه بسیاری از کشورهای مهم جهان با آمریکا پیشرفت قابلتوجهی نداشته است؛ اما برخلاف خیلی از دوستان، متحدان و شرکای آمریکا، دهلینو از انتخاب مجدد ترامپ بهعنوان رئیسجمهور آمریکا مأیوس نخواهد نشد. از سوی دیگر بعید است که نخبگان سیاسی دهلی از انتخاب جو بایدن خوشحال شوند، چراکه وی در تشکیلات هند به عنوان یک شخصیت سیاسی احتمالا مخرب برای روابط دو کشور شناخته می شود.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش بازار نفت و رهبران سیاسی به خبر ابتلای ترامپ به ویروس کرونا، هشدار اتحادیه اروپا به ترکیه، تاکید اردوغان برادامه جنگ تا پایان اشغال قرهباغ ، درخواست ارمنستان برای مذاکره ، اعزام نیروهای تازه نفس آذربایجان به جنگ قره باغ، تهدید آلمان به تحریمهای جدید ضد روسیه، واکنش فلسطین به احداث شهرک های جدید صهیونیستی در کرانه باختری، انحلال واحد جنگ نامتقارن آمریکا در عراق و افغانستان ، رایزنی وزرای خارجه آمریکا و عراق درباره بستن سفارت واشنگتن، آغاز دومین دور مذاکرات بین طرفهای لیبیایی در مغرب، افزایش حضور نظامی سودان در جنگ یمن ، تلاش عربستان برای خروج از بحران در میان بدترین عملکرد اقتصادی و درخواست مبلغ بیسابقه بودجه نظامی در سال جدید دفاعی ژاپن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: در شرایط فعلی در لیبی دو طرف درگیریها را متوقف کردهاند و در بنبست ایجادشده خواستار مذاکراتی سیاسی هستند. اگر شرایط به همین شکل پیش رود آنها به سمت مذاکره خواهند رفت، اما این مذاکره قطعاً به طول خواهد انجامید.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در پی مسمومیت الکسی ناوالنی، سیاستمدار اپوزیسیون روسیه با سم اعصاب نویچوک، احتمال استفاده از خط لوله گاز نورد استریم 2 برای فشار بر روسیه بهطور گسترده موردبحث قرار گرفته است. برخی معتقدند اگر کرملین در تحقیقات همکاری نکند، باید این پروژه را کنار گذاشت یا آن را معلق ساخت و یا جریان گاز از طریق این خط لوله را متوقف کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخیراً 103 نفر از کارشناسان در نامهای سرگشاده، خواستار استفاده مجدد آمریکا از استراتژی جنگ سرد در قبال روسیه شدهاند. بر اساس محتوای این نامه، رقابت در دیپلماسی و حوزههای همکاری روسیه و آمریکا همچون مقابله با گسترش سلاحهای هستهای، حفاظت از محیطزیست و ایجاد ثبات در مناطق بحرانی باید متعادل شوند. مهمتر از همه، در این نامه از ترکیب بازدارندگی و تنشزدایی در روابط دو کشور حمایتشده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شکست در عراق و افغانستان، از تمایل انگلیس برای مداخله در امور دیگر کشورها کاسته است. همهپرسی برگزیت و همچنین به قدرت رسیدن ترامپ در آمریکا، ستونهای استراتژی اروپا و اقیانوس اطلس را نابود کرده است. انگلیس هماکنون با فرصتطلبی روسیه مواجه شده و در برابر سیاستهای چندوجهی چین سردرگم است. در چنین شرایطی، جهان در حال حرکت به سمت یک دوره خطرناک و دوقطبی ژئوپلیتیک است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافقات ابراهیم نمیتوانند صلح به ارمغان بیاورند، زیرا ریشه اصلی بیثباتی در خاورمیانه را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نزدیکی با رژیم صهیونیستی میتواند تبعات سختی را برای رژیمهای عرب منطقه به همراه داشته باشد؛ ازجمله اینکه افکار عمومی این کشورها بهویژه در بحرین باسیاستهای دولتهایشان در خیانت به آرمان فلسطین و همراهی و همگامی با واشنگتن و تلآویو همخوانی ندارد. لذا نتیجه هرگونه شتاب در به رسمیت شناختن اسرائیل میتواند به ایجاد شکاف بیشتر بین دولتمردان سازشکار عربی و مردم آن تبدیل شود.
داود احمدزاده-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: برگزاری رزمایش قفقاز ۲۰۲۰ در جنوب روسیه با مشارکت دهها کشور ازجمله ایران برای نخستین بار، نشان میدهد کشورهایی که مخالف سلطه غرب هستند و قصد تقابل با یکجانبهگرایی، سلطه گرایی و هژمونی آمریکا را دارند در حال نزدیکتر شدن به یکدیگر و گسترش همکاریها هستند.
سید رضا میرطاهر-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اگر جو بایدن، رقیب دمکرات ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری پیروز شود شاهد فضای متفاوتی در عرصه روابط بینالملل خواهیم بود و مسئله فروش تسلیحات چین و روسیه به ایران تحتالشعاع بازگشت بایدن به برجام قرار میگیرد. در چنین شرایطی دست پکن و مسکو برای انجام معاملات فروش تسلیحات متعارف و محدود با تهران بازتر خواهد بود.
رحمن قهرمانپور- کارشناس ارشد مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – رصد: فرصت محدود نخستوزیر جدید ژاپن برای بهبود روابط با کره جنوبی، غیرممکن بودن صلح عربی-اسرائیلی، هشدار اروپا به روسیه درباره بلاروس، رویکرد اروپا در شرق مدیترانه، خطرناک بودن عادیسازی روابط اسرائیل-سودان، 37 میلیون آواره ناشی از جنگهای آمریکا با تروریسم و آماده نبودن آمریکا برای تهدید روبه رشد تروریسم در آفریقا ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای غربی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در طول دوره ریاست جمهوری چهارساله ترامپ، روابط دوجانبه بسیاری از کشورهای مهم جهان با آمریکا پیشرفت قابلتوجهی نداشته است؛ اما برخلاف خیلی از دوستان، متحدان و شرکای آمریکا، دهلینو از انتخاب مجدد ترامپ بهعنوان رئیسجمهور آمریکا مأیوس نخواهد نشد. از سوی دیگر بعید است که نخبگان سیاسی دهلی از انتخاب جو بایدن خوشحال شوند، چراکه وی در تشکیلات هند به عنوان یک شخصیت سیاسی احتمالا مخرب برای روابط دو کشور شناخته می شود.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش بازار نفت و رهبران سیاسی به خبر ابتلای ترامپ به ویروس کرونا، هشدار اتحادیه اروپا به ترکیه، تاکید اردوغان برادامه جنگ تا پایان اشغال قرهباغ ، درخواست ارمنستان برای مذاکره ، اعزام نیروهای تازه نفس آذربایجان به جنگ قره باغ، تهدید آلمان به تحریمهای جدید ضد روسیه، واکنش فلسطین به احداث شهرک های جدید صهیونیستی در کرانه باختری، انحلال واحد جنگ نامتقارن آمریکا در عراق و افغانستان ، رایزنی وزرای خارجه آمریکا و عراق درباره بستن سفارت واشنگتن، آغاز دومین دور مذاکرات بین طرفهای لیبیایی در مغرب، افزایش حضور نظامی سودان در جنگ یمن ، تلاش عربستان برای خروج از بحران در میان بدترین عملکرد اقتصادی و درخواست مبلغ بیسابقه بودجه نظامی در سال جدید دفاعی ژاپن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: در شرایط فعلی در لیبی دو طرف درگیریها را متوقف کردهاند و در بنبست ایجادشده خواستار مذاکراتی سیاسی هستند. اگر شرایط به همین شکل پیش رود آنها به سمت مذاکره خواهند رفت، اما این مذاکره قطعاً به طول خواهد انجامید.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در پی مسمومیت الکسی ناوالنی، سیاستمدار اپوزیسیون روسیه با سم اعصاب نویچوک، احتمال استفاده از خط لوله گاز نورد استریم 2 برای فشار بر روسیه بهطور گسترده موردبحث قرار گرفته است. برخی معتقدند اگر کرملین در تحقیقات همکاری نکند، باید این پروژه را کنار گذاشت یا آن را معلق ساخت و یا جریان گاز از طریق این خط لوله را متوقف کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخیراً 103 نفر از کارشناسان در نامهای سرگشاده، خواستار استفاده مجدد آمریکا از استراتژی جنگ سرد در قبال روسیه شدهاند. بر اساس محتوای این نامه، رقابت در دیپلماسی و حوزههای همکاری روسیه و آمریکا همچون مقابله با گسترش سلاحهای هستهای، حفاظت از محیطزیست و ایجاد ثبات در مناطق بحرانی باید متعادل شوند. مهمتر از همه، در این نامه از ترکیب بازدارندگی و تنشزدایی در روابط دو کشور حمایتشده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شکست در عراق و افغانستان، از تمایل انگلیس برای مداخله در امور دیگر کشورها کاسته است. همهپرسی برگزیت و همچنین به قدرت رسیدن ترامپ در آمریکا، ستونهای استراتژی اروپا و اقیانوس اطلس را نابود کرده است. انگلیس هماکنون با فرصتطلبی روسیه مواجه شده و در برابر سیاستهای چندوجهی چین سردرگم است. در چنین شرایطی، جهان در حال حرکت به سمت یک دوره خطرناک و دوقطبی ژئوپلیتیک است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافقات ابراهیم نمیتوانند صلح به ارمغان بیاورند، زیرا ریشه اصلی بیثباتی در خاورمیانه را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نزدیکی با رژیم صهیونیستی میتواند تبعات سختی را برای رژیمهای عرب منطقه به همراه داشته باشد؛ ازجمله اینکه افکار عمومی این کشورها بهویژه در بحرین باسیاستهای دولتهایشان در خیانت به آرمان فلسطین و همراهی و همگامی با واشنگتن و تلآویو همخوانی ندارد. لذا نتیجه هرگونه شتاب در به رسمیت شناختن اسرائیل میتواند به ایجاد شکاف بیشتر بین دولتمردان سازشکار عربی و مردم آن تبدیل شود.
داود احمدزاده-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: برگزاری رزمایش قفقاز ۲۰۲۰ در جنوب روسیه با مشارکت دهها کشور ازجمله ایران برای نخستین بار، نشان میدهد کشورهایی که مخالف سلطه غرب هستند و قصد تقابل با یکجانبهگرایی، سلطه گرایی و هژمونی آمریکا را دارند در حال نزدیکتر شدن به یکدیگر و گسترش همکاریها هستند.
سید رضا میرطاهر-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اگر جو بایدن، رقیب دمکرات ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری پیروز شود شاهد فضای متفاوتی در عرصه روابط بینالملل خواهیم بود و مسئله فروش تسلیحات چین و روسیه به ایران تحتالشعاع بازگشت بایدن به برجام قرار میگیرد. در چنین شرایطی دست پکن و مسکو برای انجام معاملات فروش تسلیحات متعارف و محدود با تهران بازتر خواهد بود.
رحمن قهرمانپور- کارشناس ارشد مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – رصد: فرصت محدود نخستوزیر جدید ژاپن برای بهبود روابط با کره جنوبی، غیرممکن بودن صلح عربی-اسرائیلی، هشدار اروپا به روسیه درباره بلاروس، رویکرد اروپا در شرق مدیترانه، خطرناک بودن عادیسازی روابط اسرائیل-سودان، 37 میلیون آواره ناشی از جنگهای آمریکا با تروریسم و آماده نبودن آمریکا برای تهدید روبه رشد تروریسم در آفریقا ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای غربی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در طول دوره ریاست جمهوری چهارساله ترامپ، روابط دوجانبه بسیاری از کشورهای مهم جهان با آمریکا پیشرفت قابلتوجهی نداشته است؛ اما برخلاف خیلی از دوستان، متحدان و شرکای آمریکا، دهلینو از انتخاب مجدد ترامپ بهعنوان رئیسجمهور آمریکا مأیوس نخواهد نشد. از سوی دیگر بعید است که نخبگان سیاسی دهلی از انتخاب جو بایدن خوشحال شوند، چراکه وی در تشکیلات هند به عنوان یک شخصیت سیاسی احتمالا مخرب برای روابط دو کشور شناخته می شود.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش بازار نفت و رهبران سیاسی به خبر ابتلای ترامپ به ویروس کرونا، هشدار اتحادیه اروپا به ترکیه، تاکید اردوغان برادامه جنگ تا پایان اشغال قرهباغ ، درخواست ارمنستان برای مذاکره ، اعزام نیروهای تازه نفس آذربایجان به جنگ قره باغ، تهدید آلمان به تحریمهای جدید ضد روسیه، واکنش فلسطین به احداث شهرک های جدید صهیونیستی در کرانه باختری، انحلال واحد جنگ نامتقارن آمریکا در عراق و افغانستان ، رایزنی وزرای خارجه آمریکا و عراق درباره بستن سفارت واشنگتن، آغاز دومین دور مذاکرات بین طرفهای لیبیایی در مغرب، افزایش حضور نظامی سودان در جنگ یمن ، تلاش عربستان برای خروج از بحران در میان بدترین عملکرد اقتصادی و درخواست مبلغ بیسابقه بودجه نظامی در سال جدید دفاعی ژاپن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: در شرایط فعلی در لیبی دو طرف درگیریها را متوقف کردهاند و در بنبست ایجادشده خواستار مذاکراتی سیاسی هستند. اگر شرایط به همین شکل پیش رود آنها به سمت مذاکره خواهند رفت، اما این مذاکره قطعاً به طول خواهد انجامید.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در پی مسمومیت الکسی ناوالنی، سیاستمدار اپوزیسیون روسیه با سم اعصاب نویچوک، احتمال استفاده از خط لوله گاز نورد استریم 2 برای فشار بر روسیه بهطور گسترده موردبحث قرار گرفته است. برخی معتقدند اگر کرملین در تحقیقات همکاری نکند، باید این پروژه را کنار گذاشت یا آن را معلق ساخت و یا جریان گاز از طریق این خط لوله را متوقف کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخیراً 103 نفر از کارشناسان در نامهای سرگشاده، خواستار استفاده مجدد آمریکا از استراتژی جنگ سرد در قبال روسیه شدهاند. بر اساس محتوای این نامه، رقابت در دیپلماسی و حوزههای همکاری روسیه و آمریکا همچون مقابله با گسترش سلاحهای هستهای، حفاظت از محیطزیست و ایجاد ثبات در مناطق بحرانی باید متعادل شوند. مهمتر از همه، در این نامه از ترکیب بازدارندگی و تنشزدایی در روابط دو کشور حمایتشده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شکست در عراق و افغانستان، از تمایل انگلیس برای مداخله در امور دیگر کشورها کاسته است. همهپرسی برگزیت و همچنین به قدرت رسیدن ترامپ در آمریکا، ستونهای استراتژی اروپا و اقیانوس اطلس را نابود کرده است. انگلیس هماکنون با فرصتطلبی روسیه مواجه شده و در برابر سیاستهای چندوجهی چین سردرگم است. در چنین شرایطی، جهان در حال حرکت به سمت یک دوره خطرناک و دوقطبی ژئوپلیتیک است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافقات ابراهیم نمیتوانند صلح به ارمغان بیاورند، زیرا ریشه اصلی بیثباتی در خاورمیانه را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نزدیکی با رژیم صهیونیستی میتواند تبعات سختی را برای رژیمهای عرب منطقه به همراه داشته باشد؛ ازجمله اینکه افکار عمومی این کشورها بهویژه در بحرین باسیاستهای دولتهایشان در خیانت به آرمان فلسطین و همراهی و همگامی با واشنگتن و تلآویو همخوانی ندارد. لذا نتیجه هرگونه شتاب در به رسمیت شناختن اسرائیل میتواند به ایجاد شکاف بیشتر بین دولتمردان سازشکار عربی و مردم آن تبدیل شود.
داود احمدزاده-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: برگزاری رزمایش قفقاز ۲۰۲۰ در جنوب روسیه با مشارکت دهها کشور ازجمله ایران برای نخستین بار، نشان میدهد کشورهایی که مخالف سلطه غرب هستند و قصد تقابل با یکجانبهگرایی، سلطه گرایی و هژمونی آمریکا را دارند در حال نزدیکتر شدن به یکدیگر و گسترش همکاریها هستند.
سید رضا میرطاهر-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اگر جو بایدن، رقیب دمکرات ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری پیروز شود شاهد فضای متفاوتی در عرصه روابط بینالملل خواهیم بود و مسئله فروش تسلیحات چین و روسیه به ایران تحتالشعاع بازگشت بایدن به برجام قرار میگیرد. در چنین شرایطی دست پکن و مسکو برای انجام معاملات فروش تسلیحات متعارف و محدود با تهران بازتر خواهد بود.
رحمن قهرمانپور- کارشناس ارشد مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – رصد: فرصت محدود نخستوزیر جدید ژاپن برای بهبود روابط با کره جنوبی، غیرممکن بودن صلح عربی-اسرائیلی، هشدار اروپا به روسیه درباره بلاروس، رویکرد اروپا در شرق مدیترانه، خطرناک بودن عادیسازی روابط اسرائیل-سودان، 37 میلیون آواره ناشی از جنگهای آمریکا با تروریسم و آماده نبودن آمریکا برای تهدید روبه رشد تروریسم در آفریقا ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای غربی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در طول دوره ریاست جمهوری چهارساله ترامپ، روابط دوجانبه بسیاری از کشورهای مهم جهان با آمریکا پیشرفت قابلتوجهی نداشته است؛ اما برخلاف خیلی از دوستان، متحدان و شرکای آمریکا، دهلینو از انتخاب مجدد ترامپ بهعنوان رئیسجمهور آمریکا مأیوس نخواهد نشد. از سوی دیگر بعید است که نخبگان سیاسی دهلی از انتخاب جو بایدن خوشحال شوند، چراکه وی در تشکیلات هند به عنوان یک شخصیت سیاسی احتمالا مخرب برای روابط دو کشور شناخته می شود.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش بازار نفت و رهبران سیاسی به خبر ابتلای ترامپ به ویروس کرونا، هشدار اتحادیه اروپا به ترکیه، تاکید اردوغان برادامه جنگ تا پایان اشغال قرهباغ ، درخواست ارمنستان برای مذاکره ، اعزام نیروهای تازه نفس آذربایجان به جنگ قره باغ، تهدید آلمان به تحریمهای جدید ضد روسیه، واکنش فلسطین به احداث شهرک های جدید صهیونیستی در کرانه باختری، انحلال واحد جنگ نامتقارن آمریکا در عراق و افغانستان ، رایزنی وزرای خارجه آمریکا و عراق درباره بستن سفارت واشنگتن، آغاز دومین دور مذاکرات بین طرفهای لیبیایی در مغرب، افزایش حضور نظامی سودان در جنگ یمن ، تلاش عربستان برای خروج از بحران در میان بدترین عملکرد اقتصادی و درخواست مبلغ بیسابقه بودجه نظامی در سال جدید دفاعی ژاپن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: در شرایط فعلی در لیبی دو طرف درگیریها را متوقف کردهاند و در بنبست ایجادشده خواستار مذاکراتی سیاسی هستند. اگر شرایط به همین شکل پیش رود آنها به سمت مذاکره خواهند رفت، اما این مذاکره قطعاً به طول خواهد انجامید.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در پی مسمومیت الکسی ناوالنی، سیاستمدار اپوزیسیون روسیه با سم اعصاب نویچوک، احتمال استفاده از خط لوله گاز نورد استریم 2 برای فشار بر روسیه بهطور گسترده موردبحث قرار گرفته است. برخی معتقدند اگر کرملین در تحقیقات همکاری نکند، باید این پروژه را کنار گذاشت یا آن را معلق ساخت و یا جریان گاز از طریق این خط لوله را متوقف کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخیراً 103 نفر از کارشناسان در نامهای سرگشاده، خواستار استفاده مجدد آمریکا از استراتژی جنگ سرد در قبال روسیه شدهاند. بر اساس محتوای این نامه، رقابت در دیپلماسی و حوزههای همکاری روسیه و آمریکا همچون مقابله با گسترش سلاحهای هستهای، حفاظت از محیطزیست و ایجاد ثبات در مناطق بحرانی باید متعادل شوند. مهمتر از همه، در این نامه از ترکیب بازدارندگی و تنشزدایی در روابط دو کشور حمایتشده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شکست در عراق و افغانستان، از تمایل انگلیس برای مداخله در امور دیگر کشورها کاسته است. همهپرسی برگزیت و همچنین به قدرت رسیدن ترامپ در آمریکا، ستونهای استراتژی اروپا و اقیانوس اطلس را نابود کرده است. انگلیس هماکنون با فرصتطلبی روسیه مواجه شده و در برابر سیاستهای چندوجهی چین سردرگم است. در چنین شرایطی، جهان در حال حرکت به سمت یک دوره خطرناک و دوقطبی ژئوپلیتیک است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافقات ابراهیم نمیتوانند صلح به ارمغان بیاورند، زیرا ریشه اصلی بیثباتی در خاورمیانه را نادیده میگیرند.»