شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوعبخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آخرین مورد از اقدامات تحریکآمیز مربوط به اکتشاف نفت و گاز در شرق مدیترانه، ترکیه اخیراً دست به رزمایش دریایی در منطقهای از این دریا زده است که یونان آن منطقه را آبهای سرزمینی خود قلمداد میکند. این اقدام ترکیه در تقابل با کارتل انرژی موسوم به «اتحادیه گاز شرق مدیترانه» است که شامل مصر، اسرائیل، ایتالیا، یونان، قبرس و تشکیلات فلسطین است.
شورای راهبردی آنلاین: سایه سنگین پرونده مسمومیت ناوالنی بر مناسبات آلمان و روسیه، واکنش پکن به لغو ویزای دانشجویان چینی از سوی آمریکا، افشاگری مقام آمریکایی درباره توطئه کاخسفید علیه چین و ایران، برگزاری رزمایش نظامی چین و ایران، حمله به ریاض با موشک ذوالفقار و پهپاد، واکنش گروه های فلسطینی به رد پیش نویس قطعنامه فلسطین در اتحادیه عرب، واکنش حزب الله به تحریم 2 وزیر سابق لبنانی از سوی آمریکا، کاهش شمار نظامیان آلمان درعراق، گفتوگوی تلفنی وزرای دفاع ترکیه و آلمان درباره مدیترانه شرقی، برگزاری سومین مجمع عالی توسعه کمربند و جاده در شهر شیامن و ابراز امیدواری روسیه به ادامه مذاکرات پیمان صلح با ژاپن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ماه گذشته برای دومین بار بعد از آتشبس سال 1994 دور دیگری از درگیریهای مرزی میان ارمنستان و آذربایجان درگرفت. درگیریهای جدید ممکن است تحرکات ژئوپلیتیک خطرناک جدیدی را رقم بزند: درگیریهای مسلحانه شدید در نزدیکی سرمایههای راهبردی حملونقلی، خودنمایی نظامی روسیه و ترکیه و نبود سازوکاری مناسب برای میانجیگری. در نبود رهبری آمریکا یا اتحادیه اروپا، ممکن است ترکیه و روسیه دور کردن ارمنستان و آذربایجان را از میدان نبرد و بردنشان بهپای میز مذاکرات بر عهده بگیرند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از شکست مفتضحانه در شورای امنیت سازمان ملل، واشنگتن به دنبال بازگرداندن تحریمها برای تخریب بقایای توافق هستهای است؛ اما آلمان، انگلیس و فرانسه میتوانند این توافق را تا انتخابات آمریکا حفظ کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تداوم سیاست تحریم ایالات متحده و اتحادیه اروپا علیه بلاروس، شکست در مدیریت و یا بحران در نظام سیاسی کشورهای جهان، پیچ و خمهای توافق سوری در بستری از موزاییک از هویتها، امیدهای ترکیه به کشف انرژی در دریای سیاه و تشدید بحران در مدیترانه شرقی از برجستهترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکدههای روسی جلبتوجه میکند.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش روسیه به تقویت حضور نظامی روسیه در شرق اروپا، ضرب الاجل آلمان به روسیه، واکنش دومای روسیه به اظهارات وزیر خارجه آلمان در قضیه ناوالنی، برگزاری تظاهرات ضد دولتی در بلاروس، واکنش فرانسه به برکناری «میشل بارنیه» در مذاکرات برگزیت تاکید نصرالله و هنیه بر تقویت روابط حزب الله و حماس، انتشار جزئیات جدید از مرگ یاسر عرفات در دادگاه لاهه، تشدید تحرکات ترکیه در شمال سوریه از استراتژی ثابت تا شرایط جدید، واکنش ائتلاف فتح به حرفهای جنجال برانگیز مشاور الکاظمی، هشدار اردوغان درخصوص هرگونه ماجراجویی کشورهای غربی در مدیترانه شرقی و ادامه جنبش اعتراضی علیه نتانیاهو از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ماههای شکننده برای سیاست خارجی آمریکا، ماههای حیاتی برای همکاری دفاعی آمریکا-ژاپن، هلند و چگونگی مخفی کردن جنایات جنگیاش در اندونزی، روسیه و قدرت آمریکا در خاورمیانه، ترامپیسم و تغییر سیاست خارجی جمهوریخواهان، ژاپن بعد از استعفای آبه، خطرات مبالغه درباره هوش مصنوعی نظامی ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: «از سال 2001 تا 2004، من تنها مقام عالیرتبه آمریکایی بودم که به بلاروس سفر کرد. آمریکا و اتحادیه اروپا از استبدادگرایی الکساندر لوکاشنکو رضایت نداشتند و سیاست آمریکا مبتنی بر آن بود که هیچ مقامی بالاتر از معاون دستیار وزیر به مینسک سفر نکند. مقامات اتحادیه اروپا و دولتهای عضو اتحادیه نیز محدودیتهایی مشابه را اجرا میکردند. واشنگتن هیچگونه منافع ژئوپلیتیکی در بلاروس نداشت و تجارتش با این کشور در حداقل قرار داشت.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مقاومت پکن و مسکو در برابر خواسته واشنگتن مبنی بر تمدید تحریم تسلیحاتی ایران یعنی رأی منفی به پیشنویس آمریکا در شورای امنیت بیانگر آن است که این کشورها میخواهند به ایران سلاح بفروشند.
امیرعلی ابوالفتح – کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-گفتوگو: استاد امور بینالملل دانشگاه پرینستون آمریکا در گفتوگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی به چرایی بیاثر بودن تلاشهای آمریکا برای فعال کردن مکانیسم ماشه علیه ایران، مواضع اروپا در مورد توان دفاعی کشورمان و آخرین تحولات خلیجفارس پرداخت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوعبخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخبار اعلام شده درباره تفاهم ایران و عمان درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز، بار دیگر ظرفیت سازوکارهای منطقهای برای کاهش تنش و مدیریت امنیت خلیجفارس را به نمایش گذاشته است، هرچند که هنوز این توافق نهایی و اجرایی نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آخرین مورد از اقدامات تحریکآمیز مربوط به اکتشاف نفت و گاز در شرق مدیترانه، ترکیه اخیراً دست به رزمایش دریایی در منطقهای از این دریا زده است که یونان آن منطقه را آبهای سرزمینی خود قلمداد میکند. این اقدام ترکیه در تقابل با کارتل انرژی موسوم به «اتحادیه گاز شرق مدیترانه» است که شامل مصر، اسرائیل، ایتالیا، یونان، قبرس و تشکیلات فلسطین است.
شورای راهبردی آنلاین: سایه سنگین پرونده مسمومیت ناوالنی بر مناسبات آلمان و روسیه، واکنش پکن به لغو ویزای دانشجویان چینی از سوی آمریکا، افشاگری مقام آمریکایی درباره توطئه کاخسفید علیه چین و ایران، برگزاری رزمایش نظامی چین و ایران، حمله به ریاض با موشک ذوالفقار و پهپاد، واکنش گروه های فلسطینی به رد پیش نویس قطعنامه فلسطین در اتحادیه عرب، واکنش حزب الله به تحریم 2 وزیر سابق لبنانی از سوی آمریکا، کاهش شمار نظامیان آلمان درعراق، گفتوگوی تلفنی وزرای دفاع ترکیه و آلمان درباره مدیترانه شرقی، برگزاری سومین مجمع عالی توسعه کمربند و جاده در شهر شیامن و ابراز امیدواری روسیه به ادامه مذاکرات پیمان صلح با ژاپن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ماه گذشته برای دومین بار بعد از آتشبس سال 1994 دور دیگری از درگیریهای مرزی میان ارمنستان و آذربایجان درگرفت. درگیریهای جدید ممکن است تحرکات ژئوپلیتیک خطرناک جدیدی را رقم بزند: درگیریهای مسلحانه شدید در نزدیکی سرمایههای راهبردی حملونقلی، خودنمایی نظامی روسیه و ترکیه و نبود سازوکاری مناسب برای میانجیگری. در نبود رهبری آمریکا یا اتحادیه اروپا، ممکن است ترکیه و روسیه دور کردن ارمنستان و آذربایجان را از میدان نبرد و بردنشان بهپای میز مذاکرات بر عهده بگیرند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از شکست مفتضحانه در شورای امنیت سازمان ملل، واشنگتن به دنبال بازگرداندن تحریمها برای تخریب بقایای توافق هستهای است؛ اما آلمان، انگلیس و فرانسه میتوانند این توافق را تا انتخابات آمریکا حفظ کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تداوم سیاست تحریم ایالات متحده و اتحادیه اروپا علیه بلاروس، شکست در مدیریت و یا بحران در نظام سیاسی کشورهای جهان، پیچ و خمهای توافق سوری در بستری از موزاییک از هویتها، امیدهای ترکیه به کشف انرژی در دریای سیاه و تشدید بحران در مدیترانه شرقی از برجستهترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکدههای روسی جلبتوجه میکند.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش روسیه به تقویت حضور نظامی روسیه در شرق اروپا، ضرب الاجل آلمان به روسیه، واکنش دومای روسیه به اظهارات وزیر خارجه آلمان در قضیه ناوالنی، برگزاری تظاهرات ضد دولتی در بلاروس، واکنش فرانسه به برکناری «میشل بارنیه» در مذاکرات برگزیت تاکید نصرالله و هنیه بر تقویت روابط حزب الله و حماس، انتشار جزئیات جدید از مرگ یاسر عرفات در دادگاه لاهه، تشدید تحرکات ترکیه در شمال سوریه از استراتژی ثابت تا شرایط جدید، واکنش ائتلاف فتح به حرفهای جنجال برانگیز مشاور الکاظمی، هشدار اردوغان درخصوص هرگونه ماجراجویی کشورهای غربی در مدیترانه شرقی و ادامه جنبش اعتراضی علیه نتانیاهو از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ماههای شکننده برای سیاست خارجی آمریکا، ماههای حیاتی برای همکاری دفاعی آمریکا-ژاپن، هلند و چگونگی مخفی کردن جنایات جنگیاش در اندونزی، روسیه و قدرت آمریکا در خاورمیانه، ترامپیسم و تغییر سیاست خارجی جمهوریخواهان، ژاپن بعد از استعفای آبه، خطرات مبالغه درباره هوش مصنوعی نظامی ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: «از سال 2001 تا 2004، من تنها مقام عالیرتبه آمریکایی بودم که به بلاروس سفر کرد. آمریکا و اتحادیه اروپا از استبدادگرایی الکساندر لوکاشنکو رضایت نداشتند و سیاست آمریکا مبتنی بر آن بود که هیچ مقامی بالاتر از معاون دستیار وزیر به مینسک سفر نکند. مقامات اتحادیه اروپا و دولتهای عضو اتحادیه نیز محدودیتهایی مشابه را اجرا میکردند. واشنگتن هیچگونه منافع ژئوپلیتیکی در بلاروس نداشت و تجارتش با این کشور در حداقل قرار داشت.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مقاومت پکن و مسکو در برابر خواسته واشنگتن مبنی بر تمدید تحریم تسلیحاتی ایران یعنی رأی منفی به پیشنویس آمریکا در شورای امنیت بیانگر آن است که این کشورها میخواهند به ایران سلاح بفروشند.
امیرعلی ابوالفتح – کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-گفتوگو: استاد امور بینالملل دانشگاه پرینستون آمریکا در گفتوگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی به چرایی بیاثر بودن تلاشهای آمریکا برای فعال کردن مکانیسم ماشه علیه ایران، مواضع اروپا در مورد توان دفاعی کشورمان و آخرین تحولات خلیجفارس پرداخت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آخرین مورد از اقدامات تحریکآمیز مربوط به اکتشاف نفت و گاز در شرق مدیترانه، ترکیه اخیراً دست به رزمایش دریایی در منطقهای از این دریا زده است که یونان آن منطقه را آبهای سرزمینی خود قلمداد میکند. این اقدام ترکیه در تقابل با کارتل انرژی موسوم به «اتحادیه گاز شرق مدیترانه» است که شامل مصر، اسرائیل، ایتالیا، یونان، قبرس و تشکیلات فلسطین است.
شورای راهبردی آنلاین: سایه سنگین پرونده مسمومیت ناوالنی بر مناسبات آلمان و روسیه، واکنش پکن به لغو ویزای دانشجویان چینی از سوی آمریکا، افشاگری مقام آمریکایی درباره توطئه کاخسفید علیه چین و ایران، برگزاری رزمایش نظامی چین و ایران، حمله به ریاض با موشک ذوالفقار و پهپاد، واکنش گروه های فلسطینی به رد پیش نویس قطعنامه فلسطین در اتحادیه عرب، واکنش حزب الله به تحریم 2 وزیر سابق لبنانی از سوی آمریکا، کاهش شمار نظامیان آلمان درعراق، گفتوگوی تلفنی وزرای دفاع ترکیه و آلمان درباره مدیترانه شرقی، برگزاری سومین مجمع عالی توسعه کمربند و جاده در شهر شیامن و ابراز امیدواری روسیه به ادامه مذاکرات پیمان صلح با ژاپن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ماه گذشته برای دومین بار بعد از آتشبس سال 1994 دور دیگری از درگیریهای مرزی میان ارمنستان و آذربایجان درگرفت. درگیریهای جدید ممکن است تحرکات ژئوپلیتیک خطرناک جدیدی را رقم بزند: درگیریهای مسلحانه شدید در نزدیکی سرمایههای راهبردی حملونقلی، خودنمایی نظامی روسیه و ترکیه و نبود سازوکاری مناسب برای میانجیگری. در نبود رهبری آمریکا یا اتحادیه اروپا، ممکن است ترکیه و روسیه دور کردن ارمنستان و آذربایجان را از میدان نبرد و بردنشان بهپای میز مذاکرات بر عهده بگیرند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از شکست مفتضحانه در شورای امنیت سازمان ملل، واشنگتن به دنبال بازگرداندن تحریمها برای تخریب بقایای توافق هستهای است؛ اما آلمان، انگلیس و فرانسه میتوانند این توافق را تا انتخابات آمریکا حفظ کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تداوم سیاست تحریم ایالات متحده و اتحادیه اروپا علیه بلاروس، شکست در مدیریت و یا بحران در نظام سیاسی کشورهای جهان، پیچ و خمهای توافق سوری در بستری از موزاییک از هویتها، امیدهای ترکیه به کشف انرژی در دریای سیاه و تشدید بحران در مدیترانه شرقی از برجستهترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکدههای روسی جلبتوجه میکند.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش روسیه به تقویت حضور نظامی روسیه در شرق اروپا، ضرب الاجل آلمان به روسیه، واکنش دومای روسیه به اظهارات وزیر خارجه آلمان در قضیه ناوالنی، برگزاری تظاهرات ضد دولتی در بلاروس، واکنش فرانسه به برکناری «میشل بارنیه» در مذاکرات برگزیت تاکید نصرالله و هنیه بر تقویت روابط حزب الله و حماس، انتشار جزئیات جدید از مرگ یاسر عرفات در دادگاه لاهه، تشدید تحرکات ترکیه در شمال سوریه از استراتژی ثابت تا شرایط جدید، واکنش ائتلاف فتح به حرفهای جنجال برانگیز مشاور الکاظمی، هشدار اردوغان درخصوص هرگونه ماجراجویی کشورهای غربی در مدیترانه شرقی و ادامه جنبش اعتراضی علیه نتانیاهو از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ماههای شکننده برای سیاست خارجی آمریکا، ماههای حیاتی برای همکاری دفاعی آمریکا-ژاپن، هلند و چگونگی مخفی کردن جنایات جنگیاش در اندونزی، روسیه و قدرت آمریکا در خاورمیانه، ترامپیسم و تغییر سیاست خارجی جمهوریخواهان، ژاپن بعد از استعفای آبه، خطرات مبالغه درباره هوش مصنوعی نظامی ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: «از سال 2001 تا 2004، من تنها مقام عالیرتبه آمریکایی بودم که به بلاروس سفر کرد. آمریکا و اتحادیه اروپا از استبدادگرایی الکساندر لوکاشنکو رضایت نداشتند و سیاست آمریکا مبتنی بر آن بود که هیچ مقامی بالاتر از معاون دستیار وزیر به مینسک سفر نکند. مقامات اتحادیه اروپا و دولتهای عضو اتحادیه نیز محدودیتهایی مشابه را اجرا میکردند. واشنگتن هیچگونه منافع ژئوپلیتیکی در بلاروس نداشت و تجارتش با این کشور در حداقل قرار داشت.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مقاومت پکن و مسکو در برابر خواسته واشنگتن مبنی بر تمدید تحریم تسلیحاتی ایران یعنی رأی منفی به پیشنویس آمریکا در شورای امنیت بیانگر آن است که این کشورها میخواهند به ایران سلاح بفروشند.
امیرعلی ابوالفتح – کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-گفتوگو: استاد امور بینالملل دانشگاه پرینستون آمریکا در گفتوگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی به چرایی بیاثر بودن تلاشهای آمریکا برای فعال کردن مکانیسم ماشه علیه ایران، مواضع اروپا در مورد توان دفاعی کشورمان و آخرین تحولات خلیجفارس پرداخت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوعبخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخبار اعلام شده درباره تفاهم ایران و عمان درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز، بار دیگر ظرفیت سازوکارهای منطقهای برای کاهش تنش و مدیریت امنیت خلیجفارس را به نمایش گذاشته است، هرچند که هنوز این توافق نهایی و اجرایی نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آخرین مورد از اقدامات تحریکآمیز مربوط به اکتشاف نفت و گاز در شرق مدیترانه، ترکیه اخیراً دست به رزمایش دریایی در منطقهای از این دریا زده است که یونان آن منطقه را آبهای سرزمینی خود قلمداد میکند. این اقدام ترکیه در تقابل با کارتل انرژی موسوم به «اتحادیه گاز شرق مدیترانه» است که شامل مصر، اسرائیل، ایتالیا، یونان، قبرس و تشکیلات فلسطین است.
شورای راهبردی آنلاین: سایه سنگین پرونده مسمومیت ناوالنی بر مناسبات آلمان و روسیه، واکنش پکن به لغو ویزای دانشجویان چینی از سوی آمریکا، افشاگری مقام آمریکایی درباره توطئه کاخسفید علیه چین و ایران، برگزاری رزمایش نظامی چین و ایران، حمله به ریاض با موشک ذوالفقار و پهپاد، واکنش گروه های فلسطینی به رد پیش نویس قطعنامه فلسطین در اتحادیه عرب، واکنش حزب الله به تحریم 2 وزیر سابق لبنانی از سوی آمریکا، کاهش شمار نظامیان آلمان درعراق، گفتوگوی تلفنی وزرای دفاع ترکیه و آلمان درباره مدیترانه شرقی، برگزاری سومین مجمع عالی توسعه کمربند و جاده در شهر شیامن و ابراز امیدواری روسیه به ادامه مذاکرات پیمان صلح با ژاپن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ماه گذشته برای دومین بار بعد از آتشبس سال 1994 دور دیگری از درگیریهای مرزی میان ارمنستان و آذربایجان درگرفت. درگیریهای جدید ممکن است تحرکات ژئوپلیتیک خطرناک جدیدی را رقم بزند: درگیریهای مسلحانه شدید در نزدیکی سرمایههای راهبردی حملونقلی، خودنمایی نظامی روسیه و ترکیه و نبود سازوکاری مناسب برای میانجیگری. در نبود رهبری آمریکا یا اتحادیه اروپا، ممکن است ترکیه و روسیه دور کردن ارمنستان و آذربایجان را از میدان نبرد و بردنشان بهپای میز مذاکرات بر عهده بگیرند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از شکست مفتضحانه در شورای امنیت سازمان ملل، واشنگتن به دنبال بازگرداندن تحریمها برای تخریب بقایای توافق هستهای است؛ اما آلمان، انگلیس و فرانسه میتوانند این توافق را تا انتخابات آمریکا حفظ کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تداوم سیاست تحریم ایالات متحده و اتحادیه اروپا علیه بلاروس، شکست در مدیریت و یا بحران در نظام سیاسی کشورهای جهان، پیچ و خمهای توافق سوری در بستری از موزاییک از هویتها، امیدهای ترکیه به کشف انرژی در دریای سیاه و تشدید بحران در مدیترانه شرقی از برجستهترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکدههای روسی جلبتوجه میکند.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش روسیه به تقویت حضور نظامی روسیه در شرق اروپا، ضرب الاجل آلمان به روسیه، واکنش دومای روسیه به اظهارات وزیر خارجه آلمان در قضیه ناوالنی، برگزاری تظاهرات ضد دولتی در بلاروس، واکنش فرانسه به برکناری «میشل بارنیه» در مذاکرات برگزیت تاکید نصرالله و هنیه بر تقویت روابط حزب الله و حماس، انتشار جزئیات جدید از مرگ یاسر عرفات در دادگاه لاهه، تشدید تحرکات ترکیه در شمال سوریه از استراتژی ثابت تا شرایط جدید، واکنش ائتلاف فتح به حرفهای جنجال برانگیز مشاور الکاظمی، هشدار اردوغان درخصوص هرگونه ماجراجویی کشورهای غربی در مدیترانه شرقی و ادامه جنبش اعتراضی علیه نتانیاهو از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ماههای شکننده برای سیاست خارجی آمریکا، ماههای حیاتی برای همکاری دفاعی آمریکا-ژاپن، هلند و چگونگی مخفی کردن جنایات جنگیاش در اندونزی، روسیه و قدرت آمریکا در خاورمیانه، ترامپیسم و تغییر سیاست خارجی جمهوریخواهان، ژاپن بعد از استعفای آبه، خطرات مبالغه درباره هوش مصنوعی نظامی ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: «از سال 2001 تا 2004، من تنها مقام عالیرتبه آمریکایی بودم که به بلاروس سفر کرد. آمریکا و اتحادیه اروپا از استبدادگرایی الکساندر لوکاشنکو رضایت نداشتند و سیاست آمریکا مبتنی بر آن بود که هیچ مقامی بالاتر از معاون دستیار وزیر به مینسک سفر نکند. مقامات اتحادیه اروپا و دولتهای عضو اتحادیه نیز محدودیتهایی مشابه را اجرا میکردند. واشنگتن هیچگونه منافع ژئوپلیتیکی در بلاروس نداشت و تجارتش با این کشور در حداقل قرار داشت.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مقاومت پکن و مسکو در برابر خواسته واشنگتن مبنی بر تمدید تحریم تسلیحاتی ایران یعنی رأی منفی به پیشنویس آمریکا در شورای امنیت بیانگر آن است که این کشورها میخواهند به ایران سلاح بفروشند.
امیرعلی ابوالفتح – کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-گفتوگو: استاد امور بینالملل دانشگاه پرینستون آمریکا در گفتوگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی به چرایی بیاثر بودن تلاشهای آمریکا برای فعال کردن مکانیسم ماشه علیه ایران، مواضع اروپا در مورد توان دفاعی کشورمان و آخرین تحولات خلیجفارس پرداخت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوعبخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخبار اعلام شده درباره تفاهم ایران و عمان درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز، بار دیگر ظرفیت سازوکارهای منطقهای برای کاهش تنش و مدیریت امنیت خلیجفارس را به نمایش گذاشته است، هرچند که هنوز این توافق نهایی و اجرایی نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آخرین مورد از اقدامات تحریکآمیز مربوط به اکتشاف نفت و گاز در شرق مدیترانه، ترکیه اخیراً دست به رزمایش دریایی در منطقهای از این دریا زده است که یونان آن منطقه را آبهای سرزمینی خود قلمداد میکند. این اقدام ترکیه در تقابل با کارتل انرژی موسوم به «اتحادیه گاز شرق مدیترانه» است که شامل مصر، اسرائیل، ایتالیا، یونان، قبرس و تشکیلات فلسطین است.
شورای راهبردی آنلاین: سایه سنگین پرونده مسمومیت ناوالنی بر مناسبات آلمان و روسیه، واکنش پکن به لغو ویزای دانشجویان چینی از سوی آمریکا، افشاگری مقام آمریکایی درباره توطئه کاخسفید علیه چین و ایران، برگزاری رزمایش نظامی چین و ایران، حمله به ریاض با موشک ذوالفقار و پهپاد، واکنش گروه های فلسطینی به رد پیش نویس قطعنامه فلسطین در اتحادیه عرب، واکنش حزب الله به تحریم 2 وزیر سابق لبنانی از سوی آمریکا، کاهش شمار نظامیان آلمان درعراق، گفتوگوی تلفنی وزرای دفاع ترکیه و آلمان درباره مدیترانه شرقی، برگزاری سومین مجمع عالی توسعه کمربند و جاده در شهر شیامن و ابراز امیدواری روسیه به ادامه مذاکرات پیمان صلح با ژاپن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ماه گذشته برای دومین بار بعد از آتشبس سال 1994 دور دیگری از درگیریهای مرزی میان ارمنستان و آذربایجان درگرفت. درگیریهای جدید ممکن است تحرکات ژئوپلیتیک خطرناک جدیدی را رقم بزند: درگیریهای مسلحانه شدید در نزدیکی سرمایههای راهبردی حملونقلی، خودنمایی نظامی روسیه و ترکیه و نبود سازوکاری مناسب برای میانجیگری. در نبود رهبری آمریکا یا اتحادیه اروپا، ممکن است ترکیه و روسیه دور کردن ارمنستان و آذربایجان را از میدان نبرد و بردنشان بهپای میز مذاکرات بر عهده بگیرند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از شکست مفتضحانه در شورای امنیت سازمان ملل، واشنگتن به دنبال بازگرداندن تحریمها برای تخریب بقایای توافق هستهای است؛ اما آلمان، انگلیس و فرانسه میتوانند این توافق را تا انتخابات آمریکا حفظ کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تداوم سیاست تحریم ایالات متحده و اتحادیه اروپا علیه بلاروس، شکست در مدیریت و یا بحران در نظام سیاسی کشورهای جهان، پیچ و خمهای توافق سوری در بستری از موزاییک از هویتها، امیدهای ترکیه به کشف انرژی در دریای سیاه و تشدید بحران در مدیترانه شرقی از برجستهترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکدههای روسی جلبتوجه میکند.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش روسیه به تقویت حضور نظامی روسیه در شرق اروپا، ضرب الاجل آلمان به روسیه، واکنش دومای روسیه به اظهارات وزیر خارجه آلمان در قضیه ناوالنی، برگزاری تظاهرات ضد دولتی در بلاروس، واکنش فرانسه به برکناری «میشل بارنیه» در مذاکرات برگزیت تاکید نصرالله و هنیه بر تقویت روابط حزب الله و حماس، انتشار جزئیات جدید از مرگ یاسر عرفات در دادگاه لاهه، تشدید تحرکات ترکیه در شمال سوریه از استراتژی ثابت تا شرایط جدید، واکنش ائتلاف فتح به حرفهای جنجال برانگیز مشاور الکاظمی، هشدار اردوغان درخصوص هرگونه ماجراجویی کشورهای غربی در مدیترانه شرقی و ادامه جنبش اعتراضی علیه نتانیاهو از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ماههای شکننده برای سیاست خارجی آمریکا، ماههای حیاتی برای همکاری دفاعی آمریکا-ژاپن، هلند و چگونگی مخفی کردن جنایات جنگیاش در اندونزی، روسیه و قدرت آمریکا در خاورمیانه، ترامپیسم و تغییر سیاست خارجی جمهوریخواهان، ژاپن بعد از استعفای آبه، خطرات مبالغه درباره هوش مصنوعی نظامی ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: «از سال 2001 تا 2004، من تنها مقام عالیرتبه آمریکایی بودم که به بلاروس سفر کرد. آمریکا و اتحادیه اروپا از استبدادگرایی الکساندر لوکاشنکو رضایت نداشتند و سیاست آمریکا مبتنی بر آن بود که هیچ مقامی بالاتر از معاون دستیار وزیر به مینسک سفر نکند. مقامات اتحادیه اروپا و دولتهای عضو اتحادیه نیز محدودیتهایی مشابه را اجرا میکردند. واشنگتن هیچگونه منافع ژئوپلیتیکی در بلاروس نداشت و تجارتش با این کشور در حداقل قرار داشت.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مقاومت پکن و مسکو در برابر خواسته واشنگتن مبنی بر تمدید تحریم تسلیحاتی ایران یعنی رأی منفی به پیشنویس آمریکا در شورای امنیت بیانگر آن است که این کشورها میخواهند به ایران سلاح بفروشند.
امیرعلی ابوالفتح – کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-گفتوگو: استاد امور بینالملل دانشگاه پرینستون آمریکا در گفتوگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی به چرایی بیاثر بودن تلاشهای آمریکا برای فعال کردن مکانیسم ماشه علیه ایران، مواضع اروپا در مورد توان دفاعی کشورمان و آخرین تحولات خلیجفارس پرداخت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوعبخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخبار اعلام شده درباره تفاهم ایران و عمان درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز، بار دیگر ظرفیت سازوکارهای منطقهای برای کاهش تنش و مدیریت امنیت خلیجفارس را به نمایش گذاشته است، هرچند که هنوز این توافق نهایی و اجرایی نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آخرین مورد از اقدامات تحریکآمیز مربوط به اکتشاف نفت و گاز در شرق مدیترانه، ترکیه اخیراً دست به رزمایش دریایی در منطقهای از این دریا زده است که یونان آن منطقه را آبهای سرزمینی خود قلمداد میکند. این اقدام ترکیه در تقابل با کارتل انرژی موسوم به «اتحادیه گاز شرق مدیترانه» است که شامل مصر، اسرائیل، ایتالیا، یونان، قبرس و تشکیلات فلسطین است.
شورای راهبردی آنلاین: سایه سنگین پرونده مسمومیت ناوالنی بر مناسبات آلمان و روسیه، واکنش پکن به لغو ویزای دانشجویان چینی از سوی آمریکا، افشاگری مقام آمریکایی درباره توطئه کاخسفید علیه چین و ایران، برگزاری رزمایش نظامی چین و ایران، حمله به ریاض با موشک ذوالفقار و پهپاد، واکنش گروه های فلسطینی به رد پیش نویس قطعنامه فلسطین در اتحادیه عرب، واکنش حزب الله به تحریم 2 وزیر سابق لبنانی از سوی آمریکا، کاهش شمار نظامیان آلمان درعراق، گفتوگوی تلفنی وزرای دفاع ترکیه و آلمان درباره مدیترانه شرقی، برگزاری سومین مجمع عالی توسعه کمربند و جاده در شهر شیامن و ابراز امیدواری روسیه به ادامه مذاکرات پیمان صلح با ژاپن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ماه گذشته برای دومین بار بعد از آتشبس سال 1994 دور دیگری از درگیریهای مرزی میان ارمنستان و آذربایجان درگرفت. درگیریهای جدید ممکن است تحرکات ژئوپلیتیک خطرناک جدیدی را رقم بزند: درگیریهای مسلحانه شدید در نزدیکی سرمایههای راهبردی حملونقلی، خودنمایی نظامی روسیه و ترکیه و نبود سازوکاری مناسب برای میانجیگری. در نبود رهبری آمریکا یا اتحادیه اروپا، ممکن است ترکیه و روسیه دور کردن ارمنستان و آذربایجان را از میدان نبرد و بردنشان بهپای میز مذاکرات بر عهده بگیرند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از شکست مفتضحانه در شورای امنیت سازمان ملل، واشنگتن به دنبال بازگرداندن تحریمها برای تخریب بقایای توافق هستهای است؛ اما آلمان، انگلیس و فرانسه میتوانند این توافق را تا انتخابات آمریکا حفظ کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تداوم سیاست تحریم ایالات متحده و اتحادیه اروپا علیه بلاروس، شکست در مدیریت و یا بحران در نظام سیاسی کشورهای جهان، پیچ و خمهای توافق سوری در بستری از موزاییک از هویتها، امیدهای ترکیه به کشف انرژی در دریای سیاه و تشدید بحران در مدیترانه شرقی از برجستهترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکدههای روسی جلبتوجه میکند.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش روسیه به تقویت حضور نظامی روسیه در شرق اروپا، ضرب الاجل آلمان به روسیه، واکنش دومای روسیه به اظهارات وزیر خارجه آلمان در قضیه ناوالنی، برگزاری تظاهرات ضد دولتی در بلاروس، واکنش فرانسه به برکناری «میشل بارنیه» در مذاکرات برگزیت تاکید نصرالله و هنیه بر تقویت روابط حزب الله و حماس، انتشار جزئیات جدید از مرگ یاسر عرفات در دادگاه لاهه، تشدید تحرکات ترکیه در شمال سوریه از استراتژی ثابت تا شرایط جدید، واکنش ائتلاف فتح به حرفهای جنجال برانگیز مشاور الکاظمی، هشدار اردوغان درخصوص هرگونه ماجراجویی کشورهای غربی در مدیترانه شرقی و ادامه جنبش اعتراضی علیه نتانیاهو از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ماههای شکننده برای سیاست خارجی آمریکا، ماههای حیاتی برای همکاری دفاعی آمریکا-ژاپن، هلند و چگونگی مخفی کردن جنایات جنگیاش در اندونزی، روسیه و قدرت آمریکا در خاورمیانه، ترامپیسم و تغییر سیاست خارجی جمهوریخواهان، ژاپن بعد از استعفای آبه، خطرات مبالغه درباره هوش مصنوعی نظامی ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: «از سال 2001 تا 2004، من تنها مقام عالیرتبه آمریکایی بودم که به بلاروس سفر کرد. آمریکا و اتحادیه اروپا از استبدادگرایی الکساندر لوکاشنکو رضایت نداشتند و سیاست آمریکا مبتنی بر آن بود که هیچ مقامی بالاتر از معاون دستیار وزیر به مینسک سفر نکند. مقامات اتحادیه اروپا و دولتهای عضو اتحادیه نیز محدودیتهایی مشابه را اجرا میکردند. واشنگتن هیچگونه منافع ژئوپلیتیکی در بلاروس نداشت و تجارتش با این کشور در حداقل قرار داشت.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مقاومت پکن و مسکو در برابر خواسته واشنگتن مبنی بر تمدید تحریم تسلیحاتی ایران یعنی رأی منفی به پیشنویس آمریکا در شورای امنیت بیانگر آن است که این کشورها میخواهند به ایران سلاح بفروشند.
امیرعلی ابوالفتح – کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-گفتوگو: استاد امور بینالملل دانشگاه پرینستون آمریکا در گفتوگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی به چرایی بیاثر بودن تلاشهای آمریکا برای فعال کردن مکانیسم ماشه علیه ایران، مواضع اروپا در مورد توان دفاعی کشورمان و آخرین تحولات خلیجفارس پرداخت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوعبخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخبار اعلام شده درباره تفاهم ایران و عمان درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز، بار دیگر ظرفیت سازوکارهای منطقهای برای کاهش تنش و مدیریت امنیت خلیجفارس را به نمایش گذاشته است، هرچند که هنوز این توافق نهایی و اجرایی نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آخرین مورد از اقدامات تحریکآمیز مربوط به اکتشاف نفت و گاز در شرق مدیترانه، ترکیه اخیراً دست به رزمایش دریایی در منطقهای از این دریا زده است که یونان آن منطقه را آبهای سرزمینی خود قلمداد میکند. این اقدام ترکیه در تقابل با کارتل انرژی موسوم به «اتحادیه گاز شرق مدیترانه» است که شامل مصر، اسرائیل، ایتالیا، یونان، قبرس و تشکیلات فلسطین است.
شورای راهبردی آنلاین: سایه سنگین پرونده مسمومیت ناوالنی بر مناسبات آلمان و روسیه، واکنش پکن به لغو ویزای دانشجویان چینی از سوی آمریکا، افشاگری مقام آمریکایی درباره توطئه کاخسفید علیه چین و ایران، برگزاری رزمایش نظامی چین و ایران، حمله به ریاض با موشک ذوالفقار و پهپاد، واکنش گروه های فلسطینی به رد پیش نویس قطعنامه فلسطین در اتحادیه عرب، واکنش حزب الله به تحریم 2 وزیر سابق لبنانی از سوی آمریکا، کاهش شمار نظامیان آلمان درعراق، گفتوگوی تلفنی وزرای دفاع ترکیه و آلمان درباره مدیترانه شرقی، برگزاری سومین مجمع عالی توسعه کمربند و جاده در شهر شیامن و ابراز امیدواری روسیه به ادامه مذاکرات پیمان صلح با ژاپن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ماه گذشته برای دومین بار بعد از آتشبس سال 1994 دور دیگری از درگیریهای مرزی میان ارمنستان و آذربایجان درگرفت. درگیریهای جدید ممکن است تحرکات ژئوپلیتیک خطرناک جدیدی را رقم بزند: درگیریهای مسلحانه شدید در نزدیکی سرمایههای راهبردی حملونقلی، خودنمایی نظامی روسیه و ترکیه و نبود سازوکاری مناسب برای میانجیگری. در نبود رهبری آمریکا یا اتحادیه اروپا، ممکن است ترکیه و روسیه دور کردن ارمنستان و آذربایجان را از میدان نبرد و بردنشان بهپای میز مذاکرات بر عهده بگیرند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از شکست مفتضحانه در شورای امنیت سازمان ملل، واشنگتن به دنبال بازگرداندن تحریمها برای تخریب بقایای توافق هستهای است؛ اما آلمان، انگلیس و فرانسه میتوانند این توافق را تا انتخابات آمریکا حفظ کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تداوم سیاست تحریم ایالات متحده و اتحادیه اروپا علیه بلاروس، شکست در مدیریت و یا بحران در نظام سیاسی کشورهای جهان، پیچ و خمهای توافق سوری در بستری از موزاییک از هویتها، امیدهای ترکیه به کشف انرژی در دریای سیاه و تشدید بحران در مدیترانه شرقی از برجستهترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکدههای روسی جلبتوجه میکند.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش روسیه به تقویت حضور نظامی روسیه در شرق اروپا، ضرب الاجل آلمان به روسیه، واکنش دومای روسیه به اظهارات وزیر خارجه آلمان در قضیه ناوالنی، برگزاری تظاهرات ضد دولتی در بلاروس، واکنش فرانسه به برکناری «میشل بارنیه» در مذاکرات برگزیت تاکید نصرالله و هنیه بر تقویت روابط حزب الله و حماس، انتشار جزئیات جدید از مرگ یاسر عرفات در دادگاه لاهه، تشدید تحرکات ترکیه در شمال سوریه از استراتژی ثابت تا شرایط جدید، واکنش ائتلاف فتح به حرفهای جنجال برانگیز مشاور الکاظمی، هشدار اردوغان درخصوص هرگونه ماجراجویی کشورهای غربی در مدیترانه شرقی و ادامه جنبش اعتراضی علیه نتانیاهو از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ماههای شکننده برای سیاست خارجی آمریکا، ماههای حیاتی برای همکاری دفاعی آمریکا-ژاپن، هلند و چگونگی مخفی کردن جنایات جنگیاش در اندونزی، روسیه و قدرت آمریکا در خاورمیانه، ترامپیسم و تغییر سیاست خارجی جمهوریخواهان، ژاپن بعد از استعفای آبه، خطرات مبالغه درباره هوش مصنوعی نظامی ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: «از سال 2001 تا 2004، من تنها مقام عالیرتبه آمریکایی بودم که به بلاروس سفر کرد. آمریکا و اتحادیه اروپا از استبدادگرایی الکساندر لوکاشنکو رضایت نداشتند و سیاست آمریکا مبتنی بر آن بود که هیچ مقامی بالاتر از معاون دستیار وزیر به مینسک سفر نکند. مقامات اتحادیه اروپا و دولتهای عضو اتحادیه نیز محدودیتهایی مشابه را اجرا میکردند. واشنگتن هیچگونه منافع ژئوپلیتیکی در بلاروس نداشت و تجارتش با این کشور در حداقل قرار داشت.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: مقاومت پکن و مسکو در برابر خواسته واشنگتن مبنی بر تمدید تحریم تسلیحاتی ایران یعنی رأی منفی به پیشنویس آمریکا در شورای امنیت بیانگر آن است که این کشورها میخواهند به ایران سلاح بفروشند.
امیرعلی ابوالفتح – کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین-گفتوگو: استاد امور بینالملل دانشگاه پرینستون آمریکا در گفتوگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی به چرایی بیاثر بودن تلاشهای آمریکا برای فعال کردن مکانیسم ماشه علیه ایران، مواضع اروپا در مورد توان دفاعی کشورمان و آخرین تحولات خلیجفارس پرداخت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوعبخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخبار اعلام شده درباره تفاهم ایران و عمان درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز، بار دیگر ظرفیت سازوکارهای منطقهای برای کاهش تنش و مدیریت امنیت خلیجفارس را به نمایش گذاشته است، هرچند که هنوز این توافق نهایی و اجرایی نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»