نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین: تاکید بایدن و ترودو بر تقابل با چین، تمرکز پنتاگون بر دفاع موشکی دربرابرکره شمالی به جای چین، روسیه و ایران، مشکلات بیشتر در پروژه “نورد استریم ۲” براثر تهدیدهای آمریکا،گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره ذخیره اورانیوم غنیشده ایران، بیانیه تروئیکای اروپا درباره محدودیت بازرسی از تاسیسات هسته ای ایران، واکنش مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به کاهش تعهدات ایران، واکنش مسکو به تعلیق پروتکل الحاقی برجام، افشای تماسهای مکرر ریاض و تلآویو درباره بایدن، اظهارت نتانیاهو در مورد بازگشت ایران و آمریکا بر سر میز مذاکره، واکنش ونزوئلا به تحریمهای اروپا، واکنش آمریکا به تصمیم مصر مبنی بر خرید جنگندههای سوخو 35، استقرار بمبافکنهای استراتژیک آمریکا برای نخستین بار در نروژ ، مخالفت بغداد با بحث پیرامون افزایش نیروهای ناتو در عراق، محکومیت کودتای میانمار از سوی وزیران خارجه «گروه ۷» و ورود کاوشگر مریخ چین به مدار این سیاره از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با توجه به هماهنگی اروپا با کابینه جو بایدن احتمالا غرب، شامل اروپا و آمریکا بهطور کلی سیاست همسو و مشترکی را در قبال ونزوئلا دنبال خواهند کرد.
دکتر هادی اعلمیفریمان – کارشناس مسائل آمریکای لاتین
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به مواضع برخی کشورها در خصوص ضرورت همکاری کشورهای تحریم شده از سوی آمریکا گفت: آثار گسترده وضع تحریمهای آمریکا علیه کشورها بهویژه در دوران همهگیری کرونا باعث شده جنبشی بینالمللی در زمینه انتقاد از تحریمها شکل بگیرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه مطالعات آمریکای دانشگاه تهران تصمیمات سیاست خارجی دولت ترامپ را سردرگم و غیرقابلپیشبینی خواند و گفت: مهمترین میراث دولت چهارساله ترامپ، برای هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه پذیرش این حقیقت ناخوشایند است که ایالاتمتحده دیگر نمیتواند سیاست برتری جهانی خود را در کنار ثبات اقتصادی داخلی حفظ کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی بلومبرگ گزارشی از پایان دوره رشد چشمگیر تولید نفت شیل ایالاتمتحده داده است؛ البته کاهش تولید نفت شیل، رخداد جدیدی نیست و در چند ماه گذشته آغاز شده است، اما کاهش اخیر به حدی زیاد است که برخی از تحلیلگران حتی برای سال 2023 نیز چشماندازی از رشد تولید نفت شیل را متصور نیستند.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد
شورای راهبردی آنلاین: پیروزی ائتلاف سیاسی مادورو در انتخابات پارلمانی ونزوئلا، حمایت مادورو از ایده گفتوگوی سیاسی گسترده با حضور مخالفان، گسترش اعتراضات در مولداوی، برگزاری انتخابات پارلمانی در رومانی، موافقت پنتاگون با همکاری با تیم انتقال قدرت بایدن، پایان با شکوه ترامپ در روز تحلیف جو بایدن، مجهز شدن رزمناوهای ژاپن به سامانههای جدید «ایجیس» ، مخالفت ابوظبی با آشتی با قطر، ارسال کمکهای لجستیک آمریکا برای شبه نظامیان جداییطلب سوریه، تاسیس مرکز نظارت مشترک ترکیه وروسیه در قرهباغ، عزیمت دومین کشتی حفاری ترکیه به دریای سیاه، تلاش وزرای خارجه اتحادیه اروپا برای وضع تحریم علیه ترکیه، احتمال خرید جنگنده روسی به جای اف 35 از سوی امارات و ناکامی لندن و بروکسل در توافق تجاری پسا برگزیت از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به تحریمهای متقابل روسیه و اتحادیه اروپا، گفت: علاوه بر مسئله کریمه، اقدامات جاسوسی و ضد جاسوسی هم باعث شده اروپا نتواند به روسیه نزدیک شود، بااینکه روسیه تلاش میکرد روابطش با اروپا را نزدیک کند اما موفق نبود و همچنان این مناسبات دچار چالشهای جدی است.
شورای راهبردی آنلاین: توافق دولت افغانستان و طالبان در مورد ادامه مذاکرات صلح، واکنش کابل به توافق قطر، واکنش دبیرکل ناتو به مذاکرات صلح افغانستان ، تاکید آمریکا برحفظ پایگاههای نظامی خود در افغانستان، حمایت گانتس از انحلال پارلمان رژیم صهیونیستی، تصویب5 قطعنامه علیه رژیم صهیونیستی در سازمان ملل، اهداف ترکیه از ایجاد مرکز نظارت مشترک با روسیه در قرهباغ، تصویب لایحه چینی در مجلس نمایندگان آمریکا، انتشار اخباری مبنی برتوافق عربستان و قطر، به رسمیت شناختن مادورو درسازمان ملل، تحویل پیشرفتهترین کشتی جنگی ساخت آلمان به اسرائیل، برگزاری دومین کنفرانس کمک به لبنان درپاریس، محکومیت رهبران جریان مخالف چین در هنگ کنگ و رکوردشکنی کرونا در آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه مطالعات آمریکای لاتین دانشگاه تهران با بیان اینکه شرایط کنونی حاکم در آمریکای لاتین نشان میدهد که امکان تقویت جریان چپگرایی در این منطقه در حال حاضر فراهم شده است، گفت: این امکان نه صرفاً به خاطر شرایط داخلی آنها است، بلکه به این دلیل است که ایالاتمتحده نوعی زوال در دوران ابرقدرتیاش را طی میکند.
شورای راهبردی آنلاین: نگرانی اروپا از جابجایی قدرت اقتصادی بر اثر کرونا، هشدار درباره سونامی ورشکستگی و فقر در بریتانیا، احتمال برگزیت بدون توافق تجاری، تلاش السیسی برای میزبانی نشست صلح اسرائیل-فلسطین باحضور نتانیاهو و عباس، پاریس میزبان کنفرانس جدید درباره لبنان، توافق 350 میلیون دلاری ارائه خدمات امنیتی واشنگتن به ریاض، تهدید ترامپ در وتوی لایحه بودجه نظامی آمریکا، برگزاری جلسه شورای امنیت درباره برجام قبل از «کریسمس»، تاکید جوزف بورل بر حفظ برجام، تاکید ترکیه بر مذاکره بدون شرط با یونان ، انجام رزمایش نظامی روسیه در جزایر مورد ادعای ژاپن، بحران در دولت ائتلافی اسرائیل، امضای ۳ یادداشت تفاهم بین رژیم صهیونیستی و بحرین، اظهارات مادورو درباره انتخابات پارلمانی ونزوئلا و فرود موفق کاوشگر چینی در سطح پنهان ماه از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین: تاکید بایدن و ترودو بر تقابل با چین، تمرکز پنتاگون بر دفاع موشکی دربرابرکره شمالی به جای چین، روسیه و ایران، مشکلات بیشتر در پروژه “نورد استریم ۲” براثر تهدیدهای آمریکا،گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره ذخیره اورانیوم غنیشده ایران، بیانیه تروئیکای اروپا درباره محدودیت بازرسی از تاسیسات هسته ای ایران، واکنش مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به کاهش تعهدات ایران، واکنش مسکو به تعلیق پروتکل الحاقی برجام، افشای تماسهای مکرر ریاض و تلآویو درباره بایدن، اظهارت نتانیاهو در مورد بازگشت ایران و آمریکا بر سر میز مذاکره، واکنش ونزوئلا به تحریمهای اروپا، واکنش آمریکا به تصمیم مصر مبنی بر خرید جنگندههای سوخو 35، استقرار بمبافکنهای استراتژیک آمریکا برای نخستین بار در نروژ ، مخالفت بغداد با بحث پیرامون افزایش نیروهای ناتو در عراق، محکومیت کودتای میانمار از سوی وزیران خارجه «گروه ۷» و ورود کاوشگر مریخ چین به مدار این سیاره از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با توجه به هماهنگی اروپا با کابینه جو بایدن احتمالا غرب، شامل اروپا و آمریکا بهطور کلی سیاست همسو و مشترکی را در قبال ونزوئلا دنبال خواهند کرد.
دکتر هادی اعلمیفریمان – کارشناس مسائل آمریکای لاتین
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به مواضع برخی کشورها در خصوص ضرورت همکاری کشورهای تحریم شده از سوی آمریکا گفت: آثار گسترده وضع تحریمهای آمریکا علیه کشورها بهویژه در دوران همهگیری کرونا باعث شده جنبشی بینالمللی در زمینه انتقاد از تحریمها شکل بگیرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه مطالعات آمریکای دانشگاه تهران تصمیمات سیاست خارجی دولت ترامپ را سردرگم و غیرقابلپیشبینی خواند و گفت: مهمترین میراث دولت چهارساله ترامپ، برای هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه پذیرش این حقیقت ناخوشایند است که ایالاتمتحده دیگر نمیتواند سیاست برتری جهانی خود را در کنار ثبات اقتصادی داخلی حفظ کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی بلومبرگ گزارشی از پایان دوره رشد چشمگیر تولید نفت شیل ایالاتمتحده داده است؛ البته کاهش تولید نفت شیل، رخداد جدیدی نیست و در چند ماه گذشته آغاز شده است، اما کاهش اخیر به حدی زیاد است که برخی از تحلیلگران حتی برای سال 2023 نیز چشماندازی از رشد تولید نفت شیل را متصور نیستند.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد
شورای راهبردی آنلاین: پیروزی ائتلاف سیاسی مادورو در انتخابات پارلمانی ونزوئلا، حمایت مادورو از ایده گفتوگوی سیاسی گسترده با حضور مخالفان، گسترش اعتراضات در مولداوی، برگزاری انتخابات پارلمانی در رومانی، موافقت پنتاگون با همکاری با تیم انتقال قدرت بایدن، پایان با شکوه ترامپ در روز تحلیف جو بایدن، مجهز شدن رزمناوهای ژاپن به سامانههای جدید «ایجیس» ، مخالفت ابوظبی با آشتی با قطر، ارسال کمکهای لجستیک آمریکا برای شبه نظامیان جداییطلب سوریه، تاسیس مرکز نظارت مشترک ترکیه وروسیه در قرهباغ، عزیمت دومین کشتی حفاری ترکیه به دریای سیاه، تلاش وزرای خارجه اتحادیه اروپا برای وضع تحریم علیه ترکیه، احتمال خرید جنگنده روسی به جای اف 35 از سوی امارات و ناکامی لندن و بروکسل در توافق تجاری پسا برگزیت از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به تحریمهای متقابل روسیه و اتحادیه اروپا، گفت: علاوه بر مسئله کریمه، اقدامات جاسوسی و ضد جاسوسی هم باعث شده اروپا نتواند به روسیه نزدیک شود، بااینکه روسیه تلاش میکرد روابطش با اروپا را نزدیک کند اما موفق نبود و همچنان این مناسبات دچار چالشهای جدی است.
شورای راهبردی آنلاین: توافق دولت افغانستان و طالبان در مورد ادامه مذاکرات صلح، واکنش کابل به توافق قطر، واکنش دبیرکل ناتو به مذاکرات صلح افغانستان ، تاکید آمریکا برحفظ پایگاههای نظامی خود در افغانستان، حمایت گانتس از انحلال پارلمان رژیم صهیونیستی، تصویب5 قطعنامه علیه رژیم صهیونیستی در سازمان ملل، اهداف ترکیه از ایجاد مرکز نظارت مشترک با روسیه در قرهباغ، تصویب لایحه چینی در مجلس نمایندگان آمریکا، انتشار اخباری مبنی برتوافق عربستان و قطر، به رسمیت شناختن مادورو درسازمان ملل، تحویل پیشرفتهترین کشتی جنگی ساخت آلمان به اسرائیل، برگزاری دومین کنفرانس کمک به لبنان درپاریس، محکومیت رهبران جریان مخالف چین در هنگ کنگ و رکوردشکنی کرونا در آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه مطالعات آمریکای لاتین دانشگاه تهران با بیان اینکه شرایط کنونی حاکم در آمریکای لاتین نشان میدهد که امکان تقویت جریان چپگرایی در این منطقه در حال حاضر فراهم شده است، گفت: این امکان نه صرفاً به خاطر شرایط داخلی آنها است، بلکه به این دلیل است که ایالاتمتحده نوعی زوال در دوران ابرقدرتیاش را طی میکند.
شورای راهبردی آنلاین: نگرانی اروپا از جابجایی قدرت اقتصادی بر اثر کرونا، هشدار درباره سونامی ورشکستگی و فقر در بریتانیا، احتمال برگزیت بدون توافق تجاری، تلاش السیسی برای میزبانی نشست صلح اسرائیل-فلسطین باحضور نتانیاهو و عباس، پاریس میزبان کنفرانس جدید درباره لبنان، توافق 350 میلیون دلاری ارائه خدمات امنیتی واشنگتن به ریاض، تهدید ترامپ در وتوی لایحه بودجه نظامی آمریکا، برگزاری جلسه شورای امنیت درباره برجام قبل از «کریسمس»، تاکید جوزف بورل بر حفظ برجام، تاکید ترکیه بر مذاکره بدون شرط با یونان ، انجام رزمایش نظامی روسیه در جزایر مورد ادعای ژاپن، بحران در دولت ائتلافی اسرائیل، امضای ۳ یادداشت تفاهم بین رژیم صهیونیستی و بحرین، اظهارات مادورو درباره انتخابات پارلمانی ونزوئلا و فرود موفق کاوشگر چینی در سطح پنهان ماه از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: تاکید بایدن و ترودو بر تقابل با چین، تمرکز پنتاگون بر دفاع موشکی دربرابرکره شمالی به جای چین، روسیه و ایران، مشکلات بیشتر در پروژه “نورد استریم ۲” براثر تهدیدهای آمریکا،گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره ذخیره اورانیوم غنیشده ایران، بیانیه تروئیکای اروپا درباره محدودیت بازرسی از تاسیسات هسته ای ایران، واکنش مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به کاهش تعهدات ایران، واکنش مسکو به تعلیق پروتکل الحاقی برجام، افشای تماسهای مکرر ریاض و تلآویو درباره بایدن، اظهارت نتانیاهو در مورد بازگشت ایران و آمریکا بر سر میز مذاکره، واکنش ونزوئلا به تحریمهای اروپا، واکنش آمریکا به تصمیم مصر مبنی بر خرید جنگندههای سوخو 35، استقرار بمبافکنهای استراتژیک آمریکا برای نخستین بار در نروژ ، مخالفت بغداد با بحث پیرامون افزایش نیروهای ناتو در عراق، محکومیت کودتای میانمار از سوی وزیران خارجه «گروه ۷» و ورود کاوشگر مریخ چین به مدار این سیاره از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با توجه به هماهنگی اروپا با کابینه جو بایدن احتمالا غرب، شامل اروپا و آمریکا بهطور کلی سیاست همسو و مشترکی را در قبال ونزوئلا دنبال خواهند کرد.
دکتر هادی اعلمیفریمان – کارشناس مسائل آمریکای لاتین
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به مواضع برخی کشورها در خصوص ضرورت همکاری کشورهای تحریم شده از سوی آمریکا گفت: آثار گسترده وضع تحریمهای آمریکا علیه کشورها بهویژه در دوران همهگیری کرونا باعث شده جنبشی بینالمللی در زمینه انتقاد از تحریمها شکل بگیرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه مطالعات آمریکای دانشگاه تهران تصمیمات سیاست خارجی دولت ترامپ را سردرگم و غیرقابلپیشبینی خواند و گفت: مهمترین میراث دولت چهارساله ترامپ، برای هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه پذیرش این حقیقت ناخوشایند است که ایالاتمتحده دیگر نمیتواند سیاست برتری جهانی خود را در کنار ثبات اقتصادی داخلی حفظ کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی بلومبرگ گزارشی از پایان دوره رشد چشمگیر تولید نفت شیل ایالاتمتحده داده است؛ البته کاهش تولید نفت شیل، رخداد جدیدی نیست و در چند ماه گذشته آغاز شده است، اما کاهش اخیر به حدی زیاد است که برخی از تحلیلگران حتی برای سال 2023 نیز چشماندازی از رشد تولید نفت شیل را متصور نیستند.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد
شورای راهبردی آنلاین: پیروزی ائتلاف سیاسی مادورو در انتخابات پارلمانی ونزوئلا، حمایت مادورو از ایده گفتوگوی سیاسی گسترده با حضور مخالفان، گسترش اعتراضات در مولداوی، برگزاری انتخابات پارلمانی در رومانی، موافقت پنتاگون با همکاری با تیم انتقال قدرت بایدن، پایان با شکوه ترامپ در روز تحلیف جو بایدن، مجهز شدن رزمناوهای ژاپن به سامانههای جدید «ایجیس» ، مخالفت ابوظبی با آشتی با قطر، ارسال کمکهای لجستیک آمریکا برای شبه نظامیان جداییطلب سوریه، تاسیس مرکز نظارت مشترک ترکیه وروسیه در قرهباغ، عزیمت دومین کشتی حفاری ترکیه به دریای سیاه، تلاش وزرای خارجه اتحادیه اروپا برای وضع تحریم علیه ترکیه، احتمال خرید جنگنده روسی به جای اف 35 از سوی امارات و ناکامی لندن و بروکسل در توافق تجاری پسا برگزیت از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به تحریمهای متقابل روسیه و اتحادیه اروپا، گفت: علاوه بر مسئله کریمه، اقدامات جاسوسی و ضد جاسوسی هم باعث شده اروپا نتواند به روسیه نزدیک شود، بااینکه روسیه تلاش میکرد روابطش با اروپا را نزدیک کند اما موفق نبود و همچنان این مناسبات دچار چالشهای جدی است.
شورای راهبردی آنلاین: توافق دولت افغانستان و طالبان در مورد ادامه مذاکرات صلح، واکنش کابل به توافق قطر، واکنش دبیرکل ناتو به مذاکرات صلح افغانستان ، تاکید آمریکا برحفظ پایگاههای نظامی خود در افغانستان، حمایت گانتس از انحلال پارلمان رژیم صهیونیستی، تصویب5 قطعنامه علیه رژیم صهیونیستی در سازمان ملل، اهداف ترکیه از ایجاد مرکز نظارت مشترک با روسیه در قرهباغ، تصویب لایحه چینی در مجلس نمایندگان آمریکا، انتشار اخباری مبنی برتوافق عربستان و قطر، به رسمیت شناختن مادورو درسازمان ملل، تحویل پیشرفتهترین کشتی جنگی ساخت آلمان به اسرائیل، برگزاری دومین کنفرانس کمک به لبنان درپاریس، محکومیت رهبران جریان مخالف چین در هنگ کنگ و رکوردشکنی کرونا در آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه مطالعات آمریکای لاتین دانشگاه تهران با بیان اینکه شرایط کنونی حاکم در آمریکای لاتین نشان میدهد که امکان تقویت جریان چپگرایی در این منطقه در حال حاضر فراهم شده است، گفت: این امکان نه صرفاً به خاطر شرایط داخلی آنها است، بلکه به این دلیل است که ایالاتمتحده نوعی زوال در دوران ابرقدرتیاش را طی میکند.
شورای راهبردی آنلاین: نگرانی اروپا از جابجایی قدرت اقتصادی بر اثر کرونا، هشدار درباره سونامی ورشکستگی و فقر در بریتانیا، احتمال برگزیت بدون توافق تجاری، تلاش السیسی برای میزبانی نشست صلح اسرائیل-فلسطین باحضور نتانیاهو و عباس، پاریس میزبان کنفرانس جدید درباره لبنان، توافق 350 میلیون دلاری ارائه خدمات امنیتی واشنگتن به ریاض، تهدید ترامپ در وتوی لایحه بودجه نظامی آمریکا، برگزاری جلسه شورای امنیت درباره برجام قبل از «کریسمس»، تاکید جوزف بورل بر حفظ برجام، تاکید ترکیه بر مذاکره بدون شرط با یونان ، انجام رزمایش نظامی روسیه در جزایر مورد ادعای ژاپن، بحران در دولت ائتلافی اسرائیل، امضای ۳ یادداشت تفاهم بین رژیم صهیونیستی و بحرین، اظهارات مادورو درباره انتخابات پارلمانی ونزوئلا و فرود موفق کاوشگر چینی در سطح پنهان ماه از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین: تاکید بایدن و ترودو بر تقابل با چین، تمرکز پنتاگون بر دفاع موشکی دربرابرکره شمالی به جای چین، روسیه و ایران، مشکلات بیشتر در پروژه “نورد استریم ۲” براثر تهدیدهای آمریکا،گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره ذخیره اورانیوم غنیشده ایران، بیانیه تروئیکای اروپا درباره محدودیت بازرسی از تاسیسات هسته ای ایران، واکنش مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به کاهش تعهدات ایران، واکنش مسکو به تعلیق پروتکل الحاقی برجام، افشای تماسهای مکرر ریاض و تلآویو درباره بایدن، اظهارت نتانیاهو در مورد بازگشت ایران و آمریکا بر سر میز مذاکره، واکنش ونزوئلا به تحریمهای اروپا، واکنش آمریکا به تصمیم مصر مبنی بر خرید جنگندههای سوخو 35، استقرار بمبافکنهای استراتژیک آمریکا برای نخستین بار در نروژ ، مخالفت بغداد با بحث پیرامون افزایش نیروهای ناتو در عراق، محکومیت کودتای میانمار از سوی وزیران خارجه «گروه ۷» و ورود کاوشگر مریخ چین به مدار این سیاره از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با توجه به هماهنگی اروپا با کابینه جو بایدن احتمالا غرب، شامل اروپا و آمریکا بهطور کلی سیاست همسو و مشترکی را در قبال ونزوئلا دنبال خواهند کرد.
دکتر هادی اعلمیفریمان – کارشناس مسائل آمریکای لاتین
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به مواضع برخی کشورها در خصوص ضرورت همکاری کشورهای تحریم شده از سوی آمریکا گفت: آثار گسترده وضع تحریمهای آمریکا علیه کشورها بهویژه در دوران همهگیری کرونا باعث شده جنبشی بینالمللی در زمینه انتقاد از تحریمها شکل بگیرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه مطالعات آمریکای دانشگاه تهران تصمیمات سیاست خارجی دولت ترامپ را سردرگم و غیرقابلپیشبینی خواند و گفت: مهمترین میراث دولت چهارساله ترامپ، برای هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه پذیرش این حقیقت ناخوشایند است که ایالاتمتحده دیگر نمیتواند سیاست برتری جهانی خود را در کنار ثبات اقتصادی داخلی حفظ کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی بلومبرگ گزارشی از پایان دوره رشد چشمگیر تولید نفت شیل ایالاتمتحده داده است؛ البته کاهش تولید نفت شیل، رخداد جدیدی نیست و در چند ماه گذشته آغاز شده است، اما کاهش اخیر به حدی زیاد است که برخی از تحلیلگران حتی برای سال 2023 نیز چشماندازی از رشد تولید نفت شیل را متصور نیستند.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد
شورای راهبردی آنلاین: پیروزی ائتلاف سیاسی مادورو در انتخابات پارلمانی ونزوئلا، حمایت مادورو از ایده گفتوگوی سیاسی گسترده با حضور مخالفان، گسترش اعتراضات در مولداوی، برگزاری انتخابات پارلمانی در رومانی، موافقت پنتاگون با همکاری با تیم انتقال قدرت بایدن، پایان با شکوه ترامپ در روز تحلیف جو بایدن، مجهز شدن رزمناوهای ژاپن به سامانههای جدید «ایجیس» ، مخالفت ابوظبی با آشتی با قطر، ارسال کمکهای لجستیک آمریکا برای شبه نظامیان جداییطلب سوریه، تاسیس مرکز نظارت مشترک ترکیه وروسیه در قرهباغ، عزیمت دومین کشتی حفاری ترکیه به دریای سیاه، تلاش وزرای خارجه اتحادیه اروپا برای وضع تحریم علیه ترکیه، احتمال خرید جنگنده روسی به جای اف 35 از سوی امارات و ناکامی لندن و بروکسل در توافق تجاری پسا برگزیت از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به تحریمهای متقابل روسیه و اتحادیه اروپا، گفت: علاوه بر مسئله کریمه، اقدامات جاسوسی و ضد جاسوسی هم باعث شده اروپا نتواند به روسیه نزدیک شود، بااینکه روسیه تلاش میکرد روابطش با اروپا را نزدیک کند اما موفق نبود و همچنان این مناسبات دچار چالشهای جدی است.
شورای راهبردی آنلاین: توافق دولت افغانستان و طالبان در مورد ادامه مذاکرات صلح، واکنش کابل به توافق قطر، واکنش دبیرکل ناتو به مذاکرات صلح افغانستان ، تاکید آمریکا برحفظ پایگاههای نظامی خود در افغانستان، حمایت گانتس از انحلال پارلمان رژیم صهیونیستی، تصویب5 قطعنامه علیه رژیم صهیونیستی در سازمان ملل، اهداف ترکیه از ایجاد مرکز نظارت مشترک با روسیه در قرهباغ، تصویب لایحه چینی در مجلس نمایندگان آمریکا، انتشار اخباری مبنی برتوافق عربستان و قطر، به رسمیت شناختن مادورو درسازمان ملل، تحویل پیشرفتهترین کشتی جنگی ساخت آلمان به اسرائیل، برگزاری دومین کنفرانس کمک به لبنان درپاریس، محکومیت رهبران جریان مخالف چین در هنگ کنگ و رکوردشکنی کرونا در آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه مطالعات آمریکای لاتین دانشگاه تهران با بیان اینکه شرایط کنونی حاکم در آمریکای لاتین نشان میدهد که امکان تقویت جریان چپگرایی در این منطقه در حال حاضر فراهم شده است، گفت: این امکان نه صرفاً به خاطر شرایط داخلی آنها است، بلکه به این دلیل است که ایالاتمتحده نوعی زوال در دوران ابرقدرتیاش را طی میکند.
شورای راهبردی آنلاین: نگرانی اروپا از جابجایی قدرت اقتصادی بر اثر کرونا، هشدار درباره سونامی ورشکستگی و فقر در بریتانیا، احتمال برگزیت بدون توافق تجاری، تلاش السیسی برای میزبانی نشست صلح اسرائیل-فلسطین باحضور نتانیاهو و عباس، پاریس میزبان کنفرانس جدید درباره لبنان، توافق 350 میلیون دلاری ارائه خدمات امنیتی واشنگتن به ریاض، تهدید ترامپ در وتوی لایحه بودجه نظامی آمریکا، برگزاری جلسه شورای امنیت درباره برجام قبل از «کریسمس»، تاکید جوزف بورل بر حفظ برجام، تاکید ترکیه بر مذاکره بدون شرط با یونان ، انجام رزمایش نظامی روسیه در جزایر مورد ادعای ژاپن، بحران در دولت ائتلافی اسرائیل، امضای ۳ یادداشت تفاهم بین رژیم صهیونیستی و بحرین، اظهارات مادورو درباره انتخابات پارلمانی ونزوئلا و فرود موفق کاوشگر چینی در سطح پنهان ماه از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین: تاکید بایدن و ترودو بر تقابل با چین، تمرکز پنتاگون بر دفاع موشکی دربرابرکره شمالی به جای چین، روسیه و ایران، مشکلات بیشتر در پروژه “نورد استریم ۲” براثر تهدیدهای آمریکا،گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره ذخیره اورانیوم غنیشده ایران، بیانیه تروئیکای اروپا درباره محدودیت بازرسی از تاسیسات هسته ای ایران، واکنش مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به کاهش تعهدات ایران، واکنش مسکو به تعلیق پروتکل الحاقی برجام، افشای تماسهای مکرر ریاض و تلآویو درباره بایدن، اظهارت نتانیاهو در مورد بازگشت ایران و آمریکا بر سر میز مذاکره، واکنش ونزوئلا به تحریمهای اروپا، واکنش آمریکا به تصمیم مصر مبنی بر خرید جنگندههای سوخو 35، استقرار بمبافکنهای استراتژیک آمریکا برای نخستین بار در نروژ ، مخالفت بغداد با بحث پیرامون افزایش نیروهای ناتو در عراق، محکومیت کودتای میانمار از سوی وزیران خارجه «گروه ۷» و ورود کاوشگر مریخ چین به مدار این سیاره از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با توجه به هماهنگی اروپا با کابینه جو بایدن احتمالا غرب، شامل اروپا و آمریکا بهطور کلی سیاست همسو و مشترکی را در قبال ونزوئلا دنبال خواهند کرد.
دکتر هادی اعلمیفریمان – کارشناس مسائل آمریکای لاتین
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به مواضع برخی کشورها در خصوص ضرورت همکاری کشورهای تحریم شده از سوی آمریکا گفت: آثار گسترده وضع تحریمهای آمریکا علیه کشورها بهویژه در دوران همهگیری کرونا باعث شده جنبشی بینالمللی در زمینه انتقاد از تحریمها شکل بگیرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه مطالعات آمریکای دانشگاه تهران تصمیمات سیاست خارجی دولت ترامپ را سردرگم و غیرقابلپیشبینی خواند و گفت: مهمترین میراث دولت چهارساله ترامپ، برای هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه پذیرش این حقیقت ناخوشایند است که ایالاتمتحده دیگر نمیتواند سیاست برتری جهانی خود را در کنار ثبات اقتصادی داخلی حفظ کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی بلومبرگ گزارشی از پایان دوره رشد چشمگیر تولید نفت شیل ایالاتمتحده داده است؛ البته کاهش تولید نفت شیل، رخداد جدیدی نیست و در چند ماه گذشته آغاز شده است، اما کاهش اخیر به حدی زیاد است که برخی از تحلیلگران حتی برای سال 2023 نیز چشماندازی از رشد تولید نفت شیل را متصور نیستند.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد
شورای راهبردی آنلاین: پیروزی ائتلاف سیاسی مادورو در انتخابات پارلمانی ونزوئلا، حمایت مادورو از ایده گفتوگوی سیاسی گسترده با حضور مخالفان، گسترش اعتراضات در مولداوی، برگزاری انتخابات پارلمانی در رومانی، موافقت پنتاگون با همکاری با تیم انتقال قدرت بایدن، پایان با شکوه ترامپ در روز تحلیف جو بایدن، مجهز شدن رزمناوهای ژاپن به سامانههای جدید «ایجیس» ، مخالفت ابوظبی با آشتی با قطر، ارسال کمکهای لجستیک آمریکا برای شبه نظامیان جداییطلب سوریه، تاسیس مرکز نظارت مشترک ترکیه وروسیه در قرهباغ، عزیمت دومین کشتی حفاری ترکیه به دریای سیاه، تلاش وزرای خارجه اتحادیه اروپا برای وضع تحریم علیه ترکیه، احتمال خرید جنگنده روسی به جای اف 35 از سوی امارات و ناکامی لندن و بروکسل در توافق تجاری پسا برگزیت از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به تحریمهای متقابل روسیه و اتحادیه اروپا، گفت: علاوه بر مسئله کریمه، اقدامات جاسوسی و ضد جاسوسی هم باعث شده اروپا نتواند به روسیه نزدیک شود، بااینکه روسیه تلاش میکرد روابطش با اروپا را نزدیک کند اما موفق نبود و همچنان این مناسبات دچار چالشهای جدی است.
شورای راهبردی آنلاین: توافق دولت افغانستان و طالبان در مورد ادامه مذاکرات صلح، واکنش کابل به توافق قطر، واکنش دبیرکل ناتو به مذاکرات صلح افغانستان ، تاکید آمریکا برحفظ پایگاههای نظامی خود در افغانستان، حمایت گانتس از انحلال پارلمان رژیم صهیونیستی، تصویب5 قطعنامه علیه رژیم صهیونیستی در سازمان ملل، اهداف ترکیه از ایجاد مرکز نظارت مشترک با روسیه در قرهباغ، تصویب لایحه چینی در مجلس نمایندگان آمریکا، انتشار اخباری مبنی برتوافق عربستان و قطر، به رسمیت شناختن مادورو درسازمان ملل، تحویل پیشرفتهترین کشتی جنگی ساخت آلمان به اسرائیل، برگزاری دومین کنفرانس کمک به لبنان درپاریس، محکومیت رهبران جریان مخالف چین در هنگ کنگ و رکوردشکنی کرونا در آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه مطالعات آمریکای لاتین دانشگاه تهران با بیان اینکه شرایط کنونی حاکم در آمریکای لاتین نشان میدهد که امکان تقویت جریان چپگرایی در این منطقه در حال حاضر فراهم شده است، گفت: این امکان نه صرفاً به خاطر شرایط داخلی آنها است، بلکه به این دلیل است که ایالاتمتحده نوعی زوال در دوران ابرقدرتیاش را طی میکند.
شورای راهبردی آنلاین: نگرانی اروپا از جابجایی قدرت اقتصادی بر اثر کرونا، هشدار درباره سونامی ورشکستگی و فقر در بریتانیا، احتمال برگزیت بدون توافق تجاری، تلاش السیسی برای میزبانی نشست صلح اسرائیل-فلسطین باحضور نتانیاهو و عباس، پاریس میزبان کنفرانس جدید درباره لبنان، توافق 350 میلیون دلاری ارائه خدمات امنیتی واشنگتن به ریاض، تهدید ترامپ در وتوی لایحه بودجه نظامی آمریکا، برگزاری جلسه شورای امنیت درباره برجام قبل از «کریسمس»، تاکید جوزف بورل بر حفظ برجام، تاکید ترکیه بر مذاکره بدون شرط با یونان ، انجام رزمایش نظامی روسیه در جزایر مورد ادعای ژاپن، بحران در دولت ائتلافی اسرائیل، امضای ۳ یادداشت تفاهم بین رژیم صهیونیستی و بحرین، اظهارات مادورو درباره انتخابات پارلمانی ونزوئلا و فرود موفق کاوشگر چینی در سطح پنهان ماه از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین: تاکید بایدن و ترودو بر تقابل با چین، تمرکز پنتاگون بر دفاع موشکی دربرابرکره شمالی به جای چین، روسیه و ایران، مشکلات بیشتر در پروژه “نورد استریم ۲” براثر تهدیدهای آمریکا،گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره ذخیره اورانیوم غنیشده ایران، بیانیه تروئیکای اروپا درباره محدودیت بازرسی از تاسیسات هسته ای ایران، واکنش مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به کاهش تعهدات ایران، واکنش مسکو به تعلیق پروتکل الحاقی برجام، افشای تماسهای مکرر ریاض و تلآویو درباره بایدن، اظهارت نتانیاهو در مورد بازگشت ایران و آمریکا بر سر میز مذاکره، واکنش ونزوئلا به تحریمهای اروپا، واکنش آمریکا به تصمیم مصر مبنی بر خرید جنگندههای سوخو 35، استقرار بمبافکنهای استراتژیک آمریکا برای نخستین بار در نروژ ، مخالفت بغداد با بحث پیرامون افزایش نیروهای ناتو در عراق، محکومیت کودتای میانمار از سوی وزیران خارجه «گروه ۷» و ورود کاوشگر مریخ چین به مدار این سیاره از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با توجه به هماهنگی اروپا با کابینه جو بایدن احتمالا غرب، شامل اروپا و آمریکا بهطور کلی سیاست همسو و مشترکی را در قبال ونزوئلا دنبال خواهند کرد.
دکتر هادی اعلمیفریمان – کارشناس مسائل آمریکای لاتین
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به مواضع برخی کشورها در خصوص ضرورت همکاری کشورهای تحریم شده از سوی آمریکا گفت: آثار گسترده وضع تحریمهای آمریکا علیه کشورها بهویژه در دوران همهگیری کرونا باعث شده جنبشی بینالمللی در زمینه انتقاد از تحریمها شکل بگیرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه مطالعات آمریکای دانشگاه تهران تصمیمات سیاست خارجی دولت ترامپ را سردرگم و غیرقابلپیشبینی خواند و گفت: مهمترین میراث دولت چهارساله ترامپ، برای هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه پذیرش این حقیقت ناخوشایند است که ایالاتمتحده دیگر نمیتواند سیاست برتری جهانی خود را در کنار ثبات اقتصادی داخلی حفظ کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی بلومبرگ گزارشی از پایان دوره رشد چشمگیر تولید نفت شیل ایالاتمتحده داده است؛ البته کاهش تولید نفت شیل، رخداد جدیدی نیست و در چند ماه گذشته آغاز شده است، اما کاهش اخیر به حدی زیاد است که برخی از تحلیلگران حتی برای سال 2023 نیز چشماندازی از رشد تولید نفت شیل را متصور نیستند.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد
شورای راهبردی آنلاین: پیروزی ائتلاف سیاسی مادورو در انتخابات پارلمانی ونزوئلا، حمایت مادورو از ایده گفتوگوی سیاسی گسترده با حضور مخالفان، گسترش اعتراضات در مولداوی، برگزاری انتخابات پارلمانی در رومانی، موافقت پنتاگون با همکاری با تیم انتقال قدرت بایدن، پایان با شکوه ترامپ در روز تحلیف جو بایدن، مجهز شدن رزمناوهای ژاپن به سامانههای جدید «ایجیس» ، مخالفت ابوظبی با آشتی با قطر، ارسال کمکهای لجستیک آمریکا برای شبه نظامیان جداییطلب سوریه، تاسیس مرکز نظارت مشترک ترکیه وروسیه در قرهباغ، عزیمت دومین کشتی حفاری ترکیه به دریای سیاه، تلاش وزرای خارجه اتحادیه اروپا برای وضع تحریم علیه ترکیه، احتمال خرید جنگنده روسی به جای اف 35 از سوی امارات و ناکامی لندن و بروکسل در توافق تجاری پسا برگزیت از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به تحریمهای متقابل روسیه و اتحادیه اروپا، گفت: علاوه بر مسئله کریمه، اقدامات جاسوسی و ضد جاسوسی هم باعث شده اروپا نتواند به روسیه نزدیک شود، بااینکه روسیه تلاش میکرد روابطش با اروپا را نزدیک کند اما موفق نبود و همچنان این مناسبات دچار چالشهای جدی است.
شورای راهبردی آنلاین: توافق دولت افغانستان و طالبان در مورد ادامه مذاکرات صلح، واکنش کابل به توافق قطر، واکنش دبیرکل ناتو به مذاکرات صلح افغانستان ، تاکید آمریکا برحفظ پایگاههای نظامی خود در افغانستان، حمایت گانتس از انحلال پارلمان رژیم صهیونیستی، تصویب5 قطعنامه علیه رژیم صهیونیستی در سازمان ملل، اهداف ترکیه از ایجاد مرکز نظارت مشترک با روسیه در قرهباغ، تصویب لایحه چینی در مجلس نمایندگان آمریکا، انتشار اخباری مبنی برتوافق عربستان و قطر، به رسمیت شناختن مادورو درسازمان ملل، تحویل پیشرفتهترین کشتی جنگی ساخت آلمان به اسرائیل، برگزاری دومین کنفرانس کمک به لبنان درپاریس، محکومیت رهبران جریان مخالف چین در هنگ کنگ و رکوردشکنی کرونا در آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه مطالعات آمریکای لاتین دانشگاه تهران با بیان اینکه شرایط کنونی حاکم در آمریکای لاتین نشان میدهد که امکان تقویت جریان چپگرایی در این منطقه در حال حاضر فراهم شده است، گفت: این امکان نه صرفاً به خاطر شرایط داخلی آنها است، بلکه به این دلیل است که ایالاتمتحده نوعی زوال در دوران ابرقدرتیاش را طی میکند.
شورای راهبردی آنلاین: نگرانی اروپا از جابجایی قدرت اقتصادی بر اثر کرونا، هشدار درباره سونامی ورشکستگی و فقر در بریتانیا، احتمال برگزیت بدون توافق تجاری، تلاش السیسی برای میزبانی نشست صلح اسرائیل-فلسطین باحضور نتانیاهو و عباس، پاریس میزبان کنفرانس جدید درباره لبنان، توافق 350 میلیون دلاری ارائه خدمات امنیتی واشنگتن به ریاض، تهدید ترامپ در وتوی لایحه بودجه نظامی آمریکا، برگزاری جلسه شورای امنیت درباره برجام قبل از «کریسمس»، تاکید جوزف بورل بر حفظ برجام، تاکید ترکیه بر مذاکره بدون شرط با یونان ، انجام رزمایش نظامی روسیه در جزایر مورد ادعای ژاپن، بحران در دولت ائتلافی اسرائیل، امضای ۳ یادداشت تفاهم بین رژیم صهیونیستی و بحرین، اظهارات مادورو درباره انتخابات پارلمانی ونزوئلا و فرود موفق کاوشگر چینی در سطح پنهان ماه از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین: تاکید بایدن و ترودو بر تقابل با چین، تمرکز پنتاگون بر دفاع موشکی دربرابرکره شمالی به جای چین، روسیه و ایران، مشکلات بیشتر در پروژه “نورد استریم ۲” براثر تهدیدهای آمریکا،گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره ذخیره اورانیوم غنیشده ایران، بیانیه تروئیکای اروپا درباره محدودیت بازرسی از تاسیسات هسته ای ایران، واکنش مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به کاهش تعهدات ایران، واکنش مسکو به تعلیق پروتکل الحاقی برجام، افشای تماسهای مکرر ریاض و تلآویو درباره بایدن، اظهارت نتانیاهو در مورد بازگشت ایران و آمریکا بر سر میز مذاکره، واکنش ونزوئلا به تحریمهای اروپا، واکنش آمریکا به تصمیم مصر مبنی بر خرید جنگندههای سوخو 35، استقرار بمبافکنهای استراتژیک آمریکا برای نخستین بار در نروژ ، مخالفت بغداد با بحث پیرامون افزایش نیروهای ناتو در عراق، محکومیت کودتای میانمار از سوی وزیران خارجه «گروه ۷» و ورود کاوشگر مریخ چین به مدار این سیاره از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با توجه به هماهنگی اروپا با کابینه جو بایدن احتمالا غرب، شامل اروپا و آمریکا بهطور کلی سیاست همسو و مشترکی را در قبال ونزوئلا دنبال خواهند کرد.
دکتر هادی اعلمیفریمان – کارشناس مسائل آمریکای لاتین
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به مواضع برخی کشورها در خصوص ضرورت همکاری کشورهای تحریم شده از سوی آمریکا گفت: آثار گسترده وضع تحریمهای آمریکا علیه کشورها بهویژه در دوران همهگیری کرونا باعث شده جنبشی بینالمللی در زمینه انتقاد از تحریمها شکل بگیرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه مطالعات آمریکای دانشگاه تهران تصمیمات سیاست خارجی دولت ترامپ را سردرگم و غیرقابلپیشبینی خواند و گفت: مهمترین میراث دولت چهارساله ترامپ، برای هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه پذیرش این حقیقت ناخوشایند است که ایالاتمتحده دیگر نمیتواند سیاست برتری جهانی خود را در کنار ثبات اقتصادی داخلی حفظ کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی بلومبرگ گزارشی از پایان دوره رشد چشمگیر تولید نفت شیل ایالاتمتحده داده است؛ البته کاهش تولید نفت شیل، رخداد جدیدی نیست و در چند ماه گذشته آغاز شده است، اما کاهش اخیر به حدی زیاد است که برخی از تحلیلگران حتی برای سال 2023 نیز چشماندازی از رشد تولید نفت شیل را متصور نیستند.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد
شورای راهبردی آنلاین: پیروزی ائتلاف سیاسی مادورو در انتخابات پارلمانی ونزوئلا، حمایت مادورو از ایده گفتوگوی سیاسی گسترده با حضور مخالفان، گسترش اعتراضات در مولداوی، برگزاری انتخابات پارلمانی در رومانی، موافقت پنتاگون با همکاری با تیم انتقال قدرت بایدن، پایان با شکوه ترامپ در روز تحلیف جو بایدن، مجهز شدن رزمناوهای ژاپن به سامانههای جدید «ایجیس» ، مخالفت ابوظبی با آشتی با قطر، ارسال کمکهای لجستیک آمریکا برای شبه نظامیان جداییطلب سوریه، تاسیس مرکز نظارت مشترک ترکیه وروسیه در قرهباغ، عزیمت دومین کشتی حفاری ترکیه به دریای سیاه، تلاش وزرای خارجه اتحادیه اروپا برای وضع تحریم علیه ترکیه، احتمال خرید جنگنده روسی به جای اف 35 از سوی امارات و ناکامی لندن و بروکسل در توافق تجاری پسا برگزیت از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به تحریمهای متقابل روسیه و اتحادیه اروپا، گفت: علاوه بر مسئله کریمه، اقدامات جاسوسی و ضد جاسوسی هم باعث شده اروپا نتواند به روسیه نزدیک شود، بااینکه روسیه تلاش میکرد روابطش با اروپا را نزدیک کند اما موفق نبود و همچنان این مناسبات دچار چالشهای جدی است.
شورای راهبردی آنلاین: توافق دولت افغانستان و طالبان در مورد ادامه مذاکرات صلح، واکنش کابل به توافق قطر، واکنش دبیرکل ناتو به مذاکرات صلح افغانستان ، تاکید آمریکا برحفظ پایگاههای نظامی خود در افغانستان، حمایت گانتس از انحلال پارلمان رژیم صهیونیستی، تصویب5 قطعنامه علیه رژیم صهیونیستی در سازمان ملل، اهداف ترکیه از ایجاد مرکز نظارت مشترک با روسیه در قرهباغ، تصویب لایحه چینی در مجلس نمایندگان آمریکا، انتشار اخباری مبنی برتوافق عربستان و قطر، به رسمیت شناختن مادورو درسازمان ملل، تحویل پیشرفتهترین کشتی جنگی ساخت آلمان به اسرائیل، برگزاری دومین کنفرانس کمک به لبنان درپاریس، محکومیت رهبران جریان مخالف چین در هنگ کنگ و رکوردشکنی کرونا در آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: استاد گروه مطالعات آمریکای لاتین دانشگاه تهران با بیان اینکه شرایط کنونی حاکم در آمریکای لاتین نشان میدهد که امکان تقویت جریان چپگرایی در این منطقه در حال حاضر فراهم شده است، گفت: این امکان نه صرفاً به خاطر شرایط داخلی آنها است، بلکه به این دلیل است که ایالاتمتحده نوعی زوال در دوران ابرقدرتیاش را طی میکند.
شورای راهبردی آنلاین: نگرانی اروپا از جابجایی قدرت اقتصادی بر اثر کرونا، هشدار درباره سونامی ورشکستگی و فقر در بریتانیا، احتمال برگزیت بدون توافق تجاری، تلاش السیسی برای میزبانی نشست صلح اسرائیل-فلسطین باحضور نتانیاهو و عباس، پاریس میزبان کنفرانس جدید درباره لبنان، توافق 350 میلیون دلاری ارائه خدمات امنیتی واشنگتن به ریاض، تهدید ترامپ در وتوی لایحه بودجه نظامی آمریکا، برگزاری جلسه شورای امنیت درباره برجام قبل از «کریسمس»، تاکید جوزف بورل بر حفظ برجام، تاکید ترکیه بر مذاکره بدون شرط با یونان ، انجام رزمایش نظامی روسیه در جزایر مورد ادعای ژاپن، بحران در دولت ائتلافی اسرائیل، امضای ۳ یادداشت تفاهم بین رژیم صهیونیستی و بحرین، اظهارات مادورو درباره انتخابات پارلمانی ونزوئلا و فرود موفق کاوشگر چینی در سطح پنهان ماه از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»