شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافقات ابراهیم نمیتوانند صلح به ارمغان بیاورند، زیرا ریشه اصلی بیثباتی در خاورمیانه را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: سفیر پیشین ایران در عراق با بیان اینکه چین علاقهمند به توسعه پروژههای خود در عراق است و با خروج شرکتهای غربی، جایگزین آنها خواهد شد، گفت: چین علاقه خود را برای توسعه حضور اقتصادی در عراق نشان داده و آگاهانه وارد این کشور شده است؛ در این قالب، عراق هم میتواند امنیت پایدار خود را تأمین و حفظ کند. بهعلاوه فرصت و ظرفیت جدیدی برای همکاری مشترک در این حوزه بین ایران، چین و عراق ایجاد شده است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: استقرار نظامیان روسیه در مرز ارمنستان با جمهوری آذربایجان، افزایش ارسال تسلیحات نظامی روسیه به جمهوریهای آسیای مرکزی،تاکید وزیر دفاع روسیه برآمادگی کامل ارتش این کشور برای مواجهه با هر نوع شرایط اضطراری و جنگ ، گفتوگوی تلفنی علیاف و ماکرون، نشست شورای امنیت درباره افغانستان، تاکید اتحادیه اروپا بر آتشبس دائمی در افغانستان، واکنش سخنگوی سازمان ملل به لفاظی های رژیم صهیونیستی علیه ایران، درخواست اتحادیه اروپا برای تسهیل روند احیای برجام، واکنش استرالیا به درخواست چین برای مذاکره، اقدام جدید بایدن برای مداخله در امور داخلی چین، واکنش پکن به فروش تسلیحات آمریکایی به تایوان، طرح جدید در آمریکا برای افشای نقش سعودیها در حملات ۱۱ سپتامبر، گمانهزنیها درباره احتمال برکناری نتانیاهو از ریاست حزب لیکود، طرح بایدن برای ملاحظات حقوق بشری بیشتر در صادرات تسلیحات، پایان کنفرانس بین المللی همکاری واکسن کرونا و برگزاری هفتاد و ششمین سالگرد بمباران اتمی هیروشیما از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران با بیان اینکه سند راهبرد امنیت ملی 2021 روسیه با اسناد پیشین تفاوتهای جدی دارد، ضمن برشمردن مهمترین ابعاد و بندهای این سند گفت: آنچه برای روسیه مهم بوده، تحول نظام بینالمللی است که ضمن متکثرتر شدن، از غربمحوری گذشته دورتر شده، اما درعینحال، قابلیت ناامنی شدیدی نیز ایجاد کرده، بیثباتی را افزایش داده و رادیکالیسم را گسترش میدهد و محیط تهدیدات را برای جهان و روسیه پیچیدهتر میسازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط تجاری و اقتصادی اسلامآباد-تهران خارج از روابط سیاسی دو کشور نیست و علیرغم ظرفیتهای بسیار، همچنان معطلِ نبود اراده سیاسی مشترک و مستحکم در دو پایتخت باقیمانده است.
سمیه مروتی- پژوهشگر حوزه افغانستان و پاکستان
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ازآنجاییکه رقابت آمریکا و چین برای کسب جایگاه برتر در ساختار نظام بینالملل یک واقعیت اجتنابناپذیر است، هر مسئله کوچک و بزرگی این ظرفیت را دارد که مسیر رقابت و خصومت میان دو کشور را تشدید کند.
دکتر طهمورث غلامی-کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا در خصوص نگاه دولت جو بایدن به مسئله سوریه گفت: «با انتقال قدرت از جمهوریخواهان به دموکراتها، بسیاری از تحلیلگران مسائل منطقه غرب آسیا نسبت به حلوفصل مسئله سوریه از طریق مذاکرات چند جانبه با حضور بازیگران دخیل در این بحران ابراز خوشبینی میکردند و در تشریح دلایل آن، به عواملی چون در اولویت نبودن موضوع سوریه برای آمریکا، سیاستهای اعلانی بایدن مبنی بر تمرکز بر شرق آسیا و رقابت راهبردی با چین و روسیه و هزینه مالی و نظامی بحرانهای غرب آسیا برای آمریکا اشاره داشتند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین بااینکه بهواسطه «باریکه واخان» کمترین طول مرزی (76 کیلومتر) با افغانستان را دارد، اما یکی از همسایههای مهم این کشور به شمار میرود. در طول تاریخ، کابل یکی از محورهای قابلتوجه در جاده ابریشم چین بوده است؛ امروز هم که افغانستان درگیر اوضاع ناآرام داخلی است و طالبان بخش اعظمی از آن را در کنترل دارد، از اهمیت مضاعفی برای چین بهویژه از بعد اقتصادی و امنیتی برخوردار شده است.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی مراکش، مغایرت تعهدات اقلیمی بایدن با رویکردش در قبال چین، ناامنی شدید آبی در آفریقا، راهبرد امنیتی جدید روسیه، شکافها در حکمرانی بر شمالگان، بررسی آمادگی روسیه برای رفع تغییرات اقلیمی، بازتعریف رابطه آمریکا-ترکیه و تضعیف توافقات ابراهیم توسط آمریکا ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه حضور وزیر خارجه چین در دمشق بعد از 10 سال، میتواند مقدمه و نشانگر تمایل این کشور برای حضور اقتصادی گسترده در سوریه هم باشد، گفت: چین، سوریه و بهخصوص بازسازی این کشور را فرصتی برای تقویت حضور و نفوذ خود در خاورمیانه میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی، چین هفت نهاد و شهروند ایالاتمتحده را تحریم کرده است که در میان آنها، نام ویلبور راس، وزیر تجارت دونالد ترامپ، نیز به چشم میخورد. این تحریم، واکنشی به تحریم هفت مقام چینی توسط ایالاتمتحده باشد. درواقع، میتوان این کنش – واکنش را ادامه جنگ تجاری دو کشور در دوران زمامداری ترامپ، تلقی کرد؛ اما سؤال این است که دو کشور نسبت به یکدیگر، چه اهرمها و امکاناتی دارند و این تقابل چگونه پیش خواهد رفت؟
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافقات ابراهیم نمیتوانند صلح به ارمغان بیاورند، زیرا ریشه اصلی بیثباتی در خاورمیانه را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: سفیر پیشین ایران در عراق با بیان اینکه چین علاقهمند به توسعه پروژههای خود در عراق است و با خروج شرکتهای غربی، جایگزین آنها خواهد شد، گفت: چین علاقه خود را برای توسعه حضور اقتصادی در عراق نشان داده و آگاهانه وارد این کشور شده است؛ در این قالب، عراق هم میتواند امنیت پایدار خود را تأمین و حفظ کند. بهعلاوه فرصت و ظرفیت جدیدی برای همکاری مشترک در این حوزه بین ایران، چین و عراق ایجاد شده است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: استقرار نظامیان روسیه در مرز ارمنستان با جمهوری آذربایجان، افزایش ارسال تسلیحات نظامی روسیه به جمهوریهای آسیای مرکزی،تاکید وزیر دفاع روسیه برآمادگی کامل ارتش این کشور برای مواجهه با هر نوع شرایط اضطراری و جنگ ، گفتوگوی تلفنی علیاف و ماکرون، نشست شورای امنیت درباره افغانستان، تاکید اتحادیه اروپا بر آتشبس دائمی در افغانستان، واکنش سخنگوی سازمان ملل به لفاظی های رژیم صهیونیستی علیه ایران، درخواست اتحادیه اروپا برای تسهیل روند احیای برجام، واکنش استرالیا به درخواست چین برای مذاکره، اقدام جدید بایدن برای مداخله در امور داخلی چین، واکنش پکن به فروش تسلیحات آمریکایی به تایوان، طرح جدید در آمریکا برای افشای نقش سعودیها در حملات ۱۱ سپتامبر، گمانهزنیها درباره احتمال برکناری نتانیاهو از ریاست حزب لیکود، طرح بایدن برای ملاحظات حقوق بشری بیشتر در صادرات تسلیحات، پایان کنفرانس بین المللی همکاری واکسن کرونا و برگزاری هفتاد و ششمین سالگرد بمباران اتمی هیروشیما از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران با بیان اینکه سند راهبرد امنیت ملی 2021 روسیه با اسناد پیشین تفاوتهای جدی دارد، ضمن برشمردن مهمترین ابعاد و بندهای این سند گفت: آنچه برای روسیه مهم بوده، تحول نظام بینالمللی است که ضمن متکثرتر شدن، از غربمحوری گذشته دورتر شده، اما درعینحال، قابلیت ناامنی شدیدی نیز ایجاد کرده، بیثباتی را افزایش داده و رادیکالیسم را گسترش میدهد و محیط تهدیدات را برای جهان و روسیه پیچیدهتر میسازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط تجاری و اقتصادی اسلامآباد-تهران خارج از روابط سیاسی دو کشور نیست و علیرغم ظرفیتهای بسیار، همچنان معطلِ نبود اراده سیاسی مشترک و مستحکم در دو پایتخت باقیمانده است.
سمیه مروتی- پژوهشگر حوزه افغانستان و پاکستان
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ازآنجاییکه رقابت آمریکا و چین برای کسب جایگاه برتر در ساختار نظام بینالملل یک واقعیت اجتنابناپذیر است، هر مسئله کوچک و بزرگی این ظرفیت را دارد که مسیر رقابت و خصومت میان دو کشور را تشدید کند.
دکتر طهمورث غلامی-کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا در خصوص نگاه دولت جو بایدن به مسئله سوریه گفت: «با انتقال قدرت از جمهوریخواهان به دموکراتها، بسیاری از تحلیلگران مسائل منطقه غرب آسیا نسبت به حلوفصل مسئله سوریه از طریق مذاکرات چند جانبه با حضور بازیگران دخیل در این بحران ابراز خوشبینی میکردند و در تشریح دلایل آن، به عواملی چون در اولویت نبودن موضوع سوریه برای آمریکا، سیاستهای اعلانی بایدن مبنی بر تمرکز بر شرق آسیا و رقابت راهبردی با چین و روسیه و هزینه مالی و نظامی بحرانهای غرب آسیا برای آمریکا اشاره داشتند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین بااینکه بهواسطه «باریکه واخان» کمترین طول مرزی (76 کیلومتر) با افغانستان را دارد، اما یکی از همسایههای مهم این کشور به شمار میرود. در طول تاریخ، کابل یکی از محورهای قابلتوجه در جاده ابریشم چین بوده است؛ امروز هم که افغانستان درگیر اوضاع ناآرام داخلی است و طالبان بخش اعظمی از آن را در کنترل دارد، از اهمیت مضاعفی برای چین بهویژه از بعد اقتصادی و امنیتی برخوردار شده است.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی مراکش، مغایرت تعهدات اقلیمی بایدن با رویکردش در قبال چین، ناامنی شدید آبی در آفریقا، راهبرد امنیتی جدید روسیه، شکافها در حکمرانی بر شمالگان، بررسی آمادگی روسیه برای رفع تغییرات اقلیمی، بازتعریف رابطه آمریکا-ترکیه و تضعیف توافقات ابراهیم توسط آمریکا ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه حضور وزیر خارجه چین در دمشق بعد از 10 سال، میتواند مقدمه و نشانگر تمایل این کشور برای حضور اقتصادی گسترده در سوریه هم باشد، گفت: چین، سوریه و بهخصوص بازسازی این کشور را فرصتی برای تقویت حضور و نفوذ خود در خاورمیانه میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی، چین هفت نهاد و شهروند ایالاتمتحده را تحریم کرده است که در میان آنها، نام ویلبور راس، وزیر تجارت دونالد ترامپ، نیز به چشم میخورد. این تحریم، واکنشی به تحریم هفت مقام چینی توسط ایالاتمتحده باشد. درواقع، میتوان این کنش – واکنش را ادامه جنگ تجاری دو کشور در دوران زمامداری ترامپ، تلقی کرد؛ اما سؤال این است که دو کشور نسبت به یکدیگر، چه اهرمها و امکاناتی دارند و این تقابل چگونه پیش خواهد رفت؟
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: سفیر پیشین ایران در عراق با بیان اینکه چین علاقهمند به توسعه پروژههای خود در عراق است و با خروج شرکتهای غربی، جایگزین آنها خواهد شد، گفت: چین علاقه خود را برای توسعه حضور اقتصادی در عراق نشان داده و آگاهانه وارد این کشور شده است؛ در این قالب، عراق هم میتواند امنیت پایدار خود را تأمین و حفظ کند. بهعلاوه فرصت و ظرفیت جدیدی برای همکاری مشترک در این حوزه بین ایران، چین و عراق ایجاد شده است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: استقرار نظامیان روسیه در مرز ارمنستان با جمهوری آذربایجان، افزایش ارسال تسلیحات نظامی روسیه به جمهوریهای آسیای مرکزی،تاکید وزیر دفاع روسیه برآمادگی کامل ارتش این کشور برای مواجهه با هر نوع شرایط اضطراری و جنگ ، گفتوگوی تلفنی علیاف و ماکرون، نشست شورای امنیت درباره افغانستان، تاکید اتحادیه اروپا بر آتشبس دائمی در افغانستان، واکنش سخنگوی سازمان ملل به لفاظی های رژیم صهیونیستی علیه ایران، درخواست اتحادیه اروپا برای تسهیل روند احیای برجام، واکنش استرالیا به درخواست چین برای مذاکره، اقدام جدید بایدن برای مداخله در امور داخلی چین، واکنش پکن به فروش تسلیحات آمریکایی به تایوان، طرح جدید در آمریکا برای افشای نقش سعودیها در حملات ۱۱ سپتامبر، گمانهزنیها درباره احتمال برکناری نتانیاهو از ریاست حزب لیکود، طرح بایدن برای ملاحظات حقوق بشری بیشتر در صادرات تسلیحات، پایان کنفرانس بین المللی همکاری واکسن کرونا و برگزاری هفتاد و ششمین سالگرد بمباران اتمی هیروشیما از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران با بیان اینکه سند راهبرد امنیت ملی 2021 روسیه با اسناد پیشین تفاوتهای جدی دارد، ضمن برشمردن مهمترین ابعاد و بندهای این سند گفت: آنچه برای روسیه مهم بوده، تحول نظام بینالمللی است که ضمن متکثرتر شدن، از غربمحوری گذشته دورتر شده، اما درعینحال، قابلیت ناامنی شدیدی نیز ایجاد کرده، بیثباتی را افزایش داده و رادیکالیسم را گسترش میدهد و محیط تهدیدات را برای جهان و روسیه پیچیدهتر میسازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط تجاری و اقتصادی اسلامآباد-تهران خارج از روابط سیاسی دو کشور نیست و علیرغم ظرفیتهای بسیار، همچنان معطلِ نبود اراده سیاسی مشترک و مستحکم در دو پایتخت باقیمانده است.
سمیه مروتی- پژوهشگر حوزه افغانستان و پاکستان
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ازآنجاییکه رقابت آمریکا و چین برای کسب جایگاه برتر در ساختار نظام بینالملل یک واقعیت اجتنابناپذیر است، هر مسئله کوچک و بزرگی این ظرفیت را دارد که مسیر رقابت و خصومت میان دو کشور را تشدید کند.
دکتر طهمورث غلامی-کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا در خصوص نگاه دولت جو بایدن به مسئله سوریه گفت: «با انتقال قدرت از جمهوریخواهان به دموکراتها، بسیاری از تحلیلگران مسائل منطقه غرب آسیا نسبت به حلوفصل مسئله سوریه از طریق مذاکرات چند جانبه با حضور بازیگران دخیل در این بحران ابراز خوشبینی میکردند و در تشریح دلایل آن، به عواملی چون در اولویت نبودن موضوع سوریه برای آمریکا، سیاستهای اعلانی بایدن مبنی بر تمرکز بر شرق آسیا و رقابت راهبردی با چین و روسیه و هزینه مالی و نظامی بحرانهای غرب آسیا برای آمریکا اشاره داشتند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین بااینکه بهواسطه «باریکه واخان» کمترین طول مرزی (76 کیلومتر) با افغانستان را دارد، اما یکی از همسایههای مهم این کشور به شمار میرود. در طول تاریخ، کابل یکی از محورهای قابلتوجه در جاده ابریشم چین بوده است؛ امروز هم که افغانستان درگیر اوضاع ناآرام داخلی است و طالبان بخش اعظمی از آن را در کنترل دارد، از اهمیت مضاعفی برای چین بهویژه از بعد اقتصادی و امنیتی برخوردار شده است.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی مراکش، مغایرت تعهدات اقلیمی بایدن با رویکردش در قبال چین، ناامنی شدید آبی در آفریقا، راهبرد امنیتی جدید روسیه، شکافها در حکمرانی بر شمالگان، بررسی آمادگی روسیه برای رفع تغییرات اقلیمی، بازتعریف رابطه آمریکا-ترکیه و تضعیف توافقات ابراهیم توسط آمریکا ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه حضور وزیر خارجه چین در دمشق بعد از 10 سال، میتواند مقدمه و نشانگر تمایل این کشور برای حضور اقتصادی گسترده در سوریه هم باشد، گفت: چین، سوریه و بهخصوص بازسازی این کشور را فرصتی برای تقویت حضور و نفوذ خود در خاورمیانه میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی، چین هفت نهاد و شهروند ایالاتمتحده را تحریم کرده است که در میان آنها، نام ویلبور راس، وزیر تجارت دونالد ترامپ، نیز به چشم میخورد. این تحریم، واکنشی به تحریم هفت مقام چینی توسط ایالاتمتحده باشد. درواقع، میتوان این کنش – واکنش را ادامه جنگ تجاری دو کشور در دوران زمامداری ترامپ، تلقی کرد؛ اما سؤال این است که دو کشور نسبت به یکدیگر، چه اهرمها و امکاناتی دارند و این تقابل چگونه پیش خواهد رفت؟
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافقات ابراهیم نمیتوانند صلح به ارمغان بیاورند، زیرا ریشه اصلی بیثباتی در خاورمیانه را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: سفیر پیشین ایران در عراق با بیان اینکه چین علاقهمند به توسعه پروژههای خود در عراق است و با خروج شرکتهای غربی، جایگزین آنها خواهد شد، گفت: چین علاقه خود را برای توسعه حضور اقتصادی در عراق نشان داده و آگاهانه وارد این کشور شده است؛ در این قالب، عراق هم میتواند امنیت پایدار خود را تأمین و حفظ کند. بهعلاوه فرصت و ظرفیت جدیدی برای همکاری مشترک در این حوزه بین ایران، چین و عراق ایجاد شده است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: استقرار نظامیان روسیه در مرز ارمنستان با جمهوری آذربایجان، افزایش ارسال تسلیحات نظامی روسیه به جمهوریهای آسیای مرکزی،تاکید وزیر دفاع روسیه برآمادگی کامل ارتش این کشور برای مواجهه با هر نوع شرایط اضطراری و جنگ ، گفتوگوی تلفنی علیاف و ماکرون، نشست شورای امنیت درباره افغانستان، تاکید اتحادیه اروپا بر آتشبس دائمی در افغانستان، واکنش سخنگوی سازمان ملل به لفاظی های رژیم صهیونیستی علیه ایران، درخواست اتحادیه اروپا برای تسهیل روند احیای برجام، واکنش استرالیا به درخواست چین برای مذاکره، اقدام جدید بایدن برای مداخله در امور داخلی چین، واکنش پکن به فروش تسلیحات آمریکایی به تایوان، طرح جدید در آمریکا برای افشای نقش سعودیها در حملات ۱۱ سپتامبر، گمانهزنیها درباره احتمال برکناری نتانیاهو از ریاست حزب لیکود، طرح بایدن برای ملاحظات حقوق بشری بیشتر در صادرات تسلیحات، پایان کنفرانس بین المللی همکاری واکسن کرونا و برگزاری هفتاد و ششمین سالگرد بمباران اتمی هیروشیما از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران با بیان اینکه سند راهبرد امنیت ملی 2021 روسیه با اسناد پیشین تفاوتهای جدی دارد، ضمن برشمردن مهمترین ابعاد و بندهای این سند گفت: آنچه برای روسیه مهم بوده، تحول نظام بینالمللی است که ضمن متکثرتر شدن، از غربمحوری گذشته دورتر شده، اما درعینحال، قابلیت ناامنی شدیدی نیز ایجاد کرده، بیثباتی را افزایش داده و رادیکالیسم را گسترش میدهد و محیط تهدیدات را برای جهان و روسیه پیچیدهتر میسازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط تجاری و اقتصادی اسلامآباد-تهران خارج از روابط سیاسی دو کشور نیست و علیرغم ظرفیتهای بسیار، همچنان معطلِ نبود اراده سیاسی مشترک و مستحکم در دو پایتخت باقیمانده است.
سمیه مروتی- پژوهشگر حوزه افغانستان و پاکستان
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ازآنجاییکه رقابت آمریکا و چین برای کسب جایگاه برتر در ساختار نظام بینالملل یک واقعیت اجتنابناپذیر است، هر مسئله کوچک و بزرگی این ظرفیت را دارد که مسیر رقابت و خصومت میان دو کشور را تشدید کند.
دکتر طهمورث غلامی-کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا در خصوص نگاه دولت جو بایدن به مسئله سوریه گفت: «با انتقال قدرت از جمهوریخواهان به دموکراتها، بسیاری از تحلیلگران مسائل منطقه غرب آسیا نسبت به حلوفصل مسئله سوریه از طریق مذاکرات چند جانبه با حضور بازیگران دخیل در این بحران ابراز خوشبینی میکردند و در تشریح دلایل آن، به عواملی چون در اولویت نبودن موضوع سوریه برای آمریکا، سیاستهای اعلانی بایدن مبنی بر تمرکز بر شرق آسیا و رقابت راهبردی با چین و روسیه و هزینه مالی و نظامی بحرانهای غرب آسیا برای آمریکا اشاره داشتند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین بااینکه بهواسطه «باریکه واخان» کمترین طول مرزی (76 کیلومتر) با افغانستان را دارد، اما یکی از همسایههای مهم این کشور به شمار میرود. در طول تاریخ، کابل یکی از محورهای قابلتوجه در جاده ابریشم چین بوده است؛ امروز هم که افغانستان درگیر اوضاع ناآرام داخلی است و طالبان بخش اعظمی از آن را در کنترل دارد، از اهمیت مضاعفی برای چین بهویژه از بعد اقتصادی و امنیتی برخوردار شده است.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی مراکش، مغایرت تعهدات اقلیمی بایدن با رویکردش در قبال چین، ناامنی شدید آبی در آفریقا، راهبرد امنیتی جدید روسیه، شکافها در حکمرانی بر شمالگان، بررسی آمادگی روسیه برای رفع تغییرات اقلیمی، بازتعریف رابطه آمریکا-ترکیه و تضعیف توافقات ابراهیم توسط آمریکا ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه حضور وزیر خارجه چین در دمشق بعد از 10 سال، میتواند مقدمه و نشانگر تمایل این کشور برای حضور اقتصادی گسترده در سوریه هم باشد، گفت: چین، سوریه و بهخصوص بازسازی این کشور را فرصتی برای تقویت حضور و نفوذ خود در خاورمیانه میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی، چین هفت نهاد و شهروند ایالاتمتحده را تحریم کرده است که در میان آنها، نام ویلبور راس، وزیر تجارت دونالد ترامپ، نیز به چشم میخورد. این تحریم، واکنشی به تحریم هفت مقام چینی توسط ایالاتمتحده باشد. درواقع، میتوان این کنش – واکنش را ادامه جنگ تجاری دو کشور در دوران زمامداری ترامپ، تلقی کرد؛ اما سؤال این است که دو کشور نسبت به یکدیگر، چه اهرمها و امکاناتی دارند و این تقابل چگونه پیش خواهد رفت؟
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافقات ابراهیم نمیتوانند صلح به ارمغان بیاورند، زیرا ریشه اصلی بیثباتی در خاورمیانه را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: سفیر پیشین ایران در عراق با بیان اینکه چین علاقهمند به توسعه پروژههای خود در عراق است و با خروج شرکتهای غربی، جایگزین آنها خواهد شد، گفت: چین علاقه خود را برای توسعه حضور اقتصادی در عراق نشان داده و آگاهانه وارد این کشور شده است؛ در این قالب، عراق هم میتواند امنیت پایدار خود را تأمین و حفظ کند. بهعلاوه فرصت و ظرفیت جدیدی برای همکاری مشترک در این حوزه بین ایران، چین و عراق ایجاد شده است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: استقرار نظامیان روسیه در مرز ارمنستان با جمهوری آذربایجان، افزایش ارسال تسلیحات نظامی روسیه به جمهوریهای آسیای مرکزی،تاکید وزیر دفاع روسیه برآمادگی کامل ارتش این کشور برای مواجهه با هر نوع شرایط اضطراری و جنگ ، گفتوگوی تلفنی علیاف و ماکرون، نشست شورای امنیت درباره افغانستان، تاکید اتحادیه اروپا بر آتشبس دائمی در افغانستان، واکنش سخنگوی سازمان ملل به لفاظی های رژیم صهیونیستی علیه ایران، درخواست اتحادیه اروپا برای تسهیل روند احیای برجام، واکنش استرالیا به درخواست چین برای مذاکره، اقدام جدید بایدن برای مداخله در امور داخلی چین، واکنش پکن به فروش تسلیحات آمریکایی به تایوان، طرح جدید در آمریکا برای افشای نقش سعودیها در حملات ۱۱ سپتامبر، گمانهزنیها درباره احتمال برکناری نتانیاهو از ریاست حزب لیکود، طرح بایدن برای ملاحظات حقوق بشری بیشتر در صادرات تسلیحات، پایان کنفرانس بین المللی همکاری واکسن کرونا و برگزاری هفتاد و ششمین سالگرد بمباران اتمی هیروشیما از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران با بیان اینکه سند راهبرد امنیت ملی 2021 روسیه با اسناد پیشین تفاوتهای جدی دارد، ضمن برشمردن مهمترین ابعاد و بندهای این سند گفت: آنچه برای روسیه مهم بوده، تحول نظام بینالمللی است که ضمن متکثرتر شدن، از غربمحوری گذشته دورتر شده، اما درعینحال، قابلیت ناامنی شدیدی نیز ایجاد کرده، بیثباتی را افزایش داده و رادیکالیسم را گسترش میدهد و محیط تهدیدات را برای جهان و روسیه پیچیدهتر میسازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط تجاری و اقتصادی اسلامآباد-تهران خارج از روابط سیاسی دو کشور نیست و علیرغم ظرفیتهای بسیار، همچنان معطلِ نبود اراده سیاسی مشترک و مستحکم در دو پایتخت باقیمانده است.
سمیه مروتی- پژوهشگر حوزه افغانستان و پاکستان
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ازآنجاییکه رقابت آمریکا و چین برای کسب جایگاه برتر در ساختار نظام بینالملل یک واقعیت اجتنابناپذیر است، هر مسئله کوچک و بزرگی این ظرفیت را دارد که مسیر رقابت و خصومت میان دو کشور را تشدید کند.
دکتر طهمورث غلامی-کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا در خصوص نگاه دولت جو بایدن به مسئله سوریه گفت: «با انتقال قدرت از جمهوریخواهان به دموکراتها، بسیاری از تحلیلگران مسائل منطقه غرب آسیا نسبت به حلوفصل مسئله سوریه از طریق مذاکرات چند جانبه با حضور بازیگران دخیل در این بحران ابراز خوشبینی میکردند و در تشریح دلایل آن، به عواملی چون در اولویت نبودن موضوع سوریه برای آمریکا، سیاستهای اعلانی بایدن مبنی بر تمرکز بر شرق آسیا و رقابت راهبردی با چین و روسیه و هزینه مالی و نظامی بحرانهای غرب آسیا برای آمریکا اشاره داشتند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین بااینکه بهواسطه «باریکه واخان» کمترین طول مرزی (76 کیلومتر) با افغانستان را دارد، اما یکی از همسایههای مهم این کشور به شمار میرود. در طول تاریخ، کابل یکی از محورهای قابلتوجه در جاده ابریشم چین بوده است؛ امروز هم که افغانستان درگیر اوضاع ناآرام داخلی است و طالبان بخش اعظمی از آن را در کنترل دارد، از اهمیت مضاعفی برای چین بهویژه از بعد اقتصادی و امنیتی برخوردار شده است.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی مراکش، مغایرت تعهدات اقلیمی بایدن با رویکردش در قبال چین، ناامنی شدید آبی در آفریقا، راهبرد امنیتی جدید روسیه، شکافها در حکمرانی بر شمالگان، بررسی آمادگی روسیه برای رفع تغییرات اقلیمی، بازتعریف رابطه آمریکا-ترکیه و تضعیف توافقات ابراهیم توسط آمریکا ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه حضور وزیر خارجه چین در دمشق بعد از 10 سال، میتواند مقدمه و نشانگر تمایل این کشور برای حضور اقتصادی گسترده در سوریه هم باشد، گفت: چین، سوریه و بهخصوص بازسازی این کشور را فرصتی برای تقویت حضور و نفوذ خود در خاورمیانه میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی، چین هفت نهاد و شهروند ایالاتمتحده را تحریم کرده است که در میان آنها، نام ویلبور راس، وزیر تجارت دونالد ترامپ، نیز به چشم میخورد. این تحریم، واکنشی به تحریم هفت مقام چینی توسط ایالاتمتحده باشد. درواقع، میتوان این کنش – واکنش را ادامه جنگ تجاری دو کشور در دوران زمامداری ترامپ، تلقی کرد؛ اما سؤال این است که دو کشور نسبت به یکدیگر، چه اهرمها و امکاناتی دارند و این تقابل چگونه پیش خواهد رفت؟
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافقات ابراهیم نمیتوانند صلح به ارمغان بیاورند، زیرا ریشه اصلی بیثباتی در خاورمیانه را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: سفیر پیشین ایران در عراق با بیان اینکه چین علاقهمند به توسعه پروژههای خود در عراق است و با خروج شرکتهای غربی، جایگزین آنها خواهد شد، گفت: چین علاقه خود را برای توسعه حضور اقتصادی در عراق نشان داده و آگاهانه وارد این کشور شده است؛ در این قالب، عراق هم میتواند امنیت پایدار خود را تأمین و حفظ کند. بهعلاوه فرصت و ظرفیت جدیدی برای همکاری مشترک در این حوزه بین ایران، چین و عراق ایجاد شده است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: استقرار نظامیان روسیه در مرز ارمنستان با جمهوری آذربایجان، افزایش ارسال تسلیحات نظامی روسیه به جمهوریهای آسیای مرکزی،تاکید وزیر دفاع روسیه برآمادگی کامل ارتش این کشور برای مواجهه با هر نوع شرایط اضطراری و جنگ ، گفتوگوی تلفنی علیاف و ماکرون، نشست شورای امنیت درباره افغانستان، تاکید اتحادیه اروپا بر آتشبس دائمی در افغانستان، واکنش سخنگوی سازمان ملل به لفاظی های رژیم صهیونیستی علیه ایران، درخواست اتحادیه اروپا برای تسهیل روند احیای برجام، واکنش استرالیا به درخواست چین برای مذاکره، اقدام جدید بایدن برای مداخله در امور داخلی چین، واکنش پکن به فروش تسلیحات آمریکایی به تایوان، طرح جدید در آمریکا برای افشای نقش سعودیها در حملات ۱۱ سپتامبر، گمانهزنیها درباره احتمال برکناری نتانیاهو از ریاست حزب لیکود، طرح بایدن برای ملاحظات حقوق بشری بیشتر در صادرات تسلیحات، پایان کنفرانس بین المللی همکاری واکسن کرونا و برگزاری هفتاد و ششمین سالگرد بمباران اتمی هیروشیما از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران با بیان اینکه سند راهبرد امنیت ملی 2021 روسیه با اسناد پیشین تفاوتهای جدی دارد، ضمن برشمردن مهمترین ابعاد و بندهای این سند گفت: آنچه برای روسیه مهم بوده، تحول نظام بینالمللی است که ضمن متکثرتر شدن، از غربمحوری گذشته دورتر شده، اما درعینحال، قابلیت ناامنی شدیدی نیز ایجاد کرده، بیثباتی را افزایش داده و رادیکالیسم را گسترش میدهد و محیط تهدیدات را برای جهان و روسیه پیچیدهتر میسازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط تجاری و اقتصادی اسلامآباد-تهران خارج از روابط سیاسی دو کشور نیست و علیرغم ظرفیتهای بسیار، همچنان معطلِ نبود اراده سیاسی مشترک و مستحکم در دو پایتخت باقیمانده است.
سمیه مروتی- پژوهشگر حوزه افغانستان و پاکستان
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ازآنجاییکه رقابت آمریکا و چین برای کسب جایگاه برتر در ساختار نظام بینالملل یک واقعیت اجتنابناپذیر است، هر مسئله کوچک و بزرگی این ظرفیت را دارد که مسیر رقابت و خصومت میان دو کشور را تشدید کند.
دکتر طهمورث غلامی-کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا در خصوص نگاه دولت جو بایدن به مسئله سوریه گفت: «با انتقال قدرت از جمهوریخواهان به دموکراتها، بسیاری از تحلیلگران مسائل منطقه غرب آسیا نسبت به حلوفصل مسئله سوریه از طریق مذاکرات چند جانبه با حضور بازیگران دخیل در این بحران ابراز خوشبینی میکردند و در تشریح دلایل آن، به عواملی چون در اولویت نبودن موضوع سوریه برای آمریکا، سیاستهای اعلانی بایدن مبنی بر تمرکز بر شرق آسیا و رقابت راهبردی با چین و روسیه و هزینه مالی و نظامی بحرانهای غرب آسیا برای آمریکا اشاره داشتند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین بااینکه بهواسطه «باریکه واخان» کمترین طول مرزی (76 کیلومتر) با افغانستان را دارد، اما یکی از همسایههای مهم این کشور به شمار میرود. در طول تاریخ، کابل یکی از محورهای قابلتوجه در جاده ابریشم چین بوده است؛ امروز هم که افغانستان درگیر اوضاع ناآرام داخلی است و طالبان بخش اعظمی از آن را در کنترل دارد، از اهمیت مضاعفی برای چین بهویژه از بعد اقتصادی و امنیتی برخوردار شده است.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی مراکش، مغایرت تعهدات اقلیمی بایدن با رویکردش در قبال چین، ناامنی شدید آبی در آفریقا، راهبرد امنیتی جدید روسیه، شکافها در حکمرانی بر شمالگان، بررسی آمادگی روسیه برای رفع تغییرات اقلیمی، بازتعریف رابطه آمریکا-ترکیه و تضعیف توافقات ابراهیم توسط آمریکا ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه حضور وزیر خارجه چین در دمشق بعد از 10 سال، میتواند مقدمه و نشانگر تمایل این کشور برای حضور اقتصادی گسترده در سوریه هم باشد، گفت: چین، سوریه و بهخصوص بازسازی این کشور را فرصتی برای تقویت حضور و نفوذ خود در خاورمیانه میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی، چین هفت نهاد و شهروند ایالاتمتحده را تحریم کرده است که در میان آنها، نام ویلبور راس، وزیر تجارت دونالد ترامپ، نیز به چشم میخورد. این تحریم، واکنشی به تحریم هفت مقام چینی توسط ایالاتمتحده باشد. درواقع، میتوان این کنش – واکنش را ادامه جنگ تجاری دو کشور در دوران زمامداری ترامپ، تلقی کرد؛ اما سؤال این است که دو کشور نسبت به یکدیگر، چه اهرمها و امکاناتی دارند و این تقابل چگونه پیش خواهد رفت؟
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافقات ابراهیم نمیتوانند صلح به ارمغان بیاورند، زیرا ریشه اصلی بیثباتی در خاورمیانه را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: سفیر پیشین ایران در عراق با بیان اینکه چین علاقهمند به توسعه پروژههای خود در عراق است و با خروج شرکتهای غربی، جایگزین آنها خواهد شد، گفت: چین علاقه خود را برای توسعه حضور اقتصادی در عراق نشان داده و آگاهانه وارد این کشور شده است؛ در این قالب، عراق هم میتواند امنیت پایدار خود را تأمین و حفظ کند. بهعلاوه فرصت و ظرفیت جدیدی برای همکاری مشترک در این حوزه بین ایران، چین و عراق ایجاد شده است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: استقرار نظامیان روسیه در مرز ارمنستان با جمهوری آذربایجان، افزایش ارسال تسلیحات نظامی روسیه به جمهوریهای آسیای مرکزی،تاکید وزیر دفاع روسیه برآمادگی کامل ارتش این کشور برای مواجهه با هر نوع شرایط اضطراری و جنگ ، گفتوگوی تلفنی علیاف و ماکرون، نشست شورای امنیت درباره افغانستان، تاکید اتحادیه اروپا بر آتشبس دائمی در افغانستان، واکنش سخنگوی سازمان ملل به لفاظی های رژیم صهیونیستی علیه ایران، درخواست اتحادیه اروپا برای تسهیل روند احیای برجام، واکنش استرالیا به درخواست چین برای مذاکره، اقدام جدید بایدن برای مداخله در امور داخلی چین، واکنش پکن به فروش تسلیحات آمریکایی به تایوان، طرح جدید در آمریکا برای افشای نقش سعودیها در حملات ۱۱ سپتامبر، گمانهزنیها درباره احتمال برکناری نتانیاهو از ریاست حزب لیکود، طرح بایدن برای ملاحظات حقوق بشری بیشتر در صادرات تسلیحات، پایان کنفرانس بین المللی همکاری واکسن کرونا و برگزاری هفتاد و ششمین سالگرد بمباران اتمی هیروشیما از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران با بیان اینکه سند راهبرد امنیت ملی 2021 روسیه با اسناد پیشین تفاوتهای جدی دارد، ضمن برشمردن مهمترین ابعاد و بندهای این سند گفت: آنچه برای روسیه مهم بوده، تحول نظام بینالمللی است که ضمن متکثرتر شدن، از غربمحوری گذشته دورتر شده، اما درعینحال، قابلیت ناامنی شدیدی نیز ایجاد کرده، بیثباتی را افزایش داده و رادیکالیسم را گسترش میدهد و محیط تهدیدات را برای جهان و روسیه پیچیدهتر میسازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط تجاری و اقتصادی اسلامآباد-تهران خارج از روابط سیاسی دو کشور نیست و علیرغم ظرفیتهای بسیار، همچنان معطلِ نبود اراده سیاسی مشترک و مستحکم در دو پایتخت باقیمانده است.
سمیه مروتی- پژوهشگر حوزه افغانستان و پاکستان
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ازآنجاییکه رقابت آمریکا و چین برای کسب جایگاه برتر در ساختار نظام بینالملل یک واقعیت اجتنابناپذیر است، هر مسئله کوچک و بزرگی این ظرفیت را دارد که مسیر رقابت و خصومت میان دو کشور را تشدید کند.
دکتر طهمورث غلامی-کارشناس مسائل آمریکا
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا در خصوص نگاه دولت جو بایدن به مسئله سوریه گفت: «با انتقال قدرت از جمهوریخواهان به دموکراتها، بسیاری از تحلیلگران مسائل منطقه غرب آسیا نسبت به حلوفصل مسئله سوریه از طریق مذاکرات چند جانبه با حضور بازیگران دخیل در این بحران ابراز خوشبینی میکردند و در تشریح دلایل آن، به عواملی چون در اولویت نبودن موضوع سوریه برای آمریکا، سیاستهای اعلانی بایدن مبنی بر تمرکز بر شرق آسیا و رقابت راهبردی با چین و روسیه و هزینه مالی و نظامی بحرانهای غرب آسیا برای آمریکا اشاره داشتند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین بااینکه بهواسطه «باریکه واخان» کمترین طول مرزی (76 کیلومتر) با افغانستان را دارد، اما یکی از همسایههای مهم این کشور به شمار میرود. در طول تاریخ، کابل یکی از محورهای قابلتوجه در جاده ابریشم چین بوده است؛ امروز هم که افغانستان درگیر اوضاع ناآرام داخلی است و طالبان بخش اعظمی از آن را در کنترل دارد، از اهمیت مضاعفی برای چین بهویژه از بعد اقتصادی و امنیتی برخوردار شده است.
حمید خوشآیند – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی مراکش، مغایرت تعهدات اقلیمی بایدن با رویکردش در قبال چین، ناامنی شدید آبی در آفریقا، راهبرد امنیتی جدید روسیه، شکافها در حکمرانی بر شمالگان، بررسی آمادگی روسیه برای رفع تغییرات اقلیمی، بازتعریف رابطه آمریکا-ترکیه و تضعیف توافقات ابراهیم توسط آمریکا ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه حضور وزیر خارجه چین در دمشق بعد از 10 سال، میتواند مقدمه و نشانگر تمایل این کشور برای حضور اقتصادی گسترده در سوریه هم باشد، گفت: چین، سوریه و بهخصوص بازسازی این کشور را فرصتی برای تقویت حضور و نفوذ خود در خاورمیانه میبیند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی، چین هفت نهاد و شهروند ایالاتمتحده را تحریم کرده است که در میان آنها، نام ویلبور راس، وزیر تجارت دونالد ترامپ، نیز به چشم میخورد. این تحریم، واکنشی به تحریم هفت مقام چینی توسط ایالاتمتحده باشد. درواقع، میتوان این کنش – واکنش را ادامه جنگ تجاری دو کشور در دوران زمامداری ترامپ، تلقی کرد؛ اما سؤال این است که دو کشور نسبت به یکدیگر، چه اهرمها و امکاناتی دارند و این تقابل چگونه پیش خواهد رفت؟
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافقات ابراهیم نمیتوانند صلح به ارمغان بیاورند، زیرا ریشه اصلی بیثباتی در خاورمیانه را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشماندازهای بلندمدت درباره نحوه سازماندهی نظام بینالملل است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.