بحران هرمز فرصتی برای برقراری گفتگوی سازنده بین چین و آ.سه.آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با گذشت بیش از دو ماه از آغاز به کار جو بایدن بهعنوان رئیسجمهور آمریکا و با کاهش گردوغبار سیاسی در واشنگتن، اکنون بیشازپیش روشن میشود که سیاست این دولت از حزب دموکرات آمریکا در قبال روسیه و چین بیشتر شامل مؤلفههای تداوم است تا مؤلفههای تغییر؛ این تداوم سیاست چیزی نیست که مسکو و پکن خواهانش باشند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: اخیراً مقامات چین و آمریکا در اولین نشست عالیرتبه در دوره بایدن در آنکوریج با یکدیگر دیدار کردند. دان سالیوان، سناتور آمریکایی این دیدار را یک شروع واقعگرایانه برای روابط دو طرف خواند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران گفت: گفتگوی امنیتی چهارجانبه موسوم به «کواد» که بهصورت غیررسمی بین ایالاتمتحده، ژاپن، استرالیا و هند در سال 2007 آغاز شده بود، مجددا در واکنش به افزایش قدرت اقتصادی و نظامی چین موردتوجه قرار گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، بررسی موقعیت نیروهای نظامی این کشور در جهان را آغاز کرده است. انتظار می رود که چین و هند-اقیانوسیه به عنوان اولویت های راهبردی تعریف شوند. اما در خصوص توانایی و تمایل دولت بایدن به تقبل تعهدات دفاعی جدید در این منطقه شک و تردیدهایی وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تغییر مهم در رویکرد عمومی آمریکا در قبال چین، گرایش انگلیس به ایندوپاسیفیک، قواعد فضای سایبر، نگرانی اروپا از مشاهده نزدیکی روسیه و چین، روابط ترکیه-مصر و روابط ژاپن-روسیه در دوران پسا-آبه ازجمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا دچار دو نوع بحران است. درحالیکه سرخط اخبار ماههای اخیر عمدتاً بر بحران دموکراسی آمریکا متمرکز بوده است، اما بحران قدرت جهانی آمریکا در بلندمدت تعیینکنندهتر از بحران دموکراسی این کشور خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: تظاهرات علیه نتانیاهو همزمان با فرایند محاکمه وی در دادگاه، واکنش بایدن به شکست استیضاح ترامپ، سفر سرزده وزیر خارجه امارات به عمان، هشدار جنبش النجباء عراق به ترکیه، تبرئه ترامپ در دادگاه استیضاح، وقوع زمینلرزه 7.3 ریشتری در ژاپن، تائید ضمنی مسدود کردن اینترنت خارجی در روسیه توسط پوتین، شرط انصارالله برای پایان حملات به عربستان، فشار سفارت آمریکا برای دخالت مستقیم در انتخابات عراق، هشدار طالبان به ناتو، تظاهرات گسترده بحرینی ها در سالگرد انقلاب ۱۴ فوریه، اعلام جنگ حکمتیار علیه دولت افغانستان، واکنش چین به انتقادات آمریکا از کار سازمان جهانی بهداشت در ووهان و فرافکنی وزیر خارجه آمریکا درباره ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد روابط بینالملل دانشگاه تهران با بیان اینکه در دوره جو بایدن روابط میان چین و آمریکا هیچ تفاوتی نخواهد داشت، چراکه چین از خط قرمز آمریکا عبور کرده است، گفت: چینیها، برخلاف مصالح آمریکا، چندجانبهگرایی را بهعنوان راهبرد اصلی سیاست خارجی خود دنبال میکنند؛ چراکه هژمونی آمریکا در حال کمرنگ شدن است و چندجانبهگرایی این روند را تسریع میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نفوذ چین در جنوب آسیا رو به افزایش گذاشته و به نگرانی هند افزوده است. کشورهای مهمی که بهطور سنتی دهلینو را ترجیح داده و در مدار راهبردی هند قرار داشتند (ازجمله بنگلادش، مالدیو، نپال و سریلانکا)، بهطور فزایندهای به پکن بهعنوان قدرت جایگزین گرایش پیدا کرده و آن را تأمینکننده نیازهای خود قلمداد میکنند. چین برای تضمین منافع ملی خویش هوشمندانه ابزار امنیتی، اقتصادی و سیاسی برای تعمیق همکاری را به کار گرفته و به جلب نظر کشورهایی پرداخته است که منافع ژئواستراتژیک چین را تأمین میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحث عمومی درباره آینده یک ائتلاف نظامی – سیاسی چندان عادی نیست؛ اما این همان چیزی است که ناتو پس از انتقادات 2019 امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه در مورد «مرگ مغزی» این سازمان میخواهد انجام دهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با گذشت بیش از دو ماه از آغاز به کار جو بایدن بهعنوان رئیسجمهور آمریکا و با کاهش گردوغبار سیاسی در واشنگتن، اکنون بیشازپیش روشن میشود که سیاست این دولت از حزب دموکرات آمریکا در قبال روسیه و چین بیشتر شامل مؤلفههای تداوم است تا مؤلفههای تغییر؛ این تداوم سیاست چیزی نیست که مسکو و پکن خواهانش باشند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: اخیراً مقامات چین و آمریکا در اولین نشست عالیرتبه در دوره بایدن در آنکوریج با یکدیگر دیدار کردند. دان سالیوان، سناتور آمریکایی این دیدار را یک شروع واقعگرایانه برای روابط دو طرف خواند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران گفت: گفتگوی امنیتی چهارجانبه موسوم به «کواد» که بهصورت غیررسمی بین ایالاتمتحده، ژاپن، استرالیا و هند در سال 2007 آغاز شده بود، مجددا در واکنش به افزایش قدرت اقتصادی و نظامی چین موردتوجه قرار گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، بررسی موقعیت نیروهای نظامی این کشور در جهان را آغاز کرده است. انتظار می رود که چین و هند-اقیانوسیه به عنوان اولویت های راهبردی تعریف شوند. اما در خصوص توانایی و تمایل دولت بایدن به تقبل تعهدات دفاعی جدید در این منطقه شک و تردیدهایی وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تغییر مهم در رویکرد عمومی آمریکا در قبال چین، گرایش انگلیس به ایندوپاسیفیک، قواعد فضای سایبر، نگرانی اروپا از مشاهده نزدیکی روسیه و چین، روابط ترکیه-مصر و روابط ژاپن-روسیه در دوران پسا-آبه ازجمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا دچار دو نوع بحران است. درحالیکه سرخط اخبار ماههای اخیر عمدتاً بر بحران دموکراسی آمریکا متمرکز بوده است، اما بحران قدرت جهانی آمریکا در بلندمدت تعیینکنندهتر از بحران دموکراسی این کشور خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: تظاهرات علیه نتانیاهو همزمان با فرایند محاکمه وی در دادگاه، واکنش بایدن به شکست استیضاح ترامپ، سفر سرزده وزیر خارجه امارات به عمان، هشدار جنبش النجباء عراق به ترکیه، تبرئه ترامپ در دادگاه استیضاح، وقوع زمینلرزه 7.3 ریشتری در ژاپن، تائید ضمنی مسدود کردن اینترنت خارجی در روسیه توسط پوتین، شرط انصارالله برای پایان حملات به عربستان، فشار سفارت آمریکا برای دخالت مستقیم در انتخابات عراق، هشدار طالبان به ناتو، تظاهرات گسترده بحرینی ها در سالگرد انقلاب ۱۴ فوریه، اعلام جنگ حکمتیار علیه دولت افغانستان، واکنش چین به انتقادات آمریکا از کار سازمان جهانی بهداشت در ووهان و فرافکنی وزیر خارجه آمریکا درباره ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد روابط بینالملل دانشگاه تهران با بیان اینکه در دوره جو بایدن روابط میان چین و آمریکا هیچ تفاوتی نخواهد داشت، چراکه چین از خط قرمز آمریکا عبور کرده است، گفت: چینیها، برخلاف مصالح آمریکا، چندجانبهگرایی را بهعنوان راهبرد اصلی سیاست خارجی خود دنبال میکنند؛ چراکه هژمونی آمریکا در حال کمرنگ شدن است و چندجانبهگرایی این روند را تسریع میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نفوذ چین در جنوب آسیا رو به افزایش گذاشته و به نگرانی هند افزوده است. کشورهای مهمی که بهطور سنتی دهلینو را ترجیح داده و در مدار راهبردی هند قرار داشتند (ازجمله بنگلادش، مالدیو، نپال و سریلانکا)، بهطور فزایندهای به پکن بهعنوان قدرت جایگزین گرایش پیدا کرده و آن را تأمینکننده نیازهای خود قلمداد میکنند. چین برای تضمین منافع ملی خویش هوشمندانه ابزار امنیتی، اقتصادی و سیاسی برای تعمیق همکاری را به کار گرفته و به جلب نظر کشورهایی پرداخته است که منافع ژئواستراتژیک چین را تأمین میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحث عمومی درباره آینده یک ائتلاف نظامی – سیاسی چندان عادی نیست؛ اما این همان چیزی است که ناتو پس از انتقادات 2019 امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه در مورد «مرگ مغزی» این سازمان میخواهد انجام دهد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با گذشت بیش از دو ماه از آغاز به کار جو بایدن بهعنوان رئیسجمهور آمریکا و با کاهش گردوغبار سیاسی در واشنگتن، اکنون بیشازپیش روشن میشود که سیاست این دولت از حزب دموکرات آمریکا در قبال روسیه و چین بیشتر شامل مؤلفههای تداوم است تا مؤلفههای تغییر؛ این تداوم سیاست چیزی نیست که مسکو و پکن خواهانش باشند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: اخیراً مقامات چین و آمریکا در اولین نشست عالیرتبه در دوره بایدن در آنکوریج با یکدیگر دیدار کردند. دان سالیوان، سناتور آمریکایی این دیدار را یک شروع واقعگرایانه برای روابط دو طرف خواند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران گفت: گفتگوی امنیتی چهارجانبه موسوم به «کواد» که بهصورت غیررسمی بین ایالاتمتحده، ژاپن، استرالیا و هند در سال 2007 آغاز شده بود، مجددا در واکنش به افزایش قدرت اقتصادی و نظامی چین موردتوجه قرار گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، بررسی موقعیت نیروهای نظامی این کشور در جهان را آغاز کرده است. انتظار می رود که چین و هند-اقیانوسیه به عنوان اولویت های راهبردی تعریف شوند. اما در خصوص توانایی و تمایل دولت بایدن به تقبل تعهدات دفاعی جدید در این منطقه شک و تردیدهایی وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تغییر مهم در رویکرد عمومی آمریکا در قبال چین، گرایش انگلیس به ایندوپاسیفیک، قواعد فضای سایبر، نگرانی اروپا از مشاهده نزدیکی روسیه و چین، روابط ترکیه-مصر و روابط ژاپن-روسیه در دوران پسا-آبه ازجمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا دچار دو نوع بحران است. درحالیکه سرخط اخبار ماههای اخیر عمدتاً بر بحران دموکراسی آمریکا متمرکز بوده است، اما بحران قدرت جهانی آمریکا در بلندمدت تعیینکنندهتر از بحران دموکراسی این کشور خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: تظاهرات علیه نتانیاهو همزمان با فرایند محاکمه وی در دادگاه، واکنش بایدن به شکست استیضاح ترامپ، سفر سرزده وزیر خارجه امارات به عمان، هشدار جنبش النجباء عراق به ترکیه، تبرئه ترامپ در دادگاه استیضاح، وقوع زمینلرزه 7.3 ریشتری در ژاپن، تائید ضمنی مسدود کردن اینترنت خارجی در روسیه توسط پوتین، شرط انصارالله برای پایان حملات به عربستان، فشار سفارت آمریکا برای دخالت مستقیم در انتخابات عراق، هشدار طالبان به ناتو، تظاهرات گسترده بحرینی ها در سالگرد انقلاب ۱۴ فوریه، اعلام جنگ حکمتیار علیه دولت افغانستان، واکنش چین به انتقادات آمریکا از کار سازمان جهانی بهداشت در ووهان و فرافکنی وزیر خارجه آمریکا درباره ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد روابط بینالملل دانشگاه تهران با بیان اینکه در دوره جو بایدن روابط میان چین و آمریکا هیچ تفاوتی نخواهد داشت، چراکه چین از خط قرمز آمریکا عبور کرده است، گفت: چینیها، برخلاف مصالح آمریکا، چندجانبهگرایی را بهعنوان راهبرد اصلی سیاست خارجی خود دنبال میکنند؛ چراکه هژمونی آمریکا در حال کمرنگ شدن است و چندجانبهگرایی این روند را تسریع میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نفوذ چین در جنوب آسیا رو به افزایش گذاشته و به نگرانی هند افزوده است. کشورهای مهمی که بهطور سنتی دهلینو را ترجیح داده و در مدار راهبردی هند قرار داشتند (ازجمله بنگلادش، مالدیو، نپال و سریلانکا)، بهطور فزایندهای به پکن بهعنوان قدرت جایگزین گرایش پیدا کرده و آن را تأمینکننده نیازهای خود قلمداد میکنند. چین برای تضمین منافع ملی خویش هوشمندانه ابزار امنیتی، اقتصادی و سیاسی برای تعمیق همکاری را به کار گرفته و به جلب نظر کشورهایی پرداخته است که منافع ژئواستراتژیک چین را تأمین میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحث عمومی درباره آینده یک ائتلاف نظامی – سیاسی چندان عادی نیست؛ اما این همان چیزی است که ناتو پس از انتقادات 2019 امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه در مورد «مرگ مغزی» این سازمان میخواهد انجام دهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با گذشت بیش از دو ماه از آغاز به کار جو بایدن بهعنوان رئیسجمهور آمریکا و با کاهش گردوغبار سیاسی در واشنگتن، اکنون بیشازپیش روشن میشود که سیاست این دولت از حزب دموکرات آمریکا در قبال روسیه و چین بیشتر شامل مؤلفههای تداوم است تا مؤلفههای تغییر؛ این تداوم سیاست چیزی نیست که مسکو و پکن خواهانش باشند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: اخیراً مقامات چین و آمریکا در اولین نشست عالیرتبه در دوره بایدن در آنکوریج با یکدیگر دیدار کردند. دان سالیوان، سناتور آمریکایی این دیدار را یک شروع واقعگرایانه برای روابط دو طرف خواند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران گفت: گفتگوی امنیتی چهارجانبه موسوم به «کواد» که بهصورت غیررسمی بین ایالاتمتحده، ژاپن، استرالیا و هند در سال 2007 آغاز شده بود، مجددا در واکنش به افزایش قدرت اقتصادی و نظامی چین موردتوجه قرار گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، بررسی موقعیت نیروهای نظامی این کشور در جهان را آغاز کرده است. انتظار می رود که چین و هند-اقیانوسیه به عنوان اولویت های راهبردی تعریف شوند. اما در خصوص توانایی و تمایل دولت بایدن به تقبل تعهدات دفاعی جدید در این منطقه شک و تردیدهایی وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تغییر مهم در رویکرد عمومی آمریکا در قبال چین، گرایش انگلیس به ایندوپاسیفیک، قواعد فضای سایبر، نگرانی اروپا از مشاهده نزدیکی روسیه و چین، روابط ترکیه-مصر و روابط ژاپن-روسیه در دوران پسا-آبه ازجمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا دچار دو نوع بحران است. درحالیکه سرخط اخبار ماههای اخیر عمدتاً بر بحران دموکراسی آمریکا متمرکز بوده است، اما بحران قدرت جهانی آمریکا در بلندمدت تعیینکنندهتر از بحران دموکراسی این کشور خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: تظاهرات علیه نتانیاهو همزمان با فرایند محاکمه وی در دادگاه، واکنش بایدن به شکست استیضاح ترامپ، سفر سرزده وزیر خارجه امارات به عمان، هشدار جنبش النجباء عراق به ترکیه، تبرئه ترامپ در دادگاه استیضاح، وقوع زمینلرزه 7.3 ریشتری در ژاپن، تائید ضمنی مسدود کردن اینترنت خارجی در روسیه توسط پوتین، شرط انصارالله برای پایان حملات به عربستان، فشار سفارت آمریکا برای دخالت مستقیم در انتخابات عراق، هشدار طالبان به ناتو، تظاهرات گسترده بحرینی ها در سالگرد انقلاب ۱۴ فوریه، اعلام جنگ حکمتیار علیه دولت افغانستان، واکنش چین به انتقادات آمریکا از کار سازمان جهانی بهداشت در ووهان و فرافکنی وزیر خارجه آمریکا درباره ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد روابط بینالملل دانشگاه تهران با بیان اینکه در دوره جو بایدن روابط میان چین و آمریکا هیچ تفاوتی نخواهد داشت، چراکه چین از خط قرمز آمریکا عبور کرده است، گفت: چینیها، برخلاف مصالح آمریکا، چندجانبهگرایی را بهعنوان راهبرد اصلی سیاست خارجی خود دنبال میکنند؛ چراکه هژمونی آمریکا در حال کمرنگ شدن است و چندجانبهگرایی این روند را تسریع میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نفوذ چین در جنوب آسیا رو به افزایش گذاشته و به نگرانی هند افزوده است. کشورهای مهمی که بهطور سنتی دهلینو را ترجیح داده و در مدار راهبردی هند قرار داشتند (ازجمله بنگلادش، مالدیو، نپال و سریلانکا)، بهطور فزایندهای به پکن بهعنوان قدرت جایگزین گرایش پیدا کرده و آن را تأمینکننده نیازهای خود قلمداد میکنند. چین برای تضمین منافع ملی خویش هوشمندانه ابزار امنیتی، اقتصادی و سیاسی برای تعمیق همکاری را به کار گرفته و به جلب نظر کشورهایی پرداخته است که منافع ژئواستراتژیک چین را تأمین میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحث عمومی درباره آینده یک ائتلاف نظامی – سیاسی چندان عادی نیست؛ اما این همان چیزی است که ناتو پس از انتقادات 2019 امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه در مورد «مرگ مغزی» این سازمان میخواهد انجام دهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با گذشت بیش از دو ماه از آغاز به کار جو بایدن بهعنوان رئیسجمهور آمریکا و با کاهش گردوغبار سیاسی در واشنگتن، اکنون بیشازپیش روشن میشود که سیاست این دولت از حزب دموکرات آمریکا در قبال روسیه و چین بیشتر شامل مؤلفههای تداوم است تا مؤلفههای تغییر؛ این تداوم سیاست چیزی نیست که مسکو و پکن خواهانش باشند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: اخیراً مقامات چین و آمریکا در اولین نشست عالیرتبه در دوره بایدن در آنکوریج با یکدیگر دیدار کردند. دان سالیوان، سناتور آمریکایی این دیدار را یک شروع واقعگرایانه برای روابط دو طرف خواند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران گفت: گفتگوی امنیتی چهارجانبه موسوم به «کواد» که بهصورت غیررسمی بین ایالاتمتحده، ژاپن، استرالیا و هند در سال 2007 آغاز شده بود، مجددا در واکنش به افزایش قدرت اقتصادی و نظامی چین موردتوجه قرار گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، بررسی موقعیت نیروهای نظامی این کشور در جهان را آغاز کرده است. انتظار می رود که چین و هند-اقیانوسیه به عنوان اولویت های راهبردی تعریف شوند. اما در خصوص توانایی و تمایل دولت بایدن به تقبل تعهدات دفاعی جدید در این منطقه شک و تردیدهایی وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تغییر مهم در رویکرد عمومی آمریکا در قبال چین، گرایش انگلیس به ایندوپاسیفیک، قواعد فضای سایبر، نگرانی اروپا از مشاهده نزدیکی روسیه و چین، روابط ترکیه-مصر و روابط ژاپن-روسیه در دوران پسا-آبه ازجمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا دچار دو نوع بحران است. درحالیکه سرخط اخبار ماههای اخیر عمدتاً بر بحران دموکراسی آمریکا متمرکز بوده است، اما بحران قدرت جهانی آمریکا در بلندمدت تعیینکنندهتر از بحران دموکراسی این کشور خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: تظاهرات علیه نتانیاهو همزمان با فرایند محاکمه وی در دادگاه، واکنش بایدن به شکست استیضاح ترامپ، سفر سرزده وزیر خارجه امارات به عمان، هشدار جنبش النجباء عراق به ترکیه، تبرئه ترامپ در دادگاه استیضاح، وقوع زمینلرزه 7.3 ریشتری در ژاپن، تائید ضمنی مسدود کردن اینترنت خارجی در روسیه توسط پوتین، شرط انصارالله برای پایان حملات به عربستان، فشار سفارت آمریکا برای دخالت مستقیم در انتخابات عراق، هشدار طالبان به ناتو، تظاهرات گسترده بحرینی ها در سالگرد انقلاب ۱۴ فوریه، اعلام جنگ حکمتیار علیه دولت افغانستان، واکنش چین به انتقادات آمریکا از کار سازمان جهانی بهداشت در ووهان و فرافکنی وزیر خارجه آمریکا درباره ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد روابط بینالملل دانشگاه تهران با بیان اینکه در دوره جو بایدن روابط میان چین و آمریکا هیچ تفاوتی نخواهد داشت، چراکه چین از خط قرمز آمریکا عبور کرده است، گفت: چینیها، برخلاف مصالح آمریکا، چندجانبهگرایی را بهعنوان راهبرد اصلی سیاست خارجی خود دنبال میکنند؛ چراکه هژمونی آمریکا در حال کمرنگ شدن است و چندجانبهگرایی این روند را تسریع میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نفوذ چین در جنوب آسیا رو به افزایش گذاشته و به نگرانی هند افزوده است. کشورهای مهمی که بهطور سنتی دهلینو را ترجیح داده و در مدار راهبردی هند قرار داشتند (ازجمله بنگلادش، مالدیو، نپال و سریلانکا)، بهطور فزایندهای به پکن بهعنوان قدرت جایگزین گرایش پیدا کرده و آن را تأمینکننده نیازهای خود قلمداد میکنند. چین برای تضمین منافع ملی خویش هوشمندانه ابزار امنیتی، اقتصادی و سیاسی برای تعمیق همکاری را به کار گرفته و به جلب نظر کشورهایی پرداخته است که منافع ژئواستراتژیک چین را تأمین میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحث عمومی درباره آینده یک ائتلاف نظامی – سیاسی چندان عادی نیست؛ اما این همان چیزی است که ناتو پس از انتقادات 2019 امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه در مورد «مرگ مغزی» این سازمان میخواهد انجام دهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با گذشت بیش از دو ماه از آغاز به کار جو بایدن بهعنوان رئیسجمهور آمریکا و با کاهش گردوغبار سیاسی در واشنگتن، اکنون بیشازپیش روشن میشود که سیاست این دولت از حزب دموکرات آمریکا در قبال روسیه و چین بیشتر شامل مؤلفههای تداوم است تا مؤلفههای تغییر؛ این تداوم سیاست چیزی نیست که مسکو و پکن خواهانش باشند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: اخیراً مقامات چین و آمریکا در اولین نشست عالیرتبه در دوره بایدن در آنکوریج با یکدیگر دیدار کردند. دان سالیوان، سناتور آمریکایی این دیدار را یک شروع واقعگرایانه برای روابط دو طرف خواند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران گفت: گفتگوی امنیتی چهارجانبه موسوم به «کواد» که بهصورت غیررسمی بین ایالاتمتحده، ژاپن، استرالیا و هند در سال 2007 آغاز شده بود، مجددا در واکنش به افزایش قدرت اقتصادی و نظامی چین موردتوجه قرار گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، بررسی موقعیت نیروهای نظامی این کشور در جهان را آغاز کرده است. انتظار می رود که چین و هند-اقیانوسیه به عنوان اولویت های راهبردی تعریف شوند. اما در خصوص توانایی و تمایل دولت بایدن به تقبل تعهدات دفاعی جدید در این منطقه شک و تردیدهایی وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تغییر مهم در رویکرد عمومی آمریکا در قبال چین، گرایش انگلیس به ایندوپاسیفیک، قواعد فضای سایبر، نگرانی اروپا از مشاهده نزدیکی روسیه و چین، روابط ترکیه-مصر و روابط ژاپن-روسیه در دوران پسا-آبه ازجمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا دچار دو نوع بحران است. درحالیکه سرخط اخبار ماههای اخیر عمدتاً بر بحران دموکراسی آمریکا متمرکز بوده است، اما بحران قدرت جهانی آمریکا در بلندمدت تعیینکنندهتر از بحران دموکراسی این کشور خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: تظاهرات علیه نتانیاهو همزمان با فرایند محاکمه وی در دادگاه، واکنش بایدن به شکست استیضاح ترامپ، سفر سرزده وزیر خارجه امارات به عمان، هشدار جنبش النجباء عراق به ترکیه، تبرئه ترامپ در دادگاه استیضاح، وقوع زمینلرزه 7.3 ریشتری در ژاپن، تائید ضمنی مسدود کردن اینترنت خارجی در روسیه توسط پوتین، شرط انصارالله برای پایان حملات به عربستان، فشار سفارت آمریکا برای دخالت مستقیم در انتخابات عراق، هشدار طالبان به ناتو، تظاهرات گسترده بحرینی ها در سالگرد انقلاب ۱۴ فوریه، اعلام جنگ حکمتیار علیه دولت افغانستان، واکنش چین به انتقادات آمریکا از کار سازمان جهانی بهداشت در ووهان و فرافکنی وزیر خارجه آمریکا درباره ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد روابط بینالملل دانشگاه تهران با بیان اینکه در دوره جو بایدن روابط میان چین و آمریکا هیچ تفاوتی نخواهد داشت، چراکه چین از خط قرمز آمریکا عبور کرده است، گفت: چینیها، برخلاف مصالح آمریکا، چندجانبهگرایی را بهعنوان راهبرد اصلی سیاست خارجی خود دنبال میکنند؛ چراکه هژمونی آمریکا در حال کمرنگ شدن است و چندجانبهگرایی این روند را تسریع میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نفوذ چین در جنوب آسیا رو به افزایش گذاشته و به نگرانی هند افزوده است. کشورهای مهمی که بهطور سنتی دهلینو را ترجیح داده و در مدار راهبردی هند قرار داشتند (ازجمله بنگلادش، مالدیو، نپال و سریلانکا)، بهطور فزایندهای به پکن بهعنوان قدرت جایگزین گرایش پیدا کرده و آن را تأمینکننده نیازهای خود قلمداد میکنند. چین برای تضمین منافع ملی خویش هوشمندانه ابزار امنیتی، اقتصادی و سیاسی برای تعمیق همکاری را به کار گرفته و به جلب نظر کشورهایی پرداخته است که منافع ژئواستراتژیک چین را تأمین میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحث عمومی درباره آینده یک ائتلاف نظامی – سیاسی چندان عادی نیست؛ اما این همان چیزی است که ناتو پس از انتقادات 2019 امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه در مورد «مرگ مغزی» این سازمان میخواهد انجام دهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با گذشت بیش از دو ماه از آغاز به کار جو بایدن بهعنوان رئیسجمهور آمریکا و با کاهش گردوغبار سیاسی در واشنگتن، اکنون بیشازپیش روشن میشود که سیاست این دولت از حزب دموکرات آمریکا در قبال روسیه و چین بیشتر شامل مؤلفههای تداوم است تا مؤلفههای تغییر؛ این تداوم سیاست چیزی نیست که مسکو و پکن خواهانش باشند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: اخیراً مقامات چین و آمریکا در اولین نشست عالیرتبه در دوره بایدن در آنکوریج با یکدیگر دیدار کردند. دان سالیوان، سناتور آمریکایی این دیدار را یک شروع واقعگرایانه برای روابط دو طرف خواند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران گفت: گفتگوی امنیتی چهارجانبه موسوم به «کواد» که بهصورت غیررسمی بین ایالاتمتحده، ژاپن، استرالیا و هند در سال 2007 آغاز شده بود، مجددا در واکنش به افزایش قدرت اقتصادی و نظامی چین موردتوجه قرار گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، بررسی موقعیت نیروهای نظامی این کشور در جهان را آغاز کرده است. انتظار می رود که چین و هند-اقیانوسیه به عنوان اولویت های راهبردی تعریف شوند. اما در خصوص توانایی و تمایل دولت بایدن به تقبل تعهدات دفاعی جدید در این منطقه شک و تردیدهایی وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تغییر مهم در رویکرد عمومی آمریکا در قبال چین، گرایش انگلیس به ایندوپاسیفیک، قواعد فضای سایبر، نگرانی اروپا از مشاهده نزدیکی روسیه و چین، روابط ترکیه-مصر و روابط ژاپن-روسیه در دوران پسا-آبه ازجمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا دچار دو نوع بحران است. درحالیکه سرخط اخبار ماههای اخیر عمدتاً بر بحران دموکراسی آمریکا متمرکز بوده است، اما بحران قدرت جهانی آمریکا در بلندمدت تعیینکنندهتر از بحران دموکراسی این کشور خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: تظاهرات علیه نتانیاهو همزمان با فرایند محاکمه وی در دادگاه، واکنش بایدن به شکست استیضاح ترامپ، سفر سرزده وزیر خارجه امارات به عمان، هشدار جنبش النجباء عراق به ترکیه، تبرئه ترامپ در دادگاه استیضاح، وقوع زمینلرزه 7.3 ریشتری در ژاپن، تائید ضمنی مسدود کردن اینترنت خارجی در روسیه توسط پوتین، شرط انصارالله برای پایان حملات به عربستان، فشار سفارت آمریکا برای دخالت مستقیم در انتخابات عراق، هشدار طالبان به ناتو، تظاهرات گسترده بحرینی ها در سالگرد انقلاب ۱۴ فوریه، اعلام جنگ حکمتیار علیه دولت افغانستان، واکنش چین به انتقادات آمریکا از کار سازمان جهانی بهداشت در ووهان و فرافکنی وزیر خارجه آمریکا درباره ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد روابط بینالملل دانشگاه تهران با بیان اینکه در دوره جو بایدن روابط میان چین و آمریکا هیچ تفاوتی نخواهد داشت، چراکه چین از خط قرمز آمریکا عبور کرده است، گفت: چینیها، برخلاف مصالح آمریکا، چندجانبهگرایی را بهعنوان راهبرد اصلی سیاست خارجی خود دنبال میکنند؛ چراکه هژمونی آمریکا در حال کمرنگ شدن است و چندجانبهگرایی این روند را تسریع میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نفوذ چین در جنوب آسیا رو به افزایش گذاشته و به نگرانی هند افزوده است. کشورهای مهمی که بهطور سنتی دهلینو را ترجیح داده و در مدار راهبردی هند قرار داشتند (ازجمله بنگلادش، مالدیو، نپال و سریلانکا)، بهطور فزایندهای به پکن بهعنوان قدرت جایگزین گرایش پیدا کرده و آن را تأمینکننده نیازهای خود قلمداد میکنند. چین برای تضمین منافع ملی خویش هوشمندانه ابزار امنیتی، اقتصادی و سیاسی برای تعمیق همکاری را به کار گرفته و به جلب نظر کشورهایی پرداخته است که منافع ژئواستراتژیک چین را تأمین میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحث عمومی درباره آینده یک ائتلاف نظامی – سیاسی چندان عادی نیست؛ اما این همان چیزی است که ناتو پس از انتقادات 2019 امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه در مورد «مرگ مغزی» این سازمان میخواهد انجام دهد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.