شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جمهوری اسلامی ایران پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و پایان جنگ سرد، در یکی از پیچیده‌ترین و پویاترین مناطق ژئوپلیتیک جهان یعنی اوراسیا قرار گرفت. این منطقه که از دریای سیاه تا اقیانوس آرام و از آسیای مرکزی تا خلیج فارس امتداد دارد، اکنون شاهد ظهور معماری‌های امنیتی جدیدی است که عمدتاً توسط روسیه و چین رهبری می‌شوند و هدف آن‌ها ایجاد توازن در برابر هژمونی غرب و به‌ویژه ناتو است. ایران در این میان، نه صرفاً یک بازیگر حاشیه‌ای، بلکه یکی از اعضای کلیدی در حال ارتقا در این ساختارهای نوظهور امنیتی است. یادداشت حاضر با تمرکز بر سه محور اصلی، یعنی چارچوب‌های امنیتی جایگزین (به‌ویژه سازمان همکاری شانگهای)، همکاری چندجانبه با روسیه و چین و استفاده از دیپلماسی امنیتی در برابر ناتو و نفوذ غرب، به بررسی فرصت‌ها و محدودیت‌های نقش‌آفرینی ایران در معماری امنیتی جمعی اوراسیا می‌پردازد.