شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رئیس جمهور ترکیه و نخست وزیر یونان، در حاشیه نشست سران ناتو در «ویلنیوس» پایتخت لیتوانی (11 و 12 ژوئیه -20 و 21 تیرماه) دیدار و گفتگو خواهند کرد. افکار عمومی دو کشور انتظار دارند این ملاقات که پس از انتخابات در دو کشور برگزار می‌شود، گام جدیدی به سوی تنش زدایی بین این دو کشور همسایه باشد.
محمود فاضلی- تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اگرچه رئیس جمهور اردوغان در ماه‌های اخیر تلاش کرده در داخل کشور و در روابط بین‌المللی و منطقه‌ای ترکیه شروعی جدید داشته باشد، اما بنظر می‌رسد آرامش نسبی موجود در روابط دوجانبه با یونان پایدار نباشد و اختلافات بار دیگر به صحنه سیاسی بازگردد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در منطقه غرب آسیا تعداد کشورهایی که ازنظام‌های مردمسالارانه و انتخابات واقعی و آزاد برخوردارند، شاید به تعداد انگشتان یک دست هم نرسد و زمانی که این انتخابات مربوط به کشوری فعال و کنشمند در عرصه منطقه‌ای همچون ترکیه باشد، اهمیت و ارزش تحلیلی آن چند برابر می‌شود.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها : توافق گروه‌های فلسطینی و اسرائیل بر سر آتش‌بس موقت در غزه با میانجیگری مصر، مشارکت انگلیس در رزمایش «طوفان بهاری» ناتو با بیش از ۱۵۰۰ نیرو، برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری و پارلمانی ترکیه، حضور سوریه در نشست آمادگی اجلاس سران عرب، بازگشت آرامش به غزه و اعلام آمار خسارات جانی طرفین، شهادت ۱۱ فرمانده و مبارز سرایا القدس در جنگ پنج روزه غزه، دیدار علی‌اف و پاشینیان با رئیس شورای اروپا پیش از نشست سه جانبه، گزارش اسناد پنتاگون از توطئه زلنسکی برای طراحی حمله در خاک روسیه، تصمیم ناتو برای ارسال کمک فوری به کی یف در نشست ویلنیوس، استقبال سازمان ملل از توافق طرفین درگیر سودان، منهدم شدن سامانه پاتریوت آمریکا توسط روسیه، اذعان وزیر خزانه داری آمریکا، به سختی اوضاع اقتصادی، دور دوم مذاکرات طرف‌های سودانی در جده، ارسال بزرگترین محموله تجهیزات نظامی به اوکراین از سوی آلمان، اظهارات زلنسکی درباره اینکه قدرت حمله به روسیه را ندارند، اظهارات معاون قلیچداراوغلو درباره تقویت روابط با روسیه درصورت پیروزی در انتخابات، تعهد آمریکا و اتحادیه اروپا به «اقدام مشترک» علیه چین، آغازتدارکات برای سفر بشار اسد به ریاض، و فراخوان عمران خان و دولت پاکستان برای حضور حامیانشان در خیابان، از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که انتخابات سراسری در ترکیه (14 مه) و یونان (21 مه) برگزار می‌شود، مقامات عالی‌رتبه دو کشور امیدوارند پس از اعلام نتایج رسمی انتخابات، شاهد فصل جدیدی در روابط دوجانبه باشند. علیرغم اختلافات ریشه دار بین دو کشور، یونان یکی از اولین کشورهایی بود که در پی وقوع دو زلزله در 11 استان جنوبی ترکیه در 6 فوریه، ابراز همدردی و کمک‌رسانی کرد. ترکیه نیز اولین کشوری بود که پس از وقوع حادثه قطار در شمال یونان در 28 فوریه که 57 کشته بر جای گذاشت، با این کشور ابراز همدردی و کمک‌رسانی کرد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با نزدیک‌تر شدن زمان انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی ترکیه در 14 ماه مه 2023 (24 اردیبهشت 1402) فعالیت‌های نامزدهای انتخابات گسترده‌تر می‌شود. در انتخابات ریاست جمهوری ترکیه چهار نامزد و در انتخابات پارلمانی، ۲۷ حزب با یکدیگر رقابت خواهند کرد. انتخابات آتی سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری تاریخ ترکیه و دومین انتخابات ریاست‌جمهوری از آغاز دوره ریاستی و بیست و هشتمین دوره انتخابات پارلمانی این کشور محسوب می‌شود. دوره ریاست‌جمهوری و نمایندگی مجلس پنج ساله و تعداد منتخبان مردم 600 نماینده است.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از مدت‌ها گمانه‌زنی و رایزنی‌ها میان احزاب ترکیه موسوم به «میز شش گانه»، کمال کلیچداراوغلو رهبر حزب جمهوری خلق بعد از حل بحران با حزب «خوب» به‌عنوان نامزد ریاست جمهوری 6 حزب مخالف معرفی شد. انتظار می‌رود در انتخابات 14 ماه مه ترکیه 60 میلیون نفر شرکت داشته باشند.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشـت: در سفر دو روزه آنتونی بلینکن به یونان موضوعات دفاعی و امنیتی بخش عمده گفتگوهای وی با مقامات یونانی را به خود اختصاص داد. طرف یونانی علاقه خود را برای خریداری جنگنده‌های نسل پنجمی اف-35 ابراز کرد و وزیر خارجه آمریکا ضمن ابراز رضایت خود از تصمیم دولت آتن، حمایت دولت واشنگتن را اعلام نمود. انتظار می‌رود پاسخ رسمی آمریکا به درخواست یونان جهت خریداری 20+20 فروند جنگنده اف-35، در اوایل ماه آوریل اعلام شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک پژوهشگر مسائل ترکیه درباره چشم‌انداز اقتصادی و سیاسی این کشور گفت: «اوضاع اقتصادی ترکیه در یک سال اخیر و به خصوص در ماه‌های گذشته در شرایط بغرنجی قرار گرفته است. آمارهایی که اخیرا منتشر شده از افزایش ۸۰ درصدی نرخ تورم در ترکیه خبر می‌دهد و این مسئله شرایط معیشتی مردم را در تنگنای بیشتری قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به کاهش اهمیت ترکیه برای آمریکا و اهمیت استراتژیک این کشور برای خاورمیانه گفت: با در نظر گرفتن جمیع شرایط، تلاش‌های آمریکا برای تغییر در سیاست‌های ترکیه، حذف اردوغان و تاثیر بر انتخابات موفق نخواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رئیس جمهور ترکیه و نخست وزیر یونان، در حاشیه نشست سران ناتو در «ویلنیوس» پایتخت لیتوانی (11 و 12 ژوئیه -20 و 21 تیرماه) دیدار و گفتگو خواهند کرد. افکار عمومی دو کشور انتظار دارند این ملاقات که پس از انتخابات در دو کشور برگزار می‌شود، گام جدیدی به سوی تنش زدایی بین این دو کشور همسایه باشد.
محمود فاضلی- تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اگرچه رئیس جمهور اردوغان در ماه‌های اخیر تلاش کرده در داخل کشور و در روابط بین‌المللی و منطقه‌ای ترکیه شروعی جدید داشته باشد، اما بنظر می‌رسد آرامش نسبی موجود در روابط دوجانبه با یونان پایدار نباشد و اختلافات بار دیگر به صحنه سیاسی بازگردد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در منطقه غرب آسیا تعداد کشورهایی که ازنظام‌های مردمسالارانه و انتخابات واقعی و آزاد برخوردارند، شاید به تعداد انگشتان یک دست هم نرسد و زمانی که این انتخابات مربوط به کشوری فعال و کنشمند در عرصه منطقه‌ای همچون ترکیه باشد، اهمیت و ارزش تحلیلی آن چند برابر می‌شود.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها : توافق گروه‌های فلسطینی و اسرائیل بر سر آتش‌بس موقت در غزه با میانجیگری مصر، مشارکت انگلیس در رزمایش «طوفان بهاری» ناتو با بیش از ۱۵۰۰ نیرو، برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری و پارلمانی ترکیه، حضور سوریه در نشست آمادگی اجلاس سران عرب، بازگشت آرامش به غزه و اعلام آمار خسارات جانی طرفین، شهادت ۱۱ فرمانده و مبارز سرایا القدس در جنگ پنج روزه غزه، دیدار علی‌اف و پاشینیان با رئیس شورای اروپا پیش از نشست سه جانبه، گزارش اسناد پنتاگون از توطئه زلنسکی برای طراحی حمله در خاک روسیه، تصمیم ناتو برای ارسال کمک فوری به کی یف در نشست ویلنیوس، استقبال سازمان ملل از توافق طرفین درگیر سودان، منهدم شدن سامانه پاتریوت آمریکا توسط روسیه، اذعان وزیر خزانه داری آمریکا، به سختی اوضاع اقتصادی، دور دوم مذاکرات طرف‌های سودانی در جده، ارسال بزرگترین محموله تجهیزات نظامی به اوکراین از سوی آلمان، اظهارات زلنسکی درباره اینکه قدرت حمله به روسیه را ندارند، اظهارات معاون قلیچداراوغلو درباره تقویت روابط با روسیه درصورت پیروزی در انتخابات، تعهد آمریکا و اتحادیه اروپا به «اقدام مشترک» علیه چین، آغازتدارکات برای سفر بشار اسد به ریاض، و فراخوان عمران خان و دولت پاکستان برای حضور حامیانشان در خیابان، از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که انتخابات سراسری در ترکیه (14 مه) و یونان (21 مه) برگزار می‌شود، مقامات عالی‌رتبه دو کشور امیدوارند پس از اعلام نتایج رسمی انتخابات، شاهد فصل جدیدی در روابط دوجانبه باشند. علیرغم اختلافات ریشه دار بین دو کشور، یونان یکی از اولین کشورهایی بود که در پی وقوع دو زلزله در 11 استان جنوبی ترکیه در 6 فوریه، ابراز همدردی و کمک‌رسانی کرد. ترکیه نیز اولین کشوری بود که پس از وقوع حادثه قطار در شمال یونان در 28 فوریه که 57 کشته بر جای گذاشت، با این کشور ابراز همدردی و کمک‌رسانی کرد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با نزدیک‌تر شدن زمان انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی ترکیه در 14 ماه مه 2023 (24 اردیبهشت 1402) فعالیت‌های نامزدهای انتخابات گسترده‌تر می‌شود. در انتخابات ریاست جمهوری ترکیه چهار نامزد و در انتخابات پارلمانی، ۲۷ حزب با یکدیگر رقابت خواهند کرد. انتخابات آتی سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری تاریخ ترکیه و دومین انتخابات ریاست‌جمهوری از آغاز دوره ریاستی و بیست و هشتمین دوره انتخابات پارلمانی این کشور محسوب می‌شود. دوره ریاست‌جمهوری و نمایندگی مجلس پنج ساله و تعداد منتخبان مردم 600 نماینده است.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از مدت‌ها گمانه‌زنی و رایزنی‌ها میان احزاب ترکیه موسوم به «میز شش گانه»، کمال کلیچداراوغلو رهبر حزب جمهوری خلق بعد از حل بحران با حزب «خوب» به‌عنوان نامزد ریاست جمهوری 6 حزب مخالف معرفی شد. انتظار می‌رود در انتخابات 14 ماه مه ترکیه 60 میلیون نفر شرکت داشته باشند.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشـت: در سفر دو روزه آنتونی بلینکن به یونان موضوعات دفاعی و امنیتی بخش عمده گفتگوهای وی با مقامات یونانی را به خود اختصاص داد. طرف یونانی علاقه خود را برای خریداری جنگنده‌های نسل پنجمی اف-35 ابراز کرد و وزیر خارجه آمریکا ضمن ابراز رضایت خود از تصمیم دولت آتن، حمایت دولت واشنگتن را اعلام نمود. انتظار می‌رود پاسخ رسمی آمریکا به درخواست یونان جهت خریداری 20+20 فروند جنگنده اف-35، در اوایل ماه آوریل اعلام شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک پژوهشگر مسائل ترکیه درباره چشم‌انداز اقتصادی و سیاسی این کشور گفت: «اوضاع اقتصادی ترکیه در یک سال اخیر و به خصوص در ماه‌های گذشته در شرایط بغرنجی قرار گرفته است. آمارهایی که اخیرا منتشر شده از افزایش ۸۰ درصدی نرخ تورم در ترکیه خبر می‌دهد و این مسئله شرایط معیشتی مردم را در تنگنای بیشتری قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به کاهش اهمیت ترکیه برای آمریکا و اهمیت استراتژیک این کشور برای خاورمیانه گفت: با در نظر گرفتن جمیع شرایط، تلاش‌های آمریکا برای تغییر در سیاست‌های ترکیه، حذف اردوغان و تاثیر بر انتخابات موفق نخواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رئیس جمهور ترکیه و نخست وزیر یونان، در حاشیه نشست سران ناتو در «ویلنیوس» پایتخت لیتوانی (11 و 12 ژوئیه -20 و 21 تیرماه) دیدار و گفتگو خواهند کرد. افکار عمومی دو کشور انتظار دارند این ملاقات که پس از انتخابات در دو کشور برگزار می‌شود، گام جدیدی به سوی تنش زدایی بین این دو کشور همسایه باشد.
محمود فاضلی- تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اگرچه رئیس جمهور اردوغان در ماه‌های اخیر تلاش کرده در داخل کشور و در روابط بین‌المللی و منطقه‌ای ترکیه شروعی جدید داشته باشد، اما بنظر می‌رسد آرامش نسبی موجود در روابط دوجانبه با یونان پایدار نباشد و اختلافات بار دیگر به صحنه سیاسی بازگردد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در منطقه غرب آسیا تعداد کشورهایی که ازنظام‌های مردمسالارانه و انتخابات واقعی و آزاد برخوردارند، شاید به تعداد انگشتان یک دست هم نرسد و زمانی که این انتخابات مربوط به کشوری فعال و کنشمند در عرصه منطقه‌ای همچون ترکیه باشد، اهمیت و ارزش تحلیلی آن چند برابر می‌شود.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها : توافق گروه‌های فلسطینی و اسرائیل بر سر آتش‌بس موقت در غزه با میانجیگری مصر، مشارکت انگلیس در رزمایش «طوفان بهاری» ناتو با بیش از ۱۵۰۰ نیرو، برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری و پارلمانی ترکیه، حضور سوریه در نشست آمادگی اجلاس سران عرب، بازگشت آرامش به غزه و اعلام آمار خسارات جانی طرفین، شهادت ۱۱ فرمانده و مبارز سرایا القدس در جنگ پنج روزه غزه، دیدار علی‌اف و پاشینیان با رئیس شورای اروپا پیش از نشست سه جانبه، گزارش اسناد پنتاگون از توطئه زلنسکی برای طراحی حمله در خاک روسیه، تصمیم ناتو برای ارسال کمک فوری به کی یف در نشست ویلنیوس، استقبال سازمان ملل از توافق طرفین درگیر سودان، منهدم شدن سامانه پاتریوت آمریکا توسط روسیه، اذعان وزیر خزانه داری آمریکا، به سختی اوضاع اقتصادی، دور دوم مذاکرات طرف‌های سودانی در جده، ارسال بزرگترین محموله تجهیزات نظامی به اوکراین از سوی آلمان، اظهارات زلنسکی درباره اینکه قدرت حمله به روسیه را ندارند، اظهارات معاون قلیچداراوغلو درباره تقویت روابط با روسیه درصورت پیروزی در انتخابات، تعهد آمریکا و اتحادیه اروپا به «اقدام مشترک» علیه چین، آغازتدارکات برای سفر بشار اسد به ریاض، و فراخوان عمران خان و دولت پاکستان برای حضور حامیانشان در خیابان، از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که انتخابات سراسری در ترکیه (14 مه) و یونان (21 مه) برگزار می‌شود، مقامات عالی‌رتبه دو کشور امیدوارند پس از اعلام نتایج رسمی انتخابات، شاهد فصل جدیدی در روابط دوجانبه باشند. علیرغم اختلافات ریشه دار بین دو کشور، یونان یکی از اولین کشورهایی بود که در پی وقوع دو زلزله در 11 استان جنوبی ترکیه در 6 فوریه، ابراز همدردی و کمک‌رسانی کرد. ترکیه نیز اولین کشوری بود که پس از وقوع حادثه قطار در شمال یونان در 28 فوریه که 57 کشته بر جای گذاشت، با این کشور ابراز همدردی و کمک‌رسانی کرد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با نزدیک‌تر شدن زمان انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی ترکیه در 14 ماه مه 2023 (24 اردیبهشت 1402) فعالیت‌های نامزدهای انتخابات گسترده‌تر می‌شود. در انتخابات ریاست جمهوری ترکیه چهار نامزد و در انتخابات پارلمانی، ۲۷ حزب با یکدیگر رقابت خواهند کرد. انتخابات آتی سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری تاریخ ترکیه و دومین انتخابات ریاست‌جمهوری از آغاز دوره ریاستی و بیست و هشتمین دوره انتخابات پارلمانی این کشور محسوب می‌شود. دوره ریاست‌جمهوری و نمایندگی مجلس پنج ساله و تعداد منتخبان مردم 600 نماینده است.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از مدت‌ها گمانه‌زنی و رایزنی‌ها میان احزاب ترکیه موسوم به «میز شش گانه»، کمال کلیچداراوغلو رهبر حزب جمهوری خلق بعد از حل بحران با حزب «خوب» به‌عنوان نامزد ریاست جمهوری 6 حزب مخالف معرفی شد. انتظار می‌رود در انتخابات 14 ماه مه ترکیه 60 میلیون نفر شرکت داشته باشند.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشـت: در سفر دو روزه آنتونی بلینکن به یونان موضوعات دفاعی و امنیتی بخش عمده گفتگوهای وی با مقامات یونانی را به خود اختصاص داد. طرف یونانی علاقه خود را برای خریداری جنگنده‌های نسل پنجمی اف-35 ابراز کرد و وزیر خارجه آمریکا ضمن ابراز رضایت خود از تصمیم دولت آتن، حمایت دولت واشنگتن را اعلام نمود. انتظار می‌رود پاسخ رسمی آمریکا به درخواست یونان جهت خریداری 20+20 فروند جنگنده اف-35، در اوایل ماه آوریل اعلام شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک پژوهشگر مسائل ترکیه درباره چشم‌انداز اقتصادی و سیاسی این کشور گفت: «اوضاع اقتصادی ترکیه در یک سال اخیر و به خصوص در ماه‌های گذشته در شرایط بغرنجی قرار گرفته است. آمارهایی که اخیرا منتشر شده از افزایش ۸۰ درصدی نرخ تورم در ترکیه خبر می‌دهد و این مسئله شرایط معیشتی مردم را در تنگنای بیشتری قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به کاهش اهمیت ترکیه برای آمریکا و اهمیت استراتژیک این کشور برای خاورمیانه گفت: با در نظر گرفتن جمیع شرایط، تلاش‌های آمریکا برای تغییر در سیاست‌های ترکیه، حذف اردوغان و تاثیر بر انتخابات موفق نخواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رئیس جمهور ترکیه و نخست وزیر یونان، در حاشیه نشست سران ناتو در «ویلنیوس» پایتخت لیتوانی (11 و 12 ژوئیه -20 و 21 تیرماه) دیدار و گفتگو خواهند کرد. افکار عمومی دو کشور انتظار دارند این ملاقات که پس از انتخابات در دو کشور برگزار می‌شود، گام جدیدی به سوی تنش زدایی بین این دو کشور همسایه باشد.
محمود فاضلی- تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اگرچه رئیس جمهور اردوغان در ماه‌های اخیر تلاش کرده در داخل کشور و در روابط بین‌المللی و منطقه‌ای ترکیه شروعی جدید داشته باشد، اما بنظر می‌رسد آرامش نسبی موجود در روابط دوجانبه با یونان پایدار نباشد و اختلافات بار دیگر به صحنه سیاسی بازگردد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در منطقه غرب آسیا تعداد کشورهایی که ازنظام‌های مردمسالارانه و انتخابات واقعی و آزاد برخوردارند، شاید به تعداد انگشتان یک دست هم نرسد و زمانی که این انتخابات مربوط به کشوری فعال و کنشمند در عرصه منطقه‌ای همچون ترکیه باشد، اهمیت و ارزش تحلیلی آن چند برابر می‌شود.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها : توافق گروه‌های فلسطینی و اسرائیل بر سر آتش‌بس موقت در غزه با میانجیگری مصر، مشارکت انگلیس در رزمایش «طوفان بهاری» ناتو با بیش از ۱۵۰۰ نیرو، برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری و پارلمانی ترکیه، حضور سوریه در نشست آمادگی اجلاس سران عرب، بازگشت آرامش به غزه و اعلام آمار خسارات جانی طرفین، شهادت ۱۱ فرمانده و مبارز سرایا القدس در جنگ پنج روزه غزه، دیدار علی‌اف و پاشینیان با رئیس شورای اروپا پیش از نشست سه جانبه، گزارش اسناد پنتاگون از توطئه زلنسکی برای طراحی حمله در خاک روسیه، تصمیم ناتو برای ارسال کمک فوری به کی یف در نشست ویلنیوس، استقبال سازمان ملل از توافق طرفین درگیر سودان، منهدم شدن سامانه پاتریوت آمریکا توسط روسیه، اذعان وزیر خزانه داری آمریکا، به سختی اوضاع اقتصادی، دور دوم مذاکرات طرف‌های سودانی در جده، ارسال بزرگترین محموله تجهیزات نظامی به اوکراین از سوی آلمان، اظهارات زلنسکی درباره اینکه قدرت حمله به روسیه را ندارند، اظهارات معاون قلیچداراوغلو درباره تقویت روابط با روسیه درصورت پیروزی در انتخابات، تعهد آمریکا و اتحادیه اروپا به «اقدام مشترک» علیه چین، آغازتدارکات برای سفر بشار اسد به ریاض، و فراخوان عمران خان و دولت پاکستان برای حضور حامیانشان در خیابان، از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که انتخابات سراسری در ترکیه (14 مه) و یونان (21 مه) برگزار می‌شود، مقامات عالی‌رتبه دو کشور امیدوارند پس از اعلام نتایج رسمی انتخابات، شاهد فصل جدیدی در روابط دوجانبه باشند. علیرغم اختلافات ریشه دار بین دو کشور، یونان یکی از اولین کشورهایی بود که در پی وقوع دو زلزله در 11 استان جنوبی ترکیه در 6 فوریه، ابراز همدردی و کمک‌رسانی کرد. ترکیه نیز اولین کشوری بود که پس از وقوع حادثه قطار در شمال یونان در 28 فوریه که 57 کشته بر جای گذاشت، با این کشور ابراز همدردی و کمک‌رسانی کرد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با نزدیک‌تر شدن زمان انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی ترکیه در 14 ماه مه 2023 (24 اردیبهشت 1402) فعالیت‌های نامزدهای انتخابات گسترده‌تر می‌شود. در انتخابات ریاست جمهوری ترکیه چهار نامزد و در انتخابات پارلمانی، ۲۷ حزب با یکدیگر رقابت خواهند کرد. انتخابات آتی سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری تاریخ ترکیه و دومین انتخابات ریاست‌جمهوری از آغاز دوره ریاستی و بیست و هشتمین دوره انتخابات پارلمانی این کشور محسوب می‌شود. دوره ریاست‌جمهوری و نمایندگی مجلس پنج ساله و تعداد منتخبان مردم 600 نماینده است.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از مدت‌ها گمانه‌زنی و رایزنی‌ها میان احزاب ترکیه موسوم به «میز شش گانه»، کمال کلیچداراوغلو رهبر حزب جمهوری خلق بعد از حل بحران با حزب «خوب» به‌عنوان نامزد ریاست جمهوری 6 حزب مخالف معرفی شد. انتظار می‌رود در انتخابات 14 ماه مه ترکیه 60 میلیون نفر شرکت داشته باشند.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشـت: در سفر دو روزه آنتونی بلینکن به یونان موضوعات دفاعی و امنیتی بخش عمده گفتگوهای وی با مقامات یونانی را به خود اختصاص داد. طرف یونانی علاقه خود را برای خریداری جنگنده‌های نسل پنجمی اف-35 ابراز کرد و وزیر خارجه آمریکا ضمن ابراز رضایت خود از تصمیم دولت آتن، حمایت دولت واشنگتن را اعلام نمود. انتظار می‌رود پاسخ رسمی آمریکا به درخواست یونان جهت خریداری 20+20 فروند جنگنده اف-35، در اوایل ماه آوریل اعلام شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک پژوهشگر مسائل ترکیه درباره چشم‌انداز اقتصادی و سیاسی این کشور گفت: «اوضاع اقتصادی ترکیه در یک سال اخیر و به خصوص در ماه‌های گذشته در شرایط بغرنجی قرار گرفته است. آمارهایی که اخیرا منتشر شده از افزایش ۸۰ درصدی نرخ تورم در ترکیه خبر می‌دهد و این مسئله شرایط معیشتی مردم را در تنگنای بیشتری قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به کاهش اهمیت ترکیه برای آمریکا و اهمیت استراتژیک این کشور برای خاورمیانه گفت: با در نظر گرفتن جمیع شرایط، تلاش‌های آمریکا برای تغییر در سیاست‌های ترکیه، حذف اردوغان و تاثیر بر انتخابات موفق نخواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رئیس جمهور ترکیه و نخست وزیر یونان، در حاشیه نشست سران ناتو در «ویلنیوس» پایتخت لیتوانی (11 و 12 ژوئیه -20 و 21 تیرماه) دیدار و گفتگو خواهند کرد. افکار عمومی دو کشور انتظار دارند این ملاقات که پس از انتخابات در دو کشور برگزار می‌شود، گام جدیدی به سوی تنش زدایی بین این دو کشور همسایه باشد.
محمود فاضلی- تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اگرچه رئیس جمهور اردوغان در ماه‌های اخیر تلاش کرده در داخل کشور و در روابط بین‌المللی و منطقه‌ای ترکیه شروعی جدید داشته باشد، اما بنظر می‌رسد آرامش نسبی موجود در روابط دوجانبه با یونان پایدار نباشد و اختلافات بار دیگر به صحنه سیاسی بازگردد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در منطقه غرب آسیا تعداد کشورهایی که ازنظام‌های مردمسالارانه و انتخابات واقعی و آزاد برخوردارند، شاید به تعداد انگشتان یک دست هم نرسد و زمانی که این انتخابات مربوط به کشوری فعال و کنشمند در عرصه منطقه‌ای همچون ترکیه باشد، اهمیت و ارزش تحلیلی آن چند برابر می‌شود.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها : توافق گروه‌های فلسطینی و اسرائیل بر سر آتش‌بس موقت در غزه با میانجیگری مصر، مشارکت انگلیس در رزمایش «طوفان بهاری» ناتو با بیش از ۱۵۰۰ نیرو، برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری و پارلمانی ترکیه، حضور سوریه در نشست آمادگی اجلاس سران عرب، بازگشت آرامش به غزه و اعلام آمار خسارات جانی طرفین، شهادت ۱۱ فرمانده و مبارز سرایا القدس در جنگ پنج روزه غزه، دیدار علی‌اف و پاشینیان با رئیس شورای اروپا پیش از نشست سه جانبه، گزارش اسناد پنتاگون از توطئه زلنسکی برای طراحی حمله در خاک روسیه، تصمیم ناتو برای ارسال کمک فوری به کی یف در نشست ویلنیوس، استقبال سازمان ملل از توافق طرفین درگیر سودان، منهدم شدن سامانه پاتریوت آمریکا توسط روسیه، اذعان وزیر خزانه داری آمریکا، به سختی اوضاع اقتصادی، دور دوم مذاکرات طرف‌های سودانی در جده، ارسال بزرگترین محموله تجهیزات نظامی به اوکراین از سوی آلمان، اظهارات زلنسکی درباره اینکه قدرت حمله به روسیه را ندارند، اظهارات معاون قلیچداراوغلو درباره تقویت روابط با روسیه درصورت پیروزی در انتخابات، تعهد آمریکا و اتحادیه اروپا به «اقدام مشترک» علیه چین، آغازتدارکات برای سفر بشار اسد به ریاض، و فراخوان عمران خان و دولت پاکستان برای حضور حامیانشان در خیابان، از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که انتخابات سراسری در ترکیه (14 مه) و یونان (21 مه) برگزار می‌شود، مقامات عالی‌رتبه دو کشور امیدوارند پس از اعلام نتایج رسمی انتخابات، شاهد فصل جدیدی در روابط دوجانبه باشند. علیرغم اختلافات ریشه دار بین دو کشور، یونان یکی از اولین کشورهایی بود که در پی وقوع دو زلزله در 11 استان جنوبی ترکیه در 6 فوریه، ابراز همدردی و کمک‌رسانی کرد. ترکیه نیز اولین کشوری بود که پس از وقوع حادثه قطار در شمال یونان در 28 فوریه که 57 کشته بر جای گذاشت، با این کشور ابراز همدردی و کمک‌رسانی کرد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با نزدیک‌تر شدن زمان انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی ترکیه در 14 ماه مه 2023 (24 اردیبهشت 1402) فعالیت‌های نامزدهای انتخابات گسترده‌تر می‌شود. در انتخابات ریاست جمهوری ترکیه چهار نامزد و در انتخابات پارلمانی، ۲۷ حزب با یکدیگر رقابت خواهند کرد. انتخابات آتی سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری تاریخ ترکیه و دومین انتخابات ریاست‌جمهوری از آغاز دوره ریاستی و بیست و هشتمین دوره انتخابات پارلمانی این کشور محسوب می‌شود. دوره ریاست‌جمهوری و نمایندگی مجلس پنج ساله و تعداد منتخبان مردم 600 نماینده است.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از مدت‌ها گمانه‌زنی و رایزنی‌ها میان احزاب ترکیه موسوم به «میز شش گانه»، کمال کلیچداراوغلو رهبر حزب جمهوری خلق بعد از حل بحران با حزب «خوب» به‌عنوان نامزد ریاست جمهوری 6 حزب مخالف معرفی شد. انتظار می‌رود در انتخابات 14 ماه مه ترکیه 60 میلیون نفر شرکت داشته باشند.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشـت: در سفر دو روزه آنتونی بلینکن به یونان موضوعات دفاعی و امنیتی بخش عمده گفتگوهای وی با مقامات یونانی را به خود اختصاص داد. طرف یونانی علاقه خود را برای خریداری جنگنده‌های نسل پنجمی اف-35 ابراز کرد و وزیر خارجه آمریکا ضمن ابراز رضایت خود از تصمیم دولت آتن، حمایت دولت واشنگتن را اعلام نمود. انتظار می‌رود پاسخ رسمی آمریکا به درخواست یونان جهت خریداری 20+20 فروند جنگنده اف-35، در اوایل ماه آوریل اعلام شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک پژوهشگر مسائل ترکیه درباره چشم‌انداز اقتصادی و سیاسی این کشور گفت: «اوضاع اقتصادی ترکیه در یک سال اخیر و به خصوص در ماه‌های گذشته در شرایط بغرنجی قرار گرفته است. آمارهایی که اخیرا منتشر شده از افزایش ۸۰ درصدی نرخ تورم در ترکیه خبر می‌دهد و این مسئله شرایط معیشتی مردم را در تنگنای بیشتری قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به کاهش اهمیت ترکیه برای آمریکا و اهمیت استراتژیک این کشور برای خاورمیانه گفت: با در نظر گرفتن جمیع شرایط، تلاش‌های آمریکا برای تغییر در سیاست‌های ترکیه، حذف اردوغان و تاثیر بر انتخابات موفق نخواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رئیس جمهور ترکیه و نخست وزیر یونان، در حاشیه نشست سران ناتو در «ویلنیوس» پایتخت لیتوانی (11 و 12 ژوئیه -20 و 21 تیرماه) دیدار و گفتگو خواهند کرد. افکار عمومی دو کشور انتظار دارند این ملاقات که پس از انتخابات در دو کشور برگزار می‌شود، گام جدیدی به سوی تنش زدایی بین این دو کشور همسایه باشد.
محمود فاضلی- تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اگرچه رئیس جمهور اردوغان در ماه‌های اخیر تلاش کرده در داخل کشور و در روابط بین‌المللی و منطقه‌ای ترکیه شروعی جدید داشته باشد، اما بنظر می‌رسد آرامش نسبی موجود در روابط دوجانبه با یونان پایدار نباشد و اختلافات بار دیگر به صحنه سیاسی بازگردد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در منطقه غرب آسیا تعداد کشورهایی که ازنظام‌های مردمسالارانه و انتخابات واقعی و آزاد برخوردارند، شاید به تعداد انگشتان یک دست هم نرسد و زمانی که این انتخابات مربوط به کشوری فعال و کنشمند در عرصه منطقه‌ای همچون ترکیه باشد، اهمیت و ارزش تحلیلی آن چند برابر می‌شود.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها : توافق گروه‌های فلسطینی و اسرائیل بر سر آتش‌بس موقت در غزه با میانجیگری مصر، مشارکت انگلیس در رزمایش «طوفان بهاری» ناتو با بیش از ۱۵۰۰ نیرو، برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری و پارلمانی ترکیه، حضور سوریه در نشست آمادگی اجلاس سران عرب، بازگشت آرامش به غزه و اعلام آمار خسارات جانی طرفین، شهادت ۱۱ فرمانده و مبارز سرایا القدس در جنگ پنج روزه غزه، دیدار علی‌اف و پاشینیان با رئیس شورای اروپا پیش از نشست سه جانبه، گزارش اسناد پنتاگون از توطئه زلنسکی برای طراحی حمله در خاک روسیه، تصمیم ناتو برای ارسال کمک فوری به کی یف در نشست ویلنیوس، استقبال سازمان ملل از توافق طرفین درگیر سودان، منهدم شدن سامانه پاتریوت آمریکا توسط روسیه، اذعان وزیر خزانه داری آمریکا، به سختی اوضاع اقتصادی، دور دوم مذاکرات طرف‌های سودانی در جده، ارسال بزرگترین محموله تجهیزات نظامی به اوکراین از سوی آلمان، اظهارات زلنسکی درباره اینکه قدرت حمله به روسیه را ندارند، اظهارات معاون قلیچداراوغلو درباره تقویت روابط با روسیه درصورت پیروزی در انتخابات، تعهد آمریکا و اتحادیه اروپا به «اقدام مشترک» علیه چین، آغازتدارکات برای سفر بشار اسد به ریاض، و فراخوان عمران خان و دولت پاکستان برای حضور حامیانشان در خیابان، از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که انتخابات سراسری در ترکیه (14 مه) و یونان (21 مه) برگزار می‌شود، مقامات عالی‌رتبه دو کشور امیدوارند پس از اعلام نتایج رسمی انتخابات، شاهد فصل جدیدی در روابط دوجانبه باشند. علیرغم اختلافات ریشه دار بین دو کشور، یونان یکی از اولین کشورهایی بود که در پی وقوع دو زلزله در 11 استان جنوبی ترکیه در 6 فوریه، ابراز همدردی و کمک‌رسانی کرد. ترکیه نیز اولین کشوری بود که پس از وقوع حادثه قطار در شمال یونان در 28 فوریه که 57 کشته بر جای گذاشت، با این کشور ابراز همدردی و کمک‌رسانی کرد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با نزدیک‌تر شدن زمان انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی ترکیه در 14 ماه مه 2023 (24 اردیبهشت 1402) فعالیت‌های نامزدهای انتخابات گسترده‌تر می‌شود. در انتخابات ریاست جمهوری ترکیه چهار نامزد و در انتخابات پارلمانی، ۲۷ حزب با یکدیگر رقابت خواهند کرد. انتخابات آتی سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری تاریخ ترکیه و دومین انتخابات ریاست‌جمهوری از آغاز دوره ریاستی و بیست و هشتمین دوره انتخابات پارلمانی این کشور محسوب می‌شود. دوره ریاست‌جمهوری و نمایندگی مجلس پنج ساله و تعداد منتخبان مردم 600 نماینده است.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از مدت‌ها گمانه‌زنی و رایزنی‌ها میان احزاب ترکیه موسوم به «میز شش گانه»، کمال کلیچداراوغلو رهبر حزب جمهوری خلق بعد از حل بحران با حزب «خوب» به‌عنوان نامزد ریاست جمهوری 6 حزب مخالف معرفی شد. انتظار می‌رود در انتخابات 14 ماه مه ترکیه 60 میلیون نفر شرکت داشته باشند.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشـت: در سفر دو روزه آنتونی بلینکن به یونان موضوعات دفاعی و امنیتی بخش عمده گفتگوهای وی با مقامات یونانی را به خود اختصاص داد. طرف یونانی علاقه خود را برای خریداری جنگنده‌های نسل پنجمی اف-35 ابراز کرد و وزیر خارجه آمریکا ضمن ابراز رضایت خود از تصمیم دولت آتن، حمایت دولت واشنگتن را اعلام نمود. انتظار می‌رود پاسخ رسمی آمریکا به درخواست یونان جهت خریداری 20+20 فروند جنگنده اف-35، در اوایل ماه آوریل اعلام شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک پژوهشگر مسائل ترکیه درباره چشم‌انداز اقتصادی و سیاسی این کشور گفت: «اوضاع اقتصادی ترکیه در یک سال اخیر و به خصوص در ماه‌های گذشته در شرایط بغرنجی قرار گرفته است. آمارهایی که اخیرا منتشر شده از افزایش ۸۰ درصدی نرخ تورم در ترکیه خبر می‌دهد و این مسئله شرایط معیشتی مردم را در تنگنای بیشتری قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به کاهش اهمیت ترکیه برای آمریکا و اهمیت استراتژیک این کشور برای خاورمیانه گفت: با در نظر گرفتن جمیع شرایط، تلاش‌های آمریکا برای تغییر در سیاست‌های ترکیه، حذف اردوغان و تاثیر بر انتخابات موفق نخواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رئیس جمهور ترکیه و نخست وزیر یونان، در حاشیه نشست سران ناتو در «ویلنیوس» پایتخت لیتوانی (11 و 12 ژوئیه -20 و 21 تیرماه) دیدار و گفتگو خواهند کرد. افکار عمومی دو کشور انتظار دارند این ملاقات که پس از انتخابات در دو کشور برگزار می‌شود، گام جدیدی به سوی تنش زدایی بین این دو کشور همسایه باشد.
محمود فاضلی- تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اگرچه رئیس جمهور اردوغان در ماه‌های اخیر تلاش کرده در داخل کشور و در روابط بین‌المللی و منطقه‌ای ترکیه شروعی جدید داشته باشد، اما بنظر می‌رسد آرامش نسبی موجود در روابط دوجانبه با یونان پایدار نباشد و اختلافات بار دیگر به صحنه سیاسی بازگردد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در منطقه غرب آسیا تعداد کشورهایی که ازنظام‌های مردمسالارانه و انتخابات واقعی و آزاد برخوردارند، شاید به تعداد انگشتان یک دست هم نرسد و زمانی که این انتخابات مربوط به کشوری فعال و کنشمند در عرصه منطقه‌ای همچون ترکیه باشد، اهمیت و ارزش تحلیلی آن چند برابر می‌شود.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها : توافق گروه‌های فلسطینی و اسرائیل بر سر آتش‌بس موقت در غزه با میانجیگری مصر، مشارکت انگلیس در رزمایش «طوفان بهاری» ناتو با بیش از ۱۵۰۰ نیرو، برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری و پارلمانی ترکیه، حضور سوریه در نشست آمادگی اجلاس سران عرب، بازگشت آرامش به غزه و اعلام آمار خسارات جانی طرفین، شهادت ۱۱ فرمانده و مبارز سرایا القدس در جنگ پنج روزه غزه، دیدار علی‌اف و پاشینیان با رئیس شورای اروپا پیش از نشست سه جانبه، گزارش اسناد پنتاگون از توطئه زلنسکی برای طراحی حمله در خاک روسیه، تصمیم ناتو برای ارسال کمک فوری به کی یف در نشست ویلنیوس، استقبال سازمان ملل از توافق طرفین درگیر سودان، منهدم شدن سامانه پاتریوت آمریکا توسط روسیه، اذعان وزیر خزانه داری آمریکا، به سختی اوضاع اقتصادی، دور دوم مذاکرات طرف‌های سودانی در جده، ارسال بزرگترین محموله تجهیزات نظامی به اوکراین از سوی آلمان، اظهارات زلنسکی درباره اینکه قدرت حمله به روسیه را ندارند، اظهارات معاون قلیچداراوغلو درباره تقویت روابط با روسیه درصورت پیروزی در انتخابات، تعهد آمریکا و اتحادیه اروپا به «اقدام مشترک» علیه چین، آغازتدارکات برای سفر بشار اسد به ریاض، و فراخوان عمران خان و دولت پاکستان برای حضور حامیانشان در خیابان، از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که انتخابات سراسری در ترکیه (14 مه) و یونان (21 مه) برگزار می‌شود، مقامات عالی‌رتبه دو کشور امیدوارند پس از اعلام نتایج رسمی انتخابات، شاهد فصل جدیدی در روابط دوجانبه باشند. علیرغم اختلافات ریشه دار بین دو کشور، یونان یکی از اولین کشورهایی بود که در پی وقوع دو زلزله در 11 استان جنوبی ترکیه در 6 فوریه، ابراز همدردی و کمک‌رسانی کرد. ترکیه نیز اولین کشوری بود که پس از وقوع حادثه قطار در شمال یونان در 28 فوریه که 57 کشته بر جای گذاشت، با این کشور ابراز همدردی و کمک‌رسانی کرد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با نزدیک‌تر شدن زمان انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی ترکیه در 14 ماه مه 2023 (24 اردیبهشت 1402) فعالیت‌های نامزدهای انتخابات گسترده‌تر می‌شود. در انتخابات ریاست جمهوری ترکیه چهار نامزد و در انتخابات پارلمانی، ۲۷ حزب با یکدیگر رقابت خواهند کرد. انتخابات آتی سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری تاریخ ترکیه و دومین انتخابات ریاست‌جمهوری از آغاز دوره ریاستی و بیست و هشتمین دوره انتخابات پارلمانی این کشور محسوب می‌شود. دوره ریاست‌جمهوری و نمایندگی مجلس پنج ساله و تعداد منتخبان مردم 600 نماینده است.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از مدت‌ها گمانه‌زنی و رایزنی‌ها میان احزاب ترکیه موسوم به «میز شش گانه»، کمال کلیچداراوغلو رهبر حزب جمهوری خلق بعد از حل بحران با حزب «خوب» به‌عنوان نامزد ریاست جمهوری 6 حزب مخالف معرفی شد. انتظار می‌رود در انتخابات 14 ماه مه ترکیه 60 میلیون نفر شرکت داشته باشند.
محمود فاضلی – تحلیگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشـت: در سفر دو روزه آنتونی بلینکن به یونان موضوعات دفاعی و امنیتی بخش عمده گفتگوهای وی با مقامات یونانی را به خود اختصاص داد. طرف یونانی علاقه خود را برای خریداری جنگنده‌های نسل پنجمی اف-35 ابراز کرد و وزیر خارجه آمریکا ضمن ابراز رضایت خود از تصمیم دولت آتن، حمایت دولت واشنگتن را اعلام نمود. انتظار می‌رود پاسخ رسمی آمریکا به درخواست یونان جهت خریداری 20+20 فروند جنگنده اف-35، در اوایل ماه آوریل اعلام شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر امور بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک پژوهشگر مسائل ترکیه درباره چشم‌انداز اقتصادی و سیاسی این کشور گفت: «اوضاع اقتصادی ترکیه در یک سال اخیر و به خصوص در ماه‌های گذشته در شرایط بغرنجی قرار گرفته است. آمارهایی که اخیرا منتشر شده از افزایش ۸۰ درصدی نرخ تورم در ترکیه خبر می‌دهد و این مسئله شرایط معیشتی مردم را در تنگنای بیشتری قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به کاهش اهمیت ترکیه برای آمریکا و اهمیت استراتژیک این کشور برای خاورمیانه گفت: با در نظر گرفتن جمیع شرایط، تلاش‌های آمریکا برای تغییر در سیاست‌های ترکیه، حذف اردوغان و تاثیر بر انتخابات موفق نخواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.