نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نشست اخیر اتحادیه عرب در جده، دو «تفاوت اصلی» با نشستهای قبلی داشت؛ نخست، حضور بشار اسد رئیس جمهور سوریه در آن و دوم، سخنرانی زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین در جمع اجلاس سران.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: انهدام هسته جاسوسی موساد در ترکیه، مصر آماده ارتقای روابط با ایران، گفتوگوی تلفنی نتانیاهو و بن سلمان درباره عادیسازی، درخواست استولتنبرگ از کشورهای ناتو برای افزایش تولید تسلیحاتی خود، آغاز رزمایش نظامی کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس با آمریکا، بررسی همکاریهای نظامی ایران و روسیه، دستورکار جلسه وزرای دفاع اتحادیه اروپا، سفر وزیر کشور تحریمشده روسیه به عربستان، راز غیبت «بن زاید» در اجلاس جده، برنامه چین برای توسعه سازمان همکاری شانگهای به همراه روسیه، دعوت امارات از هرتزوگ و نتانیاهو برای سفر به ابوظبی، کارشکنی مزدوران مأرب در اجرای توافق تبادل اسرای یمنی، کمک نظامی ۱۰ میلیارد یورویی به اوکراین، تکرار پیشنهاد صلح پاشینیان به علی اف، آغاز آموزش خلبانان اوکراینی جنگندههای اف-16، هشدار وزیر انرژی قطر نسبت به کمبود بدتر نفت و گاز برای اروپا، پیامدهای مخالفت کنگره آمریکا با افزایش سقف بدهی دولت بر اقتصاد داخلی و جهانی، تاکید اردوغان با عدم سازش با اوغان درباره حمایت از او در دور دوم انتخابات، حمله پهپادی مجدد ترکیه به شمال عراق، و اتهام ارمنستان به نیروهای جمهوری آذربایجان برای انجام حملهای جدید، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار روسیه درباره خطر واقعی جنگ جهانی سوم، افزایش گسترده هزینه نظامی کشورهای دنیا، سوئد و فنلاند در یک قدمی ناتو، هشدار آمریکا درخصوص تهدید ضد اطلاعاتی چین، تاکید کیم جونگ اون به تقویت قابلیت هستهای کره شمالی، تصمیم دولت بایدن برای مقابله با پهپادهای بیگانه در آمریکا، تهدید هسته ای انگلیس ضد پوتین، اخراج 40 دیپلمات آلمانی از روسیه، برگزاری نشستی با محوریت اوکراین در آلمان، تعهد ارائه کمک مالی آمریکا به ارتش اوکراین از سوی وزیران خارجه و دفاع آن کشور، آماده باش در سرزمین های اشغالی، ابراز نگرانی چین از تشدید تنش ها در فلسطین، شرط بندی بن سلمان روی «بازگشت ترامپ»، دیدار رئیس جمهور ترکیه با دبیر کل سازمان ملل درباره اوکراین، ترکیه در تدارک حمله به کرکوک و موصل عراق، خروج ناگهانی دولت نیکاراگوئه از «سازمان کشورهای آمریکایی» و خرید توییتر توسط ایلان ماسک از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل رژیم صهیونیستی با بیان اینکه مشخص نیست دولت ائتلافی جدید در رژیم صهیونیستی بتواند تا حدود شش ماه دوام بیاورد و درجه تابآوری ضعیفی دارد، گفت: بلوک نتانیاهو – بن زاید – بن سلمان عملاً متلاشی شد و به نظر میرسد ما در معادلات منطقهای اسرائیل ضعیفتری خواهیم داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به تأثیرات مقاومت راهبردی جمهوری اسلامی ایران در برابر فشار حداکثری آمریکا، از تضعیف موقعیت محمد بن سلمان و بنیامین نتانیاهو و همچنین بهبود شرایط محور مقاومت در منطقه بهعنوان نمونههایی از آثار این مقاومت یادکرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی بلومبرگ گزارشی از پایان دوره رشد چشمگیر تولید نفت شیل ایالاتمتحده داده است؛ البته کاهش تولید نفت شیل، رخداد جدیدی نیست و در چند ماه گذشته آغاز شده است، اما کاهش اخیر به حدی زیاد است که برخی از تحلیلگران حتی برای سال 2023 نیز چشماندازی از رشد تولید نفت شیل را متصور نیستند.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: «سفر اخیر مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا به فلسطین اشغالی، عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی صرفاً در چارچوب ایجاد یک جبهه عربی متحد علیه جمهوری اسلامی ایران و محور مقاومت قابلتجزیه و تحلیل است.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ژنرالهای رباتیک در پنتاگون، عدم ارتباط توافق امارات- اسراییل با صلح در فلسطین، جایگاه آلمان برای رهبری واکنش سخت اروپا به روسیه، نامتوازن بودن روابط آمریکا – مصر، هند و سیاست هند – اقیانوسیه، چین در اسارت نظام چند جانبه مبتنی بر قانون، اختلاف اروپا درباره آینده بلاروس و پیشرفتهای ایران در آمریکای لاتین از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک دیپلمات پیشین کشورمان با تأکید بر اینکه بیتردید عربستان باوجود دخالتها و تنشآفرینی در کشورهای همسایهاش و همچنین بر هم زدن ثبات منطقهای و بینالمللی کشور مسئولیتپذیری نیست، گفت: کشوری با این میزان از مداخلات مستقیم سیاسی و نظامی اگر روزی بخواهد قدرت بیشتری بگیرد و هسته ای شود، تراژدی بزرگی رقم خواهد زد، تراژدیای که باعث نابودی منطقه خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین: خروج ۱۲ هزار سرباز آمریکایی از آلمان، واکنش روسیه به خروج نیروهای مسلح آمریکا از آلمان ، تکذیب ساخت پایگاه نظامی روسیه در لیبی، هشدار غرب به «بن سلمان» درباره قتل «بن نایف»، آغاز رزمایش گسترده ارتش روسیه در دریای سیاه، تحویل جنگندههای رافائل به هند، اقدام ترامپ به تمدید وضعیت اضطراری ملی در قبال لبنان، شکایت لبنان از رژیم صهیونیستی،آغاز رزمایش بزرگ ترکیه و جمهوری آذربایجان، تاکید مجدد چین بر حمایت استوار از چند جانبه گرایی، حمایت آمریکا از ژاپن بر سر جزایر سنکاکو، ادامه ناآرامیها در ایالات متحده و آمریکا دارنده بالاترین آمار مرگ و میر کرونا در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نشست اخیر اتحادیه عرب در جده، دو «تفاوت اصلی» با نشستهای قبلی داشت؛ نخست، حضور بشار اسد رئیس جمهور سوریه در آن و دوم، سخنرانی زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین در جمع اجلاس سران.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: انهدام هسته جاسوسی موساد در ترکیه، مصر آماده ارتقای روابط با ایران، گفتوگوی تلفنی نتانیاهو و بن سلمان درباره عادیسازی، درخواست استولتنبرگ از کشورهای ناتو برای افزایش تولید تسلیحاتی خود، آغاز رزمایش نظامی کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس با آمریکا، بررسی همکاریهای نظامی ایران و روسیه، دستورکار جلسه وزرای دفاع اتحادیه اروپا، سفر وزیر کشور تحریمشده روسیه به عربستان، راز غیبت «بن زاید» در اجلاس جده، برنامه چین برای توسعه سازمان همکاری شانگهای به همراه روسیه، دعوت امارات از هرتزوگ و نتانیاهو برای سفر به ابوظبی، کارشکنی مزدوران مأرب در اجرای توافق تبادل اسرای یمنی، کمک نظامی ۱۰ میلیارد یورویی به اوکراین، تکرار پیشنهاد صلح پاشینیان به علی اف، آغاز آموزش خلبانان اوکراینی جنگندههای اف-16، هشدار وزیر انرژی قطر نسبت به کمبود بدتر نفت و گاز برای اروپا، پیامدهای مخالفت کنگره آمریکا با افزایش سقف بدهی دولت بر اقتصاد داخلی و جهانی، تاکید اردوغان با عدم سازش با اوغان درباره حمایت از او در دور دوم انتخابات، حمله پهپادی مجدد ترکیه به شمال عراق، و اتهام ارمنستان به نیروهای جمهوری آذربایجان برای انجام حملهای جدید، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار روسیه درباره خطر واقعی جنگ جهانی سوم، افزایش گسترده هزینه نظامی کشورهای دنیا، سوئد و فنلاند در یک قدمی ناتو، هشدار آمریکا درخصوص تهدید ضد اطلاعاتی چین، تاکید کیم جونگ اون به تقویت قابلیت هستهای کره شمالی، تصمیم دولت بایدن برای مقابله با پهپادهای بیگانه در آمریکا، تهدید هسته ای انگلیس ضد پوتین، اخراج 40 دیپلمات آلمانی از روسیه، برگزاری نشستی با محوریت اوکراین در آلمان، تعهد ارائه کمک مالی آمریکا به ارتش اوکراین از سوی وزیران خارجه و دفاع آن کشور، آماده باش در سرزمین های اشغالی، ابراز نگرانی چین از تشدید تنش ها در فلسطین، شرط بندی بن سلمان روی «بازگشت ترامپ»، دیدار رئیس جمهور ترکیه با دبیر کل سازمان ملل درباره اوکراین، ترکیه در تدارک حمله به کرکوک و موصل عراق، خروج ناگهانی دولت نیکاراگوئه از «سازمان کشورهای آمریکایی» و خرید توییتر توسط ایلان ماسک از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل رژیم صهیونیستی با بیان اینکه مشخص نیست دولت ائتلافی جدید در رژیم صهیونیستی بتواند تا حدود شش ماه دوام بیاورد و درجه تابآوری ضعیفی دارد، گفت: بلوک نتانیاهو – بن زاید – بن سلمان عملاً متلاشی شد و به نظر میرسد ما در معادلات منطقهای اسرائیل ضعیفتری خواهیم داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به تأثیرات مقاومت راهبردی جمهوری اسلامی ایران در برابر فشار حداکثری آمریکا، از تضعیف موقعیت محمد بن سلمان و بنیامین نتانیاهو و همچنین بهبود شرایط محور مقاومت در منطقه بهعنوان نمونههایی از آثار این مقاومت یادکرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی بلومبرگ گزارشی از پایان دوره رشد چشمگیر تولید نفت شیل ایالاتمتحده داده است؛ البته کاهش تولید نفت شیل، رخداد جدیدی نیست و در چند ماه گذشته آغاز شده است، اما کاهش اخیر به حدی زیاد است که برخی از تحلیلگران حتی برای سال 2023 نیز چشماندازی از رشد تولید نفت شیل را متصور نیستند.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: «سفر اخیر مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا به فلسطین اشغالی، عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی صرفاً در چارچوب ایجاد یک جبهه عربی متحد علیه جمهوری اسلامی ایران و محور مقاومت قابلتجزیه و تحلیل است.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ژنرالهای رباتیک در پنتاگون، عدم ارتباط توافق امارات- اسراییل با صلح در فلسطین، جایگاه آلمان برای رهبری واکنش سخت اروپا به روسیه، نامتوازن بودن روابط آمریکا – مصر، هند و سیاست هند – اقیانوسیه، چین در اسارت نظام چند جانبه مبتنی بر قانون، اختلاف اروپا درباره آینده بلاروس و پیشرفتهای ایران در آمریکای لاتین از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک دیپلمات پیشین کشورمان با تأکید بر اینکه بیتردید عربستان باوجود دخالتها و تنشآفرینی در کشورهای همسایهاش و همچنین بر هم زدن ثبات منطقهای و بینالمللی کشور مسئولیتپذیری نیست، گفت: کشوری با این میزان از مداخلات مستقیم سیاسی و نظامی اگر روزی بخواهد قدرت بیشتری بگیرد و هسته ای شود، تراژدی بزرگی رقم خواهد زد، تراژدیای که باعث نابودی منطقه خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین: خروج ۱۲ هزار سرباز آمریکایی از آلمان، واکنش روسیه به خروج نیروهای مسلح آمریکا از آلمان ، تکذیب ساخت پایگاه نظامی روسیه در لیبی، هشدار غرب به «بن سلمان» درباره قتل «بن نایف»، آغاز رزمایش گسترده ارتش روسیه در دریای سیاه، تحویل جنگندههای رافائل به هند، اقدام ترامپ به تمدید وضعیت اضطراری ملی در قبال لبنان، شکایت لبنان از رژیم صهیونیستی،آغاز رزمایش بزرگ ترکیه و جمهوری آذربایجان، تاکید مجدد چین بر حمایت استوار از چند جانبه گرایی، حمایت آمریکا از ژاپن بر سر جزایر سنکاکو، ادامه ناآرامیها در ایالات متحده و آمریکا دارنده بالاترین آمار مرگ و میر کرونا در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نشست اخیر اتحادیه عرب در جده، دو «تفاوت اصلی» با نشستهای قبلی داشت؛ نخست، حضور بشار اسد رئیس جمهور سوریه در آن و دوم، سخنرانی زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین در جمع اجلاس سران.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: انهدام هسته جاسوسی موساد در ترکیه، مصر آماده ارتقای روابط با ایران، گفتوگوی تلفنی نتانیاهو و بن سلمان درباره عادیسازی، درخواست استولتنبرگ از کشورهای ناتو برای افزایش تولید تسلیحاتی خود، آغاز رزمایش نظامی کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس با آمریکا، بررسی همکاریهای نظامی ایران و روسیه، دستورکار جلسه وزرای دفاع اتحادیه اروپا، سفر وزیر کشور تحریمشده روسیه به عربستان، راز غیبت «بن زاید» در اجلاس جده، برنامه چین برای توسعه سازمان همکاری شانگهای به همراه روسیه، دعوت امارات از هرتزوگ و نتانیاهو برای سفر به ابوظبی، کارشکنی مزدوران مأرب در اجرای توافق تبادل اسرای یمنی، کمک نظامی ۱۰ میلیارد یورویی به اوکراین، تکرار پیشنهاد صلح پاشینیان به علی اف، آغاز آموزش خلبانان اوکراینی جنگندههای اف-16، هشدار وزیر انرژی قطر نسبت به کمبود بدتر نفت و گاز برای اروپا، پیامدهای مخالفت کنگره آمریکا با افزایش سقف بدهی دولت بر اقتصاد داخلی و جهانی، تاکید اردوغان با عدم سازش با اوغان درباره حمایت از او در دور دوم انتخابات، حمله پهپادی مجدد ترکیه به شمال عراق، و اتهام ارمنستان به نیروهای جمهوری آذربایجان برای انجام حملهای جدید، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار روسیه درباره خطر واقعی جنگ جهانی سوم، افزایش گسترده هزینه نظامی کشورهای دنیا، سوئد و فنلاند در یک قدمی ناتو، هشدار آمریکا درخصوص تهدید ضد اطلاعاتی چین، تاکید کیم جونگ اون به تقویت قابلیت هستهای کره شمالی، تصمیم دولت بایدن برای مقابله با پهپادهای بیگانه در آمریکا، تهدید هسته ای انگلیس ضد پوتین، اخراج 40 دیپلمات آلمانی از روسیه، برگزاری نشستی با محوریت اوکراین در آلمان، تعهد ارائه کمک مالی آمریکا به ارتش اوکراین از سوی وزیران خارجه و دفاع آن کشور، آماده باش در سرزمین های اشغالی، ابراز نگرانی چین از تشدید تنش ها در فلسطین، شرط بندی بن سلمان روی «بازگشت ترامپ»، دیدار رئیس جمهور ترکیه با دبیر کل سازمان ملل درباره اوکراین، ترکیه در تدارک حمله به کرکوک و موصل عراق، خروج ناگهانی دولت نیکاراگوئه از «سازمان کشورهای آمریکایی» و خرید توییتر توسط ایلان ماسک از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل رژیم صهیونیستی با بیان اینکه مشخص نیست دولت ائتلافی جدید در رژیم صهیونیستی بتواند تا حدود شش ماه دوام بیاورد و درجه تابآوری ضعیفی دارد، گفت: بلوک نتانیاهو – بن زاید – بن سلمان عملاً متلاشی شد و به نظر میرسد ما در معادلات منطقهای اسرائیل ضعیفتری خواهیم داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به تأثیرات مقاومت راهبردی جمهوری اسلامی ایران در برابر فشار حداکثری آمریکا، از تضعیف موقعیت محمد بن سلمان و بنیامین نتانیاهو و همچنین بهبود شرایط محور مقاومت در منطقه بهعنوان نمونههایی از آثار این مقاومت یادکرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی بلومبرگ گزارشی از پایان دوره رشد چشمگیر تولید نفت شیل ایالاتمتحده داده است؛ البته کاهش تولید نفت شیل، رخداد جدیدی نیست و در چند ماه گذشته آغاز شده است، اما کاهش اخیر به حدی زیاد است که برخی از تحلیلگران حتی برای سال 2023 نیز چشماندازی از رشد تولید نفت شیل را متصور نیستند.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: «سفر اخیر مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا به فلسطین اشغالی، عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی صرفاً در چارچوب ایجاد یک جبهه عربی متحد علیه جمهوری اسلامی ایران و محور مقاومت قابلتجزیه و تحلیل است.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ژنرالهای رباتیک در پنتاگون، عدم ارتباط توافق امارات- اسراییل با صلح در فلسطین، جایگاه آلمان برای رهبری واکنش سخت اروپا به روسیه، نامتوازن بودن روابط آمریکا – مصر، هند و سیاست هند – اقیانوسیه، چین در اسارت نظام چند جانبه مبتنی بر قانون، اختلاف اروپا درباره آینده بلاروس و پیشرفتهای ایران در آمریکای لاتین از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک دیپلمات پیشین کشورمان با تأکید بر اینکه بیتردید عربستان باوجود دخالتها و تنشآفرینی در کشورهای همسایهاش و همچنین بر هم زدن ثبات منطقهای و بینالمللی کشور مسئولیتپذیری نیست، گفت: کشوری با این میزان از مداخلات مستقیم سیاسی و نظامی اگر روزی بخواهد قدرت بیشتری بگیرد و هسته ای شود، تراژدی بزرگی رقم خواهد زد، تراژدیای که باعث نابودی منطقه خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین: خروج ۱۲ هزار سرباز آمریکایی از آلمان، واکنش روسیه به خروج نیروهای مسلح آمریکا از آلمان ، تکذیب ساخت پایگاه نظامی روسیه در لیبی، هشدار غرب به «بن سلمان» درباره قتل «بن نایف»، آغاز رزمایش گسترده ارتش روسیه در دریای سیاه، تحویل جنگندههای رافائل به هند، اقدام ترامپ به تمدید وضعیت اضطراری ملی در قبال لبنان، شکایت لبنان از رژیم صهیونیستی،آغاز رزمایش بزرگ ترکیه و جمهوری آذربایجان، تاکید مجدد چین بر حمایت استوار از چند جانبه گرایی، حمایت آمریکا از ژاپن بر سر جزایر سنکاکو، ادامه ناآرامیها در ایالات متحده و آمریکا دارنده بالاترین آمار مرگ و میر کرونا در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نشست اخیر اتحادیه عرب در جده، دو «تفاوت اصلی» با نشستهای قبلی داشت؛ نخست، حضور بشار اسد رئیس جمهور سوریه در آن و دوم، سخنرانی زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین در جمع اجلاس سران.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: انهدام هسته جاسوسی موساد در ترکیه، مصر آماده ارتقای روابط با ایران، گفتوگوی تلفنی نتانیاهو و بن سلمان درباره عادیسازی، درخواست استولتنبرگ از کشورهای ناتو برای افزایش تولید تسلیحاتی خود، آغاز رزمایش نظامی کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس با آمریکا، بررسی همکاریهای نظامی ایران و روسیه، دستورکار جلسه وزرای دفاع اتحادیه اروپا، سفر وزیر کشور تحریمشده روسیه به عربستان، راز غیبت «بن زاید» در اجلاس جده، برنامه چین برای توسعه سازمان همکاری شانگهای به همراه روسیه، دعوت امارات از هرتزوگ و نتانیاهو برای سفر به ابوظبی، کارشکنی مزدوران مأرب در اجرای توافق تبادل اسرای یمنی، کمک نظامی ۱۰ میلیارد یورویی به اوکراین، تکرار پیشنهاد صلح پاشینیان به علی اف، آغاز آموزش خلبانان اوکراینی جنگندههای اف-16، هشدار وزیر انرژی قطر نسبت به کمبود بدتر نفت و گاز برای اروپا، پیامدهای مخالفت کنگره آمریکا با افزایش سقف بدهی دولت بر اقتصاد داخلی و جهانی، تاکید اردوغان با عدم سازش با اوغان درباره حمایت از او در دور دوم انتخابات، حمله پهپادی مجدد ترکیه به شمال عراق، و اتهام ارمنستان به نیروهای جمهوری آذربایجان برای انجام حملهای جدید، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار روسیه درباره خطر واقعی جنگ جهانی سوم، افزایش گسترده هزینه نظامی کشورهای دنیا، سوئد و فنلاند در یک قدمی ناتو، هشدار آمریکا درخصوص تهدید ضد اطلاعاتی چین، تاکید کیم جونگ اون به تقویت قابلیت هستهای کره شمالی، تصمیم دولت بایدن برای مقابله با پهپادهای بیگانه در آمریکا، تهدید هسته ای انگلیس ضد پوتین، اخراج 40 دیپلمات آلمانی از روسیه، برگزاری نشستی با محوریت اوکراین در آلمان، تعهد ارائه کمک مالی آمریکا به ارتش اوکراین از سوی وزیران خارجه و دفاع آن کشور، آماده باش در سرزمین های اشغالی، ابراز نگرانی چین از تشدید تنش ها در فلسطین، شرط بندی بن سلمان روی «بازگشت ترامپ»، دیدار رئیس جمهور ترکیه با دبیر کل سازمان ملل درباره اوکراین، ترکیه در تدارک حمله به کرکوک و موصل عراق، خروج ناگهانی دولت نیکاراگوئه از «سازمان کشورهای آمریکایی» و خرید توییتر توسط ایلان ماسک از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل رژیم صهیونیستی با بیان اینکه مشخص نیست دولت ائتلافی جدید در رژیم صهیونیستی بتواند تا حدود شش ماه دوام بیاورد و درجه تابآوری ضعیفی دارد، گفت: بلوک نتانیاهو – بن زاید – بن سلمان عملاً متلاشی شد و به نظر میرسد ما در معادلات منطقهای اسرائیل ضعیفتری خواهیم داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به تأثیرات مقاومت راهبردی جمهوری اسلامی ایران در برابر فشار حداکثری آمریکا، از تضعیف موقعیت محمد بن سلمان و بنیامین نتانیاهو و همچنین بهبود شرایط محور مقاومت در منطقه بهعنوان نمونههایی از آثار این مقاومت یادکرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی بلومبرگ گزارشی از پایان دوره رشد چشمگیر تولید نفت شیل ایالاتمتحده داده است؛ البته کاهش تولید نفت شیل، رخداد جدیدی نیست و در چند ماه گذشته آغاز شده است، اما کاهش اخیر به حدی زیاد است که برخی از تحلیلگران حتی برای سال 2023 نیز چشماندازی از رشد تولید نفت شیل را متصور نیستند.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: «سفر اخیر مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا به فلسطین اشغالی، عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی صرفاً در چارچوب ایجاد یک جبهه عربی متحد علیه جمهوری اسلامی ایران و محور مقاومت قابلتجزیه و تحلیل است.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ژنرالهای رباتیک در پنتاگون، عدم ارتباط توافق امارات- اسراییل با صلح در فلسطین، جایگاه آلمان برای رهبری واکنش سخت اروپا به روسیه، نامتوازن بودن روابط آمریکا – مصر، هند و سیاست هند – اقیانوسیه، چین در اسارت نظام چند جانبه مبتنی بر قانون، اختلاف اروپا درباره آینده بلاروس و پیشرفتهای ایران در آمریکای لاتین از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک دیپلمات پیشین کشورمان با تأکید بر اینکه بیتردید عربستان باوجود دخالتها و تنشآفرینی در کشورهای همسایهاش و همچنین بر هم زدن ثبات منطقهای و بینالمللی کشور مسئولیتپذیری نیست، گفت: کشوری با این میزان از مداخلات مستقیم سیاسی و نظامی اگر روزی بخواهد قدرت بیشتری بگیرد و هسته ای شود، تراژدی بزرگی رقم خواهد زد، تراژدیای که باعث نابودی منطقه خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین: خروج ۱۲ هزار سرباز آمریکایی از آلمان، واکنش روسیه به خروج نیروهای مسلح آمریکا از آلمان ، تکذیب ساخت پایگاه نظامی روسیه در لیبی، هشدار غرب به «بن سلمان» درباره قتل «بن نایف»، آغاز رزمایش گسترده ارتش روسیه در دریای سیاه، تحویل جنگندههای رافائل به هند، اقدام ترامپ به تمدید وضعیت اضطراری ملی در قبال لبنان، شکایت لبنان از رژیم صهیونیستی،آغاز رزمایش بزرگ ترکیه و جمهوری آذربایجان، تاکید مجدد چین بر حمایت استوار از چند جانبه گرایی، حمایت آمریکا از ژاپن بر سر جزایر سنکاکو، ادامه ناآرامیها در ایالات متحده و آمریکا دارنده بالاترین آمار مرگ و میر کرونا در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نشست اخیر اتحادیه عرب در جده، دو «تفاوت اصلی» با نشستهای قبلی داشت؛ نخست، حضور بشار اسد رئیس جمهور سوریه در آن و دوم، سخنرانی زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین در جمع اجلاس سران.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: انهدام هسته جاسوسی موساد در ترکیه، مصر آماده ارتقای روابط با ایران، گفتوگوی تلفنی نتانیاهو و بن سلمان درباره عادیسازی، درخواست استولتنبرگ از کشورهای ناتو برای افزایش تولید تسلیحاتی خود، آغاز رزمایش نظامی کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس با آمریکا، بررسی همکاریهای نظامی ایران و روسیه، دستورکار جلسه وزرای دفاع اتحادیه اروپا، سفر وزیر کشور تحریمشده روسیه به عربستان، راز غیبت «بن زاید» در اجلاس جده، برنامه چین برای توسعه سازمان همکاری شانگهای به همراه روسیه، دعوت امارات از هرتزوگ و نتانیاهو برای سفر به ابوظبی، کارشکنی مزدوران مأرب در اجرای توافق تبادل اسرای یمنی، کمک نظامی ۱۰ میلیارد یورویی به اوکراین، تکرار پیشنهاد صلح پاشینیان به علی اف، آغاز آموزش خلبانان اوکراینی جنگندههای اف-16، هشدار وزیر انرژی قطر نسبت به کمبود بدتر نفت و گاز برای اروپا، پیامدهای مخالفت کنگره آمریکا با افزایش سقف بدهی دولت بر اقتصاد داخلی و جهانی، تاکید اردوغان با عدم سازش با اوغان درباره حمایت از او در دور دوم انتخابات، حمله پهپادی مجدد ترکیه به شمال عراق، و اتهام ارمنستان به نیروهای جمهوری آذربایجان برای انجام حملهای جدید، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار روسیه درباره خطر واقعی جنگ جهانی سوم، افزایش گسترده هزینه نظامی کشورهای دنیا، سوئد و فنلاند در یک قدمی ناتو، هشدار آمریکا درخصوص تهدید ضد اطلاعاتی چین، تاکید کیم جونگ اون به تقویت قابلیت هستهای کره شمالی، تصمیم دولت بایدن برای مقابله با پهپادهای بیگانه در آمریکا، تهدید هسته ای انگلیس ضد پوتین، اخراج 40 دیپلمات آلمانی از روسیه، برگزاری نشستی با محوریت اوکراین در آلمان، تعهد ارائه کمک مالی آمریکا به ارتش اوکراین از سوی وزیران خارجه و دفاع آن کشور، آماده باش در سرزمین های اشغالی، ابراز نگرانی چین از تشدید تنش ها در فلسطین، شرط بندی بن سلمان روی «بازگشت ترامپ»، دیدار رئیس جمهور ترکیه با دبیر کل سازمان ملل درباره اوکراین، ترکیه در تدارک حمله به کرکوک و موصل عراق، خروج ناگهانی دولت نیکاراگوئه از «سازمان کشورهای آمریکایی» و خرید توییتر توسط ایلان ماسک از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل رژیم صهیونیستی با بیان اینکه مشخص نیست دولت ائتلافی جدید در رژیم صهیونیستی بتواند تا حدود شش ماه دوام بیاورد و درجه تابآوری ضعیفی دارد، گفت: بلوک نتانیاهو – بن زاید – بن سلمان عملاً متلاشی شد و به نظر میرسد ما در معادلات منطقهای اسرائیل ضعیفتری خواهیم داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به تأثیرات مقاومت راهبردی جمهوری اسلامی ایران در برابر فشار حداکثری آمریکا، از تضعیف موقعیت محمد بن سلمان و بنیامین نتانیاهو و همچنین بهبود شرایط محور مقاومت در منطقه بهعنوان نمونههایی از آثار این مقاومت یادکرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی بلومبرگ گزارشی از پایان دوره رشد چشمگیر تولید نفت شیل ایالاتمتحده داده است؛ البته کاهش تولید نفت شیل، رخداد جدیدی نیست و در چند ماه گذشته آغاز شده است، اما کاهش اخیر به حدی زیاد است که برخی از تحلیلگران حتی برای سال 2023 نیز چشماندازی از رشد تولید نفت شیل را متصور نیستند.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: «سفر اخیر مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا به فلسطین اشغالی، عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی صرفاً در چارچوب ایجاد یک جبهه عربی متحد علیه جمهوری اسلامی ایران و محور مقاومت قابلتجزیه و تحلیل است.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ژنرالهای رباتیک در پنتاگون، عدم ارتباط توافق امارات- اسراییل با صلح در فلسطین، جایگاه آلمان برای رهبری واکنش سخت اروپا به روسیه، نامتوازن بودن روابط آمریکا – مصر، هند و سیاست هند – اقیانوسیه، چین در اسارت نظام چند جانبه مبتنی بر قانون، اختلاف اروپا درباره آینده بلاروس و پیشرفتهای ایران در آمریکای لاتین از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک دیپلمات پیشین کشورمان با تأکید بر اینکه بیتردید عربستان باوجود دخالتها و تنشآفرینی در کشورهای همسایهاش و همچنین بر هم زدن ثبات منطقهای و بینالمللی کشور مسئولیتپذیری نیست، گفت: کشوری با این میزان از مداخلات مستقیم سیاسی و نظامی اگر روزی بخواهد قدرت بیشتری بگیرد و هسته ای شود، تراژدی بزرگی رقم خواهد زد، تراژدیای که باعث نابودی منطقه خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین: خروج ۱۲ هزار سرباز آمریکایی از آلمان، واکنش روسیه به خروج نیروهای مسلح آمریکا از آلمان ، تکذیب ساخت پایگاه نظامی روسیه در لیبی، هشدار غرب به «بن سلمان» درباره قتل «بن نایف»، آغاز رزمایش گسترده ارتش روسیه در دریای سیاه، تحویل جنگندههای رافائل به هند، اقدام ترامپ به تمدید وضعیت اضطراری ملی در قبال لبنان، شکایت لبنان از رژیم صهیونیستی،آغاز رزمایش بزرگ ترکیه و جمهوری آذربایجان، تاکید مجدد چین بر حمایت استوار از چند جانبه گرایی، حمایت آمریکا از ژاپن بر سر جزایر سنکاکو، ادامه ناآرامیها در ایالات متحده و آمریکا دارنده بالاترین آمار مرگ و میر کرونا در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نشست اخیر اتحادیه عرب در جده، دو «تفاوت اصلی» با نشستهای قبلی داشت؛ نخست، حضور بشار اسد رئیس جمهور سوریه در آن و دوم، سخنرانی زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین در جمع اجلاس سران.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: انهدام هسته جاسوسی موساد در ترکیه، مصر آماده ارتقای روابط با ایران، گفتوگوی تلفنی نتانیاهو و بن سلمان درباره عادیسازی، درخواست استولتنبرگ از کشورهای ناتو برای افزایش تولید تسلیحاتی خود، آغاز رزمایش نظامی کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس با آمریکا، بررسی همکاریهای نظامی ایران و روسیه، دستورکار جلسه وزرای دفاع اتحادیه اروپا، سفر وزیر کشور تحریمشده روسیه به عربستان، راز غیبت «بن زاید» در اجلاس جده، برنامه چین برای توسعه سازمان همکاری شانگهای به همراه روسیه، دعوت امارات از هرتزوگ و نتانیاهو برای سفر به ابوظبی، کارشکنی مزدوران مأرب در اجرای توافق تبادل اسرای یمنی، کمک نظامی ۱۰ میلیارد یورویی به اوکراین، تکرار پیشنهاد صلح پاشینیان به علی اف، آغاز آموزش خلبانان اوکراینی جنگندههای اف-16، هشدار وزیر انرژی قطر نسبت به کمبود بدتر نفت و گاز برای اروپا، پیامدهای مخالفت کنگره آمریکا با افزایش سقف بدهی دولت بر اقتصاد داخلی و جهانی، تاکید اردوغان با عدم سازش با اوغان درباره حمایت از او در دور دوم انتخابات، حمله پهپادی مجدد ترکیه به شمال عراق، و اتهام ارمنستان به نیروهای جمهوری آذربایجان برای انجام حملهای جدید، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار روسیه درباره خطر واقعی جنگ جهانی سوم، افزایش گسترده هزینه نظامی کشورهای دنیا، سوئد و فنلاند در یک قدمی ناتو، هشدار آمریکا درخصوص تهدید ضد اطلاعاتی چین، تاکید کیم جونگ اون به تقویت قابلیت هستهای کره شمالی، تصمیم دولت بایدن برای مقابله با پهپادهای بیگانه در آمریکا، تهدید هسته ای انگلیس ضد پوتین، اخراج 40 دیپلمات آلمانی از روسیه، برگزاری نشستی با محوریت اوکراین در آلمان، تعهد ارائه کمک مالی آمریکا به ارتش اوکراین از سوی وزیران خارجه و دفاع آن کشور، آماده باش در سرزمین های اشغالی، ابراز نگرانی چین از تشدید تنش ها در فلسطین، شرط بندی بن سلمان روی «بازگشت ترامپ»، دیدار رئیس جمهور ترکیه با دبیر کل سازمان ملل درباره اوکراین، ترکیه در تدارک حمله به کرکوک و موصل عراق، خروج ناگهانی دولت نیکاراگوئه از «سازمان کشورهای آمریکایی» و خرید توییتر توسط ایلان ماسک از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل رژیم صهیونیستی با بیان اینکه مشخص نیست دولت ائتلافی جدید در رژیم صهیونیستی بتواند تا حدود شش ماه دوام بیاورد و درجه تابآوری ضعیفی دارد، گفت: بلوک نتانیاهو – بن زاید – بن سلمان عملاً متلاشی شد و به نظر میرسد ما در معادلات منطقهای اسرائیل ضعیفتری خواهیم داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به تأثیرات مقاومت راهبردی جمهوری اسلامی ایران در برابر فشار حداکثری آمریکا، از تضعیف موقعیت محمد بن سلمان و بنیامین نتانیاهو و همچنین بهبود شرایط محور مقاومت در منطقه بهعنوان نمونههایی از آثار این مقاومت یادکرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی بلومبرگ گزارشی از پایان دوره رشد چشمگیر تولید نفت شیل ایالاتمتحده داده است؛ البته کاهش تولید نفت شیل، رخداد جدیدی نیست و در چند ماه گذشته آغاز شده است، اما کاهش اخیر به حدی زیاد است که برخی از تحلیلگران حتی برای سال 2023 نیز چشماندازی از رشد تولید نفت شیل را متصور نیستند.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: «سفر اخیر مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا به فلسطین اشغالی، عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی صرفاً در چارچوب ایجاد یک جبهه عربی متحد علیه جمهوری اسلامی ایران و محور مقاومت قابلتجزیه و تحلیل است.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ژنرالهای رباتیک در پنتاگون، عدم ارتباط توافق امارات- اسراییل با صلح در فلسطین، جایگاه آلمان برای رهبری واکنش سخت اروپا به روسیه، نامتوازن بودن روابط آمریکا – مصر، هند و سیاست هند – اقیانوسیه، چین در اسارت نظام چند جانبه مبتنی بر قانون، اختلاف اروپا درباره آینده بلاروس و پیشرفتهای ایران در آمریکای لاتین از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک دیپلمات پیشین کشورمان با تأکید بر اینکه بیتردید عربستان باوجود دخالتها و تنشآفرینی در کشورهای همسایهاش و همچنین بر هم زدن ثبات منطقهای و بینالمللی کشور مسئولیتپذیری نیست، گفت: کشوری با این میزان از مداخلات مستقیم سیاسی و نظامی اگر روزی بخواهد قدرت بیشتری بگیرد و هسته ای شود، تراژدی بزرگی رقم خواهد زد، تراژدیای که باعث نابودی منطقه خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین: خروج ۱۲ هزار سرباز آمریکایی از آلمان، واکنش روسیه به خروج نیروهای مسلح آمریکا از آلمان ، تکذیب ساخت پایگاه نظامی روسیه در لیبی، هشدار غرب به «بن سلمان» درباره قتل «بن نایف»، آغاز رزمایش گسترده ارتش روسیه در دریای سیاه، تحویل جنگندههای رافائل به هند، اقدام ترامپ به تمدید وضعیت اضطراری ملی در قبال لبنان، شکایت لبنان از رژیم صهیونیستی،آغاز رزمایش بزرگ ترکیه و جمهوری آذربایجان، تاکید مجدد چین بر حمایت استوار از چند جانبه گرایی، حمایت آمریکا از ژاپن بر سر جزایر سنکاکو، ادامه ناآرامیها در ایالات متحده و آمریکا دارنده بالاترین آمار مرگ و میر کرونا در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نشست اخیر اتحادیه عرب در جده، دو «تفاوت اصلی» با نشستهای قبلی داشت؛ نخست، حضور بشار اسد رئیس جمهور سوریه در آن و دوم، سخنرانی زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین در جمع اجلاس سران.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: انهدام هسته جاسوسی موساد در ترکیه، مصر آماده ارتقای روابط با ایران، گفتوگوی تلفنی نتانیاهو و بن سلمان درباره عادیسازی، درخواست استولتنبرگ از کشورهای ناتو برای افزایش تولید تسلیحاتی خود، آغاز رزمایش نظامی کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس با آمریکا، بررسی همکاریهای نظامی ایران و روسیه، دستورکار جلسه وزرای دفاع اتحادیه اروپا، سفر وزیر کشور تحریمشده روسیه به عربستان، راز غیبت «بن زاید» در اجلاس جده، برنامه چین برای توسعه سازمان همکاری شانگهای به همراه روسیه، دعوت امارات از هرتزوگ و نتانیاهو برای سفر به ابوظبی، کارشکنی مزدوران مأرب در اجرای توافق تبادل اسرای یمنی، کمک نظامی ۱۰ میلیارد یورویی به اوکراین، تکرار پیشنهاد صلح پاشینیان به علی اف، آغاز آموزش خلبانان اوکراینی جنگندههای اف-16، هشدار وزیر انرژی قطر نسبت به کمبود بدتر نفت و گاز برای اروپا، پیامدهای مخالفت کنگره آمریکا با افزایش سقف بدهی دولت بر اقتصاد داخلی و جهانی، تاکید اردوغان با عدم سازش با اوغان درباره حمایت از او در دور دوم انتخابات، حمله پهپادی مجدد ترکیه به شمال عراق، و اتهام ارمنستان به نیروهای جمهوری آذربایجان برای انجام حملهای جدید، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار روسیه درباره خطر واقعی جنگ جهانی سوم، افزایش گسترده هزینه نظامی کشورهای دنیا، سوئد و فنلاند در یک قدمی ناتو، هشدار آمریکا درخصوص تهدید ضد اطلاعاتی چین، تاکید کیم جونگ اون به تقویت قابلیت هستهای کره شمالی، تصمیم دولت بایدن برای مقابله با پهپادهای بیگانه در آمریکا، تهدید هسته ای انگلیس ضد پوتین، اخراج 40 دیپلمات آلمانی از روسیه، برگزاری نشستی با محوریت اوکراین در آلمان، تعهد ارائه کمک مالی آمریکا به ارتش اوکراین از سوی وزیران خارجه و دفاع آن کشور، آماده باش در سرزمین های اشغالی، ابراز نگرانی چین از تشدید تنش ها در فلسطین، شرط بندی بن سلمان روی «بازگشت ترامپ»، دیدار رئیس جمهور ترکیه با دبیر کل سازمان ملل درباره اوکراین، ترکیه در تدارک حمله به کرکوک و موصل عراق، خروج ناگهانی دولت نیکاراگوئه از «سازمان کشورهای آمریکایی» و خرید توییتر توسط ایلان ماسک از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل رژیم صهیونیستی با بیان اینکه مشخص نیست دولت ائتلافی جدید در رژیم صهیونیستی بتواند تا حدود شش ماه دوام بیاورد و درجه تابآوری ضعیفی دارد، گفت: بلوک نتانیاهو – بن زاید – بن سلمان عملاً متلاشی شد و به نظر میرسد ما در معادلات منطقهای اسرائیل ضعیفتری خواهیم داشت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به تأثیرات مقاومت راهبردی جمهوری اسلامی ایران در برابر فشار حداکثری آمریکا، از تضعیف موقعیت محمد بن سلمان و بنیامین نتانیاهو و همچنین بهبود شرایط محور مقاومت در منطقه بهعنوان نمونههایی از آثار این مقاومت یادکرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بهتازگی بلومبرگ گزارشی از پایان دوره رشد چشمگیر تولید نفت شیل ایالاتمتحده داده است؛ البته کاهش تولید نفت شیل، رخداد جدیدی نیست و در چند ماه گذشته آغاز شده است، اما کاهش اخیر به حدی زیاد است که برخی از تحلیلگران حتی برای سال 2023 نیز چشماندازی از رشد تولید نفت شیل را متصور نیستند.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر حوزه اقتصاد
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: «سفر اخیر مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا به فلسطین اشغالی، عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی صرفاً در چارچوب ایجاد یک جبهه عربی متحد علیه جمهوری اسلامی ایران و محور مقاومت قابلتجزیه و تحلیل است.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ژنرالهای رباتیک در پنتاگون، عدم ارتباط توافق امارات- اسراییل با صلح در فلسطین، جایگاه آلمان برای رهبری واکنش سخت اروپا به روسیه، نامتوازن بودن روابط آمریکا – مصر، هند و سیاست هند – اقیانوسیه، چین در اسارت نظام چند جانبه مبتنی بر قانون، اختلاف اروپا درباره آینده بلاروس و پیشرفتهای ایران در آمریکای لاتین از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک دیپلمات پیشین کشورمان با تأکید بر اینکه بیتردید عربستان باوجود دخالتها و تنشآفرینی در کشورهای همسایهاش و همچنین بر هم زدن ثبات منطقهای و بینالمللی کشور مسئولیتپذیری نیست، گفت: کشوری با این میزان از مداخلات مستقیم سیاسی و نظامی اگر روزی بخواهد قدرت بیشتری بگیرد و هسته ای شود، تراژدی بزرگی رقم خواهد زد، تراژدیای که باعث نابودی منطقه خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین: خروج ۱۲ هزار سرباز آمریکایی از آلمان، واکنش روسیه به خروج نیروهای مسلح آمریکا از آلمان ، تکذیب ساخت پایگاه نظامی روسیه در لیبی، هشدار غرب به «بن سلمان» درباره قتل «بن نایف»، آغاز رزمایش گسترده ارتش روسیه در دریای سیاه، تحویل جنگندههای رافائل به هند، اقدام ترامپ به تمدید وضعیت اضطراری ملی در قبال لبنان، شکایت لبنان از رژیم صهیونیستی،آغاز رزمایش بزرگ ترکیه و جمهوری آذربایجان، تاکید مجدد چین بر حمایت استوار از چند جانبه گرایی، حمایت آمریکا از ژاپن بر سر جزایر سنکاکو، ادامه ناآرامیها در ایالات متحده و آمریکا دارنده بالاترین آمار مرگ و میر کرونا در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»