نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: سخنان بایدن درخصوص روابط با روسیه و چین، تعهد بایدن به مقابله با تهدیدهای ایران و کره شمالی،گفتگوی مودی و پوتین ، پیام جوزف بورل به روسیه ، هشدار رژیم صهیونیستی درخصوص حمله سایبری بزرگ ، مخالفت حماس با هرگونه تأخیر و یا لغو برگزاری انتخابات فلسطین، سفر نماینده آمریکا در امور یمن به منطقه، سفر هیات آمریکایی به خاورمیانه برای برجام، دفاع تمام قد آمریکا از آپارتاید و اقدامات ضد انسانی رژیم اسرائیل، هشدار رئیس جمهوری مقدونیه شمالی درخصوص عواقب تغییر مرزها در بالکان، گفتگوهای پنج رئیس جمهور در لهستان، خیز ترکیه برای مالکیت مطلق بر اینجیرلیک، مصوبه جدید پارلمان ترکیه درباره مصر و لیبی، تاکید چین بر پیشبرد روند سیاسی سوریه، ادامه سرکوب معترضان در میانمار و تنش مرزی میان قرقیزستان و تاجیکستان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیا درباره سفر اخیر رئیس دستگاه دیپلماسی به کشورهای منطقه آسیای مرکزی گفت: «سفر اخیر دکتر محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان به 4 کشور اصلی آسیای مرکزی شامل قزاقستان، قرقیزستان، ترکمنستان و ازبکستان از چند جهت حائز اهمیت و قابلبررسی است؛ نخست با توجه به تحولات روز، پرونده برجام و سند همکاری 25 ساله ایران و چین و دیگر از زاویه مسائل کلان و ژئوپلیتیک آینده منطقه.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جمهوری اسلامی ایران میتواند با استفاده از اصل توازنبخشی و تنوعبخشی برای افزایش حضور خود در منطقه آسیای مرکزی استفاده کند.
ولی کوزهگر کالجی- پژوهشگر ارشد مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری
شورای راهبردی آنلاین- یادداشت: در دوره شوکت میرضیایف، رئیسجمهور جدید ازبکستان تا حدودی تغییرات در زمینه روابط ازبکستان با دیگر کشورها ازجمله ایران ایجاد شده است.
حسن بهشتی پور – کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در منطقه، کشورهایی وجود دارند که به روابط ایران و تاجیکستان، سابقه تاریخی و درکی که دو دولت و دو ملت از یکدیگر دارند، حسادت میکنند و در تلاش برای تخریب این روابط هستند. در این شرایط ایران و تاجیکستان باید ارتباطاتشان را با یکدیگر گسترش دهند و با هوشیاری در راستای حلوفصل این ادعاها و اختلافافکنیها اقدام کنند.
دکتر عبدالرضا فرجی راد-کارشناس مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: برگزاری رزمایش قفقاز ۲۰۲۰ در جنوب روسیه با مشارکت دهها کشور ازجمله ایران برای نخستین بار، نشان میدهد کشورهایی که مخالف سلطه غرب هستند و قصد تقابل با یکجانبهگرایی، سلطه گرایی و هژمونی آمریکا را دارند در حال نزدیکتر شدن به یکدیگر و گسترش همکاریها هستند.
سید رضا میرطاهر-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به ابهامات موجود در خصوص سهم طالبان از قدرت و آینده سیاسی آنها در افغانستان گفت: با توجه به چالشهای موجود در افغانستان، به نظر میرسد شاهد شکلگیری دولت ضعیف و متزلزلی خواهیم بود که در آن دعواها ادامه پیدا خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: کشورهای آسیای مرکزی نفوذهای متناقضی را تجربه میکنند. این کشورها تغییراتی را در وضعیت قفقاز، منطقه خودمختار سین کیانگ چین، افغانستان و خاورمیانه احساس مینمایند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آسیای مرکزی با قرار داشتن در قلب اوراسیا دارای برتری و مزیت ژئوپلیتیکی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال استفاده ترکیه از سوریها برای مبارزه در لیبی، مرز مدیترانهای اروپا، بررسی اهمیت ژئواستراتژیک دریای مدیترانه و تداوم آن، هوش مصنوعی و پارادوکس بهرهوری، سرنوشت جنبش اعتراضی عراق در سال 2020، افزایش فقر در آمریکا، بررسی احتمال بنبست در مذاکرات آمریکا و کره شمالی از برجستهترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکدههای خارجی جلبتوجه میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: سخنان بایدن درخصوص روابط با روسیه و چین، تعهد بایدن به مقابله با تهدیدهای ایران و کره شمالی،گفتگوی مودی و پوتین ، پیام جوزف بورل به روسیه ، هشدار رژیم صهیونیستی درخصوص حمله سایبری بزرگ ، مخالفت حماس با هرگونه تأخیر و یا لغو برگزاری انتخابات فلسطین، سفر نماینده آمریکا در امور یمن به منطقه، سفر هیات آمریکایی به خاورمیانه برای برجام، دفاع تمام قد آمریکا از آپارتاید و اقدامات ضد انسانی رژیم اسرائیل، هشدار رئیس جمهوری مقدونیه شمالی درخصوص عواقب تغییر مرزها در بالکان، گفتگوهای پنج رئیس جمهور در لهستان، خیز ترکیه برای مالکیت مطلق بر اینجیرلیک، مصوبه جدید پارلمان ترکیه درباره مصر و لیبی، تاکید چین بر پیشبرد روند سیاسی سوریه، ادامه سرکوب معترضان در میانمار و تنش مرزی میان قرقیزستان و تاجیکستان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیا درباره سفر اخیر رئیس دستگاه دیپلماسی به کشورهای منطقه آسیای مرکزی گفت: «سفر اخیر دکتر محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان به 4 کشور اصلی آسیای مرکزی شامل قزاقستان، قرقیزستان، ترکمنستان و ازبکستان از چند جهت حائز اهمیت و قابلبررسی است؛ نخست با توجه به تحولات روز، پرونده برجام و سند همکاری 25 ساله ایران و چین و دیگر از زاویه مسائل کلان و ژئوپلیتیک آینده منطقه.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جمهوری اسلامی ایران میتواند با استفاده از اصل توازنبخشی و تنوعبخشی برای افزایش حضور خود در منطقه آسیای مرکزی استفاده کند.
ولی کوزهگر کالجی- پژوهشگر ارشد مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری
شورای راهبردی آنلاین- یادداشت: در دوره شوکت میرضیایف، رئیسجمهور جدید ازبکستان تا حدودی تغییرات در زمینه روابط ازبکستان با دیگر کشورها ازجمله ایران ایجاد شده است.
حسن بهشتی پور – کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در منطقه، کشورهایی وجود دارند که به روابط ایران و تاجیکستان، سابقه تاریخی و درکی که دو دولت و دو ملت از یکدیگر دارند، حسادت میکنند و در تلاش برای تخریب این روابط هستند. در این شرایط ایران و تاجیکستان باید ارتباطاتشان را با یکدیگر گسترش دهند و با هوشیاری در راستای حلوفصل این ادعاها و اختلافافکنیها اقدام کنند.
دکتر عبدالرضا فرجی راد-کارشناس مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: برگزاری رزمایش قفقاز ۲۰۲۰ در جنوب روسیه با مشارکت دهها کشور ازجمله ایران برای نخستین بار، نشان میدهد کشورهایی که مخالف سلطه غرب هستند و قصد تقابل با یکجانبهگرایی، سلطه گرایی و هژمونی آمریکا را دارند در حال نزدیکتر شدن به یکدیگر و گسترش همکاریها هستند.
سید رضا میرطاهر-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به ابهامات موجود در خصوص سهم طالبان از قدرت و آینده سیاسی آنها در افغانستان گفت: با توجه به چالشهای موجود در افغانستان، به نظر میرسد شاهد شکلگیری دولت ضعیف و متزلزلی خواهیم بود که در آن دعواها ادامه پیدا خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: کشورهای آسیای مرکزی نفوذهای متناقضی را تجربه میکنند. این کشورها تغییراتی را در وضعیت قفقاز، منطقه خودمختار سین کیانگ چین، افغانستان و خاورمیانه احساس مینمایند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آسیای مرکزی با قرار داشتن در قلب اوراسیا دارای برتری و مزیت ژئوپلیتیکی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال استفاده ترکیه از سوریها برای مبارزه در لیبی، مرز مدیترانهای اروپا، بررسی اهمیت ژئواستراتژیک دریای مدیترانه و تداوم آن، هوش مصنوعی و پارادوکس بهرهوری، سرنوشت جنبش اعتراضی عراق در سال 2020، افزایش فقر در آمریکا، بررسی احتمال بنبست در مذاکرات آمریکا و کره شمالی از برجستهترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکدههای خارجی جلبتوجه میکند.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: سخنان بایدن درخصوص روابط با روسیه و چین، تعهد بایدن به مقابله با تهدیدهای ایران و کره شمالی،گفتگوی مودی و پوتین ، پیام جوزف بورل به روسیه ، هشدار رژیم صهیونیستی درخصوص حمله سایبری بزرگ ، مخالفت حماس با هرگونه تأخیر و یا لغو برگزاری انتخابات فلسطین، سفر نماینده آمریکا در امور یمن به منطقه، سفر هیات آمریکایی به خاورمیانه برای برجام، دفاع تمام قد آمریکا از آپارتاید و اقدامات ضد انسانی رژیم اسرائیل، هشدار رئیس جمهوری مقدونیه شمالی درخصوص عواقب تغییر مرزها در بالکان، گفتگوهای پنج رئیس جمهور در لهستان، خیز ترکیه برای مالکیت مطلق بر اینجیرلیک، مصوبه جدید پارلمان ترکیه درباره مصر و لیبی، تاکید چین بر پیشبرد روند سیاسی سوریه، ادامه سرکوب معترضان در میانمار و تنش مرزی میان قرقیزستان و تاجیکستان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیا درباره سفر اخیر رئیس دستگاه دیپلماسی به کشورهای منطقه آسیای مرکزی گفت: «سفر اخیر دکتر محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان به 4 کشور اصلی آسیای مرکزی شامل قزاقستان، قرقیزستان، ترکمنستان و ازبکستان از چند جهت حائز اهمیت و قابلبررسی است؛ نخست با توجه به تحولات روز، پرونده برجام و سند همکاری 25 ساله ایران و چین و دیگر از زاویه مسائل کلان و ژئوپلیتیک آینده منطقه.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جمهوری اسلامی ایران میتواند با استفاده از اصل توازنبخشی و تنوعبخشی برای افزایش حضور خود در منطقه آسیای مرکزی استفاده کند.
ولی کوزهگر کالجی- پژوهشگر ارشد مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری
شورای راهبردی آنلاین- یادداشت: در دوره شوکت میرضیایف، رئیسجمهور جدید ازبکستان تا حدودی تغییرات در زمینه روابط ازبکستان با دیگر کشورها ازجمله ایران ایجاد شده است.
حسن بهشتی پور – کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در منطقه، کشورهایی وجود دارند که به روابط ایران و تاجیکستان، سابقه تاریخی و درکی که دو دولت و دو ملت از یکدیگر دارند، حسادت میکنند و در تلاش برای تخریب این روابط هستند. در این شرایط ایران و تاجیکستان باید ارتباطاتشان را با یکدیگر گسترش دهند و با هوشیاری در راستای حلوفصل این ادعاها و اختلافافکنیها اقدام کنند.
دکتر عبدالرضا فرجی راد-کارشناس مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: برگزاری رزمایش قفقاز ۲۰۲۰ در جنوب روسیه با مشارکت دهها کشور ازجمله ایران برای نخستین بار، نشان میدهد کشورهایی که مخالف سلطه غرب هستند و قصد تقابل با یکجانبهگرایی، سلطه گرایی و هژمونی آمریکا را دارند در حال نزدیکتر شدن به یکدیگر و گسترش همکاریها هستند.
سید رضا میرطاهر-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به ابهامات موجود در خصوص سهم طالبان از قدرت و آینده سیاسی آنها در افغانستان گفت: با توجه به چالشهای موجود در افغانستان، به نظر میرسد شاهد شکلگیری دولت ضعیف و متزلزلی خواهیم بود که در آن دعواها ادامه پیدا خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: کشورهای آسیای مرکزی نفوذهای متناقضی را تجربه میکنند. این کشورها تغییراتی را در وضعیت قفقاز، منطقه خودمختار سین کیانگ چین، افغانستان و خاورمیانه احساس مینمایند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آسیای مرکزی با قرار داشتن در قلب اوراسیا دارای برتری و مزیت ژئوپلیتیکی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال استفاده ترکیه از سوریها برای مبارزه در لیبی، مرز مدیترانهای اروپا، بررسی اهمیت ژئواستراتژیک دریای مدیترانه و تداوم آن، هوش مصنوعی و پارادوکس بهرهوری، سرنوشت جنبش اعتراضی عراق در سال 2020، افزایش فقر در آمریکا، بررسی احتمال بنبست در مذاکرات آمریکا و کره شمالی از برجستهترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکدههای خارجی جلبتوجه میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: سخنان بایدن درخصوص روابط با روسیه و چین، تعهد بایدن به مقابله با تهدیدهای ایران و کره شمالی،گفتگوی مودی و پوتین ، پیام جوزف بورل به روسیه ، هشدار رژیم صهیونیستی درخصوص حمله سایبری بزرگ ، مخالفت حماس با هرگونه تأخیر و یا لغو برگزاری انتخابات فلسطین، سفر نماینده آمریکا در امور یمن به منطقه، سفر هیات آمریکایی به خاورمیانه برای برجام، دفاع تمام قد آمریکا از آپارتاید و اقدامات ضد انسانی رژیم اسرائیل، هشدار رئیس جمهوری مقدونیه شمالی درخصوص عواقب تغییر مرزها در بالکان، گفتگوهای پنج رئیس جمهور در لهستان، خیز ترکیه برای مالکیت مطلق بر اینجیرلیک، مصوبه جدید پارلمان ترکیه درباره مصر و لیبی، تاکید چین بر پیشبرد روند سیاسی سوریه، ادامه سرکوب معترضان در میانمار و تنش مرزی میان قرقیزستان و تاجیکستان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیا درباره سفر اخیر رئیس دستگاه دیپلماسی به کشورهای منطقه آسیای مرکزی گفت: «سفر اخیر دکتر محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان به 4 کشور اصلی آسیای مرکزی شامل قزاقستان، قرقیزستان، ترکمنستان و ازبکستان از چند جهت حائز اهمیت و قابلبررسی است؛ نخست با توجه به تحولات روز، پرونده برجام و سند همکاری 25 ساله ایران و چین و دیگر از زاویه مسائل کلان و ژئوپلیتیک آینده منطقه.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جمهوری اسلامی ایران میتواند با استفاده از اصل توازنبخشی و تنوعبخشی برای افزایش حضور خود در منطقه آسیای مرکزی استفاده کند.
ولی کوزهگر کالجی- پژوهشگر ارشد مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری
شورای راهبردی آنلاین- یادداشت: در دوره شوکت میرضیایف، رئیسجمهور جدید ازبکستان تا حدودی تغییرات در زمینه روابط ازبکستان با دیگر کشورها ازجمله ایران ایجاد شده است.
حسن بهشتی پور – کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در منطقه، کشورهایی وجود دارند که به روابط ایران و تاجیکستان، سابقه تاریخی و درکی که دو دولت و دو ملت از یکدیگر دارند، حسادت میکنند و در تلاش برای تخریب این روابط هستند. در این شرایط ایران و تاجیکستان باید ارتباطاتشان را با یکدیگر گسترش دهند و با هوشیاری در راستای حلوفصل این ادعاها و اختلافافکنیها اقدام کنند.
دکتر عبدالرضا فرجی راد-کارشناس مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: برگزاری رزمایش قفقاز ۲۰۲۰ در جنوب روسیه با مشارکت دهها کشور ازجمله ایران برای نخستین بار، نشان میدهد کشورهایی که مخالف سلطه غرب هستند و قصد تقابل با یکجانبهگرایی، سلطه گرایی و هژمونی آمریکا را دارند در حال نزدیکتر شدن به یکدیگر و گسترش همکاریها هستند.
سید رضا میرطاهر-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به ابهامات موجود در خصوص سهم طالبان از قدرت و آینده سیاسی آنها در افغانستان گفت: با توجه به چالشهای موجود در افغانستان، به نظر میرسد شاهد شکلگیری دولت ضعیف و متزلزلی خواهیم بود که در آن دعواها ادامه پیدا خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: کشورهای آسیای مرکزی نفوذهای متناقضی را تجربه میکنند. این کشورها تغییراتی را در وضعیت قفقاز، منطقه خودمختار سین کیانگ چین، افغانستان و خاورمیانه احساس مینمایند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آسیای مرکزی با قرار داشتن در قلب اوراسیا دارای برتری و مزیت ژئوپلیتیکی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال استفاده ترکیه از سوریها برای مبارزه در لیبی، مرز مدیترانهای اروپا، بررسی اهمیت ژئواستراتژیک دریای مدیترانه و تداوم آن، هوش مصنوعی و پارادوکس بهرهوری، سرنوشت جنبش اعتراضی عراق در سال 2020، افزایش فقر در آمریکا، بررسی احتمال بنبست در مذاکرات آمریکا و کره شمالی از برجستهترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکدههای خارجی جلبتوجه میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: سخنان بایدن درخصوص روابط با روسیه و چین، تعهد بایدن به مقابله با تهدیدهای ایران و کره شمالی،گفتگوی مودی و پوتین ، پیام جوزف بورل به روسیه ، هشدار رژیم صهیونیستی درخصوص حمله سایبری بزرگ ، مخالفت حماس با هرگونه تأخیر و یا لغو برگزاری انتخابات فلسطین، سفر نماینده آمریکا در امور یمن به منطقه، سفر هیات آمریکایی به خاورمیانه برای برجام، دفاع تمام قد آمریکا از آپارتاید و اقدامات ضد انسانی رژیم اسرائیل، هشدار رئیس جمهوری مقدونیه شمالی درخصوص عواقب تغییر مرزها در بالکان، گفتگوهای پنج رئیس جمهور در لهستان، خیز ترکیه برای مالکیت مطلق بر اینجیرلیک، مصوبه جدید پارلمان ترکیه درباره مصر و لیبی، تاکید چین بر پیشبرد روند سیاسی سوریه، ادامه سرکوب معترضان در میانمار و تنش مرزی میان قرقیزستان و تاجیکستان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیا درباره سفر اخیر رئیس دستگاه دیپلماسی به کشورهای منطقه آسیای مرکزی گفت: «سفر اخیر دکتر محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان به 4 کشور اصلی آسیای مرکزی شامل قزاقستان، قرقیزستان، ترکمنستان و ازبکستان از چند جهت حائز اهمیت و قابلبررسی است؛ نخست با توجه به تحولات روز، پرونده برجام و سند همکاری 25 ساله ایران و چین و دیگر از زاویه مسائل کلان و ژئوپلیتیک آینده منطقه.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جمهوری اسلامی ایران میتواند با استفاده از اصل توازنبخشی و تنوعبخشی برای افزایش حضور خود در منطقه آسیای مرکزی استفاده کند.
ولی کوزهگر کالجی- پژوهشگر ارشد مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری
شورای راهبردی آنلاین- یادداشت: در دوره شوکت میرضیایف، رئیسجمهور جدید ازبکستان تا حدودی تغییرات در زمینه روابط ازبکستان با دیگر کشورها ازجمله ایران ایجاد شده است.
حسن بهشتی پور – کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در منطقه، کشورهایی وجود دارند که به روابط ایران و تاجیکستان، سابقه تاریخی و درکی که دو دولت و دو ملت از یکدیگر دارند، حسادت میکنند و در تلاش برای تخریب این روابط هستند. در این شرایط ایران و تاجیکستان باید ارتباطاتشان را با یکدیگر گسترش دهند و با هوشیاری در راستای حلوفصل این ادعاها و اختلافافکنیها اقدام کنند.
دکتر عبدالرضا فرجی راد-کارشناس مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: برگزاری رزمایش قفقاز ۲۰۲۰ در جنوب روسیه با مشارکت دهها کشور ازجمله ایران برای نخستین بار، نشان میدهد کشورهایی که مخالف سلطه غرب هستند و قصد تقابل با یکجانبهگرایی، سلطه گرایی و هژمونی آمریکا را دارند در حال نزدیکتر شدن به یکدیگر و گسترش همکاریها هستند.
سید رضا میرطاهر-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به ابهامات موجود در خصوص سهم طالبان از قدرت و آینده سیاسی آنها در افغانستان گفت: با توجه به چالشهای موجود در افغانستان، به نظر میرسد شاهد شکلگیری دولت ضعیف و متزلزلی خواهیم بود که در آن دعواها ادامه پیدا خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: کشورهای آسیای مرکزی نفوذهای متناقضی را تجربه میکنند. این کشورها تغییراتی را در وضعیت قفقاز، منطقه خودمختار سین کیانگ چین، افغانستان و خاورمیانه احساس مینمایند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آسیای مرکزی با قرار داشتن در قلب اوراسیا دارای برتری و مزیت ژئوپلیتیکی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال استفاده ترکیه از سوریها برای مبارزه در لیبی، مرز مدیترانهای اروپا، بررسی اهمیت ژئواستراتژیک دریای مدیترانه و تداوم آن، هوش مصنوعی و پارادوکس بهرهوری، سرنوشت جنبش اعتراضی عراق در سال 2020، افزایش فقر در آمریکا، بررسی احتمال بنبست در مذاکرات آمریکا و کره شمالی از برجستهترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکدههای خارجی جلبتوجه میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: سخنان بایدن درخصوص روابط با روسیه و چین، تعهد بایدن به مقابله با تهدیدهای ایران و کره شمالی،گفتگوی مودی و پوتین ، پیام جوزف بورل به روسیه ، هشدار رژیم صهیونیستی درخصوص حمله سایبری بزرگ ، مخالفت حماس با هرگونه تأخیر و یا لغو برگزاری انتخابات فلسطین، سفر نماینده آمریکا در امور یمن به منطقه، سفر هیات آمریکایی به خاورمیانه برای برجام، دفاع تمام قد آمریکا از آپارتاید و اقدامات ضد انسانی رژیم اسرائیل، هشدار رئیس جمهوری مقدونیه شمالی درخصوص عواقب تغییر مرزها در بالکان، گفتگوهای پنج رئیس جمهور در لهستان، خیز ترکیه برای مالکیت مطلق بر اینجیرلیک، مصوبه جدید پارلمان ترکیه درباره مصر و لیبی، تاکید چین بر پیشبرد روند سیاسی سوریه، ادامه سرکوب معترضان در میانمار و تنش مرزی میان قرقیزستان و تاجیکستان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیا درباره سفر اخیر رئیس دستگاه دیپلماسی به کشورهای منطقه آسیای مرکزی گفت: «سفر اخیر دکتر محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان به 4 کشور اصلی آسیای مرکزی شامل قزاقستان، قرقیزستان، ترکمنستان و ازبکستان از چند جهت حائز اهمیت و قابلبررسی است؛ نخست با توجه به تحولات روز، پرونده برجام و سند همکاری 25 ساله ایران و چین و دیگر از زاویه مسائل کلان و ژئوپلیتیک آینده منطقه.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جمهوری اسلامی ایران میتواند با استفاده از اصل توازنبخشی و تنوعبخشی برای افزایش حضور خود در منطقه آسیای مرکزی استفاده کند.
ولی کوزهگر کالجی- پژوهشگر ارشد مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری
شورای راهبردی آنلاین- یادداشت: در دوره شوکت میرضیایف، رئیسجمهور جدید ازبکستان تا حدودی تغییرات در زمینه روابط ازبکستان با دیگر کشورها ازجمله ایران ایجاد شده است.
حسن بهشتی پور – کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در منطقه، کشورهایی وجود دارند که به روابط ایران و تاجیکستان، سابقه تاریخی و درکی که دو دولت و دو ملت از یکدیگر دارند، حسادت میکنند و در تلاش برای تخریب این روابط هستند. در این شرایط ایران و تاجیکستان باید ارتباطاتشان را با یکدیگر گسترش دهند و با هوشیاری در راستای حلوفصل این ادعاها و اختلافافکنیها اقدام کنند.
دکتر عبدالرضا فرجی راد-کارشناس مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: برگزاری رزمایش قفقاز ۲۰۲۰ در جنوب روسیه با مشارکت دهها کشور ازجمله ایران برای نخستین بار، نشان میدهد کشورهایی که مخالف سلطه غرب هستند و قصد تقابل با یکجانبهگرایی، سلطه گرایی و هژمونی آمریکا را دارند در حال نزدیکتر شدن به یکدیگر و گسترش همکاریها هستند.
سید رضا میرطاهر-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به ابهامات موجود در خصوص سهم طالبان از قدرت و آینده سیاسی آنها در افغانستان گفت: با توجه به چالشهای موجود در افغانستان، به نظر میرسد شاهد شکلگیری دولت ضعیف و متزلزلی خواهیم بود که در آن دعواها ادامه پیدا خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: کشورهای آسیای مرکزی نفوذهای متناقضی را تجربه میکنند. این کشورها تغییراتی را در وضعیت قفقاز، منطقه خودمختار سین کیانگ چین، افغانستان و خاورمیانه احساس مینمایند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آسیای مرکزی با قرار داشتن در قلب اوراسیا دارای برتری و مزیت ژئوپلیتیکی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال استفاده ترکیه از سوریها برای مبارزه در لیبی، مرز مدیترانهای اروپا، بررسی اهمیت ژئواستراتژیک دریای مدیترانه و تداوم آن، هوش مصنوعی و پارادوکس بهرهوری، سرنوشت جنبش اعتراضی عراق در سال 2020، افزایش فقر در آمریکا، بررسی احتمال بنبست در مذاکرات آمریکا و کره شمالی از برجستهترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکدههای خارجی جلبتوجه میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: سخنان بایدن درخصوص روابط با روسیه و چین، تعهد بایدن به مقابله با تهدیدهای ایران و کره شمالی،گفتگوی مودی و پوتین ، پیام جوزف بورل به روسیه ، هشدار رژیم صهیونیستی درخصوص حمله سایبری بزرگ ، مخالفت حماس با هرگونه تأخیر و یا لغو برگزاری انتخابات فلسطین، سفر نماینده آمریکا در امور یمن به منطقه، سفر هیات آمریکایی به خاورمیانه برای برجام، دفاع تمام قد آمریکا از آپارتاید و اقدامات ضد انسانی رژیم اسرائیل، هشدار رئیس جمهوری مقدونیه شمالی درخصوص عواقب تغییر مرزها در بالکان، گفتگوهای پنج رئیس جمهور در لهستان، خیز ترکیه برای مالکیت مطلق بر اینجیرلیک، مصوبه جدید پارلمان ترکیه درباره مصر و لیبی، تاکید چین بر پیشبرد روند سیاسی سوریه، ادامه سرکوب معترضان در میانمار و تنش مرزی میان قرقیزستان و تاجیکستان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیا درباره سفر اخیر رئیس دستگاه دیپلماسی به کشورهای منطقه آسیای مرکزی گفت: «سفر اخیر دکتر محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان به 4 کشور اصلی آسیای مرکزی شامل قزاقستان، قرقیزستان، ترکمنستان و ازبکستان از چند جهت حائز اهمیت و قابلبررسی است؛ نخست با توجه به تحولات روز، پرونده برجام و سند همکاری 25 ساله ایران و چین و دیگر از زاویه مسائل کلان و ژئوپلیتیک آینده منطقه.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جمهوری اسلامی ایران میتواند با استفاده از اصل توازنبخشی و تنوعبخشی برای افزایش حضور خود در منطقه آسیای مرکزی استفاده کند.
ولی کوزهگر کالجی- پژوهشگر ارشد مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری
شورای راهبردی آنلاین- یادداشت: در دوره شوکت میرضیایف، رئیسجمهور جدید ازبکستان تا حدودی تغییرات در زمینه روابط ازبکستان با دیگر کشورها ازجمله ایران ایجاد شده است.
حسن بهشتی پور – کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در منطقه، کشورهایی وجود دارند که به روابط ایران و تاجیکستان، سابقه تاریخی و درکی که دو دولت و دو ملت از یکدیگر دارند، حسادت میکنند و در تلاش برای تخریب این روابط هستند. در این شرایط ایران و تاجیکستان باید ارتباطاتشان را با یکدیگر گسترش دهند و با هوشیاری در راستای حلوفصل این ادعاها و اختلافافکنیها اقدام کنند.
دکتر عبدالرضا فرجی راد-کارشناس مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: برگزاری رزمایش قفقاز ۲۰۲۰ در جنوب روسیه با مشارکت دهها کشور ازجمله ایران برای نخستین بار، نشان میدهد کشورهایی که مخالف سلطه غرب هستند و قصد تقابل با یکجانبهگرایی، سلطه گرایی و هژمونی آمریکا را دارند در حال نزدیکتر شدن به یکدیگر و گسترش همکاریها هستند.
سید رضا میرطاهر-کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به ابهامات موجود در خصوص سهم طالبان از قدرت و آینده سیاسی آنها در افغانستان گفت: با توجه به چالشهای موجود در افغانستان، به نظر میرسد شاهد شکلگیری دولت ضعیف و متزلزلی خواهیم بود که در آن دعواها ادامه پیدا خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: کشورهای آسیای مرکزی نفوذهای متناقضی را تجربه میکنند. این کشورها تغییراتی را در وضعیت قفقاز، منطقه خودمختار سین کیانگ چین، افغانستان و خاورمیانه احساس مینمایند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آسیای مرکزی با قرار داشتن در قلب اوراسیا دارای برتری و مزیت ژئوپلیتیکی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال استفاده ترکیه از سوریها برای مبارزه در لیبی، مرز مدیترانهای اروپا، بررسی اهمیت ژئواستراتژیک دریای مدیترانه و تداوم آن، هوش مصنوعی و پارادوکس بهرهوری، سرنوشت جنبش اعتراضی عراق در سال 2020، افزایش فقر در آمریکا، بررسی احتمال بنبست در مذاکرات آمریکا و کره شمالی از برجستهترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکدههای خارجی جلبتوجه میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»