بحران هرمز فرصتی برای برقراری گفتگوی سازنده بین چین و آ.سه.آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: از عناصر کلیدی که الگوهای رفتار سیاسی-اجتماعی دولت-ملتها را در خصوص استقرار نظم و تداوم امنیت کنترل و مدیریت میکند، امتیاز دسترسی به ذخایر آب شیرین است. در خاورمیانه نقش آب بیش از اینکه بر آسایش و رفاه شهروندان تأکید داشته باشد، بر وحدت و یکپارچگی واحدهای سیاسی تأثیر میگذارد.
مریم وریج کاظمی – پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: استعفای سه مقام ارشد موساد، ایران هراسی دوباره نفتالی بنت در نشست سالانه رسانههای مسیحی، هشدار افبیآی به شرکتهای آمریکایی درباره هکرهای ایرانی، بیانیه پایانی نشست گفتگوی امنیت منطقهای درباره افغانستان، هشدار نشست «تروئیکا پلاس» در پاکستان نسبت به فروپاشی اقتصادی افغانستان، رزمایش مشترک آمریکا، اسرائیل، امارات و بحرین در دریای سرخ، انتشار جزئیات بیشتر از ترور الکاظمی، تمدید تحریم های اتحادیه اروپا علیه ترکیه، انتقاد اردوغان ازتبدیل شدن یونان به پایگاه آمریکا درمنطقه، پیشنهاد بلاروس به اتحادیه اروپا برای حل بحران پناهجویان، هشدار پوتین به مرکل درباره تحرکات خطرناک ناتو در دریای سیاه، تکذیب ادعای امریکا درخصوص برنامه ریزی روسیه برای حمله نظامی به اوکراین، استقبال پکن از بیانیه مشترک آمریکا و چین در نشست گلاسکو ، همکاری ژاپن و آمریکا برای مقابله با فعالیت های نظامی چین، تشکیل شورای حاکمیتی جدید در سودان و آمادگی مشروط دولت اتیوپی برای مذاکره با جبهه آزادسازی تیگرای از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار ناتو به بلاروس، درخواست رئیس کمیسیون اروپا برای تحریم بلاروس،اعزام ناو فرانسوی به آبهای مدیترانه شرقی،تاکید پنتاگون بر ادامه روند گفت وگو با کره شمالی، هشدار تایوان به چین، سناتورهای آمریکایی به دنبال تحریم «نورد استریم۲»، اعلام زمان تصمیم ترامپ برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری 2024 آمریکا، تظاهرات ضد دولتی در ایروان، برگزاری جشن نخستین سالگرد پیروزی نبرد قرهباغ در باکو، آغاز گفتوگوهای راهبردی مصر و آمریکا، ابراز نگرانی بلینکن از فعالیت های ایران ، توافق جدید ارتش رژیم صهیونیستی با مصر، درخواست اتحادیه اروپا از تلآویو برای توقف شهرکسازیها، توافقات مهم رئیسجمهور و نخستوزیر عراق با هیئت هماهنگی احزاب شیعه، ادامه ناآرامیها و درگیریها در سودان، برگزاری نشست سه جانبه گسترده در مورد افغانستان، انتقاد اوباما از چین و روسیه و پیروزی دانیل اورتگا در انتخابات ریاست جمهوری نیکاراگوئه از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در روزهای 8 و 9 آبان ماه سال جاری اولین نشست حضوری سران گروه 20 (سران 20 قدرت اقتصادی اول دنیا) بعد از آغاز گسترش ویروس کرونا در رم پایتخت ایتالیا برگزار شد.
فاطمه نکولعل آزاد- پژوهشگر ارشد موسسه ابرار معاصر تهران
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: نشست پارلمان رژیم صهیونیستی برای سلب اعتماد از دولت ائتلافی بنت ـ لاپید، لفاظی جدید نخستوزیر رژیم صهیونیستی درباره ایران، سخنان جدید بایدن درباره آینده برجام، دیدار وزرای خارجه چین و فرانسه با محوریت برجام، بیانیه پایانی نشست رم ، برگزاری نشست گلاسکو؛ آخرین امید به پایان سوختهای فسیلی، سخنان شی جین پینگ درباره تغییرات اقلیمی، ادامه تنش فرانسه و استرالیا بر سر ماجرای زیردریایی ها،اظهارات جدید زلمی خلیل زاد درخصوص خروج آمریکا از افغانستان، تأکید لاوروف بر لزوم جلوگیری از بیثباتی اوضاع در منطقه آسیای مرکزی،گسترش همکاری های عراق و عربستان در بخش انرژی ، مخالفت هیات هماهنگی شیعیان عراق با تمدید نخست وزیری الکاظمی، ادامه اقدامات کودتاچیان در سودان، انتقاد اردوغان از حمایت آمریکا از گروه تروریستی پ.ک.ک، پیروزی قاطع حزب لیبرال دموکرات در انتخابات سراسری مجلس نمایندگان ژاپن و حمایت دوباره بلینکن از تایوان در برابر چین از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تروریسم در آفریقا، شکست در اجرای توافقات ابراهیم، انتخابات دومای روسیه، جنگ تجاری آمریکا-چین، سالگرد حملات 11 سپتامبر، روابط تجاری اتحادیه اروپا-هند و انتخابات فدرال 2021 آلمان ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال دارد آلمان در آستانه یک چرخش ناسیونالیستی قرار داشته باشد. اجزای سازنده اقتصاد خارجی و سیاست بروننگر این کشور مورد حمله واقع شدهاند. درحالیکه چین و آمریکا به شکلی روزافزون برای رقابت با یکدیگر از اقتصاد جهانی استفاده میکنند، بازگشت رقابت میان قدرتهای بزرگ، جهانیسازی را تهدید میکند. واشنگتن در حال تنظیم مجدد تضمین امنیتی آمریکا برای اروپا در راستای رقابتی جدید برای برتری در اقیانوس آرام است. اتحادیه اروپا در حال هرچه بیشتر تقسیم شدن است و استدلالهای محکم و رو به افزایشی در اروپا در مورد اجتماعی کردن بدهی و مخارج عمومی وجود دارد که باعث طرح پرسشهایی در آلمان شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی مراکش، مغایرت تعهدات اقلیمی بایدن با رویکردش در قبال چین، ناامنی شدید آبی در آفریقا، راهبرد امنیتی جدید روسیه، شکافها در حکمرانی بر شمالگان، بررسی آمادگی روسیه برای رفع تغییرات اقلیمی، بازتعریف رابطه آمریکا-ترکیه و تضعیف توافقات ابراهیم توسط آمریکا ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شاید منازعه آشکار مقامات آمریکا و چین در آلاسکا (طی اولین دیدار رسمی دولت بایدن با چین) یک رسوایی به نظر برسد؛ اما برای روابط پایدار بین این دو کشور، این اظهارات گامی ضروری است.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: وقتی به عقب مینگریم و به برخی از تصمیمات قاطع درباره رویکرد غرب در قبال چین نگاه میکنیم، همگی اقداماتی نمادین هستند که به میدان تیانانمن و سال 1989 برمیگردد. آمریکا و اتحادیه اروپا بعد از آن حادثه تحریمهایی را علیه چین اعمال کردند؛ ژاپن در آن زمان تمایلی به اعمال تحریم نداشت.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: از عناصر کلیدی که الگوهای رفتار سیاسی-اجتماعی دولت-ملتها را در خصوص استقرار نظم و تداوم امنیت کنترل و مدیریت میکند، امتیاز دسترسی به ذخایر آب شیرین است. در خاورمیانه نقش آب بیش از اینکه بر آسایش و رفاه شهروندان تأکید داشته باشد، بر وحدت و یکپارچگی واحدهای سیاسی تأثیر میگذارد.
مریم وریج کاظمی – پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: استعفای سه مقام ارشد موساد، ایران هراسی دوباره نفتالی بنت در نشست سالانه رسانههای مسیحی، هشدار افبیآی به شرکتهای آمریکایی درباره هکرهای ایرانی، بیانیه پایانی نشست گفتگوی امنیت منطقهای درباره افغانستان، هشدار نشست «تروئیکا پلاس» در پاکستان نسبت به فروپاشی اقتصادی افغانستان، رزمایش مشترک آمریکا، اسرائیل، امارات و بحرین در دریای سرخ، انتشار جزئیات بیشتر از ترور الکاظمی، تمدید تحریم های اتحادیه اروپا علیه ترکیه، انتقاد اردوغان ازتبدیل شدن یونان به پایگاه آمریکا درمنطقه، پیشنهاد بلاروس به اتحادیه اروپا برای حل بحران پناهجویان، هشدار پوتین به مرکل درباره تحرکات خطرناک ناتو در دریای سیاه، تکذیب ادعای امریکا درخصوص برنامه ریزی روسیه برای حمله نظامی به اوکراین، استقبال پکن از بیانیه مشترک آمریکا و چین در نشست گلاسکو ، همکاری ژاپن و آمریکا برای مقابله با فعالیت های نظامی چین، تشکیل شورای حاکمیتی جدید در سودان و آمادگی مشروط دولت اتیوپی برای مذاکره با جبهه آزادسازی تیگرای از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار ناتو به بلاروس، درخواست رئیس کمیسیون اروپا برای تحریم بلاروس،اعزام ناو فرانسوی به آبهای مدیترانه شرقی،تاکید پنتاگون بر ادامه روند گفت وگو با کره شمالی، هشدار تایوان به چین، سناتورهای آمریکایی به دنبال تحریم «نورد استریم۲»، اعلام زمان تصمیم ترامپ برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری 2024 آمریکا، تظاهرات ضد دولتی در ایروان، برگزاری جشن نخستین سالگرد پیروزی نبرد قرهباغ در باکو، آغاز گفتوگوهای راهبردی مصر و آمریکا، ابراز نگرانی بلینکن از فعالیت های ایران ، توافق جدید ارتش رژیم صهیونیستی با مصر، درخواست اتحادیه اروپا از تلآویو برای توقف شهرکسازیها، توافقات مهم رئیسجمهور و نخستوزیر عراق با هیئت هماهنگی احزاب شیعه، ادامه ناآرامیها و درگیریها در سودان، برگزاری نشست سه جانبه گسترده در مورد افغانستان، انتقاد اوباما از چین و روسیه و پیروزی دانیل اورتگا در انتخابات ریاست جمهوری نیکاراگوئه از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در روزهای 8 و 9 آبان ماه سال جاری اولین نشست حضوری سران گروه 20 (سران 20 قدرت اقتصادی اول دنیا) بعد از آغاز گسترش ویروس کرونا در رم پایتخت ایتالیا برگزار شد.
فاطمه نکولعل آزاد- پژوهشگر ارشد موسسه ابرار معاصر تهران
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: نشست پارلمان رژیم صهیونیستی برای سلب اعتماد از دولت ائتلافی بنت ـ لاپید، لفاظی جدید نخستوزیر رژیم صهیونیستی درباره ایران، سخنان جدید بایدن درباره آینده برجام، دیدار وزرای خارجه چین و فرانسه با محوریت برجام، بیانیه پایانی نشست رم ، برگزاری نشست گلاسکو؛ آخرین امید به پایان سوختهای فسیلی، سخنان شی جین پینگ درباره تغییرات اقلیمی، ادامه تنش فرانسه و استرالیا بر سر ماجرای زیردریایی ها،اظهارات جدید زلمی خلیل زاد درخصوص خروج آمریکا از افغانستان، تأکید لاوروف بر لزوم جلوگیری از بیثباتی اوضاع در منطقه آسیای مرکزی،گسترش همکاری های عراق و عربستان در بخش انرژی ، مخالفت هیات هماهنگی شیعیان عراق با تمدید نخست وزیری الکاظمی، ادامه اقدامات کودتاچیان در سودان، انتقاد اردوغان از حمایت آمریکا از گروه تروریستی پ.ک.ک، پیروزی قاطع حزب لیبرال دموکرات در انتخابات سراسری مجلس نمایندگان ژاپن و حمایت دوباره بلینکن از تایوان در برابر چین از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تروریسم در آفریقا، شکست در اجرای توافقات ابراهیم، انتخابات دومای روسیه، جنگ تجاری آمریکا-چین، سالگرد حملات 11 سپتامبر، روابط تجاری اتحادیه اروپا-هند و انتخابات فدرال 2021 آلمان ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال دارد آلمان در آستانه یک چرخش ناسیونالیستی قرار داشته باشد. اجزای سازنده اقتصاد خارجی و سیاست بروننگر این کشور مورد حمله واقع شدهاند. درحالیکه چین و آمریکا به شکلی روزافزون برای رقابت با یکدیگر از اقتصاد جهانی استفاده میکنند، بازگشت رقابت میان قدرتهای بزرگ، جهانیسازی را تهدید میکند. واشنگتن در حال تنظیم مجدد تضمین امنیتی آمریکا برای اروپا در راستای رقابتی جدید برای برتری در اقیانوس آرام است. اتحادیه اروپا در حال هرچه بیشتر تقسیم شدن است و استدلالهای محکم و رو به افزایشی در اروپا در مورد اجتماعی کردن بدهی و مخارج عمومی وجود دارد که باعث طرح پرسشهایی در آلمان شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی مراکش، مغایرت تعهدات اقلیمی بایدن با رویکردش در قبال چین، ناامنی شدید آبی در آفریقا، راهبرد امنیتی جدید روسیه، شکافها در حکمرانی بر شمالگان، بررسی آمادگی روسیه برای رفع تغییرات اقلیمی، بازتعریف رابطه آمریکا-ترکیه و تضعیف توافقات ابراهیم توسط آمریکا ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شاید منازعه آشکار مقامات آمریکا و چین در آلاسکا (طی اولین دیدار رسمی دولت بایدن با چین) یک رسوایی به نظر برسد؛ اما برای روابط پایدار بین این دو کشور، این اظهارات گامی ضروری است.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: وقتی به عقب مینگریم و به برخی از تصمیمات قاطع درباره رویکرد غرب در قبال چین نگاه میکنیم، همگی اقداماتی نمادین هستند که به میدان تیانانمن و سال 1989 برمیگردد. آمریکا و اتحادیه اروپا بعد از آن حادثه تحریمهایی را علیه چین اعمال کردند؛ ژاپن در آن زمان تمایلی به اعمال تحریم نداشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: از عناصر کلیدی که الگوهای رفتار سیاسی-اجتماعی دولت-ملتها را در خصوص استقرار نظم و تداوم امنیت کنترل و مدیریت میکند، امتیاز دسترسی به ذخایر آب شیرین است. در خاورمیانه نقش آب بیش از اینکه بر آسایش و رفاه شهروندان تأکید داشته باشد، بر وحدت و یکپارچگی واحدهای سیاسی تأثیر میگذارد.
مریم وریج کاظمی – پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: استعفای سه مقام ارشد موساد، ایران هراسی دوباره نفتالی بنت در نشست سالانه رسانههای مسیحی، هشدار افبیآی به شرکتهای آمریکایی درباره هکرهای ایرانی، بیانیه پایانی نشست گفتگوی امنیت منطقهای درباره افغانستان، هشدار نشست «تروئیکا پلاس» در پاکستان نسبت به فروپاشی اقتصادی افغانستان، رزمایش مشترک آمریکا، اسرائیل، امارات و بحرین در دریای سرخ، انتشار جزئیات بیشتر از ترور الکاظمی، تمدید تحریم های اتحادیه اروپا علیه ترکیه، انتقاد اردوغان ازتبدیل شدن یونان به پایگاه آمریکا درمنطقه، پیشنهاد بلاروس به اتحادیه اروپا برای حل بحران پناهجویان، هشدار پوتین به مرکل درباره تحرکات خطرناک ناتو در دریای سیاه، تکذیب ادعای امریکا درخصوص برنامه ریزی روسیه برای حمله نظامی به اوکراین، استقبال پکن از بیانیه مشترک آمریکا و چین در نشست گلاسکو ، همکاری ژاپن و آمریکا برای مقابله با فعالیت های نظامی چین، تشکیل شورای حاکمیتی جدید در سودان و آمادگی مشروط دولت اتیوپی برای مذاکره با جبهه آزادسازی تیگرای از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار ناتو به بلاروس، درخواست رئیس کمیسیون اروپا برای تحریم بلاروس،اعزام ناو فرانسوی به آبهای مدیترانه شرقی،تاکید پنتاگون بر ادامه روند گفت وگو با کره شمالی، هشدار تایوان به چین، سناتورهای آمریکایی به دنبال تحریم «نورد استریم۲»، اعلام زمان تصمیم ترامپ برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری 2024 آمریکا، تظاهرات ضد دولتی در ایروان، برگزاری جشن نخستین سالگرد پیروزی نبرد قرهباغ در باکو، آغاز گفتوگوهای راهبردی مصر و آمریکا، ابراز نگرانی بلینکن از فعالیت های ایران ، توافق جدید ارتش رژیم صهیونیستی با مصر، درخواست اتحادیه اروپا از تلآویو برای توقف شهرکسازیها، توافقات مهم رئیسجمهور و نخستوزیر عراق با هیئت هماهنگی احزاب شیعه، ادامه ناآرامیها و درگیریها در سودان، برگزاری نشست سه جانبه گسترده در مورد افغانستان، انتقاد اوباما از چین و روسیه و پیروزی دانیل اورتگا در انتخابات ریاست جمهوری نیکاراگوئه از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در روزهای 8 و 9 آبان ماه سال جاری اولین نشست حضوری سران گروه 20 (سران 20 قدرت اقتصادی اول دنیا) بعد از آغاز گسترش ویروس کرونا در رم پایتخت ایتالیا برگزار شد.
فاطمه نکولعل آزاد- پژوهشگر ارشد موسسه ابرار معاصر تهران
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: نشست پارلمان رژیم صهیونیستی برای سلب اعتماد از دولت ائتلافی بنت ـ لاپید، لفاظی جدید نخستوزیر رژیم صهیونیستی درباره ایران، سخنان جدید بایدن درباره آینده برجام، دیدار وزرای خارجه چین و فرانسه با محوریت برجام، بیانیه پایانی نشست رم ، برگزاری نشست گلاسکو؛ آخرین امید به پایان سوختهای فسیلی، سخنان شی جین پینگ درباره تغییرات اقلیمی، ادامه تنش فرانسه و استرالیا بر سر ماجرای زیردریایی ها،اظهارات جدید زلمی خلیل زاد درخصوص خروج آمریکا از افغانستان، تأکید لاوروف بر لزوم جلوگیری از بیثباتی اوضاع در منطقه آسیای مرکزی،گسترش همکاری های عراق و عربستان در بخش انرژی ، مخالفت هیات هماهنگی شیعیان عراق با تمدید نخست وزیری الکاظمی، ادامه اقدامات کودتاچیان در سودان، انتقاد اردوغان از حمایت آمریکا از گروه تروریستی پ.ک.ک، پیروزی قاطع حزب لیبرال دموکرات در انتخابات سراسری مجلس نمایندگان ژاپن و حمایت دوباره بلینکن از تایوان در برابر چین از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تروریسم در آفریقا، شکست در اجرای توافقات ابراهیم، انتخابات دومای روسیه، جنگ تجاری آمریکا-چین، سالگرد حملات 11 سپتامبر، روابط تجاری اتحادیه اروپا-هند و انتخابات فدرال 2021 آلمان ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال دارد آلمان در آستانه یک چرخش ناسیونالیستی قرار داشته باشد. اجزای سازنده اقتصاد خارجی و سیاست بروننگر این کشور مورد حمله واقع شدهاند. درحالیکه چین و آمریکا به شکلی روزافزون برای رقابت با یکدیگر از اقتصاد جهانی استفاده میکنند، بازگشت رقابت میان قدرتهای بزرگ، جهانیسازی را تهدید میکند. واشنگتن در حال تنظیم مجدد تضمین امنیتی آمریکا برای اروپا در راستای رقابتی جدید برای برتری در اقیانوس آرام است. اتحادیه اروپا در حال هرچه بیشتر تقسیم شدن است و استدلالهای محکم و رو به افزایشی در اروپا در مورد اجتماعی کردن بدهی و مخارج عمومی وجود دارد که باعث طرح پرسشهایی در آلمان شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی مراکش، مغایرت تعهدات اقلیمی بایدن با رویکردش در قبال چین، ناامنی شدید آبی در آفریقا، راهبرد امنیتی جدید روسیه، شکافها در حکمرانی بر شمالگان، بررسی آمادگی روسیه برای رفع تغییرات اقلیمی، بازتعریف رابطه آمریکا-ترکیه و تضعیف توافقات ابراهیم توسط آمریکا ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شاید منازعه آشکار مقامات آمریکا و چین در آلاسکا (طی اولین دیدار رسمی دولت بایدن با چین) یک رسوایی به نظر برسد؛ اما برای روابط پایدار بین این دو کشور، این اظهارات گامی ضروری است.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: وقتی به عقب مینگریم و به برخی از تصمیمات قاطع درباره رویکرد غرب در قبال چین نگاه میکنیم، همگی اقداماتی نمادین هستند که به میدان تیانانمن و سال 1989 برمیگردد. آمریکا و اتحادیه اروپا بعد از آن حادثه تحریمهایی را علیه چین اعمال کردند؛ ژاپن در آن زمان تمایلی به اعمال تحریم نداشت.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: از عناصر کلیدی که الگوهای رفتار سیاسی-اجتماعی دولت-ملتها را در خصوص استقرار نظم و تداوم امنیت کنترل و مدیریت میکند، امتیاز دسترسی به ذخایر آب شیرین است. در خاورمیانه نقش آب بیش از اینکه بر آسایش و رفاه شهروندان تأکید داشته باشد، بر وحدت و یکپارچگی واحدهای سیاسی تأثیر میگذارد.
مریم وریج کاظمی – پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: استعفای سه مقام ارشد موساد، ایران هراسی دوباره نفتالی بنت در نشست سالانه رسانههای مسیحی، هشدار افبیآی به شرکتهای آمریکایی درباره هکرهای ایرانی، بیانیه پایانی نشست گفتگوی امنیت منطقهای درباره افغانستان، هشدار نشست «تروئیکا پلاس» در پاکستان نسبت به فروپاشی اقتصادی افغانستان، رزمایش مشترک آمریکا، اسرائیل، امارات و بحرین در دریای سرخ، انتشار جزئیات بیشتر از ترور الکاظمی، تمدید تحریم های اتحادیه اروپا علیه ترکیه، انتقاد اردوغان ازتبدیل شدن یونان به پایگاه آمریکا درمنطقه، پیشنهاد بلاروس به اتحادیه اروپا برای حل بحران پناهجویان، هشدار پوتین به مرکل درباره تحرکات خطرناک ناتو در دریای سیاه، تکذیب ادعای امریکا درخصوص برنامه ریزی روسیه برای حمله نظامی به اوکراین، استقبال پکن از بیانیه مشترک آمریکا و چین در نشست گلاسکو ، همکاری ژاپن و آمریکا برای مقابله با فعالیت های نظامی چین، تشکیل شورای حاکمیتی جدید در سودان و آمادگی مشروط دولت اتیوپی برای مذاکره با جبهه آزادسازی تیگرای از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار ناتو به بلاروس، درخواست رئیس کمیسیون اروپا برای تحریم بلاروس،اعزام ناو فرانسوی به آبهای مدیترانه شرقی،تاکید پنتاگون بر ادامه روند گفت وگو با کره شمالی، هشدار تایوان به چین، سناتورهای آمریکایی به دنبال تحریم «نورد استریم۲»، اعلام زمان تصمیم ترامپ برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری 2024 آمریکا، تظاهرات ضد دولتی در ایروان، برگزاری جشن نخستین سالگرد پیروزی نبرد قرهباغ در باکو، آغاز گفتوگوهای راهبردی مصر و آمریکا، ابراز نگرانی بلینکن از فعالیت های ایران ، توافق جدید ارتش رژیم صهیونیستی با مصر، درخواست اتحادیه اروپا از تلآویو برای توقف شهرکسازیها، توافقات مهم رئیسجمهور و نخستوزیر عراق با هیئت هماهنگی احزاب شیعه، ادامه ناآرامیها و درگیریها در سودان، برگزاری نشست سه جانبه گسترده در مورد افغانستان، انتقاد اوباما از چین و روسیه و پیروزی دانیل اورتگا در انتخابات ریاست جمهوری نیکاراگوئه از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در روزهای 8 و 9 آبان ماه سال جاری اولین نشست حضوری سران گروه 20 (سران 20 قدرت اقتصادی اول دنیا) بعد از آغاز گسترش ویروس کرونا در رم پایتخت ایتالیا برگزار شد.
فاطمه نکولعل آزاد- پژوهشگر ارشد موسسه ابرار معاصر تهران
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: نشست پارلمان رژیم صهیونیستی برای سلب اعتماد از دولت ائتلافی بنت ـ لاپید، لفاظی جدید نخستوزیر رژیم صهیونیستی درباره ایران، سخنان جدید بایدن درباره آینده برجام، دیدار وزرای خارجه چین و فرانسه با محوریت برجام، بیانیه پایانی نشست رم ، برگزاری نشست گلاسکو؛ آخرین امید به پایان سوختهای فسیلی، سخنان شی جین پینگ درباره تغییرات اقلیمی، ادامه تنش فرانسه و استرالیا بر سر ماجرای زیردریایی ها،اظهارات جدید زلمی خلیل زاد درخصوص خروج آمریکا از افغانستان، تأکید لاوروف بر لزوم جلوگیری از بیثباتی اوضاع در منطقه آسیای مرکزی،گسترش همکاری های عراق و عربستان در بخش انرژی ، مخالفت هیات هماهنگی شیعیان عراق با تمدید نخست وزیری الکاظمی، ادامه اقدامات کودتاچیان در سودان، انتقاد اردوغان از حمایت آمریکا از گروه تروریستی پ.ک.ک، پیروزی قاطع حزب لیبرال دموکرات در انتخابات سراسری مجلس نمایندگان ژاپن و حمایت دوباره بلینکن از تایوان در برابر چین از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تروریسم در آفریقا، شکست در اجرای توافقات ابراهیم، انتخابات دومای روسیه، جنگ تجاری آمریکا-چین، سالگرد حملات 11 سپتامبر، روابط تجاری اتحادیه اروپا-هند و انتخابات فدرال 2021 آلمان ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال دارد آلمان در آستانه یک چرخش ناسیونالیستی قرار داشته باشد. اجزای سازنده اقتصاد خارجی و سیاست بروننگر این کشور مورد حمله واقع شدهاند. درحالیکه چین و آمریکا به شکلی روزافزون برای رقابت با یکدیگر از اقتصاد جهانی استفاده میکنند، بازگشت رقابت میان قدرتهای بزرگ، جهانیسازی را تهدید میکند. واشنگتن در حال تنظیم مجدد تضمین امنیتی آمریکا برای اروپا در راستای رقابتی جدید برای برتری در اقیانوس آرام است. اتحادیه اروپا در حال هرچه بیشتر تقسیم شدن است و استدلالهای محکم و رو به افزایشی در اروپا در مورد اجتماعی کردن بدهی و مخارج عمومی وجود دارد که باعث طرح پرسشهایی در آلمان شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی مراکش، مغایرت تعهدات اقلیمی بایدن با رویکردش در قبال چین، ناامنی شدید آبی در آفریقا، راهبرد امنیتی جدید روسیه، شکافها در حکمرانی بر شمالگان، بررسی آمادگی روسیه برای رفع تغییرات اقلیمی، بازتعریف رابطه آمریکا-ترکیه و تضعیف توافقات ابراهیم توسط آمریکا ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شاید منازعه آشکار مقامات آمریکا و چین در آلاسکا (طی اولین دیدار رسمی دولت بایدن با چین) یک رسوایی به نظر برسد؛ اما برای روابط پایدار بین این دو کشور، این اظهارات گامی ضروری است.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: وقتی به عقب مینگریم و به برخی از تصمیمات قاطع درباره رویکرد غرب در قبال چین نگاه میکنیم، همگی اقداماتی نمادین هستند که به میدان تیانانمن و سال 1989 برمیگردد. آمریکا و اتحادیه اروپا بعد از آن حادثه تحریمهایی را علیه چین اعمال کردند؛ ژاپن در آن زمان تمایلی به اعمال تحریم نداشت.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: از عناصر کلیدی که الگوهای رفتار سیاسی-اجتماعی دولت-ملتها را در خصوص استقرار نظم و تداوم امنیت کنترل و مدیریت میکند، امتیاز دسترسی به ذخایر آب شیرین است. در خاورمیانه نقش آب بیش از اینکه بر آسایش و رفاه شهروندان تأکید داشته باشد، بر وحدت و یکپارچگی واحدهای سیاسی تأثیر میگذارد.
مریم وریج کاظمی – پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: استعفای سه مقام ارشد موساد، ایران هراسی دوباره نفتالی بنت در نشست سالانه رسانههای مسیحی، هشدار افبیآی به شرکتهای آمریکایی درباره هکرهای ایرانی، بیانیه پایانی نشست گفتگوی امنیت منطقهای درباره افغانستان، هشدار نشست «تروئیکا پلاس» در پاکستان نسبت به فروپاشی اقتصادی افغانستان، رزمایش مشترک آمریکا، اسرائیل، امارات و بحرین در دریای سرخ، انتشار جزئیات بیشتر از ترور الکاظمی، تمدید تحریم های اتحادیه اروپا علیه ترکیه، انتقاد اردوغان ازتبدیل شدن یونان به پایگاه آمریکا درمنطقه، پیشنهاد بلاروس به اتحادیه اروپا برای حل بحران پناهجویان، هشدار پوتین به مرکل درباره تحرکات خطرناک ناتو در دریای سیاه، تکذیب ادعای امریکا درخصوص برنامه ریزی روسیه برای حمله نظامی به اوکراین، استقبال پکن از بیانیه مشترک آمریکا و چین در نشست گلاسکو ، همکاری ژاپن و آمریکا برای مقابله با فعالیت های نظامی چین، تشکیل شورای حاکمیتی جدید در سودان و آمادگی مشروط دولت اتیوپی برای مذاکره با جبهه آزادسازی تیگرای از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار ناتو به بلاروس، درخواست رئیس کمیسیون اروپا برای تحریم بلاروس،اعزام ناو فرانسوی به آبهای مدیترانه شرقی،تاکید پنتاگون بر ادامه روند گفت وگو با کره شمالی، هشدار تایوان به چین، سناتورهای آمریکایی به دنبال تحریم «نورد استریم۲»، اعلام زمان تصمیم ترامپ برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری 2024 آمریکا، تظاهرات ضد دولتی در ایروان، برگزاری جشن نخستین سالگرد پیروزی نبرد قرهباغ در باکو، آغاز گفتوگوهای راهبردی مصر و آمریکا، ابراز نگرانی بلینکن از فعالیت های ایران ، توافق جدید ارتش رژیم صهیونیستی با مصر، درخواست اتحادیه اروپا از تلآویو برای توقف شهرکسازیها، توافقات مهم رئیسجمهور و نخستوزیر عراق با هیئت هماهنگی احزاب شیعه، ادامه ناآرامیها و درگیریها در سودان، برگزاری نشست سه جانبه گسترده در مورد افغانستان، انتقاد اوباما از چین و روسیه و پیروزی دانیل اورتگا در انتخابات ریاست جمهوری نیکاراگوئه از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در روزهای 8 و 9 آبان ماه سال جاری اولین نشست حضوری سران گروه 20 (سران 20 قدرت اقتصادی اول دنیا) بعد از آغاز گسترش ویروس کرونا در رم پایتخت ایتالیا برگزار شد.
فاطمه نکولعل آزاد- پژوهشگر ارشد موسسه ابرار معاصر تهران
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: نشست پارلمان رژیم صهیونیستی برای سلب اعتماد از دولت ائتلافی بنت ـ لاپید، لفاظی جدید نخستوزیر رژیم صهیونیستی درباره ایران، سخنان جدید بایدن درباره آینده برجام، دیدار وزرای خارجه چین و فرانسه با محوریت برجام، بیانیه پایانی نشست رم ، برگزاری نشست گلاسکو؛ آخرین امید به پایان سوختهای فسیلی، سخنان شی جین پینگ درباره تغییرات اقلیمی، ادامه تنش فرانسه و استرالیا بر سر ماجرای زیردریایی ها،اظهارات جدید زلمی خلیل زاد درخصوص خروج آمریکا از افغانستان، تأکید لاوروف بر لزوم جلوگیری از بیثباتی اوضاع در منطقه آسیای مرکزی،گسترش همکاری های عراق و عربستان در بخش انرژی ، مخالفت هیات هماهنگی شیعیان عراق با تمدید نخست وزیری الکاظمی، ادامه اقدامات کودتاچیان در سودان، انتقاد اردوغان از حمایت آمریکا از گروه تروریستی پ.ک.ک، پیروزی قاطع حزب لیبرال دموکرات در انتخابات سراسری مجلس نمایندگان ژاپن و حمایت دوباره بلینکن از تایوان در برابر چین از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تروریسم در آفریقا، شکست در اجرای توافقات ابراهیم، انتخابات دومای روسیه، جنگ تجاری آمریکا-چین، سالگرد حملات 11 سپتامبر، روابط تجاری اتحادیه اروپا-هند و انتخابات فدرال 2021 آلمان ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال دارد آلمان در آستانه یک چرخش ناسیونالیستی قرار داشته باشد. اجزای سازنده اقتصاد خارجی و سیاست بروننگر این کشور مورد حمله واقع شدهاند. درحالیکه چین و آمریکا به شکلی روزافزون برای رقابت با یکدیگر از اقتصاد جهانی استفاده میکنند، بازگشت رقابت میان قدرتهای بزرگ، جهانیسازی را تهدید میکند. واشنگتن در حال تنظیم مجدد تضمین امنیتی آمریکا برای اروپا در راستای رقابتی جدید برای برتری در اقیانوس آرام است. اتحادیه اروپا در حال هرچه بیشتر تقسیم شدن است و استدلالهای محکم و رو به افزایشی در اروپا در مورد اجتماعی کردن بدهی و مخارج عمومی وجود دارد که باعث طرح پرسشهایی در آلمان شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی مراکش، مغایرت تعهدات اقلیمی بایدن با رویکردش در قبال چین، ناامنی شدید آبی در آفریقا، راهبرد امنیتی جدید روسیه، شکافها در حکمرانی بر شمالگان، بررسی آمادگی روسیه برای رفع تغییرات اقلیمی، بازتعریف رابطه آمریکا-ترکیه و تضعیف توافقات ابراهیم توسط آمریکا ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شاید منازعه آشکار مقامات آمریکا و چین در آلاسکا (طی اولین دیدار رسمی دولت بایدن با چین) یک رسوایی به نظر برسد؛ اما برای روابط پایدار بین این دو کشور، این اظهارات گامی ضروری است.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: وقتی به عقب مینگریم و به برخی از تصمیمات قاطع درباره رویکرد غرب در قبال چین نگاه میکنیم، همگی اقداماتی نمادین هستند که به میدان تیانانمن و سال 1989 برمیگردد. آمریکا و اتحادیه اروپا بعد از آن حادثه تحریمهایی را علیه چین اعمال کردند؛ ژاپن در آن زمان تمایلی به اعمال تحریم نداشت.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: از عناصر کلیدی که الگوهای رفتار سیاسی-اجتماعی دولت-ملتها را در خصوص استقرار نظم و تداوم امنیت کنترل و مدیریت میکند، امتیاز دسترسی به ذخایر آب شیرین است. در خاورمیانه نقش آب بیش از اینکه بر آسایش و رفاه شهروندان تأکید داشته باشد، بر وحدت و یکپارچگی واحدهای سیاسی تأثیر میگذارد.
مریم وریج کاظمی – پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: استعفای سه مقام ارشد موساد، ایران هراسی دوباره نفتالی بنت در نشست سالانه رسانههای مسیحی، هشدار افبیآی به شرکتهای آمریکایی درباره هکرهای ایرانی، بیانیه پایانی نشست گفتگوی امنیت منطقهای درباره افغانستان، هشدار نشست «تروئیکا پلاس» در پاکستان نسبت به فروپاشی اقتصادی افغانستان، رزمایش مشترک آمریکا، اسرائیل، امارات و بحرین در دریای سرخ، انتشار جزئیات بیشتر از ترور الکاظمی، تمدید تحریم های اتحادیه اروپا علیه ترکیه، انتقاد اردوغان ازتبدیل شدن یونان به پایگاه آمریکا درمنطقه، پیشنهاد بلاروس به اتحادیه اروپا برای حل بحران پناهجویان، هشدار پوتین به مرکل درباره تحرکات خطرناک ناتو در دریای سیاه، تکذیب ادعای امریکا درخصوص برنامه ریزی روسیه برای حمله نظامی به اوکراین، استقبال پکن از بیانیه مشترک آمریکا و چین در نشست گلاسکو ، همکاری ژاپن و آمریکا برای مقابله با فعالیت های نظامی چین، تشکیل شورای حاکمیتی جدید در سودان و آمادگی مشروط دولت اتیوپی برای مذاکره با جبهه آزادسازی تیگرای از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار ناتو به بلاروس، درخواست رئیس کمیسیون اروپا برای تحریم بلاروس،اعزام ناو فرانسوی به آبهای مدیترانه شرقی،تاکید پنتاگون بر ادامه روند گفت وگو با کره شمالی، هشدار تایوان به چین، سناتورهای آمریکایی به دنبال تحریم «نورد استریم۲»، اعلام زمان تصمیم ترامپ برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری 2024 آمریکا، تظاهرات ضد دولتی در ایروان، برگزاری جشن نخستین سالگرد پیروزی نبرد قرهباغ در باکو، آغاز گفتوگوهای راهبردی مصر و آمریکا، ابراز نگرانی بلینکن از فعالیت های ایران ، توافق جدید ارتش رژیم صهیونیستی با مصر، درخواست اتحادیه اروپا از تلآویو برای توقف شهرکسازیها، توافقات مهم رئیسجمهور و نخستوزیر عراق با هیئت هماهنگی احزاب شیعه، ادامه ناآرامیها و درگیریها در سودان، برگزاری نشست سه جانبه گسترده در مورد افغانستان، انتقاد اوباما از چین و روسیه و پیروزی دانیل اورتگا در انتخابات ریاست جمهوری نیکاراگوئه از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در روزهای 8 و 9 آبان ماه سال جاری اولین نشست حضوری سران گروه 20 (سران 20 قدرت اقتصادی اول دنیا) بعد از آغاز گسترش ویروس کرونا در رم پایتخت ایتالیا برگزار شد.
فاطمه نکولعل آزاد- پژوهشگر ارشد موسسه ابرار معاصر تهران
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: نشست پارلمان رژیم صهیونیستی برای سلب اعتماد از دولت ائتلافی بنت ـ لاپید، لفاظی جدید نخستوزیر رژیم صهیونیستی درباره ایران، سخنان جدید بایدن درباره آینده برجام، دیدار وزرای خارجه چین و فرانسه با محوریت برجام، بیانیه پایانی نشست رم ، برگزاری نشست گلاسکو؛ آخرین امید به پایان سوختهای فسیلی، سخنان شی جین پینگ درباره تغییرات اقلیمی، ادامه تنش فرانسه و استرالیا بر سر ماجرای زیردریایی ها،اظهارات جدید زلمی خلیل زاد درخصوص خروج آمریکا از افغانستان، تأکید لاوروف بر لزوم جلوگیری از بیثباتی اوضاع در منطقه آسیای مرکزی،گسترش همکاری های عراق و عربستان در بخش انرژی ، مخالفت هیات هماهنگی شیعیان عراق با تمدید نخست وزیری الکاظمی، ادامه اقدامات کودتاچیان در سودان، انتقاد اردوغان از حمایت آمریکا از گروه تروریستی پ.ک.ک، پیروزی قاطع حزب لیبرال دموکرات در انتخابات سراسری مجلس نمایندگان ژاپن و حمایت دوباره بلینکن از تایوان در برابر چین از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تروریسم در آفریقا، شکست در اجرای توافقات ابراهیم، انتخابات دومای روسیه، جنگ تجاری آمریکا-چین، سالگرد حملات 11 سپتامبر، روابط تجاری اتحادیه اروپا-هند و انتخابات فدرال 2021 آلمان ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال دارد آلمان در آستانه یک چرخش ناسیونالیستی قرار داشته باشد. اجزای سازنده اقتصاد خارجی و سیاست بروننگر این کشور مورد حمله واقع شدهاند. درحالیکه چین و آمریکا به شکلی روزافزون برای رقابت با یکدیگر از اقتصاد جهانی استفاده میکنند، بازگشت رقابت میان قدرتهای بزرگ، جهانیسازی را تهدید میکند. واشنگتن در حال تنظیم مجدد تضمین امنیتی آمریکا برای اروپا در راستای رقابتی جدید برای برتری در اقیانوس آرام است. اتحادیه اروپا در حال هرچه بیشتر تقسیم شدن است و استدلالهای محکم و رو به افزایشی در اروپا در مورد اجتماعی کردن بدهی و مخارج عمومی وجود دارد که باعث طرح پرسشهایی در آلمان شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی مراکش، مغایرت تعهدات اقلیمی بایدن با رویکردش در قبال چین، ناامنی شدید آبی در آفریقا، راهبرد امنیتی جدید روسیه، شکافها در حکمرانی بر شمالگان، بررسی آمادگی روسیه برای رفع تغییرات اقلیمی، بازتعریف رابطه آمریکا-ترکیه و تضعیف توافقات ابراهیم توسط آمریکا ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شاید منازعه آشکار مقامات آمریکا و چین در آلاسکا (طی اولین دیدار رسمی دولت بایدن با چین) یک رسوایی به نظر برسد؛ اما برای روابط پایدار بین این دو کشور، این اظهارات گامی ضروری است.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: وقتی به عقب مینگریم و به برخی از تصمیمات قاطع درباره رویکرد غرب در قبال چین نگاه میکنیم، همگی اقداماتی نمادین هستند که به میدان تیانانمن و سال 1989 برمیگردد. آمریکا و اتحادیه اروپا بعد از آن حادثه تحریمهایی را علیه چین اعمال کردند؛ ژاپن در آن زمان تمایلی به اعمال تحریم نداشت.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: از عناصر کلیدی که الگوهای رفتار سیاسی-اجتماعی دولت-ملتها را در خصوص استقرار نظم و تداوم امنیت کنترل و مدیریت میکند، امتیاز دسترسی به ذخایر آب شیرین است. در خاورمیانه نقش آب بیش از اینکه بر آسایش و رفاه شهروندان تأکید داشته باشد، بر وحدت و یکپارچگی واحدهای سیاسی تأثیر میگذارد.
مریم وریج کاظمی – پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: استعفای سه مقام ارشد موساد، ایران هراسی دوباره نفتالی بنت در نشست سالانه رسانههای مسیحی، هشدار افبیآی به شرکتهای آمریکایی درباره هکرهای ایرانی، بیانیه پایانی نشست گفتگوی امنیت منطقهای درباره افغانستان، هشدار نشست «تروئیکا پلاس» در پاکستان نسبت به فروپاشی اقتصادی افغانستان، رزمایش مشترک آمریکا، اسرائیل، امارات و بحرین در دریای سرخ، انتشار جزئیات بیشتر از ترور الکاظمی، تمدید تحریم های اتحادیه اروپا علیه ترکیه، انتقاد اردوغان ازتبدیل شدن یونان به پایگاه آمریکا درمنطقه، پیشنهاد بلاروس به اتحادیه اروپا برای حل بحران پناهجویان، هشدار پوتین به مرکل درباره تحرکات خطرناک ناتو در دریای سیاه، تکذیب ادعای امریکا درخصوص برنامه ریزی روسیه برای حمله نظامی به اوکراین، استقبال پکن از بیانیه مشترک آمریکا و چین در نشست گلاسکو ، همکاری ژاپن و آمریکا برای مقابله با فعالیت های نظامی چین، تشکیل شورای حاکمیتی جدید در سودان و آمادگی مشروط دولت اتیوپی برای مذاکره با جبهه آزادسازی تیگرای از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: هشدار ناتو به بلاروس، درخواست رئیس کمیسیون اروپا برای تحریم بلاروس،اعزام ناو فرانسوی به آبهای مدیترانه شرقی،تاکید پنتاگون بر ادامه روند گفت وگو با کره شمالی، هشدار تایوان به چین، سناتورهای آمریکایی به دنبال تحریم «نورد استریم۲»، اعلام زمان تصمیم ترامپ برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری 2024 آمریکا، تظاهرات ضد دولتی در ایروان، برگزاری جشن نخستین سالگرد پیروزی نبرد قرهباغ در باکو، آغاز گفتوگوهای راهبردی مصر و آمریکا، ابراز نگرانی بلینکن از فعالیت های ایران ، توافق جدید ارتش رژیم صهیونیستی با مصر، درخواست اتحادیه اروپا از تلآویو برای توقف شهرکسازیها، توافقات مهم رئیسجمهور و نخستوزیر عراق با هیئت هماهنگی احزاب شیعه، ادامه ناآرامیها و درگیریها در سودان، برگزاری نشست سه جانبه گسترده در مورد افغانستان، انتقاد اوباما از چین و روسیه و پیروزی دانیل اورتگا در انتخابات ریاست جمهوری نیکاراگوئه از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در روزهای 8 و 9 آبان ماه سال جاری اولین نشست حضوری سران گروه 20 (سران 20 قدرت اقتصادی اول دنیا) بعد از آغاز گسترش ویروس کرونا در رم پایتخت ایتالیا برگزار شد.
فاطمه نکولعل آزاد- پژوهشگر ارشد موسسه ابرار معاصر تهران
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: نشست پارلمان رژیم صهیونیستی برای سلب اعتماد از دولت ائتلافی بنت ـ لاپید، لفاظی جدید نخستوزیر رژیم صهیونیستی درباره ایران، سخنان جدید بایدن درباره آینده برجام، دیدار وزرای خارجه چین و فرانسه با محوریت برجام، بیانیه پایانی نشست رم ، برگزاری نشست گلاسکو؛ آخرین امید به پایان سوختهای فسیلی، سخنان شی جین پینگ درباره تغییرات اقلیمی، ادامه تنش فرانسه و استرالیا بر سر ماجرای زیردریایی ها،اظهارات جدید زلمی خلیل زاد درخصوص خروج آمریکا از افغانستان، تأکید لاوروف بر لزوم جلوگیری از بیثباتی اوضاع در منطقه آسیای مرکزی،گسترش همکاری های عراق و عربستان در بخش انرژی ، مخالفت هیات هماهنگی شیعیان عراق با تمدید نخست وزیری الکاظمی، ادامه اقدامات کودتاچیان در سودان، انتقاد اردوغان از حمایت آمریکا از گروه تروریستی پ.ک.ک، پیروزی قاطع حزب لیبرال دموکرات در انتخابات سراسری مجلس نمایندگان ژاپن و حمایت دوباره بلینکن از تایوان در برابر چین از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تروریسم در آفریقا، شکست در اجرای توافقات ابراهیم، انتخابات دومای روسیه، جنگ تجاری آمریکا-چین، سالگرد حملات 11 سپتامبر، روابط تجاری اتحادیه اروپا-هند و انتخابات فدرال 2021 آلمان ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال دارد آلمان در آستانه یک چرخش ناسیونالیستی قرار داشته باشد. اجزای سازنده اقتصاد خارجی و سیاست بروننگر این کشور مورد حمله واقع شدهاند. درحالیکه چین و آمریکا به شکلی روزافزون برای رقابت با یکدیگر از اقتصاد جهانی استفاده میکنند، بازگشت رقابت میان قدرتهای بزرگ، جهانیسازی را تهدید میکند. واشنگتن در حال تنظیم مجدد تضمین امنیتی آمریکا برای اروپا در راستای رقابتی جدید برای برتری در اقیانوس آرام است. اتحادیه اروپا در حال هرچه بیشتر تقسیم شدن است و استدلالهای محکم و رو به افزایشی در اروپا در مورد اجتماعی کردن بدهی و مخارج عمومی وجود دارد که باعث طرح پرسشهایی در آلمان شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی مراکش، مغایرت تعهدات اقلیمی بایدن با رویکردش در قبال چین، ناامنی شدید آبی در آفریقا، راهبرد امنیتی جدید روسیه، شکافها در حکمرانی بر شمالگان، بررسی آمادگی روسیه برای رفع تغییرات اقلیمی، بازتعریف رابطه آمریکا-ترکیه و تضعیف توافقات ابراهیم توسط آمریکا ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شاید منازعه آشکار مقامات آمریکا و چین در آلاسکا (طی اولین دیدار رسمی دولت بایدن با چین) یک رسوایی به نظر برسد؛ اما برای روابط پایدار بین این دو کشور، این اظهارات گامی ضروری است.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: وقتی به عقب مینگریم و به برخی از تصمیمات قاطع درباره رویکرد غرب در قبال چین نگاه میکنیم، همگی اقداماتی نمادین هستند که به میدان تیانانمن و سال 1989 برمیگردد. آمریکا و اتحادیه اروپا بعد از آن حادثه تحریمهایی را علیه چین اعمال کردند؛ ژاپن در آن زمان تمایلی به اعمال تحریم نداشت.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.