شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نگرانیها در مورد توانایی کییف برای حفظ توان دفاعی خود در جنگ با روسیه، با پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری افزایش یافته است؛ اما در پس این نگرانیها، دخالت فزاینده قدرتهای شرق آسیا در جنگی اروپایی مورد توجه قرار گرفته است. علاوه بر ورود حداقل ۱۰,۰۰۰ سرباز کره شمالی به جبهه روسیه، نقش در حال تحول چین، ژاپن و کره جنوبی این سوال را مطرح میکند که آیا یک جنگ نیابتی در اوکراین در حال گسترش است یا خیر؟ با توجه به شواهد، پاسخ مثبت است و این جنگ سابقه جدیدی برای کشورهای هند و اقیانوسیه ایجاد میکند تا برای منافع خود در صحنه جهانی رقابت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنشهای آشکار میان مقامات سطوح بالای دو کشور یونان و ترکیه در هفتههای اخیر شدت یافته است. وزارت دفاع ترکیه تصاویر و اسنادی را که نشانگر مزاحمت یونان علیه جتهای جنگی ترکیه در آسمان اژه و شرق مدیترانه با سامانه دفاع هوایی اس-300 در حین اجرای ماموریت است، به دبیرکل ناتو، وزارت دفاع کشورهای هم پیمان و اعضای ناتو ارسال کرده است. ترکیه مدعی است از آغاز سال 2022 تا کنون، جنگندههای یونانی در 256 مورد به حریم هوایی این کشور تجاوز کرده و 158 بار برای جنگندههای ترکیه ایجاد مزاحمت کرده اند. قایقهای گارد ساحلی یونان نیز 33 بار حریم آبهای ساحلی ترکیه را نقض کردهاند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام اوکراین به تشکیل ارتش پهپادی، استقرار جنگنده های اف-۳۵ آمریکا در استونی، تلاش آمریکا برای جنگ مستقیم علیه روسیه و بلاروس، ارسال کمک ۴۰۰ میلیون دلاری نظامی دیگر آمریکا به اوکراین،چراغ سبز پارلمان آلمان برای عضویت سوئد و فنلاند در ناتو، پایان نشست گروه ۲۰ با ژستهای تقابلجویانه آمریکا و روسیه، هشدار کمیسیون اروپا نسبت به وقوع نزاع بر سر انرژی در این قاره ، وتوی قطعنامه سوریه از سوی روسیه، حمایت بایدن از فروش جنگندههای اف-16 به ترکیه، تکرار مواضع ضدایرانی آمریکا و تروئیکای اروپا، گفتگوی وزیر خارجه عربستان با بورل درباره برنامه هسته ای ایران، توافق روسای ستادهای مشترک ارتشهای چین و آمریکا برای ادامه گفتگو، اعزام مخفیانه فرماندهان نظامی رژیم صهیونیستی به قطر، تصمیم «ایلان ماسک» برای لغو قرارداد خرید توئیتر و امضای فرمان اجرایی «حفاظت از دسترسی زنان به سقط جنین» توسط بایدن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: نخستین اظهارات نخست وزیر جدید رژیمصهیونیستی با محوریت ایران، تاکید وزیر جنگ رژیم اسرائیل بر تحقیق درباره منبع نشت اطلاعات مرتبط با ایران، نگرانی آلمان از تغییر توازن قدرت داخلی اتحادیه اروپا توسط اوکراین، بزرگترین شرکت انرژی آلمان در معرض ورشکستگی، تداوم حملات روسیه به شرق اوکراین، زمزمه لوکاشنکو برای ورود به جنگ اوکراین، نشست امروز چارچوب هماهنگی شیعیان عراق برای تعیین نخست وزیر، سفر دوباره نخست وزیر عراق به عربستان، پایان نشست سه روزه «لویه جرگه» افغانستان با صدور قطعنامه ۱۱ مادهای، برگزاری نشست وزرای امور خارجه کشورهای عضو اتحادیه عرب در لبنان، حمله تظاهرکنندگان به پارلمان لیبی در پی شکست مذاکرات صلح، اعلام وضعیت فوق العاده در جمهوری خودمختار قره قالپاقستان در ازبکستان، خط و نشان بانک مرکزی اروپا برای تورم فزاینده منطقه یورو ، روایت رسانه های آمریکایی از نامزدی ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴، برنامه فوق محرمانه «127e» آمریکا برای استفاده از نیروهای نیابتی در جنگ ها، چتر ضد پهپادی یونان علیه هواپیماهای بدون سرنشین ترکیه و اختلاف اسکاتلندیها بر سر برگزاری دومین همهپرسی استقلال از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل آسیا با بیان اینکه هرگونه احتمال ناامنی در افغانستان باعث لطمه خوردن اعتبار بینالمللی پاکستان میشود، گفت: پیروزی طالبان در افغانستان و دستیابی به امکانات نظامی و سیاسی، موجب شد دیگر گروههای مذهبی تندرو در پاکستان، با تأثیرپذیری از آنها به مبارزات و پیگیری مطالبات علیه حاکمیت کشورشان امیدوار شوند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: همهگیری کووید-19 روابط بینالمللی را متحول کرده است. این تحول، نهتنها روابط بین قدرتهای بزرگ بلکه روابط فعالان غیردولتی خشونتطلب را نیز تحت تأثیر قرار داده است. در این میان، شاید هیچ گروه شبهنظامی بهاندازه طالبان تحت تأثیر قرار نگرفته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پسازآنکه وفاق ملی، دولت موردحمایت سازمان ملل در طرابلس کنترل پایتخت را در دست گرفت، حوادث در لیبی تغییرات شگرفی داشته است. این اقدام باعث شد که ژنرال خلیفه حفتر و ارتش وی، موسوم به ارتش ملی لیبی (LNA)، از تلاش یکساله خود برای تصرف این شهر دست کشیده و نیروهای خود را از دیگر شهرها و شهرستانهای غرب این کشور خارج کنند. همچنین، بقای سیاسی خود حفتر نیز شدیداً موردتردید قرار گرفته و در میان اردوی چند دسته وی در جنوب و شرق لیبی (قلمرو تحت کنترل حفتر)، نارضایتیهای فزایندهای به چشم میخورد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اعتراضهای شدید به نژاد پرستی در پی قتل یک سیاهپوست آمریکایی توسط پلیس آمریکا، تلاش یونان برای خروج ایمن از قرنطینه کرونایی، چگونگی مدیریت مسئله چین توسط جو بایدن در صورت پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، رویکرد انگلیس در قبال هنگ کنگ، زنگ خطر ازسرگیری آزمایشهای هستهای انفجاری، مهمترین جنگ نیابتی خاورمیانه و شمال آفریقا در لیبی و نقش انگلیس در جهان پسا برگزیت از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد سیاسی با بیان اینکه تا پیش از این خزانه کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، خزانه غیر رسمی آمریکاییها بود، گفت: این شیوه تامین مالی با کاهش قیمت نفت عملا قطع میشود، چرا که کشورهای عربی خود دچار کسری بودجه هستند و نمیتوانند هزینه حمایت از طرحهای تروریستی آمریکا در منطقه را بپردازند.
شورای راهبردی آنلاین: نشست اضطراری اتحادیه عرب درباره لیبی، تاکید مسکو بر لزوم آغاز گفتگوهای سیاسی در لیبی ، درخواست حفتر از جامعه بینالمللی، اعتراضات ضد آمریکایی در شهرهای مختلف عراق، انتقاد چین و روسیه از حمله آمریکا به نیروهای بسیج مردمی در عراق، واکنش سعودی به تجاوز آمریکا به مواضع حشد شعبی، تاکید مقتدی صدر بر ضرورت اخراج نیروهای آمریکایی از عراق، رد آتش بس موقت از سوی طالبان، ناتو به دنبال ایجاد زیرساخت و استقرار نیرو در اردن ،طرح تشکیل دولت ائتلافی در اسپانیا، انتقاد چین از سیاه نمایی مبارزه با تروریسم شین جیانگ از سوی آمریکا، احتمال امضای «مرحله اول» توافق تجاری آمریکا و چین در هفته آینده، فاجعه هستهای در کمین منطقه خلیج فارس و سفر مایک پمپئو به قبرس ازمهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نگرانیها در مورد توانایی کییف برای حفظ توان دفاعی خود در جنگ با روسیه، با پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری افزایش یافته است؛ اما در پس این نگرانیها، دخالت فزاینده قدرتهای شرق آسیا در جنگی اروپایی مورد توجه قرار گرفته است. علاوه بر ورود حداقل ۱۰,۰۰۰ سرباز کره شمالی به جبهه روسیه، نقش در حال تحول چین، ژاپن و کره جنوبی این سوال را مطرح میکند که آیا یک جنگ نیابتی در اوکراین در حال گسترش است یا خیر؟ با توجه به شواهد، پاسخ مثبت است و این جنگ سابقه جدیدی برای کشورهای هند و اقیانوسیه ایجاد میکند تا برای منافع خود در صحنه جهانی رقابت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنشهای آشکار میان مقامات سطوح بالای دو کشور یونان و ترکیه در هفتههای اخیر شدت یافته است. وزارت دفاع ترکیه تصاویر و اسنادی را که نشانگر مزاحمت یونان علیه جتهای جنگی ترکیه در آسمان اژه و شرق مدیترانه با سامانه دفاع هوایی اس-300 در حین اجرای ماموریت است، به دبیرکل ناتو، وزارت دفاع کشورهای هم پیمان و اعضای ناتو ارسال کرده است. ترکیه مدعی است از آغاز سال 2022 تا کنون، جنگندههای یونانی در 256 مورد به حریم هوایی این کشور تجاوز کرده و 158 بار برای جنگندههای ترکیه ایجاد مزاحمت کرده اند. قایقهای گارد ساحلی یونان نیز 33 بار حریم آبهای ساحلی ترکیه را نقض کردهاند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام اوکراین به تشکیل ارتش پهپادی، استقرار جنگنده های اف-۳۵ آمریکا در استونی، تلاش آمریکا برای جنگ مستقیم علیه روسیه و بلاروس، ارسال کمک ۴۰۰ میلیون دلاری نظامی دیگر آمریکا به اوکراین،چراغ سبز پارلمان آلمان برای عضویت سوئد و فنلاند در ناتو، پایان نشست گروه ۲۰ با ژستهای تقابلجویانه آمریکا و روسیه، هشدار کمیسیون اروپا نسبت به وقوع نزاع بر سر انرژی در این قاره ، وتوی قطعنامه سوریه از سوی روسیه، حمایت بایدن از فروش جنگندههای اف-16 به ترکیه، تکرار مواضع ضدایرانی آمریکا و تروئیکای اروپا، گفتگوی وزیر خارجه عربستان با بورل درباره برنامه هسته ای ایران، توافق روسای ستادهای مشترک ارتشهای چین و آمریکا برای ادامه گفتگو، اعزام مخفیانه فرماندهان نظامی رژیم صهیونیستی به قطر، تصمیم «ایلان ماسک» برای لغو قرارداد خرید توئیتر و امضای فرمان اجرایی «حفاظت از دسترسی زنان به سقط جنین» توسط بایدن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: نخستین اظهارات نخست وزیر جدید رژیمصهیونیستی با محوریت ایران، تاکید وزیر جنگ رژیم اسرائیل بر تحقیق درباره منبع نشت اطلاعات مرتبط با ایران، نگرانی آلمان از تغییر توازن قدرت داخلی اتحادیه اروپا توسط اوکراین، بزرگترین شرکت انرژی آلمان در معرض ورشکستگی، تداوم حملات روسیه به شرق اوکراین، زمزمه لوکاشنکو برای ورود به جنگ اوکراین، نشست امروز چارچوب هماهنگی شیعیان عراق برای تعیین نخست وزیر، سفر دوباره نخست وزیر عراق به عربستان، پایان نشست سه روزه «لویه جرگه» افغانستان با صدور قطعنامه ۱۱ مادهای، برگزاری نشست وزرای امور خارجه کشورهای عضو اتحادیه عرب در لبنان، حمله تظاهرکنندگان به پارلمان لیبی در پی شکست مذاکرات صلح، اعلام وضعیت فوق العاده در جمهوری خودمختار قره قالپاقستان در ازبکستان، خط و نشان بانک مرکزی اروپا برای تورم فزاینده منطقه یورو ، روایت رسانه های آمریکایی از نامزدی ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴، برنامه فوق محرمانه «127e» آمریکا برای استفاده از نیروهای نیابتی در جنگ ها، چتر ضد پهپادی یونان علیه هواپیماهای بدون سرنشین ترکیه و اختلاف اسکاتلندیها بر سر برگزاری دومین همهپرسی استقلال از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل آسیا با بیان اینکه هرگونه احتمال ناامنی در افغانستان باعث لطمه خوردن اعتبار بینالمللی پاکستان میشود، گفت: پیروزی طالبان در افغانستان و دستیابی به امکانات نظامی و سیاسی، موجب شد دیگر گروههای مذهبی تندرو در پاکستان، با تأثیرپذیری از آنها به مبارزات و پیگیری مطالبات علیه حاکمیت کشورشان امیدوار شوند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: همهگیری کووید-19 روابط بینالمللی را متحول کرده است. این تحول، نهتنها روابط بین قدرتهای بزرگ بلکه روابط فعالان غیردولتی خشونتطلب را نیز تحت تأثیر قرار داده است. در این میان، شاید هیچ گروه شبهنظامی بهاندازه طالبان تحت تأثیر قرار نگرفته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پسازآنکه وفاق ملی، دولت موردحمایت سازمان ملل در طرابلس کنترل پایتخت را در دست گرفت، حوادث در لیبی تغییرات شگرفی داشته است. این اقدام باعث شد که ژنرال خلیفه حفتر و ارتش وی، موسوم به ارتش ملی لیبی (LNA)، از تلاش یکساله خود برای تصرف این شهر دست کشیده و نیروهای خود را از دیگر شهرها و شهرستانهای غرب این کشور خارج کنند. همچنین، بقای سیاسی خود حفتر نیز شدیداً موردتردید قرار گرفته و در میان اردوی چند دسته وی در جنوب و شرق لیبی (قلمرو تحت کنترل حفتر)، نارضایتیهای فزایندهای به چشم میخورد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اعتراضهای شدید به نژاد پرستی در پی قتل یک سیاهپوست آمریکایی توسط پلیس آمریکا، تلاش یونان برای خروج ایمن از قرنطینه کرونایی، چگونگی مدیریت مسئله چین توسط جو بایدن در صورت پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، رویکرد انگلیس در قبال هنگ کنگ، زنگ خطر ازسرگیری آزمایشهای هستهای انفجاری، مهمترین جنگ نیابتی خاورمیانه و شمال آفریقا در لیبی و نقش انگلیس در جهان پسا برگزیت از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد سیاسی با بیان اینکه تا پیش از این خزانه کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، خزانه غیر رسمی آمریکاییها بود، گفت: این شیوه تامین مالی با کاهش قیمت نفت عملا قطع میشود، چرا که کشورهای عربی خود دچار کسری بودجه هستند و نمیتوانند هزینه حمایت از طرحهای تروریستی آمریکا در منطقه را بپردازند.
شورای راهبردی آنلاین: نشست اضطراری اتحادیه عرب درباره لیبی، تاکید مسکو بر لزوم آغاز گفتگوهای سیاسی در لیبی ، درخواست حفتر از جامعه بینالمللی، اعتراضات ضد آمریکایی در شهرهای مختلف عراق، انتقاد چین و روسیه از حمله آمریکا به نیروهای بسیج مردمی در عراق، واکنش سعودی به تجاوز آمریکا به مواضع حشد شعبی، تاکید مقتدی صدر بر ضرورت اخراج نیروهای آمریکایی از عراق، رد آتش بس موقت از سوی طالبان، ناتو به دنبال ایجاد زیرساخت و استقرار نیرو در اردن ،طرح تشکیل دولت ائتلافی در اسپانیا، انتقاد چین از سیاه نمایی مبارزه با تروریسم شین جیانگ از سوی آمریکا، احتمال امضای «مرحله اول» توافق تجاری آمریکا و چین در هفته آینده، فاجعه هستهای در کمین منطقه خلیج فارس و سفر مایک پمپئو به قبرس ازمهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نگرانیها در مورد توانایی کییف برای حفظ توان دفاعی خود در جنگ با روسیه، با پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری افزایش یافته است؛ اما در پس این نگرانیها، دخالت فزاینده قدرتهای شرق آسیا در جنگی اروپایی مورد توجه قرار گرفته است. علاوه بر ورود حداقل ۱۰,۰۰۰ سرباز کره شمالی به جبهه روسیه، نقش در حال تحول چین، ژاپن و کره جنوبی این سوال را مطرح میکند که آیا یک جنگ نیابتی در اوکراین در حال گسترش است یا خیر؟ با توجه به شواهد، پاسخ مثبت است و این جنگ سابقه جدیدی برای کشورهای هند و اقیانوسیه ایجاد میکند تا برای منافع خود در صحنه جهانی رقابت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنشهای آشکار میان مقامات سطوح بالای دو کشور یونان و ترکیه در هفتههای اخیر شدت یافته است. وزارت دفاع ترکیه تصاویر و اسنادی را که نشانگر مزاحمت یونان علیه جتهای جنگی ترکیه در آسمان اژه و شرق مدیترانه با سامانه دفاع هوایی اس-300 در حین اجرای ماموریت است، به دبیرکل ناتو، وزارت دفاع کشورهای هم پیمان و اعضای ناتو ارسال کرده است. ترکیه مدعی است از آغاز سال 2022 تا کنون، جنگندههای یونانی در 256 مورد به حریم هوایی این کشور تجاوز کرده و 158 بار برای جنگندههای ترکیه ایجاد مزاحمت کرده اند. قایقهای گارد ساحلی یونان نیز 33 بار حریم آبهای ساحلی ترکیه را نقض کردهاند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام اوکراین به تشکیل ارتش پهپادی، استقرار جنگنده های اف-۳۵ آمریکا در استونی، تلاش آمریکا برای جنگ مستقیم علیه روسیه و بلاروس، ارسال کمک ۴۰۰ میلیون دلاری نظامی دیگر آمریکا به اوکراین،چراغ سبز پارلمان آلمان برای عضویت سوئد و فنلاند در ناتو، پایان نشست گروه ۲۰ با ژستهای تقابلجویانه آمریکا و روسیه، هشدار کمیسیون اروپا نسبت به وقوع نزاع بر سر انرژی در این قاره ، وتوی قطعنامه سوریه از سوی روسیه، حمایت بایدن از فروش جنگندههای اف-16 به ترکیه، تکرار مواضع ضدایرانی آمریکا و تروئیکای اروپا، گفتگوی وزیر خارجه عربستان با بورل درباره برنامه هسته ای ایران، توافق روسای ستادهای مشترک ارتشهای چین و آمریکا برای ادامه گفتگو، اعزام مخفیانه فرماندهان نظامی رژیم صهیونیستی به قطر، تصمیم «ایلان ماسک» برای لغو قرارداد خرید توئیتر و امضای فرمان اجرایی «حفاظت از دسترسی زنان به سقط جنین» توسط بایدن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: نخستین اظهارات نخست وزیر جدید رژیمصهیونیستی با محوریت ایران، تاکید وزیر جنگ رژیم اسرائیل بر تحقیق درباره منبع نشت اطلاعات مرتبط با ایران، نگرانی آلمان از تغییر توازن قدرت داخلی اتحادیه اروپا توسط اوکراین، بزرگترین شرکت انرژی آلمان در معرض ورشکستگی، تداوم حملات روسیه به شرق اوکراین، زمزمه لوکاشنکو برای ورود به جنگ اوکراین، نشست امروز چارچوب هماهنگی شیعیان عراق برای تعیین نخست وزیر، سفر دوباره نخست وزیر عراق به عربستان، پایان نشست سه روزه «لویه جرگه» افغانستان با صدور قطعنامه ۱۱ مادهای، برگزاری نشست وزرای امور خارجه کشورهای عضو اتحادیه عرب در لبنان، حمله تظاهرکنندگان به پارلمان لیبی در پی شکست مذاکرات صلح، اعلام وضعیت فوق العاده در جمهوری خودمختار قره قالپاقستان در ازبکستان، خط و نشان بانک مرکزی اروپا برای تورم فزاینده منطقه یورو ، روایت رسانه های آمریکایی از نامزدی ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴، برنامه فوق محرمانه «127e» آمریکا برای استفاده از نیروهای نیابتی در جنگ ها، چتر ضد پهپادی یونان علیه هواپیماهای بدون سرنشین ترکیه و اختلاف اسکاتلندیها بر سر برگزاری دومین همهپرسی استقلال از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل آسیا با بیان اینکه هرگونه احتمال ناامنی در افغانستان باعث لطمه خوردن اعتبار بینالمللی پاکستان میشود، گفت: پیروزی طالبان در افغانستان و دستیابی به امکانات نظامی و سیاسی، موجب شد دیگر گروههای مذهبی تندرو در پاکستان، با تأثیرپذیری از آنها به مبارزات و پیگیری مطالبات علیه حاکمیت کشورشان امیدوار شوند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: همهگیری کووید-19 روابط بینالمللی را متحول کرده است. این تحول، نهتنها روابط بین قدرتهای بزرگ بلکه روابط فعالان غیردولتی خشونتطلب را نیز تحت تأثیر قرار داده است. در این میان، شاید هیچ گروه شبهنظامی بهاندازه طالبان تحت تأثیر قرار نگرفته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پسازآنکه وفاق ملی، دولت موردحمایت سازمان ملل در طرابلس کنترل پایتخت را در دست گرفت، حوادث در لیبی تغییرات شگرفی داشته است. این اقدام باعث شد که ژنرال خلیفه حفتر و ارتش وی، موسوم به ارتش ملی لیبی (LNA)، از تلاش یکساله خود برای تصرف این شهر دست کشیده و نیروهای خود را از دیگر شهرها و شهرستانهای غرب این کشور خارج کنند. همچنین، بقای سیاسی خود حفتر نیز شدیداً موردتردید قرار گرفته و در میان اردوی چند دسته وی در جنوب و شرق لیبی (قلمرو تحت کنترل حفتر)، نارضایتیهای فزایندهای به چشم میخورد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اعتراضهای شدید به نژاد پرستی در پی قتل یک سیاهپوست آمریکایی توسط پلیس آمریکا، تلاش یونان برای خروج ایمن از قرنطینه کرونایی، چگونگی مدیریت مسئله چین توسط جو بایدن در صورت پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، رویکرد انگلیس در قبال هنگ کنگ، زنگ خطر ازسرگیری آزمایشهای هستهای انفجاری، مهمترین جنگ نیابتی خاورمیانه و شمال آفریقا در لیبی و نقش انگلیس در جهان پسا برگزیت از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد سیاسی با بیان اینکه تا پیش از این خزانه کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، خزانه غیر رسمی آمریکاییها بود، گفت: این شیوه تامین مالی با کاهش قیمت نفت عملا قطع میشود، چرا که کشورهای عربی خود دچار کسری بودجه هستند و نمیتوانند هزینه حمایت از طرحهای تروریستی آمریکا در منطقه را بپردازند.
شورای راهبردی آنلاین: نشست اضطراری اتحادیه عرب درباره لیبی، تاکید مسکو بر لزوم آغاز گفتگوهای سیاسی در لیبی ، درخواست حفتر از جامعه بینالمللی، اعتراضات ضد آمریکایی در شهرهای مختلف عراق، انتقاد چین و روسیه از حمله آمریکا به نیروهای بسیج مردمی در عراق، واکنش سعودی به تجاوز آمریکا به مواضع حشد شعبی، تاکید مقتدی صدر بر ضرورت اخراج نیروهای آمریکایی از عراق، رد آتش بس موقت از سوی طالبان، ناتو به دنبال ایجاد زیرساخت و استقرار نیرو در اردن ،طرح تشکیل دولت ائتلافی در اسپانیا، انتقاد چین از سیاه نمایی مبارزه با تروریسم شین جیانگ از سوی آمریکا، احتمال امضای «مرحله اول» توافق تجاری آمریکا و چین در هفته آینده، فاجعه هستهای در کمین منطقه خلیج فارس و سفر مایک پمپئو به قبرس ازمهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نگرانیها در مورد توانایی کییف برای حفظ توان دفاعی خود در جنگ با روسیه، با پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری افزایش یافته است؛ اما در پس این نگرانیها، دخالت فزاینده قدرتهای شرق آسیا در جنگی اروپایی مورد توجه قرار گرفته است. علاوه بر ورود حداقل ۱۰,۰۰۰ سرباز کره شمالی به جبهه روسیه، نقش در حال تحول چین، ژاپن و کره جنوبی این سوال را مطرح میکند که آیا یک جنگ نیابتی در اوکراین در حال گسترش است یا خیر؟ با توجه به شواهد، پاسخ مثبت است و این جنگ سابقه جدیدی برای کشورهای هند و اقیانوسیه ایجاد میکند تا برای منافع خود در صحنه جهانی رقابت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنشهای آشکار میان مقامات سطوح بالای دو کشور یونان و ترکیه در هفتههای اخیر شدت یافته است. وزارت دفاع ترکیه تصاویر و اسنادی را که نشانگر مزاحمت یونان علیه جتهای جنگی ترکیه در آسمان اژه و شرق مدیترانه با سامانه دفاع هوایی اس-300 در حین اجرای ماموریت است، به دبیرکل ناتو، وزارت دفاع کشورهای هم پیمان و اعضای ناتو ارسال کرده است. ترکیه مدعی است از آغاز سال 2022 تا کنون، جنگندههای یونانی در 256 مورد به حریم هوایی این کشور تجاوز کرده و 158 بار برای جنگندههای ترکیه ایجاد مزاحمت کرده اند. قایقهای گارد ساحلی یونان نیز 33 بار حریم آبهای ساحلی ترکیه را نقض کردهاند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام اوکراین به تشکیل ارتش پهپادی، استقرار جنگنده های اف-۳۵ آمریکا در استونی، تلاش آمریکا برای جنگ مستقیم علیه روسیه و بلاروس، ارسال کمک ۴۰۰ میلیون دلاری نظامی دیگر آمریکا به اوکراین،چراغ سبز پارلمان آلمان برای عضویت سوئد و فنلاند در ناتو، پایان نشست گروه ۲۰ با ژستهای تقابلجویانه آمریکا و روسیه، هشدار کمیسیون اروپا نسبت به وقوع نزاع بر سر انرژی در این قاره ، وتوی قطعنامه سوریه از سوی روسیه، حمایت بایدن از فروش جنگندههای اف-16 به ترکیه، تکرار مواضع ضدایرانی آمریکا و تروئیکای اروپا، گفتگوی وزیر خارجه عربستان با بورل درباره برنامه هسته ای ایران، توافق روسای ستادهای مشترک ارتشهای چین و آمریکا برای ادامه گفتگو، اعزام مخفیانه فرماندهان نظامی رژیم صهیونیستی به قطر، تصمیم «ایلان ماسک» برای لغو قرارداد خرید توئیتر و امضای فرمان اجرایی «حفاظت از دسترسی زنان به سقط جنین» توسط بایدن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: نخستین اظهارات نخست وزیر جدید رژیمصهیونیستی با محوریت ایران، تاکید وزیر جنگ رژیم اسرائیل بر تحقیق درباره منبع نشت اطلاعات مرتبط با ایران، نگرانی آلمان از تغییر توازن قدرت داخلی اتحادیه اروپا توسط اوکراین، بزرگترین شرکت انرژی آلمان در معرض ورشکستگی، تداوم حملات روسیه به شرق اوکراین، زمزمه لوکاشنکو برای ورود به جنگ اوکراین، نشست امروز چارچوب هماهنگی شیعیان عراق برای تعیین نخست وزیر، سفر دوباره نخست وزیر عراق به عربستان، پایان نشست سه روزه «لویه جرگه» افغانستان با صدور قطعنامه ۱۱ مادهای، برگزاری نشست وزرای امور خارجه کشورهای عضو اتحادیه عرب در لبنان، حمله تظاهرکنندگان به پارلمان لیبی در پی شکست مذاکرات صلح، اعلام وضعیت فوق العاده در جمهوری خودمختار قره قالپاقستان در ازبکستان، خط و نشان بانک مرکزی اروپا برای تورم فزاینده منطقه یورو ، روایت رسانه های آمریکایی از نامزدی ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴، برنامه فوق محرمانه «127e» آمریکا برای استفاده از نیروهای نیابتی در جنگ ها، چتر ضد پهپادی یونان علیه هواپیماهای بدون سرنشین ترکیه و اختلاف اسکاتلندیها بر سر برگزاری دومین همهپرسی استقلال از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل آسیا با بیان اینکه هرگونه احتمال ناامنی در افغانستان باعث لطمه خوردن اعتبار بینالمللی پاکستان میشود، گفت: پیروزی طالبان در افغانستان و دستیابی به امکانات نظامی و سیاسی، موجب شد دیگر گروههای مذهبی تندرو در پاکستان، با تأثیرپذیری از آنها به مبارزات و پیگیری مطالبات علیه حاکمیت کشورشان امیدوار شوند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: همهگیری کووید-19 روابط بینالمللی را متحول کرده است. این تحول، نهتنها روابط بین قدرتهای بزرگ بلکه روابط فعالان غیردولتی خشونتطلب را نیز تحت تأثیر قرار داده است. در این میان، شاید هیچ گروه شبهنظامی بهاندازه طالبان تحت تأثیر قرار نگرفته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پسازآنکه وفاق ملی، دولت موردحمایت سازمان ملل در طرابلس کنترل پایتخت را در دست گرفت، حوادث در لیبی تغییرات شگرفی داشته است. این اقدام باعث شد که ژنرال خلیفه حفتر و ارتش وی، موسوم به ارتش ملی لیبی (LNA)، از تلاش یکساله خود برای تصرف این شهر دست کشیده و نیروهای خود را از دیگر شهرها و شهرستانهای غرب این کشور خارج کنند. همچنین، بقای سیاسی خود حفتر نیز شدیداً موردتردید قرار گرفته و در میان اردوی چند دسته وی در جنوب و شرق لیبی (قلمرو تحت کنترل حفتر)، نارضایتیهای فزایندهای به چشم میخورد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اعتراضهای شدید به نژاد پرستی در پی قتل یک سیاهپوست آمریکایی توسط پلیس آمریکا، تلاش یونان برای خروج ایمن از قرنطینه کرونایی، چگونگی مدیریت مسئله چین توسط جو بایدن در صورت پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، رویکرد انگلیس در قبال هنگ کنگ، زنگ خطر ازسرگیری آزمایشهای هستهای انفجاری، مهمترین جنگ نیابتی خاورمیانه و شمال آفریقا در لیبی و نقش انگلیس در جهان پسا برگزیت از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد سیاسی با بیان اینکه تا پیش از این خزانه کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، خزانه غیر رسمی آمریکاییها بود، گفت: این شیوه تامین مالی با کاهش قیمت نفت عملا قطع میشود، چرا که کشورهای عربی خود دچار کسری بودجه هستند و نمیتوانند هزینه حمایت از طرحهای تروریستی آمریکا در منطقه را بپردازند.
شورای راهبردی آنلاین: نشست اضطراری اتحادیه عرب درباره لیبی، تاکید مسکو بر لزوم آغاز گفتگوهای سیاسی در لیبی ، درخواست حفتر از جامعه بینالمللی، اعتراضات ضد آمریکایی در شهرهای مختلف عراق، انتقاد چین و روسیه از حمله آمریکا به نیروهای بسیج مردمی در عراق، واکنش سعودی به تجاوز آمریکا به مواضع حشد شعبی، تاکید مقتدی صدر بر ضرورت اخراج نیروهای آمریکایی از عراق، رد آتش بس موقت از سوی طالبان، ناتو به دنبال ایجاد زیرساخت و استقرار نیرو در اردن ،طرح تشکیل دولت ائتلافی در اسپانیا، انتقاد چین از سیاه نمایی مبارزه با تروریسم شین جیانگ از سوی آمریکا، احتمال امضای «مرحله اول» توافق تجاری آمریکا و چین در هفته آینده، فاجعه هستهای در کمین منطقه خلیج فارس و سفر مایک پمپئو به قبرس ازمهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نگرانیها در مورد توانایی کییف برای حفظ توان دفاعی خود در جنگ با روسیه، با پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری افزایش یافته است؛ اما در پس این نگرانیها، دخالت فزاینده قدرتهای شرق آسیا در جنگی اروپایی مورد توجه قرار گرفته است. علاوه بر ورود حداقل ۱۰,۰۰۰ سرباز کره شمالی به جبهه روسیه، نقش در حال تحول چین، ژاپن و کره جنوبی این سوال را مطرح میکند که آیا یک جنگ نیابتی در اوکراین در حال گسترش است یا خیر؟ با توجه به شواهد، پاسخ مثبت است و این جنگ سابقه جدیدی برای کشورهای هند و اقیانوسیه ایجاد میکند تا برای منافع خود در صحنه جهانی رقابت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنشهای آشکار میان مقامات سطوح بالای دو کشور یونان و ترکیه در هفتههای اخیر شدت یافته است. وزارت دفاع ترکیه تصاویر و اسنادی را که نشانگر مزاحمت یونان علیه جتهای جنگی ترکیه در آسمان اژه و شرق مدیترانه با سامانه دفاع هوایی اس-300 در حین اجرای ماموریت است، به دبیرکل ناتو، وزارت دفاع کشورهای هم پیمان و اعضای ناتو ارسال کرده است. ترکیه مدعی است از آغاز سال 2022 تا کنون، جنگندههای یونانی در 256 مورد به حریم هوایی این کشور تجاوز کرده و 158 بار برای جنگندههای ترکیه ایجاد مزاحمت کرده اند. قایقهای گارد ساحلی یونان نیز 33 بار حریم آبهای ساحلی ترکیه را نقض کردهاند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام اوکراین به تشکیل ارتش پهپادی، استقرار جنگنده های اف-۳۵ آمریکا در استونی، تلاش آمریکا برای جنگ مستقیم علیه روسیه و بلاروس، ارسال کمک ۴۰۰ میلیون دلاری نظامی دیگر آمریکا به اوکراین،چراغ سبز پارلمان آلمان برای عضویت سوئد و فنلاند در ناتو، پایان نشست گروه ۲۰ با ژستهای تقابلجویانه آمریکا و روسیه، هشدار کمیسیون اروپا نسبت به وقوع نزاع بر سر انرژی در این قاره ، وتوی قطعنامه سوریه از سوی روسیه، حمایت بایدن از فروش جنگندههای اف-16 به ترکیه، تکرار مواضع ضدایرانی آمریکا و تروئیکای اروپا، گفتگوی وزیر خارجه عربستان با بورل درباره برنامه هسته ای ایران، توافق روسای ستادهای مشترک ارتشهای چین و آمریکا برای ادامه گفتگو، اعزام مخفیانه فرماندهان نظامی رژیم صهیونیستی به قطر، تصمیم «ایلان ماسک» برای لغو قرارداد خرید توئیتر و امضای فرمان اجرایی «حفاظت از دسترسی زنان به سقط جنین» توسط بایدن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: نخستین اظهارات نخست وزیر جدید رژیمصهیونیستی با محوریت ایران، تاکید وزیر جنگ رژیم اسرائیل بر تحقیق درباره منبع نشت اطلاعات مرتبط با ایران، نگرانی آلمان از تغییر توازن قدرت داخلی اتحادیه اروپا توسط اوکراین، بزرگترین شرکت انرژی آلمان در معرض ورشکستگی، تداوم حملات روسیه به شرق اوکراین، زمزمه لوکاشنکو برای ورود به جنگ اوکراین، نشست امروز چارچوب هماهنگی شیعیان عراق برای تعیین نخست وزیر، سفر دوباره نخست وزیر عراق به عربستان، پایان نشست سه روزه «لویه جرگه» افغانستان با صدور قطعنامه ۱۱ مادهای، برگزاری نشست وزرای امور خارجه کشورهای عضو اتحادیه عرب در لبنان، حمله تظاهرکنندگان به پارلمان لیبی در پی شکست مذاکرات صلح، اعلام وضعیت فوق العاده در جمهوری خودمختار قره قالپاقستان در ازبکستان، خط و نشان بانک مرکزی اروپا برای تورم فزاینده منطقه یورو ، روایت رسانه های آمریکایی از نامزدی ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴، برنامه فوق محرمانه «127e» آمریکا برای استفاده از نیروهای نیابتی در جنگ ها، چتر ضد پهپادی یونان علیه هواپیماهای بدون سرنشین ترکیه و اختلاف اسکاتلندیها بر سر برگزاری دومین همهپرسی استقلال از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل آسیا با بیان اینکه هرگونه احتمال ناامنی در افغانستان باعث لطمه خوردن اعتبار بینالمللی پاکستان میشود، گفت: پیروزی طالبان در افغانستان و دستیابی به امکانات نظامی و سیاسی، موجب شد دیگر گروههای مذهبی تندرو در پاکستان، با تأثیرپذیری از آنها به مبارزات و پیگیری مطالبات علیه حاکمیت کشورشان امیدوار شوند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: همهگیری کووید-19 روابط بینالمللی را متحول کرده است. این تحول، نهتنها روابط بین قدرتهای بزرگ بلکه روابط فعالان غیردولتی خشونتطلب را نیز تحت تأثیر قرار داده است. در این میان، شاید هیچ گروه شبهنظامی بهاندازه طالبان تحت تأثیر قرار نگرفته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پسازآنکه وفاق ملی، دولت موردحمایت سازمان ملل در طرابلس کنترل پایتخت را در دست گرفت، حوادث در لیبی تغییرات شگرفی داشته است. این اقدام باعث شد که ژنرال خلیفه حفتر و ارتش وی، موسوم به ارتش ملی لیبی (LNA)، از تلاش یکساله خود برای تصرف این شهر دست کشیده و نیروهای خود را از دیگر شهرها و شهرستانهای غرب این کشور خارج کنند. همچنین، بقای سیاسی خود حفتر نیز شدیداً موردتردید قرار گرفته و در میان اردوی چند دسته وی در جنوب و شرق لیبی (قلمرو تحت کنترل حفتر)، نارضایتیهای فزایندهای به چشم میخورد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اعتراضهای شدید به نژاد پرستی در پی قتل یک سیاهپوست آمریکایی توسط پلیس آمریکا، تلاش یونان برای خروج ایمن از قرنطینه کرونایی، چگونگی مدیریت مسئله چین توسط جو بایدن در صورت پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، رویکرد انگلیس در قبال هنگ کنگ، زنگ خطر ازسرگیری آزمایشهای هستهای انفجاری، مهمترین جنگ نیابتی خاورمیانه و شمال آفریقا در لیبی و نقش انگلیس در جهان پسا برگزیت از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد سیاسی با بیان اینکه تا پیش از این خزانه کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، خزانه غیر رسمی آمریکاییها بود، گفت: این شیوه تامین مالی با کاهش قیمت نفت عملا قطع میشود، چرا که کشورهای عربی خود دچار کسری بودجه هستند و نمیتوانند هزینه حمایت از طرحهای تروریستی آمریکا در منطقه را بپردازند.
شورای راهبردی آنلاین: نشست اضطراری اتحادیه عرب درباره لیبی، تاکید مسکو بر لزوم آغاز گفتگوهای سیاسی در لیبی ، درخواست حفتر از جامعه بینالمللی، اعتراضات ضد آمریکایی در شهرهای مختلف عراق، انتقاد چین و روسیه از حمله آمریکا به نیروهای بسیج مردمی در عراق، واکنش سعودی به تجاوز آمریکا به مواضع حشد شعبی، تاکید مقتدی صدر بر ضرورت اخراج نیروهای آمریکایی از عراق، رد آتش بس موقت از سوی طالبان، ناتو به دنبال ایجاد زیرساخت و استقرار نیرو در اردن ،طرح تشکیل دولت ائتلافی در اسپانیا، انتقاد چین از سیاه نمایی مبارزه با تروریسم شین جیانگ از سوی آمریکا، احتمال امضای «مرحله اول» توافق تجاری آمریکا و چین در هفته آینده، فاجعه هستهای در کمین منطقه خلیج فارس و سفر مایک پمپئو به قبرس ازمهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نگرانیها در مورد توانایی کییف برای حفظ توان دفاعی خود در جنگ با روسیه، با پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری افزایش یافته است؛ اما در پس این نگرانیها، دخالت فزاینده قدرتهای شرق آسیا در جنگی اروپایی مورد توجه قرار گرفته است. علاوه بر ورود حداقل ۱۰,۰۰۰ سرباز کره شمالی به جبهه روسیه، نقش در حال تحول چین، ژاپن و کره جنوبی این سوال را مطرح میکند که آیا یک جنگ نیابتی در اوکراین در حال گسترش است یا خیر؟ با توجه به شواهد، پاسخ مثبت است و این جنگ سابقه جدیدی برای کشورهای هند و اقیانوسیه ایجاد میکند تا برای منافع خود در صحنه جهانی رقابت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنشهای آشکار میان مقامات سطوح بالای دو کشور یونان و ترکیه در هفتههای اخیر شدت یافته است. وزارت دفاع ترکیه تصاویر و اسنادی را که نشانگر مزاحمت یونان علیه جتهای جنگی ترکیه در آسمان اژه و شرق مدیترانه با سامانه دفاع هوایی اس-300 در حین اجرای ماموریت است، به دبیرکل ناتو، وزارت دفاع کشورهای هم پیمان و اعضای ناتو ارسال کرده است. ترکیه مدعی است از آغاز سال 2022 تا کنون، جنگندههای یونانی در 256 مورد به حریم هوایی این کشور تجاوز کرده و 158 بار برای جنگندههای ترکیه ایجاد مزاحمت کرده اند. قایقهای گارد ساحلی یونان نیز 33 بار حریم آبهای ساحلی ترکیه را نقض کردهاند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام اوکراین به تشکیل ارتش پهپادی، استقرار جنگنده های اف-۳۵ آمریکا در استونی، تلاش آمریکا برای جنگ مستقیم علیه روسیه و بلاروس، ارسال کمک ۴۰۰ میلیون دلاری نظامی دیگر آمریکا به اوکراین،چراغ سبز پارلمان آلمان برای عضویت سوئد و فنلاند در ناتو، پایان نشست گروه ۲۰ با ژستهای تقابلجویانه آمریکا و روسیه، هشدار کمیسیون اروپا نسبت به وقوع نزاع بر سر انرژی در این قاره ، وتوی قطعنامه سوریه از سوی روسیه، حمایت بایدن از فروش جنگندههای اف-16 به ترکیه، تکرار مواضع ضدایرانی آمریکا و تروئیکای اروپا، گفتگوی وزیر خارجه عربستان با بورل درباره برنامه هسته ای ایران، توافق روسای ستادهای مشترک ارتشهای چین و آمریکا برای ادامه گفتگو، اعزام مخفیانه فرماندهان نظامی رژیم صهیونیستی به قطر، تصمیم «ایلان ماسک» برای لغو قرارداد خرید توئیتر و امضای فرمان اجرایی «حفاظت از دسترسی زنان به سقط جنین» توسط بایدن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: نخستین اظهارات نخست وزیر جدید رژیمصهیونیستی با محوریت ایران، تاکید وزیر جنگ رژیم اسرائیل بر تحقیق درباره منبع نشت اطلاعات مرتبط با ایران، نگرانی آلمان از تغییر توازن قدرت داخلی اتحادیه اروپا توسط اوکراین، بزرگترین شرکت انرژی آلمان در معرض ورشکستگی، تداوم حملات روسیه به شرق اوکراین، زمزمه لوکاشنکو برای ورود به جنگ اوکراین، نشست امروز چارچوب هماهنگی شیعیان عراق برای تعیین نخست وزیر، سفر دوباره نخست وزیر عراق به عربستان، پایان نشست سه روزه «لویه جرگه» افغانستان با صدور قطعنامه ۱۱ مادهای، برگزاری نشست وزرای امور خارجه کشورهای عضو اتحادیه عرب در لبنان، حمله تظاهرکنندگان به پارلمان لیبی در پی شکست مذاکرات صلح، اعلام وضعیت فوق العاده در جمهوری خودمختار قره قالپاقستان در ازبکستان، خط و نشان بانک مرکزی اروپا برای تورم فزاینده منطقه یورو ، روایت رسانه های آمریکایی از نامزدی ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴، برنامه فوق محرمانه «127e» آمریکا برای استفاده از نیروهای نیابتی در جنگ ها، چتر ضد پهپادی یونان علیه هواپیماهای بدون سرنشین ترکیه و اختلاف اسکاتلندیها بر سر برگزاری دومین همهپرسی استقلال از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل آسیا با بیان اینکه هرگونه احتمال ناامنی در افغانستان باعث لطمه خوردن اعتبار بینالمللی پاکستان میشود، گفت: پیروزی طالبان در افغانستان و دستیابی به امکانات نظامی و سیاسی، موجب شد دیگر گروههای مذهبی تندرو در پاکستان، با تأثیرپذیری از آنها به مبارزات و پیگیری مطالبات علیه حاکمیت کشورشان امیدوار شوند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: همهگیری کووید-19 روابط بینالمللی را متحول کرده است. این تحول، نهتنها روابط بین قدرتهای بزرگ بلکه روابط فعالان غیردولتی خشونتطلب را نیز تحت تأثیر قرار داده است. در این میان، شاید هیچ گروه شبهنظامی بهاندازه طالبان تحت تأثیر قرار نگرفته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پسازآنکه وفاق ملی، دولت موردحمایت سازمان ملل در طرابلس کنترل پایتخت را در دست گرفت، حوادث در لیبی تغییرات شگرفی داشته است. این اقدام باعث شد که ژنرال خلیفه حفتر و ارتش وی، موسوم به ارتش ملی لیبی (LNA)، از تلاش یکساله خود برای تصرف این شهر دست کشیده و نیروهای خود را از دیگر شهرها و شهرستانهای غرب این کشور خارج کنند. همچنین، بقای سیاسی خود حفتر نیز شدیداً موردتردید قرار گرفته و در میان اردوی چند دسته وی در جنوب و شرق لیبی (قلمرو تحت کنترل حفتر)، نارضایتیهای فزایندهای به چشم میخورد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اعتراضهای شدید به نژاد پرستی در پی قتل یک سیاهپوست آمریکایی توسط پلیس آمریکا، تلاش یونان برای خروج ایمن از قرنطینه کرونایی، چگونگی مدیریت مسئله چین توسط جو بایدن در صورت پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، رویکرد انگلیس در قبال هنگ کنگ، زنگ خطر ازسرگیری آزمایشهای هستهای انفجاری، مهمترین جنگ نیابتی خاورمیانه و شمال آفریقا در لیبی و نقش انگلیس در جهان پسا برگزیت از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد سیاسی با بیان اینکه تا پیش از این خزانه کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، خزانه غیر رسمی آمریکاییها بود، گفت: این شیوه تامین مالی با کاهش قیمت نفت عملا قطع میشود، چرا که کشورهای عربی خود دچار کسری بودجه هستند و نمیتوانند هزینه حمایت از طرحهای تروریستی آمریکا در منطقه را بپردازند.
شورای راهبردی آنلاین: نشست اضطراری اتحادیه عرب درباره لیبی، تاکید مسکو بر لزوم آغاز گفتگوهای سیاسی در لیبی ، درخواست حفتر از جامعه بینالمللی، اعتراضات ضد آمریکایی در شهرهای مختلف عراق، انتقاد چین و روسیه از حمله آمریکا به نیروهای بسیج مردمی در عراق، واکنش سعودی به تجاوز آمریکا به مواضع حشد شعبی، تاکید مقتدی صدر بر ضرورت اخراج نیروهای آمریکایی از عراق، رد آتش بس موقت از سوی طالبان، ناتو به دنبال ایجاد زیرساخت و استقرار نیرو در اردن ،طرح تشکیل دولت ائتلافی در اسپانیا، انتقاد چین از سیاه نمایی مبارزه با تروریسم شین جیانگ از سوی آمریکا، احتمال امضای «مرحله اول» توافق تجاری آمریکا و چین در هفته آینده، فاجعه هستهای در کمین منطقه خلیج فارس و سفر مایک پمپئو به قبرس ازمهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: نگرانیها در مورد توانایی کییف برای حفظ توان دفاعی خود در جنگ با روسیه، با پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری افزایش یافته است؛ اما در پس این نگرانیها، دخالت فزاینده قدرتهای شرق آسیا در جنگی اروپایی مورد توجه قرار گرفته است. علاوه بر ورود حداقل ۱۰,۰۰۰ سرباز کره شمالی به جبهه روسیه، نقش در حال تحول چین، ژاپن و کره جنوبی این سوال را مطرح میکند که آیا یک جنگ نیابتی در اوکراین در حال گسترش است یا خیر؟ با توجه به شواهد، پاسخ مثبت است و این جنگ سابقه جدیدی برای کشورهای هند و اقیانوسیه ایجاد میکند تا برای منافع خود در صحنه جهانی رقابت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنشهای آشکار میان مقامات سطوح بالای دو کشور یونان و ترکیه در هفتههای اخیر شدت یافته است. وزارت دفاع ترکیه تصاویر و اسنادی را که نشانگر مزاحمت یونان علیه جتهای جنگی ترکیه در آسمان اژه و شرق مدیترانه با سامانه دفاع هوایی اس-300 در حین اجرای ماموریت است، به دبیرکل ناتو، وزارت دفاع کشورهای هم پیمان و اعضای ناتو ارسال کرده است. ترکیه مدعی است از آغاز سال 2022 تا کنون، جنگندههای یونانی در 256 مورد به حریم هوایی این کشور تجاوز کرده و 158 بار برای جنگندههای ترکیه ایجاد مزاحمت کرده اند. قایقهای گارد ساحلی یونان نیز 33 بار حریم آبهای ساحلی ترکیه را نقض کردهاند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام اوکراین به تشکیل ارتش پهپادی، استقرار جنگنده های اف-۳۵ آمریکا در استونی، تلاش آمریکا برای جنگ مستقیم علیه روسیه و بلاروس، ارسال کمک ۴۰۰ میلیون دلاری نظامی دیگر آمریکا به اوکراین،چراغ سبز پارلمان آلمان برای عضویت سوئد و فنلاند در ناتو، پایان نشست گروه ۲۰ با ژستهای تقابلجویانه آمریکا و روسیه، هشدار کمیسیون اروپا نسبت به وقوع نزاع بر سر انرژی در این قاره ، وتوی قطعنامه سوریه از سوی روسیه، حمایت بایدن از فروش جنگندههای اف-16 به ترکیه، تکرار مواضع ضدایرانی آمریکا و تروئیکای اروپا، گفتگوی وزیر خارجه عربستان با بورل درباره برنامه هسته ای ایران، توافق روسای ستادهای مشترک ارتشهای چین و آمریکا برای ادامه گفتگو، اعزام مخفیانه فرماندهان نظامی رژیم صهیونیستی به قطر، تصمیم «ایلان ماسک» برای لغو قرارداد خرید توئیتر و امضای فرمان اجرایی «حفاظت از دسترسی زنان به سقط جنین» توسط بایدن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: نخستین اظهارات نخست وزیر جدید رژیمصهیونیستی با محوریت ایران، تاکید وزیر جنگ رژیم اسرائیل بر تحقیق درباره منبع نشت اطلاعات مرتبط با ایران، نگرانی آلمان از تغییر توازن قدرت داخلی اتحادیه اروپا توسط اوکراین، بزرگترین شرکت انرژی آلمان در معرض ورشکستگی، تداوم حملات روسیه به شرق اوکراین، زمزمه لوکاشنکو برای ورود به جنگ اوکراین، نشست امروز چارچوب هماهنگی شیعیان عراق برای تعیین نخست وزیر، سفر دوباره نخست وزیر عراق به عربستان، پایان نشست سه روزه «لویه جرگه» افغانستان با صدور قطعنامه ۱۱ مادهای، برگزاری نشست وزرای امور خارجه کشورهای عضو اتحادیه عرب در لبنان، حمله تظاهرکنندگان به پارلمان لیبی در پی شکست مذاکرات صلح، اعلام وضعیت فوق العاده در جمهوری خودمختار قره قالپاقستان در ازبکستان، خط و نشان بانک مرکزی اروپا برای تورم فزاینده منطقه یورو ، روایت رسانه های آمریکایی از نامزدی ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴، برنامه فوق محرمانه «127e» آمریکا برای استفاده از نیروهای نیابتی در جنگ ها، چتر ضد پهپادی یونان علیه هواپیماهای بدون سرنشین ترکیه و اختلاف اسکاتلندیها بر سر برگزاری دومین همهپرسی استقلال از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل آسیا با بیان اینکه هرگونه احتمال ناامنی در افغانستان باعث لطمه خوردن اعتبار بینالمللی پاکستان میشود، گفت: پیروزی طالبان در افغانستان و دستیابی به امکانات نظامی و سیاسی، موجب شد دیگر گروههای مذهبی تندرو در پاکستان، با تأثیرپذیری از آنها به مبارزات و پیگیری مطالبات علیه حاکمیت کشورشان امیدوار شوند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: همهگیری کووید-19 روابط بینالمللی را متحول کرده است. این تحول، نهتنها روابط بین قدرتهای بزرگ بلکه روابط فعالان غیردولتی خشونتطلب را نیز تحت تأثیر قرار داده است. در این میان، شاید هیچ گروه شبهنظامی بهاندازه طالبان تحت تأثیر قرار نگرفته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پسازآنکه وفاق ملی، دولت موردحمایت سازمان ملل در طرابلس کنترل پایتخت را در دست گرفت، حوادث در لیبی تغییرات شگرفی داشته است. این اقدام باعث شد که ژنرال خلیفه حفتر و ارتش وی، موسوم به ارتش ملی لیبی (LNA)، از تلاش یکساله خود برای تصرف این شهر دست کشیده و نیروهای خود را از دیگر شهرها و شهرستانهای غرب این کشور خارج کنند. همچنین، بقای سیاسی خود حفتر نیز شدیداً موردتردید قرار گرفته و در میان اردوی چند دسته وی در جنوب و شرق لیبی (قلمرو تحت کنترل حفتر)، نارضایتیهای فزایندهای به چشم میخورد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اعتراضهای شدید به نژاد پرستی در پی قتل یک سیاهپوست آمریکایی توسط پلیس آمریکا، تلاش یونان برای خروج ایمن از قرنطینه کرونایی، چگونگی مدیریت مسئله چین توسط جو بایدن در صورت پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، رویکرد انگلیس در قبال هنگ کنگ، زنگ خطر ازسرگیری آزمایشهای هستهای انفجاری، مهمترین جنگ نیابتی خاورمیانه و شمال آفریقا در لیبی و نقش انگلیس در جهان پسا برگزیت از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد سیاسی با بیان اینکه تا پیش از این خزانه کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، خزانه غیر رسمی آمریکاییها بود، گفت: این شیوه تامین مالی با کاهش قیمت نفت عملا قطع میشود، چرا که کشورهای عربی خود دچار کسری بودجه هستند و نمیتوانند هزینه حمایت از طرحهای تروریستی آمریکا در منطقه را بپردازند.
شورای راهبردی آنلاین: نشست اضطراری اتحادیه عرب درباره لیبی، تاکید مسکو بر لزوم آغاز گفتگوهای سیاسی در لیبی ، درخواست حفتر از جامعه بینالمللی، اعتراضات ضد آمریکایی در شهرهای مختلف عراق، انتقاد چین و روسیه از حمله آمریکا به نیروهای بسیج مردمی در عراق، واکنش سعودی به تجاوز آمریکا به مواضع حشد شعبی، تاکید مقتدی صدر بر ضرورت اخراج نیروهای آمریکایی از عراق، رد آتش بس موقت از سوی طالبان، ناتو به دنبال ایجاد زیرساخت و استقرار نیرو در اردن ،طرح تشکیل دولت ائتلافی در اسپانیا، انتقاد چین از سیاه نمایی مبارزه با تروریسم شین جیانگ از سوی آمریکا، احتمال امضای «مرحله اول» توافق تجاری آمریکا و چین در هفته آینده، فاجعه هستهای در کمین منطقه خلیج فارس و سفر مایک پمپئو به قبرس ازمهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.