شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: سخنرانی مهم ولادیمیر پوتین در مراسم سالگرد پایان جنگ جهانی دوم، نشست شورای امنیت و اتحادیه عرب درباره قدس، ابراز نگرانی دبیرکل سازمان ملل نسبت به افزایش تنشها در قدس شرقی، واکنش دیرهنگام آمریکا به جنایات صهیونیستها در بیتالمقدس، شروط مصر برای ازسرگیری مذاکره در باره سد النهضه، درخواست مجدد لیبی برای خروج نیروهای خارجی، واکنش اقلیم کردستان عراق به مشارکت در ترور سردار سلیمانی، افشای سند محرمانه تشکیل ناتو عربی، قرارگرفتن مخالفان کودتای میانمار در فهرست تروریسم کودتاچیان، نشست وزرای خارجه اتحادیه اروپا در خصوص برنامه هسته ای ایران، انتقاد بخش تُرک نشین قبرس از موضع اتحادیه اروپا در قبال این منطقه، اعلام حالت اضطراری در آمریکا به علت حملههای سایبری و سیل مهاجران غیرقانونی به ایتالیا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد حقوق بینالملل با اشاره به اقدام قایقهای رژیم صهیونیستی در تهدید کشتی ایرانی و همچنین نصب مین به بدنه آن، این اقدام را از مصادیق تروریسم عنوان کرد و گفت: انتظار از سازمان ملل این بود که این اقدام و حمله را بهعنوان حرکتی تروریستی و در راستای تهدید صلح اعلام کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن در مواجهه با ؤوند صلح افغانستان و نزدیکی ضربالاجل اول ماه می برای خروج کامل نیروهای ناتو و آمریکا از افغانستان، هر اقدامی را به لحظه آخر سپرده است. اگرچه همانند تمام اقدامات لحظه آخری، موفقیت این اقدام نیز بعید به نظر میرسد. بااینحال، حتی در این فرصت کوتاه نیز این نمایش عجولانه آمریکا ممکن است مایه حرکت روبهجلوی گفتگوهای افغانستان شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: جو بایدن از زمان ورود به کاخ سفید تصریح کرده است که به دنبال راه حل سیاسی برای پایان جنگ یمن است. وی یک نماینده ویژه برای یمن منصوب کرده، فروش سلاحهای تهاجمی به عربستان را متوقف ساخته و انصارالله را از فهرست «سازمانهای تروریستی خارجی» آمریکا حذف کرده است. اما با وجود این اقدامات بایدن، جنگ یمن عملا تشدید شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دبیر شورای سیاستگذاری باشگاه تحریمستیزها با تأکید بر ضرورت اقدام عملی از سوی 16 کشور عضو ائتلاف ضد تحریم و زور، گفت: اگر این ائتلاف شروع جدی حرکتی جدید باشد و کمکی به اقدامات دیگری که در راستای مقابله با تحریمها به عمل آمده باشد مفید است؛ این ائتلاف باید بتواند اجلاسی در حد سران یا وزرای خارجه برگزار کند و بعدازآن به ساختار و سازمانی برسد، نه اینکه در حد یك بیانیه بماند و تمام شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دهمین سالگرد خیزش مردم لیبی علیه معمر قذافی در حالی است که در سال 2014 با سقوط این کشور به اختلاف و جنگ داخلی، دیگر امیدی باقی نمانده است. 5 فوریه، هیئت اعزامی سازمان ملل گفتگوی سیاسی در لیبی را تسهیل کرده و مقامات اجرایی موقتی جدیدی انتخاب کرد؛ اما شرایط شکننده بوده و چند هفته آتی، حیاتی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پتانسیل بروز جنگ آتی در فضای بیرونی یا کشیده شدن مناقشات ارضی به این حوزه، به واسطه مبادرت کشورهای مختلف به توسعه طیفی از سلاحهای جنگ فضایی افزایش یافته است. همچنین، انفجار فعالیت تجاری فضایی، خطر حوادث مخرب در فضا را بالا برده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بسیار خوشبینانه است که تصور کنیم مذاکرات مراکش، هرچند که جدی و با حمایتهای سازمان ملل و دیگر سازمانهای بینالمللی برگزار شود، نتیجه مطلوب خواهد داشت، اما اگر پس از انتخابات 24 دسامبر 2021، رهبران داخلی لیبی به نتایج آن احترام بگذارند، میتوان گفت این کشور یک مرحله دیگر به صلح پایدار نزدیکتر شده است.
دکتر حسین ابراهیم نیا – استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هشدار در مورد تعلیق حق رأی ایران در سازمان ملل متحد، زمینه ساز منع دسترسی ایران به حقوق و فرصتهای بینالمللی است.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به مواضع برخی کشورها در خصوص ضرورت همکاری کشورهای تحریم شده از سوی آمریکا گفت: آثار گسترده وضع تحریمهای آمریکا علیه کشورها بهویژه در دوران همهگیری کرونا باعث شده جنبشی بینالمللی در زمینه انتقاد از تحریمها شکل بگیرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: سخنرانی مهم ولادیمیر پوتین در مراسم سالگرد پایان جنگ جهانی دوم، نشست شورای امنیت و اتحادیه عرب درباره قدس، ابراز نگرانی دبیرکل سازمان ملل نسبت به افزایش تنشها در قدس شرقی، واکنش دیرهنگام آمریکا به جنایات صهیونیستها در بیتالمقدس، شروط مصر برای ازسرگیری مذاکره در باره سد النهضه، درخواست مجدد لیبی برای خروج نیروهای خارجی، واکنش اقلیم کردستان عراق به مشارکت در ترور سردار سلیمانی، افشای سند محرمانه تشکیل ناتو عربی، قرارگرفتن مخالفان کودتای میانمار در فهرست تروریسم کودتاچیان، نشست وزرای خارجه اتحادیه اروپا در خصوص برنامه هسته ای ایران، انتقاد بخش تُرک نشین قبرس از موضع اتحادیه اروپا در قبال این منطقه، اعلام حالت اضطراری در آمریکا به علت حملههای سایبری و سیل مهاجران غیرقانونی به ایتالیا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد حقوق بینالملل با اشاره به اقدام قایقهای رژیم صهیونیستی در تهدید کشتی ایرانی و همچنین نصب مین به بدنه آن، این اقدام را از مصادیق تروریسم عنوان کرد و گفت: انتظار از سازمان ملل این بود که این اقدام و حمله را بهعنوان حرکتی تروریستی و در راستای تهدید صلح اعلام کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن در مواجهه با ؤوند صلح افغانستان و نزدیکی ضربالاجل اول ماه می برای خروج کامل نیروهای ناتو و آمریکا از افغانستان، هر اقدامی را به لحظه آخر سپرده است. اگرچه همانند تمام اقدامات لحظه آخری، موفقیت این اقدام نیز بعید به نظر میرسد. بااینحال، حتی در این فرصت کوتاه نیز این نمایش عجولانه آمریکا ممکن است مایه حرکت روبهجلوی گفتگوهای افغانستان شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: جو بایدن از زمان ورود به کاخ سفید تصریح کرده است که به دنبال راه حل سیاسی برای پایان جنگ یمن است. وی یک نماینده ویژه برای یمن منصوب کرده، فروش سلاحهای تهاجمی به عربستان را متوقف ساخته و انصارالله را از فهرست «سازمانهای تروریستی خارجی» آمریکا حذف کرده است. اما با وجود این اقدامات بایدن، جنگ یمن عملا تشدید شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دبیر شورای سیاستگذاری باشگاه تحریمستیزها با تأکید بر ضرورت اقدام عملی از سوی 16 کشور عضو ائتلاف ضد تحریم و زور، گفت: اگر این ائتلاف شروع جدی حرکتی جدید باشد و کمکی به اقدامات دیگری که در راستای مقابله با تحریمها به عمل آمده باشد مفید است؛ این ائتلاف باید بتواند اجلاسی در حد سران یا وزرای خارجه برگزار کند و بعدازآن به ساختار و سازمانی برسد، نه اینکه در حد یك بیانیه بماند و تمام شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دهمین سالگرد خیزش مردم لیبی علیه معمر قذافی در حالی است که در سال 2014 با سقوط این کشور به اختلاف و جنگ داخلی، دیگر امیدی باقی نمانده است. 5 فوریه، هیئت اعزامی سازمان ملل گفتگوی سیاسی در لیبی را تسهیل کرده و مقامات اجرایی موقتی جدیدی انتخاب کرد؛ اما شرایط شکننده بوده و چند هفته آتی، حیاتی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پتانسیل بروز جنگ آتی در فضای بیرونی یا کشیده شدن مناقشات ارضی به این حوزه، به واسطه مبادرت کشورهای مختلف به توسعه طیفی از سلاحهای جنگ فضایی افزایش یافته است. همچنین، انفجار فعالیت تجاری فضایی، خطر حوادث مخرب در فضا را بالا برده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بسیار خوشبینانه است که تصور کنیم مذاکرات مراکش، هرچند که جدی و با حمایتهای سازمان ملل و دیگر سازمانهای بینالمللی برگزار شود، نتیجه مطلوب خواهد داشت، اما اگر پس از انتخابات 24 دسامبر 2021، رهبران داخلی لیبی به نتایج آن احترام بگذارند، میتوان گفت این کشور یک مرحله دیگر به صلح پایدار نزدیکتر شده است.
دکتر حسین ابراهیم نیا – استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هشدار در مورد تعلیق حق رأی ایران در سازمان ملل متحد، زمینه ساز منع دسترسی ایران به حقوق و فرصتهای بینالمللی است.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به مواضع برخی کشورها در خصوص ضرورت همکاری کشورهای تحریم شده از سوی آمریکا گفت: آثار گسترده وضع تحریمهای آمریکا علیه کشورها بهویژه در دوران همهگیری کرونا باعث شده جنبشی بینالمللی در زمینه انتقاد از تحریمها شکل بگیرد.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: سخنرانی مهم ولادیمیر پوتین در مراسم سالگرد پایان جنگ جهانی دوم، نشست شورای امنیت و اتحادیه عرب درباره قدس، ابراز نگرانی دبیرکل سازمان ملل نسبت به افزایش تنشها در قدس شرقی، واکنش دیرهنگام آمریکا به جنایات صهیونیستها در بیتالمقدس، شروط مصر برای ازسرگیری مذاکره در باره سد النهضه، درخواست مجدد لیبی برای خروج نیروهای خارجی، واکنش اقلیم کردستان عراق به مشارکت در ترور سردار سلیمانی، افشای سند محرمانه تشکیل ناتو عربی، قرارگرفتن مخالفان کودتای میانمار در فهرست تروریسم کودتاچیان، نشست وزرای خارجه اتحادیه اروپا در خصوص برنامه هسته ای ایران، انتقاد بخش تُرک نشین قبرس از موضع اتحادیه اروپا در قبال این منطقه، اعلام حالت اضطراری در آمریکا به علت حملههای سایبری و سیل مهاجران غیرقانونی به ایتالیا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد حقوق بینالملل با اشاره به اقدام قایقهای رژیم صهیونیستی در تهدید کشتی ایرانی و همچنین نصب مین به بدنه آن، این اقدام را از مصادیق تروریسم عنوان کرد و گفت: انتظار از سازمان ملل این بود که این اقدام و حمله را بهعنوان حرکتی تروریستی و در راستای تهدید صلح اعلام کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن در مواجهه با ؤوند صلح افغانستان و نزدیکی ضربالاجل اول ماه می برای خروج کامل نیروهای ناتو و آمریکا از افغانستان، هر اقدامی را به لحظه آخر سپرده است. اگرچه همانند تمام اقدامات لحظه آخری، موفقیت این اقدام نیز بعید به نظر میرسد. بااینحال، حتی در این فرصت کوتاه نیز این نمایش عجولانه آمریکا ممکن است مایه حرکت روبهجلوی گفتگوهای افغانستان شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: جو بایدن از زمان ورود به کاخ سفید تصریح کرده است که به دنبال راه حل سیاسی برای پایان جنگ یمن است. وی یک نماینده ویژه برای یمن منصوب کرده، فروش سلاحهای تهاجمی به عربستان را متوقف ساخته و انصارالله را از فهرست «سازمانهای تروریستی خارجی» آمریکا حذف کرده است. اما با وجود این اقدامات بایدن، جنگ یمن عملا تشدید شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دبیر شورای سیاستگذاری باشگاه تحریمستیزها با تأکید بر ضرورت اقدام عملی از سوی 16 کشور عضو ائتلاف ضد تحریم و زور، گفت: اگر این ائتلاف شروع جدی حرکتی جدید باشد و کمکی به اقدامات دیگری که در راستای مقابله با تحریمها به عمل آمده باشد مفید است؛ این ائتلاف باید بتواند اجلاسی در حد سران یا وزرای خارجه برگزار کند و بعدازآن به ساختار و سازمانی برسد، نه اینکه در حد یك بیانیه بماند و تمام شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دهمین سالگرد خیزش مردم لیبی علیه معمر قذافی در حالی است که در سال 2014 با سقوط این کشور به اختلاف و جنگ داخلی، دیگر امیدی باقی نمانده است. 5 فوریه، هیئت اعزامی سازمان ملل گفتگوی سیاسی در لیبی را تسهیل کرده و مقامات اجرایی موقتی جدیدی انتخاب کرد؛ اما شرایط شکننده بوده و چند هفته آتی، حیاتی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پتانسیل بروز جنگ آتی در فضای بیرونی یا کشیده شدن مناقشات ارضی به این حوزه، به واسطه مبادرت کشورهای مختلف به توسعه طیفی از سلاحهای جنگ فضایی افزایش یافته است. همچنین، انفجار فعالیت تجاری فضایی، خطر حوادث مخرب در فضا را بالا برده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بسیار خوشبینانه است که تصور کنیم مذاکرات مراکش، هرچند که جدی و با حمایتهای سازمان ملل و دیگر سازمانهای بینالمللی برگزار شود، نتیجه مطلوب خواهد داشت، اما اگر پس از انتخابات 24 دسامبر 2021، رهبران داخلی لیبی به نتایج آن احترام بگذارند، میتوان گفت این کشور یک مرحله دیگر به صلح پایدار نزدیکتر شده است.
دکتر حسین ابراهیم نیا – استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هشدار در مورد تعلیق حق رأی ایران در سازمان ملل متحد، زمینه ساز منع دسترسی ایران به حقوق و فرصتهای بینالمللی است.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به مواضع برخی کشورها در خصوص ضرورت همکاری کشورهای تحریم شده از سوی آمریکا گفت: آثار گسترده وضع تحریمهای آمریکا علیه کشورها بهویژه در دوران همهگیری کرونا باعث شده جنبشی بینالمللی در زمینه انتقاد از تحریمها شکل بگیرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: سخنرانی مهم ولادیمیر پوتین در مراسم سالگرد پایان جنگ جهانی دوم، نشست شورای امنیت و اتحادیه عرب درباره قدس، ابراز نگرانی دبیرکل سازمان ملل نسبت به افزایش تنشها در قدس شرقی، واکنش دیرهنگام آمریکا به جنایات صهیونیستها در بیتالمقدس، شروط مصر برای ازسرگیری مذاکره در باره سد النهضه، درخواست مجدد لیبی برای خروج نیروهای خارجی، واکنش اقلیم کردستان عراق به مشارکت در ترور سردار سلیمانی، افشای سند محرمانه تشکیل ناتو عربی، قرارگرفتن مخالفان کودتای میانمار در فهرست تروریسم کودتاچیان، نشست وزرای خارجه اتحادیه اروپا در خصوص برنامه هسته ای ایران، انتقاد بخش تُرک نشین قبرس از موضع اتحادیه اروپا در قبال این منطقه، اعلام حالت اضطراری در آمریکا به علت حملههای سایبری و سیل مهاجران غیرقانونی به ایتالیا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد حقوق بینالملل با اشاره به اقدام قایقهای رژیم صهیونیستی در تهدید کشتی ایرانی و همچنین نصب مین به بدنه آن، این اقدام را از مصادیق تروریسم عنوان کرد و گفت: انتظار از سازمان ملل این بود که این اقدام و حمله را بهعنوان حرکتی تروریستی و در راستای تهدید صلح اعلام کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن در مواجهه با ؤوند صلح افغانستان و نزدیکی ضربالاجل اول ماه می برای خروج کامل نیروهای ناتو و آمریکا از افغانستان، هر اقدامی را به لحظه آخر سپرده است. اگرچه همانند تمام اقدامات لحظه آخری، موفقیت این اقدام نیز بعید به نظر میرسد. بااینحال، حتی در این فرصت کوتاه نیز این نمایش عجولانه آمریکا ممکن است مایه حرکت روبهجلوی گفتگوهای افغانستان شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: جو بایدن از زمان ورود به کاخ سفید تصریح کرده است که به دنبال راه حل سیاسی برای پایان جنگ یمن است. وی یک نماینده ویژه برای یمن منصوب کرده، فروش سلاحهای تهاجمی به عربستان را متوقف ساخته و انصارالله را از فهرست «سازمانهای تروریستی خارجی» آمریکا حذف کرده است. اما با وجود این اقدامات بایدن، جنگ یمن عملا تشدید شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دبیر شورای سیاستگذاری باشگاه تحریمستیزها با تأکید بر ضرورت اقدام عملی از سوی 16 کشور عضو ائتلاف ضد تحریم و زور، گفت: اگر این ائتلاف شروع جدی حرکتی جدید باشد و کمکی به اقدامات دیگری که در راستای مقابله با تحریمها به عمل آمده باشد مفید است؛ این ائتلاف باید بتواند اجلاسی در حد سران یا وزرای خارجه برگزار کند و بعدازآن به ساختار و سازمانی برسد، نه اینکه در حد یك بیانیه بماند و تمام شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دهمین سالگرد خیزش مردم لیبی علیه معمر قذافی در حالی است که در سال 2014 با سقوط این کشور به اختلاف و جنگ داخلی، دیگر امیدی باقی نمانده است. 5 فوریه، هیئت اعزامی سازمان ملل گفتگوی سیاسی در لیبی را تسهیل کرده و مقامات اجرایی موقتی جدیدی انتخاب کرد؛ اما شرایط شکننده بوده و چند هفته آتی، حیاتی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پتانسیل بروز جنگ آتی در فضای بیرونی یا کشیده شدن مناقشات ارضی به این حوزه، به واسطه مبادرت کشورهای مختلف به توسعه طیفی از سلاحهای جنگ فضایی افزایش یافته است. همچنین، انفجار فعالیت تجاری فضایی، خطر حوادث مخرب در فضا را بالا برده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بسیار خوشبینانه است که تصور کنیم مذاکرات مراکش، هرچند که جدی و با حمایتهای سازمان ملل و دیگر سازمانهای بینالمللی برگزار شود، نتیجه مطلوب خواهد داشت، اما اگر پس از انتخابات 24 دسامبر 2021، رهبران داخلی لیبی به نتایج آن احترام بگذارند، میتوان گفت این کشور یک مرحله دیگر به صلح پایدار نزدیکتر شده است.
دکتر حسین ابراهیم نیا – استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هشدار در مورد تعلیق حق رأی ایران در سازمان ملل متحد، زمینه ساز منع دسترسی ایران به حقوق و فرصتهای بینالمللی است.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به مواضع برخی کشورها در خصوص ضرورت همکاری کشورهای تحریم شده از سوی آمریکا گفت: آثار گسترده وضع تحریمهای آمریکا علیه کشورها بهویژه در دوران همهگیری کرونا باعث شده جنبشی بینالمللی در زمینه انتقاد از تحریمها شکل بگیرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: سخنرانی مهم ولادیمیر پوتین در مراسم سالگرد پایان جنگ جهانی دوم، نشست شورای امنیت و اتحادیه عرب درباره قدس، ابراز نگرانی دبیرکل سازمان ملل نسبت به افزایش تنشها در قدس شرقی، واکنش دیرهنگام آمریکا به جنایات صهیونیستها در بیتالمقدس، شروط مصر برای ازسرگیری مذاکره در باره سد النهضه، درخواست مجدد لیبی برای خروج نیروهای خارجی، واکنش اقلیم کردستان عراق به مشارکت در ترور سردار سلیمانی، افشای سند محرمانه تشکیل ناتو عربی، قرارگرفتن مخالفان کودتای میانمار در فهرست تروریسم کودتاچیان، نشست وزرای خارجه اتحادیه اروپا در خصوص برنامه هسته ای ایران، انتقاد بخش تُرک نشین قبرس از موضع اتحادیه اروپا در قبال این منطقه، اعلام حالت اضطراری در آمریکا به علت حملههای سایبری و سیل مهاجران غیرقانونی به ایتالیا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد حقوق بینالملل با اشاره به اقدام قایقهای رژیم صهیونیستی در تهدید کشتی ایرانی و همچنین نصب مین به بدنه آن، این اقدام را از مصادیق تروریسم عنوان کرد و گفت: انتظار از سازمان ملل این بود که این اقدام و حمله را بهعنوان حرکتی تروریستی و در راستای تهدید صلح اعلام کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن در مواجهه با ؤوند صلح افغانستان و نزدیکی ضربالاجل اول ماه می برای خروج کامل نیروهای ناتو و آمریکا از افغانستان، هر اقدامی را به لحظه آخر سپرده است. اگرچه همانند تمام اقدامات لحظه آخری، موفقیت این اقدام نیز بعید به نظر میرسد. بااینحال، حتی در این فرصت کوتاه نیز این نمایش عجولانه آمریکا ممکن است مایه حرکت روبهجلوی گفتگوهای افغانستان شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: جو بایدن از زمان ورود به کاخ سفید تصریح کرده است که به دنبال راه حل سیاسی برای پایان جنگ یمن است. وی یک نماینده ویژه برای یمن منصوب کرده، فروش سلاحهای تهاجمی به عربستان را متوقف ساخته و انصارالله را از فهرست «سازمانهای تروریستی خارجی» آمریکا حذف کرده است. اما با وجود این اقدامات بایدن، جنگ یمن عملا تشدید شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دبیر شورای سیاستگذاری باشگاه تحریمستیزها با تأکید بر ضرورت اقدام عملی از سوی 16 کشور عضو ائتلاف ضد تحریم و زور، گفت: اگر این ائتلاف شروع جدی حرکتی جدید باشد و کمکی به اقدامات دیگری که در راستای مقابله با تحریمها به عمل آمده باشد مفید است؛ این ائتلاف باید بتواند اجلاسی در حد سران یا وزرای خارجه برگزار کند و بعدازآن به ساختار و سازمانی برسد، نه اینکه در حد یك بیانیه بماند و تمام شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دهمین سالگرد خیزش مردم لیبی علیه معمر قذافی در حالی است که در سال 2014 با سقوط این کشور به اختلاف و جنگ داخلی، دیگر امیدی باقی نمانده است. 5 فوریه، هیئت اعزامی سازمان ملل گفتگوی سیاسی در لیبی را تسهیل کرده و مقامات اجرایی موقتی جدیدی انتخاب کرد؛ اما شرایط شکننده بوده و چند هفته آتی، حیاتی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پتانسیل بروز جنگ آتی در فضای بیرونی یا کشیده شدن مناقشات ارضی به این حوزه، به واسطه مبادرت کشورهای مختلف به توسعه طیفی از سلاحهای جنگ فضایی افزایش یافته است. همچنین، انفجار فعالیت تجاری فضایی، خطر حوادث مخرب در فضا را بالا برده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بسیار خوشبینانه است که تصور کنیم مذاکرات مراکش، هرچند که جدی و با حمایتهای سازمان ملل و دیگر سازمانهای بینالمللی برگزار شود، نتیجه مطلوب خواهد داشت، اما اگر پس از انتخابات 24 دسامبر 2021، رهبران داخلی لیبی به نتایج آن احترام بگذارند، میتوان گفت این کشور یک مرحله دیگر به صلح پایدار نزدیکتر شده است.
دکتر حسین ابراهیم نیا – استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هشدار در مورد تعلیق حق رأی ایران در سازمان ملل متحد، زمینه ساز منع دسترسی ایران به حقوق و فرصتهای بینالمللی است.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به مواضع برخی کشورها در خصوص ضرورت همکاری کشورهای تحریم شده از سوی آمریکا گفت: آثار گسترده وضع تحریمهای آمریکا علیه کشورها بهویژه در دوران همهگیری کرونا باعث شده جنبشی بینالمللی در زمینه انتقاد از تحریمها شکل بگیرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: سخنرانی مهم ولادیمیر پوتین در مراسم سالگرد پایان جنگ جهانی دوم، نشست شورای امنیت و اتحادیه عرب درباره قدس، ابراز نگرانی دبیرکل سازمان ملل نسبت به افزایش تنشها در قدس شرقی، واکنش دیرهنگام آمریکا به جنایات صهیونیستها در بیتالمقدس، شروط مصر برای ازسرگیری مذاکره در باره سد النهضه، درخواست مجدد لیبی برای خروج نیروهای خارجی، واکنش اقلیم کردستان عراق به مشارکت در ترور سردار سلیمانی، افشای سند محرمانه تشکیل ناتو عربی، قرارگرفتن مخالفان کودتای میانمار در فهرست تروریسم کودتاچیان، نشست وزرای خارجه اتحادیه اروپا در خصوص برنامه هسته ای ایران، انتقاد بخش تُرک نشین قبرس از موضع اتحادیه اروپا در قبال این منطقه، اعلام حالت اضطراری در آمریکا به علت حملههای سایبری و سیل مهاجران غیرقانونی به ایتالیا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد حقوق بینالملل با اشاره به اقدام قایقهای رژیم صهیونیستی در تهدید کشتی ایرانی و همچنین نصب مین به بدنه آن، این اقدام را از مصادیق تروریسم عنوان کرد و گفت: انتظار از سازمان ملل این بود که این اقدام و حمله را بهعنوان حرکتی تروریستی و در راستای تهدید صلح اعلام کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن در مواجهه با ؤوند صلح افغانستان و نزدیکی ضربالاجل اول ماه می برای خروج کامل نیروهای ناتو و آمریکا از افغانستان، هر اقدامی را به لحظه آخر سپرده است. اگرچه همانند تمام اقدامات لحظه آخری، موفقیت این اقدام نیز بعید به نظر میرسد. بااینحال، حتی در این فرصت کوتاه نیز این نمایش عجولانه آمریکا ممکن است مایه حرکت روبهجلوی گفتگوهای افغانستان شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: جو بایدن از زمان ورود به کاخ سفید تصریح کرده است که به دنبال راه حل سیاسی برای پایان جنگ یمن است. وی یک نماینده ویژه برای یمن منصوب کرده، فروش سلاحهای تهاجمی به عربستان را متوقف ساخته و انصارالله را از فهرست «سازمانهای تروریستی خارجی» آمریکا حذف کرده است. اما با وجود این اقدامات بایدن، جنگ یمن عملا تشدید شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دبیر شورای سیاستگذاری باشگاه تحریمستیزها با تأکید بر ضرورت اقدام عملی از سوی 16 کشور عضو ائتلاف ضد تحریم و زور، گفت: اگر این ائتلاف شروع جدی حرکتی جدید باشد و کمکی به اقدامات دیگری که در راستای مقابله با تحریمها به عمل آمده باشد مفید است؛ این ائتلاف باید بتواند اجلاسی در حد سران یا وزرای خارجه برگزار کند و بعدازآن به ساختار و سازمانی برسد، نه اینکه در حد یك بیانیه بماند و تمام شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دهمین سالگرد خیزش مردم لیبی علیه معمر قذافی در حالی است که در سال 2014 با سقوط این کشور به اختلاف و جنگ داخلی، دیگر امیدی باقی نمانده است. 5 فوریه، هیئت اعزامی سازمان ملل گفتگوی سیاسی در لیبی را تسهیل کرده و مقامات اجرایی موقتی جدیدی انتخاب کرد؛ اما شرایط شکننده بوده و چند هفته آتی، حیاتی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پتانسیل بروز جنگ آتی در فضای بیرونی یا کشیده شدن مناقشات ارضی به این حوزه، به واسطه مبادرت کشورهای مختلف به توسعه طیفی از سلاحهای جنگ فضایی افزایش یافته است. همچنین، انفجار فعالیت تجاری فضایی، خطر حوادث مخرب در فضا را بالا برده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بسیار خوشبینانه است که تصور کنیم مذاکرات مراکش، هرچند که جدی و با حمایتهای سازمان ملل و دیگر سازمانهای بینالمللی برگزار شود، نتیجه مطلوب خواهد داشت، اما اگر پس از انتخابات 24 دسامبر 2021، رهبران داخلی لیبی به نتایج آن احترام بگذارند، میتوان گفت این کشور یک مرحله دیگر به صلح پایدار نزدیکتر شده است.
دکتر حسین ابراهیم نیا – استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هشدار در مورد تعلیق حق رأی ایران در سازمان ملل متحد، زمینه ساز منع دسترسی ایران به حقوق و فرصتهای بینالمللی است.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به مواضع برخی کشورها در خصوص ضرورت همکاری کشورهای تحریم شده از سوی آمریکا گفت: آثار گسترده وضع تحریمهای آمریکا علیه کشورها بهویژه در دوران همهگیری کرونا باعث شده جنبشی بینالمللی در زمینه انتقاد از تحریمها شکل بگیرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: سخنرانی مهم ولادیمیر پوتین در مراسم سالگرد پایان جنگ جهانی دوم، نشست شورای امنیت و اتحادیه عرب درباره قدس، ابراز نگرانی دبیرکل سازمان ملل نسبت به افزایش تنشها در قدس شرقی، واکنش دیرهنگام آمریکا به جنایات صهیونیستها در بیتالمقدس، شروط مصر برای ازسرگیری مذاکره در باره سد النهضه، درخواست مجدد لیبی برای خروج نیروهای خارجی، واکنش اقلیم کردستان عراق به مشارکت در ترور سردار سلیمانی، افشای سند محرمانه تشکیل ناتو عربی، قرارگرفتن مخالفان کودتای میانمار در فهرست تروریسم کودتاچیان، نشست وزرای خارجه اتحادیه اروپا در خصوص برنامه هسته ای ایران، انتقاد بخش تُرک نشین قبرس از موضع اتحادیه اروپا در قبال این منطقه، اعلام حالت اضطراری در آمریکا به علت حملههای سایبری و سیل مهاجران غیرقانونی به ایتالیا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد حقوق بینالملل با اشاره به اقدام قایقهای رژیم صهیونیستی در تهدید کشتی ایرانی و همچنین نصب مین به بدنه آن، این اقدام را از مصادیق تروریسم عنوان کرد و گفت: انتظار از سازمان ملل این بود که این اقدام و حمله را بهعنوان حرکتی تروریستی و در راستای تهدید صلح اعلام کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن در مواجهه با ؤوند صلح افغانستان و نزدیکی ضربالاجل اول ماه می برای خروج کامل نیروهای ناتو و آمریکا از افغانستان، هر اقدامی را به لحظه آخر سپرده است. اگرچه همانند تمام اقدامات لحظه آخری، موفقیت این اقدام نیز بعید به نظر میرسد. بااینحال، حتی در این فرصت کوتاه نیز این نمایش عجولانه آمریکا ممکن است مایه حرکت روبهجلوی گفتگوهای افغانستان شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: جو بایدن از زمان ورود به کاخ سفید تصریح کرده است که به دنبال راه حل سیاسی برای پایان جنگ یمن است. وی یک نماینده ویژه برای یمن منصوب کرده، فروش سلاحهای تهاجمی به عربستان را متوقف ساخته و انصارالله را از فهرست «سازمانهای تروریستی خارجی» آمریکا حذف کرده است. اما با وجود این اقدامات بایدن، جنگ یمن عملا تشدید شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دبیر شورای سیاستگذاری باشگاه تحریمستیزها با تأکید بر ضرورت اقدام عملی از سوی 16 کشور عضو ائتلاف ضد تحریم و زور، گفت: اگر این ائتلاف شروع جدی حرکتی جدید باشد و کمکی به اقدامات دیگری که در راستای مقابله با تحریمها به عمل آمده باشد مفید است؛ این ائتلاف باید بتواند اجلاسی در حد سران یا وزرای خارجه برگزار کند و بعدازآن به ساختار و سازمانی برسد، نه اینکه در حد یك بیانیه بماند و تمام شود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دهمین سالگرد خیزش مردم لیبی علیه معمر قذافی در حالی است که در سال 2014 با سقوط این کشور به اختلاف و جنگ داخلی، دیگر امیدی باقی نمانده است. 5 فوریه، هیئت اعزامی سازمان ملل گفتگوی سیاسی در لیبی را تسهیل کرده و مقامات اجرایی موقتی جدیدی انتخاب کرد؛ اما شرایط شکننده بوده و چند هفته آتی، حیاتی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پتانسیل بروز جنگ آتی در فضای بیرونی یا کشیده شدن مناقشات ارضی به این حوزه، به واسطه مبادرت کشورهای مختلف به توسعه طیفی از سلاحهای جنگ فضایی افزایش یافته است. همچنین، انفجار فعالیت تجاری فضایی، خطر حوادث مخرب در فضا را بالا برده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بسیار خوشبینانه است که تصور کنیم مذاکرات مراکش، هرچند که جدی و با حمایتهای سازمان ملل و دیگر سازمانهای بینالمللی برگزار شود، نتیجه مطلوب خواهد داشت، اما اگر پس از انتخابات 24 دسامبر 2021، رهبران داخلی لیبی به نتایج آن احترام بگذارند، میتوان گفت این کشور یک مرحله دیگر به صلح پایدار نزدیکتر شده است.
دکتر حسین ابراهیم نیا – استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هشدار در مورد تعلیق حق رأی ایران در سازمان ملل متحد، زمینه ساز منع دسترسی ایران به حقوق و فرصتهای بینالمللی است.
رضا مجیدزاده – پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به مواضع برخی کشورها در خصوص ضرورت همکاری کشورهای تحریم شده از سوی آمریکا گفت: آثار گسترده وضع تحریمهای آمریکا علیه کشورها بهویژه در دوران همهگیری کرونا باعث شده جنبشی بینالمللی در زمینه انتقاد از تحریمها شکل بگیرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.