نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رئیسجمهور آمریکا که به پایان دوره خود نزدیک میشود با رفتار دمدمیمزاج و علاقه شدیدش به دیکتاتورها موجب شده است تا منطقه خاورمیانه در وضعیت بدتری نسبت به زمانی که او بر سر کار آمد، قرار گیرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست ترامپ برای خروج آمریکا از خاورمیانه با استقبال نخبگان و افکار عمومی این کشور مواجه شده است. درگیریهای بیپایان ارتش آمریکا، مشکلات لاینحل خاورمیانه و افزایش خودکفایی ایالاتمتحده در بخش انرژی باعث شده تا بیشتر آمریکاییها از تغییر تمرکز سیاست واشنگتن از خاورمیانه به اقیانوس آرام حمایت کنند. آمریکا میتواند در اقتصاد پویای آسیا مشارکت کرده و با کمک متحدان خود در برابر سیاست تهاجمی چین بایستد. در دهه گذشته نیز استراتژی اوباما بر آسیا متمرکز شده بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: توافق هستهای با ایران به نقطهای رسیده است که بازگشت بحران قریبالوقوع بهنظر میرسد. مسائل مرتبط با کنترل تسلیحات نشان از اهمیت توافق هستهای با ایران هم برای عدماشاعه و هم برای امنیت منطقه دارد. میتوان از بدترین سناریو اجتناب کرد، چراکه همچنان امکان جلوگیری از بازگشت بحران هستهای تمام عیار وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین: ارز دیجیتال چین جایگزین دلار، واکنش ترامپ به برگشتن اون، تیراندازی کره شمالی به پایگاه نظامی کره جنوبی در مرز دو کشور، تظاهرات هزاران نفری در تلآویو علیه سیاستهای اقتصادی نتانیاهو، نشست فوق العاده اتحادیه عرب با محوریت الحاق کرانه باختری، ادامه اختلاف در اتحادیه عرب بر سر سوریه، ماجرای اصلاحات جدید در عربستان، حمایت شورای نظامی شهر مرزق از دولت لیبی، منشا ویروس کرونا به روایت سازمان بهداشت جهانی،آماده شدن پیشنویس توافق غنی و عبدالله در افغانستان و هشدار تهران به واشنگتن در مورد طرح جدید آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: همه درباره این موضوع اتفاقنظر دارند که جهان در شرایط غیرعادی قرارگرفته که برای بازار نفت نیز بیسابقه است. درگذشته، شوکهای قیمت نفت ناشی از تولید زیاد یا شوک تقاضا بوده و اتفاق همزمان این دو عامل، بسیار نادر بوده است؛ اما در حال حاضر «نظریه قوی سیاه» (رویدادی غافلگیرکننده و تأثیرگذار) اتفاق افتاده و قیمت نفت با سقوط 50 درصدی از آغاز سال 2020، فعلاً به بشکهای زیر 30 دلار رسیده است. این رویداد نتیجه شکست مذاکرات تولیدکنندگان اوپک و غیر اوپک، موسوم به اوپک پلاس و جنگ قیمت بر سر کاهش تولید و همچنین شیوع کرونا ویروس بوده است. یادداشت حاضر به بررسی عوامل ژئوپلیتیک جنگ قیمت و تأثیر آن بر عرضه و تقاضای نفت میپردازد
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در آینده فلسطین شاهد تظاهرات و درگیریهای خونینی بین مردم فلسطین و رژیم صهیونیستی خواهد بود و حتی ممکن است محمود عباس، رئیستشکیلات خودگردان فلسطین برای تقابل رسمی و عملی با طرح معامله قرن، تشکیلات خودگردان را منحل کند و این تشکیلات به یک سازمان مبارز فلسطینی تبدیل شود که در این صورت آمریکا و رژیم صهیونیستی دیگر نمیتوانند با یک نهاد رسمی فلسطینی وارد مذاکره شوند. علاوه بر این، افزایش موج مخالفتها در جهان با این طرح به ویژه از سوی گروههای فلسطینی باعث شده که شاهد نوعی عقب نشینی از سوی آمریکا باشیم، به طوری که سفیر آمریکا در سازمان ملل در نشست فوق العاده شورای امنیت اظهار داشت: “برنامه صلح آمریکا برنامهای نیست که به طرفهای درگیری تحمیل شود، آنها میتوانند آن را قبول یا رد کنند.”
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین: ادامه پرواز شرکت های عربی در آسمان ایران، امضای توافقنامه خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، نگرانی اروپا از توافق تجاری آمریکا و چین، تصویب ممنوعیت خرید گاز اسرائیل توسط مجلس اردن، استفاده عربستان از تسلیحات خارجی علیه یمنی ها، واکنش سخنگوی وزارت خارجه ایران به توئیت مکرون، تدوین پیش نویس کنفرانس لیبی در برلین، ابراز تمایل شورای سوریه دموکراتیک برای مذاکره با دولت سوریه، عدم پایبندی انگلیس به قوانین اتحادیه اروپا پس از برگزیت، ابراز نگرانی وزیر خارجه آلمان از تحولات خاورمیانه، حمله موشکی یمنی ها به مواضع سعودی ها در مارب و درگیری نظامیان آمریکایی و روسی در حسکه مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: افزایش نیروهای آمریکایی در شرق سوریه اگرچه با توجه به حجم اندک آن، نمیتواند بر تحولات عمده و همچنین نظم امنیتی موجود در منطقه غرب آسیا تأثیر چندانی بگذارد، ولی میتواند موجب تداوم بحرانهای سوریه و عراق و همچنین تأثیرگذاری در بازارهای نفتی شود.
دکتر حسین آجورلو – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین کشورمان در بغداد معتقد است روابط ایران و عراق از استحکام کافی برخوردار است، به طوری که حمله عدهای با تحریک طرفهای ثالث به کنسولگری ایران در نجف یا استعفای عادل عبدالمهدی، نخست وزیر عراق شالوده این روابط را به هم نمیریزد.
شوراي راهبردي آنلاين – گفتگو: یک استاد روابط بین الملل با بیان اینکه بزرگترین دستاورد تلاش استعمارگران در دخالت در کشورهای دیگر ایجاد بیثباتی است، گفت: امروز آمریکا و اسرائیل میخواهند در منطقه قدرت بگیرند و تلاش میکنند با ایجاد احساسات تجزیهطلبانه، کشورهایی مانند عراق، سوریه و یمن را تجزیه کنند تا راحت تر بتوانند کشورهای کوچکتر را تحت فشار و احیانا سلطه قرار دهند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رئیسجمهور آمریکا که به پایان دوره خود نزدیک میشود با رفتار دمدمیمزاج و علاقه شدیدش به دیکتاتورها موجب شده است تا منطقه خاورمیانه در وضعیت بدتری نسبت به زمانی که او بر سر کار آمد، قرار گیرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست ترامپ برای خروج آمریکا از خاورمیانه با استقبال نخبگان و افکار عمومی این کشور مواجه شده است. درگیریهای بیپایان ارتش آمریکا، مشکلات لاینحل خاورمیانه و افزایش خودکفایی ایالاتمتحده در بخش انرژی باعث شده تا بیشتر آمریکاییها از تغییر تمرکز سیاست واشنگتن از خاورمیانه به اقیانوس آرام حمایت کنند. آمریکا میتواند در اقتصاد پویای آسیا مشارکت کرده و با کمک متحدان خود در برابر سیاست تهاجمی چین بایستد. در دهه گذشته نیز استراتژی اوباما بر آسیا متمرکز شده بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: توافق هستهای با ایران به نقطهای رسیده است که بازگشت بحران قریبالوقوع بهنظر میرسد. مسائل مرتبط با کنترل تسلیحات نشان از اهمیت توافق هستهای با ایران هم برای عدماشاعه و هم برای امنیت منطقه دارد. میتوان از بدترین سناریو اجتناب کرد، چراکه همچنان امکان جلوگیری از بازگشت بحران هستهای تمام عیار وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین: ارز دیجیتال چین جایگزین دلار، واکنش ترامپ به برگشتن اون، تیراندازی کره شمالی به پایگاه نظامی کره جنوبی در مرز دو کشور، تظاهرات هزاران نفری در تلآویو علیه سیاستهای اقتصادی نتانیاهو، نشست فوق العاده اتحادیه عرب با محوریت الحاق کرانه باختری، ادامه اختلاف در اتحادیه عرب بر سر سوریه، ماجرای اصلاحات جدید در عربستان، حمایت شورای نظامی شهر مرزق از دولت لیبی، منشا ویروس کرونا به روایت سازمان بهداشت جهانی،آماده شدن پیشنویس توافق غنی و عبدالله در افغانستان و هشدار تهران به واشنگتن در مورد طرح جدید آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: همه درباره این موضوع اتفاقنظر دارند که جهان در شرایط غیرعادی قرارگرفته که برای بازار نفت نیز بیسابقه است. درگذشته، شوکهای قیمت نفت ناشی از تولید زیاد یا شوک تقاضا بوده و اتفاق همزمان این دو عامل، بسیار نادر بوده است؛ اما در حال حاضر «نظریه قوی سیاه» (رویدادی غافلگیرکننده و تأثیرگذار) اتفاق افتاده و قیمت نفت با سقوط 50 درصدی از آغاز سال 2020، فعلاً به بشکهای زیر 30 دلار رسیده است. این رویداد نتیجه شکست مذاکرات تولیدکنندگان اوپک و غیر اوپک، موسوم به اوپک پلاس و جنگ قیمت بر سر کاهش تولید و همچنین شیوع کرونا ویروس بوده است. یادداشت حاضر به بررسی عوامل ژئوپلیتیک جنگ قیمت و تأثیر آن بر عرضه و تقاضای نفت میپردازد
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در آینده فلسطین شاهد تظاهرات و درگیریهای خونینی بین مردم فلسطین و رژیم صهیونیستی خواهد بود و حتی ممکن است محمود عباس، رئیستشکیلات خودگردان فلسطین برای تقابل رسمی و عملی با طرح معامله قرن، تشکیلات خودگردان را منحل کند و این تشکیلات به یک سازمان مبارز فلسطینی تبدیل شود که در این صورت آمریکا و رژیم صهیونیستی دیگر نمیتوانند با یک نهاد رسمی فلسطینی وارد مذاکره شوند. علاوه بر این، افزایش موج مخالفتها در جهان با این طرح به ویژه از سوی گروههای فلسطینی باعث شده که شاهد نوعی عقب نشینی از سوی آمریکا باشیم، به طوری که سفیر آمریکا در سازمان ملل در نشست فوق العاده شورای امنیت اظهار داشت: “برنامه صلح آمریکا برنامهای نیست که به طرفهای درگیری تحمیل شود، آنها میتوانند آن را قبول یا رد کنند.”
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین: ادامه پرواز شرکت های عربی در آسمان ایران، امضای توافقنامه خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، نگرانی اروپا از توافق تجاری آمریکا و چین، تصویب ممنوعیت خرید گاز اسرائیل توسط مجلس اردن، استفاده عربستان از تسلیحات خارجی علیه یمنی ها، واکنش سخنگوی وزارت خارجه ایران به توئیت مکرون، تدوین پیش نویس کنفرانس لیبی در برلین، ابراز تمایل شورای سوریه دموکراتیک برای مذاکره با دولت سوریه، عدم پایبندی انگلیس به قوانین اتحادیه اروپا پس از برگزیت، ابراز نگرانی وزیر خارجه آلمان از تحولات خاورمیانه، حمله موشکی یمنی ها به مواضع سعودی ها در مارب و درگیری نظامیان آمریکایی و روسی در حسکه مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: افزایش نیروهای آمریکایی در شرق سوریه اگرچه با توجه به حجم اندک آن، نمیتواند بر تحولات عمده و همچنین نظم امنیتی موجود در منطقه غرب آسیا تأثیر چندانی بگذارد، ولی میتواند موجب تداوم بحرانهای سوریه و عراق و همچنین تأثیرگذاری در بازارهای نفتی شود.
دکتر حسین آجورلو – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین کشورمان در بغداد معتقد است روابط ایران و عراق از استحکام کافی برخوردار است، به طوری که حمله عدهای با تحریک طرفهای ثالث به کنسولگری ایران در نجف یا استعفای عادل عبدالمهدی، نخست وزیر عراق شالوده این روابط را به هم نمیریزد.
شوراي راهبردي آنلاين – گفتگو: یک استاد روابط بین الملل با بیان اینکه بزرگترین دستاورد تلاش استعمارگران در دخالت در کشورهای دیگر ایجاد بیثباتی است، گفت: امروز آمریکا و اسرائیل میخواهند در منطقه قدرت بگیرند و تلاش میکنند با ایجاد احساسات تجزیهطلبانه، کشورهایی مانند عراق، سوریه و یمن را تجزیه کنند تا راحت تر بتوانند کشورهای کوچکتر را تحت فشار و احیانا سلطه قرار دهند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رئیسجمهور آمریکا که به پایان دوره خود نزدیک میشود با رفتار دمدمیمزاج و علاقه شدیدش به دیکتاتورها موجب شده است تا منطقه خاورمیانه در وضعیت بدتری نسبت به زمانی که او بر سر کار آمد، قرار گیرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست ترامپ برای خروج آمریکا از خاورمیانه با استقبال نخبگان و افکار عمومی این کشور مواجه شده است. درگیریهای بیپایان ارتش آمریکا، مشکلات لاینحل خاورمیانه و افزایش خودکفایی ایالاتمتحده در بخش انرژی باعث شده تا بیشتر آمریکاییها از تغییر تمرکز سیاست واشنگتن از خاورمیانه به اقیانوس آرام حمایت کنند. آمریکا میتواند در اقتصاد پویای آسیا مشارکت کرده و با کمک متحدان خود در برابر سیاست تهاجمی چین بایستد. در دهه گذشته نیز استراتژی اوباما بر آسیا متمرکز شده بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: توافق هستهای با ایران به نقطهای رسیده است که بازگشت بحران قریبالوقوع بهنظر میرسد. مسائل مرتبط با کنترل تسلیحات نشان از اهمیت توافق هستهای با ایران هم برای عدماشاعه و هم برای امنیت منطقه دارد. میتوان از بدترین سناریو اجتناب کرد، چراکه همچنان امکان جلوگیری از بازگشت بحران هستهای تمام عیار وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین: ارز دیجیتال چین جایگزین دلار، واکنش ترامپ به برگشتن اون، تیراندازی کره شمالی به پایگاه نظامی کره جنوبی در مرز دو کشور، تظاهرات هزاران نفری در تلآویو علیه سیاستهای اقتصادی نتانیاهو، نشست فوق العاده اتحادیه عرب با محوریت الحاق کرانه باختری، ادامه اختلاف در اتحادیه عرب بر سر سوریه، ماجرای اصلاحات جدید در عربستان، حمایت شورای نظامی شهر مرزق از دولت لیبی، منشا ویروس کرونا به روایت سازمان بهداشت جهانی،آماده شدن پیشنویس توافق غنی و عبدالله در افغانستان و هشدار تهران به واشنگتن در مورد طرح جدید آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: همه درباره این موضوع اتفاقنظر دارند که جهان در شرایط غیرعادی قرارگرفته که برای بازار نفت نیز بیسابقه است. درگذشته، شوکهای قیمت نفت ناشی از تولید زیاد یا شوک تقاضا بوده و اتفاق همزمان این دو عامل، بسیار نادر بوده است؛ اما در حال حاضر «نظریه قوی سیاه» (رویدادی غافلگیرکننده و تأثیرگذار) اتفاق افتاده و قیمت نفت با سقوط 50 درصدی از آغاز سال 2020، فعلاً به بشکهای زیر 30 دلار رسیده است. این رویداد نتیجه شکست مذاکرات تولیدکنندگان اوپک و غیر اوپک، موسوم به اوپک پلاس و جنگ قیمت بر سر کاهش تولید و همچنین شیوع کرونا ویروس بوده است. یادداشت حاضر به بررسی عوامل ژئوپلیتیک جنگ قیمت و تأثیر آن بر عرضه و تقاضای نفت میپردازد
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در آینده فلسطین شاهد تظاهرات و درگیریهای خونینی بین مردم فلسطین و رژیم صهیونیستی خواهد بود و حتی ممکن است محمود عباس، رئیستشکیلات خودگردان فلسطین برای تقابل رسمی و عملی با طرح معامله قرن، تشکیلات خودگردان را منحل کند و این تشکیلات به یک سازمان مبارز فلسطینی تبدیل شود که در این صورت آمریکا و رژیم صهیونیستی دیگر نمیتوانند با یک نهاد رسمی فلسطینی وارد مذاکره شوند. علاوه بر این، افزایش موج مخالفتها در جهان با این طرح به ویژه از سوی گروههای فلسطینی باعث شده که شاهد نوعی عقب نشینی از سوی آمریکا باشیم، به طوری که سفیر آمریکا در سازمان ملل در نشست فوق العاده شورای امنیت اظهار داشت: “برنامه صلح آمریکا برنامهای نیست که به طرفهای درگیری تحمیل شود، آنها میتوانند آن را قبول یا رد کنند.”
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین: ادامه پرواز شرکت های عربی در آسمان ایران، امضای توافقنامه خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، نگرانی اروپا از توافق تجاری آمریکا و چین، تصویب ممنوعیت خرید گاز اسرائیل توسط مجلس اردن، استفاده عربستان از تسلیحات خارجی علیه یمنی ها، واکنش سخنگوی وزارت خارجه ایران به توئیت مکرون، تدوین پیش نویس کنفرانس لیبی در برلین، ابراز تمایل شورای سوریه دموکراتیک برای مذاکره با دولت سوریه، عدم پایبندی انگلیس به قوانین اتحادیه اروپا پس از برگزیت، ابراز نگرانی وزیر خارجه آلمان از تحولات خاورمیانه، حمله موشکی یمنی ها به مواضع سعودی ها در مارب و درگیری نظامیان آمریکایی و روسی در حسکه مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: افزایش نیروهای آمریکایی در شرق سوریه اگرچه با توجه به حجم اندک آن، نمیتواند بر تحولات عمده و همچنین نظم امنیتی موجود در منطقه غرب آسیا تأثیر چندانی بگذارد، ولی میتواند موجب تداوم بحرانهای سوریه و عراق و همچنین تأثیرگذاری در بازارهای نفتی شود.
دکتر حسین آجورلو – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین کشورمان در بغداد معتقد است روابط ایران و عراق از استحکام کافی برخوردار است، به طوری که حمله عدهای با تحریک طرفهای ثالث به کنسولگری ایران در نجف یا استعفای عادل عبدالمهدی، نخست وزیر عراق شالوده این روابط را به هم نمیریزد.
شوراي راهبردي آنلاين – گفتگو: یک استاد روابط بین الملل با بیان اینکه بزرگترین دستاورد تلاش استعمارگران در دخالت در کشورهای دیگر ایجاد بیثباتی است، گفت: امروز آمریکا و اسرائیل میخواهند در منطقه قدرت بگیرند و تلاش میکنند با ایجاد احساسات تجزیهطلبانه، کشورهایی مانند عراق، سوریه و یمن را تجزیه کنند تا راحت تر بتوانند کشورهای کوچکتر را تحت فشار و احیانا سلطه قرار دهند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رئیسجمهور آمریکا که به پایان دوره خود نزدیک میشود با رفتار دمدمیمزاج و علاقه شدیدش به دیکتاتورها موجب شده است تا منطقه خاورمیانه در وضعیت بدتری نسبت به زمانی که او بر سر کار آمد، قرار گیرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست ترامپ برای خروج آمریکا از خاورمیانه با استقبال نخبگان و افکار عمومی این کشور مواجه شده است. درگیریهای بیپایان ارتش آمریکا، مشکلات لاینحل خاورمیانه و افزایش خودکفایی ایالاتمتحده در بخش انرژی باعث شده تا بیشتر آمریکاییها از تغییر تمرکز سیاست واشنگتن از خاورمیانه به اقیانوس آرام حمایت کنند. آمریکا میتواند در اقتصاد پویای آسیا مشارکت کرده و با کمک متحدان خود در برابر سیاست تهاجمی چین بایستد. در دهه گذشته نیز استراتژی اوباما بر آسیا متمرکز شده بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: توافق هستهای با ایران به نقطهای رسیده است که بازگشت بحران قریبالوقوع بهنظر میرسد. مسائل مرتبط با کنترل تسلیحات نشان از اهمیت توافق هستهای با ایران هم برای عدماشاعه و هم برای امنیت منطقه دارد. میتوان از بدترین سناریو اجتناب کرد، چراکه همچنان امکان جلوگیری از بازگشت بحران هستهای تمام عیار وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین: ارز دیجیتال چین جایگزین دلار، واکنش ترامپ به برگشتن اون، تیراندازی کره شمالی به پایگاه نظامی کره جنوبی در مرز دو کشور، تظاهرات هزاران نفری در تلآویو علیه سیاستهای اقتصادی نتانیاهو، نشست فوق العاده اتحادیه عرب با محوریت الحاق کرانه باختری، ادامه اختلاف در اتحادیه عرب بر سر سوریه، ماجرای اصلاحات جدید در عربستان، حمایت شورای نظامی شهر مرزق از دولت لیبی، منشا ویروس کرونا به روایت سازمان بهداشت جهانی،آماده شدن پیشنویس توافق غنی و عبدالله در افغانستان و هشدار تهران به واشنگتن در مورد طرح جدید آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: همه درباره این موضوع اتفاقنظر دارند که جهان در شرایط غیرعادی قرارگرفته که برای بازار نفت نیز بیسابقه است. درگذشته، شوکهای قیمت نفت ناشی از تولید زیاد یا شوک تقاضا بوده و اتفاق همزمان این دو عامل، بسیار نادر بوده است؛ اما در حال حاضر «نظریه قوی سیاه» (رویدادی غافلگیرکننده و تأثیرگذار) اتفاق افتاده و قیمت نفت با سقوط 50 درصدی از آغاز سال 2020، فعلاً به بشکهای زیر 30 دلار رسیده است. این رویداد نتیجه شکست مذاکرات تولیدکنندگان اوپک و غیر اوپک، موسوم به اوپک پلاس و جنگ قیمت بر سر کاهش تولید و همچنین شیوع کرونا ویروس بوده است. یادداشت حاضر به بررسی عوامل ژئوپلیتیک جنگ قیمت و تأثیر آن بر عرضه و تقاضای نفت میپردازد
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در آینده فلسطین شاهد تظاهرات و درگیریهای خونینی بین مردم فلسطین و رژیم صهیونیستی خواهد بود و حتی ممکن است محمود عباس، رئیستشکیلات خودگردان فلسطین برای تقابل رسمی و عملی با طرح معامله قرن، تشکیلات خودگردان را منحل کند و این تشکیلات به یک سازمان مبارز فلسطینی تبدیل شود که در این صورت آمریکا و رژیم صهیونیستی دیگر نمیتوانند با یک نهاد رسمی فلسطینی وارد مذاکره شوند. علاوه بر این، افزایش موج مخالفتها در جهان با این طرح به ویژه از سوی گروههای فلسطینی باعث شده که شاهد نوعی عقب نشینی از سوی آمریکا باشیم، به طوری که سفیر آمریکا در سازمان ملل در نشست فوق العاده شورای امنیت اظهار داشت: “برنامه صلح آمریکا برنامهای نیست که به طرفهای درگیری تحمیل شود، آنها میتوانند آن را قبول یا رد کنند.”
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین: ادامه پرواز شرکت های عربی در آسمان ایران، امضای توافقنامه خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، نگرانی اروپا از توافق تجاری آمریکا و چین، تصویب ممنوعیت خرید گاز اسرائیل توسط مجلس اردن، استفاده عربستان از تسلیحات خارجی علیه یمنی ها، واکنش سخنگوی وزارت خارجه ایران به توئیت مکرون، تدوین پیش نویس کنفرانس لیبی در برلین، ابراز تمایل شورای سوریه دموکراتیک برای مذاکره با دولت سوریه، عدم پایبندی انگلیس به قوانین اتحادیه اروپا پس از برگزیت، ابراز نگرانی وزیر خارجه آلمان از تحولات خاورمیانه، حمله موشکی یمنی ها به مواضع سعودی ها در مارب و درگیری نظامیان آمریکایی و روسی در حسکه مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: افزایش نیروهای آمریکایی در شرق سوریه اگرچه با توجه به حجم اندک آن، نمیتواند بر تحولات عمده و همچنین نظم امنیتی موجود در منطقه غرب آسیا تأثیر چندانی بگذارد، ولی میتواند موجب تداوم بحرانهای سوریه و عراق و همچنین تأثیرگذاری در بازارهای نفتی شود.
دکتر حسین آجورلو – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین کشورمان در بغداد معتقد است روابط ایران و عراق از استحکام کافی برخوردار است، به طوری که حمله عدهای با تحریک طرفهای ثالث به کنسولگری ایران در نجف یا استعفای عادل عبدالمهدی، نخست وزیر عراق شالوده این روابط را به هم نمیریزد.
شوراي راهبردي آنلاين – گفتگو: یک استاد روابط بین الملل با بیان اینکه بزرگترین دستاورد تلاش استعمارگران در دخالت در کشورهای دیگر ایجاد بیثباتی است، گفت: امروز آمریکا و اسرائیل میخواهند در منطقه قدرت بگیرند و تلاش میکنند با ایجاد احساسات تجزیهطلبانه، کشورهایی مانند عراق، سوریه و یمن را تجزیه کنند تا راحت تر بتوانند کشورهای کوچکتر را تحت فشار و احیانا سلطه قرار دهند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رئیسجمهور آمریکا که به پایان دوره خود نزدیک میشود با رفتار دمدمیمزاج و علاقه شدیدش به دیکتاتورها موجب شده است تا منطقه خاورمیانه در وضعیت بدتری نسبت به زمانی که او بر سر کار آمد، قرار گیرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست ترامپ برای خروج آمریکا از خاورمیانه با استقبال نخبگان و افکار عمومی این کشور مواجه شده است. درگیریهای بیپایان ارتش آمریکا، مشکلات لاینحل خاورمیانه و افزایش خودکفایی ایالاتمتحده در بخش انرژی باعث شده تا بیشتر آمریکاییها از تغییر تمرکز سیاست واشنگتن از خاورمیانه به اقیانوس آرام حمایت کنند. آمریکا میتواند در اقتصاد پویای آسیا مشارکت کرده و با کمک متحدان خود در برابر سیاست تهاجمی چین بایستد. در دهه گذشته نیز استراتژی اوباما بر آسیا متمرکز شده بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: توافق هستهای با ایران به نقطهای رسیده است که بازگشت بحران قریبالوقوع بهنظر میرسد. مسائل مرتبط با کنترل تسلیحات نشان از اهمیت توافق هستهای با ایران هم برای عدماشاعه و هم برای امنیت منطقه دارد. میتوان از بدترین سناریو اجتناب کرد، چراکه همچنان امکان جلوگیری از بازگشت بحران هستهای تمام عیار وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین: ارز دیجیتال چین جایگزین دلار، واکنش ترامپ به برگشتن اون، تیراندازی کره شمالی به پایگاه نظامی کره جنوبی در مرز دو کشور، تظاهرات هزاران نفری در تلآویو علیه سیاستهای اقتصادی نتانیاهو، نشست فوق العاده اتحادیه عرب با محوریت الحاق کرانه باختری، ادامه اختلاف در اتحادیه عرب بر سر سوریه، ماجرای اصلاحات جدید در عربستان، حمایت شورای نظامی شهر مرزق از دولت لیبی، منشا ویروس کرونا به روایت سازمان بهداشت جهانی،آماده شدن پیشنویس توافق غنی و عبدالله در افغانستان و هشدار تهران به واشنگتن در مورد طرح جدید آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: همه درباره این موضوع اتفاقنظر دارند که جهان در شرایط غیرعادی قرارگرفته که برای بازار نفت نیز بیسابقه است. درگذشته، شوکهای قیمت نفت ناشی از تولید زیاد یا شوک تقاضا بوده و اتفاق همزمان این دو عامل، بسیار نادر بوده است؛ اما در حال حاضر «نظریه قوی سیاه» (رویدادی غافلگیرکننده و تأثیرگذار) اتفاق افتاده و قیمت نفت با سقوط 50 درصدی از آغاز سال 2020، فعلاً به بشکهای زیر 30 دلار رسیده است. این رویداد نتیجه شکست مذاکرات تولیدکنندگان اوپک و غیر اوپک، موسوم به اوپک پلاس و جنگ قیمت بر سر کاهش تولید و همچنین شیوع کرونا ویروس بوده است. یادداشت حاضر به بررسی عوامل ژئوپلیتیک جنگ قیمت و تأثیر آن بر عرضه و تقاضای نفت میپردازد
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در آینده فلسطین شاهد تظاهرات و درگیریهای خونینی بین مردم فلسطین و رژیم صهیونیستی خواهد بود و حتی ممکن است محمود عباس، رئیستشکیلات خودگردان فلسطین برای تقابل رسمی و عملی با طرح معامله قرن، تشکیلات خودگردان را منحل کند و این تشکیلات به یک سازمان مبارز فلسطینی تبدیل شود که در این صورت آمریکا و رژیم صهیونیستی دیگر نمیتوانند با یک نهاد رسمی فلسطینی وارد مذاکره شوند. علاوه بر این، افزایش موج مخالفتها در جهان با این طرح به ویژه از سوی گروههای فلسطینی باعث شده که شاهد نوعی عقب نشینی از سوی آمریکا باشیم، به طوری که سفیر آمریکا در سازمان ملل در نشست فوق العاده شورای امنیت اظهار داشت: “برنامه صلح آمریکا برنامهای نیست که به طرفهای درگیری تحمیل شود، آنها میتوانند آن را قبول یا رد کنند.”
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین: ادامه پرواز شرکت های عربی در آسمان ایران، امضای توافقنامه خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، نگرانی اروپا از توافق تجاری آمریکا و چین، تصویب ممنوعیت خرید گاز اسرائیل توسط مجلس اردن، استفاده عربستان از تسلیحات خارجی علیه یمنی ها، واکنش سخنگوی وزارت خارجه ایران به توئیت مکرون، تدوین پیش نویس کنفرانس لیبی در برلین، ابراز تمایل شورای سوریه دموکراتیک برای مذاکره با دولت سوریه، عدم پایبندی انگلیس به قوانین اتحادیه اروپا پس از برگزیت، ابراز نگرانی وزیر خارجه آلمان از تحولات خاورمیانه، حمله موشکی یمنی ها به مواضع سعودی ها در مارب و درگیری نظامیان آمریکایی و روسی در حسکه مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: افزایش نیروهای آمریکایی در شرق سوریه اگرچه با توجه به حجم اندک آن، نمیتواند بر تحولات عمده و همچنین نظم امنیتی موجود در منطقه غرب آسیا تأثیر چندانی بگذارد، ولی میتواند موجب تداوم بحرانهای سوریه و عراق و همچنین تأثیرگذاری در بازارهای نفتی شود.
دکتر حسین آجورلو – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین کشورمان در بغداد معتقد است روابط ایران و عراق از استحکام کافی برخوردار است، به طوری که حمله عدهای با تحریک طرفهای ثالث به کنسولگری ایران در نجف یا استعفای عادل عبدالمهدی، نخست وزیر عراق شالوده این روابط را به هم نمیریزد.
شوراي راهبردي آنلاين – گفتگو: یک استاد روابط بین الملل با بیان اینکه بزرگترین دستاورد تلاش استعمارگران در دخالت در کشورهای دیگر ایجاد بیثباتی است، گفت: امروز آمریکا و اسرائیل میخواهند در منطقه قدرت بگیرند و تلاش میکنند با ایجاد احساسات تجزیهطلبانه، کشورهایی مانند عراق، سوریه و یمن را تجزیه کنند تا راحت تر بتوانند کشورهای کوچکتر را تحت فشار و احیانا سلطه قرار دهند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رئیسجمهور آمریکا که به پایان دوره خود نزدیک میشود با رفتار دمدمیمزاج و علاقه شدیدش به دیکتاتورها موجب شده است تا منطقه خاورمیانه در وضعیت بدتری نسبت به زمانی که او بر سر کار آمد، قرار گیرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست ترامپ برای خروج آمریکا از خاورمیانه با استقبال نخبگان و افکار عمومی این کشور مواجه شده است. درگیریهای بیپایان ارتش آمریکا، مشکلات لاینحل خاورمیانه و افزایش خودکفایی ایالاتمتحده در بخش انرژی باعث شده تا بیشتر آمریکاییها از تغییر تمرکز سیاست واشنگتن از خاورمیانه به اقیانوس آرام حمایت کنند. آمریکا میتواند در اقتصاد پویای آسیا مشارکت کرده و با کمک متحدان خود در برابر سیاست تهاجمی چین بایستد. در دهه گذشته نیز استراتژی اوباما بر آسیا متمرکز شده بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: توافق هستهای با ایران به نقطهای رسیده است که بازگشت بحران قریبالوقوع بهنظر میرسد. مسائل مرتبط با کنترل تسلیحات نشان از اهمیت توافق هستهای با ایران هم برای عدماشاعه و هم برای امنیت منطقه دارد. میتوان از بدترین سناریو اجتناب کرد، چراکه همچنان امکان جلوگیری از بازگشت بحران هستهای تمام عیار وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین: ارز دیجیتال چین جایگزین دلار، واکنش ترامپ به برگشتن اون، تیراندازی کره شمالی به پایگاه نظامی کره جنوبی در مرز دو کشور، تظاهرات هزاران نفری در تلآویو علیه سیاستهای اقتصادی نتانیاهو، نشست فوق العاده اتحادیه عرب با محوریت الحاق کرانه باختری، ادامه اختلاف در اتحادیه عرب بر سر سوریه، ماجرای اصلاحات جدید در عربستان، حمایت شورای نظامی شهر مرزق از دولت لیبی، منشا ویروس کرونا به روایت سازمان بهداشت جهانی،آماده شدن پیشنویس توافق غنی و عبدالله در افغانستان و هشدار تهران به واشنگتن در مورد طرح جدید آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: همه درباره این موضوع اتفاقنظر دارند که جهان در شرایط غیرعادی قرارگرفته که برای بازار نفت نیز بیسابقه است. درگذشته، شوکهای قیمت نفت ناشی از تولید زیاد یا شوک تقاضا بوده و اتفاق همزمان این دو عامل، بسیار نادر بوده است؛ اما در حال حاضر «نظریه قوی سیاه» (رویدادی غافلگیرکننده و تأثیرگذار) اتفاق افتاده و قیمت نفت با سقوط 50 درصدی از آغاز سال 2020، فعلاً به بشکهای زیر 30 دلار رسیده است. این رویداد نتیجه شکست مذاکرات تولیدکنندگان اوپک و غیر اوپک، موسوم به اوپک پلاس و جنگ قیمت بر سر کاهش تولید و همچنین شیوع کرونا ویروس بوده است. یادداشت حاضر به بررسی عوامل ژئوپلیتیک جنگ قیمت و تأثیر آن بر عرضه و تقاضای نفت میپردازد
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در آینده فلسطین شاهد تظاهرات و درگیریهای خونینی بین مردم فلسطین و رژیم صهیونیستی خواهد بود و حتی ممکن است محمود عباس، رئیستشکیلات خودگردان فلسطین برای تقابل رسمی و عملی با طرح معامله قرن، تشکیلات خودگردان را منحل کند و این تشکیلات به یک سازمان مبارز فلسطینی تبدیل شود که در این صورت آمریکا و رژیم صهیونیستی دیگر نمیتوانند با یک نهاد رسمی فلسطینی وارد مذاکره شوند. علاوه بر این، افزایش موج مخالفتها در جهان با این طرح به ویژه از سوی گروههای فلسطینی باعث شده که شاهد نوعی عقب نشینی از سوی آمریکا باشیم، به طوری که سفیر آمریکا در سازمان ملل در نشست فوق العاده شورای امنیت اظهار داشت: “برنامه صلح آمریکا برنامهای نیست که به طرفهای درگیری تحمیل شود، آنها میتوانند آن را قبول یا رد کنند.”
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین: ادامه پرواز شرکت های عربی در آسمان ایران، امضای توافقنامه خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، نگرانی اروپا از توافق تجاری آمریکا و چین، تصویب ممنوعیت خرید گاز اسرائیل توسط مجلس اردن، استفاده عربستان از تسلیحات خارجی علیه یمنی ها، واکنش سخنگوی وزارت خارجه ایران به توئیت مکرون، تدوین پیش نویس کنفرانس لیبی در برلین، ابراز تمایل شورای سوریه دموکراتیک برای مذاکره با دولت سوریه، عدم پایبندی انگلیس به قوانین اتحادیه اروپا پس از برگزیت، ابراز نگرانی وزیر خارجه آلمان از تحولات خاورمیانه، حمله موشکی یمنی ها به مواضع سعودی ها در مارب و درگیری نظامیان آمریکایی و روسی در حسکه مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: افزایش نیروهای آمریکایی در شرق سوریه اگرچه با توجه به حجم اندک آن، نمیتواند بر تحولات عمده و همچنین نظم امنیتی موجود در منطقه غرب آسیا تأثیر چندانی بگذارد، ولی میتواند موجب تداوم بحرانهای سوریه و عراق و همچنین تأثیرگذاری در بازارهای نفتی شود.
دکتر حسین آجورلو – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین کشورمان در بغداد معتقد است روابط ایران و عراق از استحکام کافی برخوردار است، به طوری که حمله عدهای با تحریک طرفهای ثالث به کنسولگری ایران در نجف یا استعفای عادل عبدالمهدی، نخست وزیر عراق شالوده این روابط را به هم نمیریزد.
شوراي راهبردي آنلاين – گفتگو: یک استاد روابط بین الملل با بیان اینکه بزرگترین دستاورد تلاش استعمارگران در دخالت در کشورهای دیگر ایجاد بیثباتی است، گفت: امروز آمریکا و اسرائیل میخواهند در منطقه قدرت بگیرند و تلاش میکنند با ایجاد احساسات تجزیهطلبانه، کشورهایی مانند عراق، سوریه و یمن را تجزیه کنند تا راحت تر بتوانند کشورهای کوچکتر را تحت فشار و احیانا سلطه قرار دهند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رئیسجمهور آمریکا که به پایان دوره خود نزدیک میشود با رفتار دمدمیمزاج و علاقه شدیدش به دیکتاتورها موجب شده است تا منطقه خاورمیانه در وضعیت بدتری نسبت به زمانی که او بر سر کار آمد، قرار گیرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست ترامپ برای خروج آمریکا از خاورمیانه با استقبال نخبگان و افکار عمومی این کشور مواجه شده است. درگیریهای بیپایان ارتش آمریکا، مشکلات لاینحل خاورمیانه و افزایش خودکفایی ایالاتمتحده در بخش انرژی باعث شده تا بیشتر آمریکاییها از تغییر تمرکز سیاست واشنگتن از خاورمیانه به اقیانوس آرام حمایت کنند. آمریکا میتواند در اقتصاد پویای آسیا مشارکت کرده و با کمک متحدان خود در برابر سیاست تهاجمی چین بایستد. در دهه گذشته نیز استراتژی اوباما بر آسیا متمرکز شده بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: توافق هستهای با ایران به نقطهای رسیده است که بازگشت بحران قریبالوقوع بهنظر میرسد. مسائل مرتبط با کنترل تسلیحات نشان از اهمیت توافق هستهای با ایران هم برای عدماشاعه و هم برای امنیت منطقه دارد. میتوان از بدترین سناریو اجتناب کرد، چراکه همچنان امکان جلوگیری از بازگشت بحران هستهای تمام عیار وجود دارد.
شورای راهبردی آنلاین: ارز دیجیتال چین جایگزین دلار، واکنش ترامپ به برگشتن اون، تیراندازی کره شمالی به پایگاه نظامی کره جنوبی در مرز دو کشور، تظاهرات هزاران نفری در تلآویو علیه سیاستهای اقتصادی نتانیاهو، نشست فوق العاده اتحادیه عرب با محوریت الحاق کرانه باختری، ادامه اختلاف در اتحادیه عرب بر سر سوریه، ماجرای اصلاحات جدید در عربستان، حمایت شورای نظامی شهر مرزق از دولت لیبی، منشا ویروس کرونا به روایت سازمان بهداشت جهانی،آماده شدن پیشنویس توافق غنی و عبدالله در افغانستان و هشدار تهران به واشنگتن در مورد طرح جدید آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: همه درباره این موضوع اتفاقنظر دارند که جهان در شرایط غیرعادی قرارگرفته که برای بازار نفت نیز بیسابقه است. درگذشته، شوکهای قیمت نفت ناشی از تولید زیاد یا شوک تقاضا بوده و اتفاق همزمان این دو عامل، بسیار نادر بوده است؛ اما در حال حاضر «نظریه قوی سیاه» (رویدادی غافلگیرکننده و تأثیرگذار) اتفاق افتاده و قیمت نفت با سقوط 50 درصدی از آغاز سال 2020، فعلاً به بشکهای زیر 30 دلار رسیده است. این رویداد نتیجه شکست مذاکرات تولیدکنندگان اوپک و غیر اوپک، موسوم به اوپک پلاس و جنگ قیمت بر سر کاهش تولید و همچنین شیوع کرونا ویروس بوده است. یادداشت حاضر به بررسی عوامل ژئوپلیتیک جنگ قیمت و تأثیر آن بر عرضه و تقاضای نفت میپردازد
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در آینده فلسطین شاهد تظاهرات و درگیریهای خونینی بین مردم فلسطین و رژیم صهیونیستی خواهد بود و حتی ممکن است محمود عباس، رئیستشکیلات خودگردان فلسطین برای تقابل رسمی و عملی با طرح معامله قرن، تشکیلات خودگردان را منحل کند و این تشکیلات به یک سازمان مبارز فلسطینی تبدیل شود که در این صورت آمریکا و رژیم صهیونیستی دیگر نمیتوانند با یک نهاد رسمی فلسطینی وارد مذاکره شوند. علاوه بر این، افزایش موج مخالفتها در جهان با این طرح به ویژه از سوی گروههای فلسطینی باعث شده که شاهد نوعی عقب نشینی از سوی آمریکا باشیم، به طوری که سفیر آمریکا در سازمان ملل در نشست فوق العاده شورای امنیت اظهار داشت: “برنامه صلح آمریکا برنامهای نیست که به طرفهای درگیری تحمیل شود، آنها میتوانند آن را قبول یا رد کنند.”
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین: ادامه پرواز شرکت های عربی در آسمان ایران، امضای توافقنامه خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، نگرانی اروپا از توافق تجاری آمریکا و چین، تصویب ممنوعیت خرید گاز اسرائیل توسط مجلس اردن، استفاده عربستان از تسلیحات خارجی علیه یمنی ها، واکنش سخنگوی وزارت خارجه ایران به توئیت مکرون، تدوین پیش نویس کنفرانس لیبی در برلین، ابراز تمایل شورای سوریه دموکراتیک برای مذاکره با دولت سوریه، عدم پایبندی انگلیس به قوانین اتحادیه اروپا پس از برگزیت، ابراز نگرانی وزیر خارجه آلمان از تحولات خاورمیانه، حمله موشکی یمنی ها به مواضع سعودی ها در مارب و درگیری نظامیان آمریکایی و روسی در حسکه مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: افزایش نیروهای آمریکایی در شرق سوریه اگرچه با توجه به حجم اندک آن، نمیتواند بر تحولات عمده و همچنین نظم امنیتی موجود در منطقه غرب آسیا تأثیر چندانی بگذارد، ولی میتواند موجب تداوم بحرانهای سوریه و عراق و همچنین تأثیرگذاری در بازارهای نفتی شود.
دکتر حسین آجورلو – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین کشورمان در بغداد معتقد است روابط ایران و عراق از استحکام کافی برخوردار است، به طوری که حمله عدهای با تحریک طرفهای ثالث به کنسولگری ایران در نجف یا استعفای عادل عبدالمهدی، نخست وزیر عراق شالوده این روابط را به هم نمیریزد.
شوراي راهبردي آنلاين – گفتگو: یک استاد روابط بین الملل با بیان اینکه بزرگترین دستاورد تلاش استعمارگران در دخالت در کشورهای دیگر ایجاد بیثباتی است، گفت: امروز آمریکا و اسرائیل میخواهند در منطقه قدرت بگیرند و تلاش میکنند با ایجاد احساسات تجزیهطلبانه، کشورهایی مانند عراق، سوریه و یمن را تجزیه کنند تا راحت تر بتوانند کشورهای کوچکتر را تحت فشار و احیانا سلطه قرار دهند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»