نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: پنجمین گزارش بازنگری وضعیت هستهای آمریکا (NPR) همه مسائل معمول مربوط به سلاح هستهای را پوشش میدهد، تسلیحات هستهای را محوری برای رسیدگی به چالشهای امنیتی در نظر میگیرد و مسیرهایی را برای ارتقای سامانههای قدیمی و توسعه قابلیتهای جدید ترسیم و بر بازدارندگی یکپارچه و نیاز به استفاده ابزارهای در دسترس آمریکا برای مقابله با تهدید تاکید میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه کره شمالی قدرتی هستهای با توان نظامی بالا است و ورودش به درگیریهای منطقهای میتواند زمینهساز درگیرهای بینالمللی باشد، گفت: در شرایطی که چین شاهد افزایش تنشها در محیط پیرامونی خود است، تلاش میکند با مدیریت شرایط، نقش فعالی داشته باشد تا توسعه تسلیحات کره شمالی بهانه افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه نشود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخیرا رهبران کشورهای عضو اتحادیه اروپا درخواست خود برای ایفای نقش پررنگتر اروپا و خودمختاری بیشتر آن در دفاع و امنیت جهانی و فراآتلانتیک را تکرار کردند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران با بیان اینکه سند راهبرد امنیت ملی 2021 روسیه با اسناد پیشین تفاوتهای جدی دارد، ضمن برشمردن مهمترین ابعاد و بندهای این سند گفت: آنچه برای روسیه مهم بوده، تحول نظام بینالمللی است که ضمن متکثرتر شدن، از غربمحوری گذشته دورتر شده، اما درعینحال، قابلیت ناامنی شدیدی نیز ایجاد کرده، بیثباتی را افزایش داده و رادیکالیسم را گسترش میدهد و محیط تهدیدات را برای جهان و روسیه پیچیدهتر میسازد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاستهای راهبردی چین و توانمندیهای نظامی رو به رشد آن در رقابت با آمریکا، چالشی اساسی برای دولت بایدن خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: پیشنهاد چین برای میزبانی از مذاکرات بین افغانها، ادامه بمباران غزه برای نهمین روز متوالی، دستور نتانیاهو برای ادامه عملیات نظامی علیه نوار غزه، فرار گسترده صهیونیست ها از تل آویو به شهرک های کرانه باختری، قدردانی رژیم صهیونیستی از حمایتهای آمریکا در شورای امنیت، هشدار مقام نظامی آمریکایی درباره ادامه جنگ فلسطین، موافقت دولت آمریکا با فروش سلاح های پیشرفته به رژیم صهیونیستی، وعده مرکل برای حمایت از رژیم صهیونیستی در گفتگوی تلفنی با نتانیاهو، نشست وزیران خارجه اتحادیه اروپا در باره بحران اسرائیل و فلسطینیها، پیشنهاد اردوغان برای اداره قدس از سوی نمایندگان سه دین، نشست مجمع عمومی سازمان ملل برای غزه، اعلام محل احتمالی دیدار پوتین و بایدن، اختلاف کوزوو و صربستان بر سر مرزها،گسترش همکاری های هسته ای چین و روسیه ، اثر منفی همه گیری جهانی کرونا بر اقتصادهای جنوب شرق آسیا، برگزاری مانور مشترک نظامی روسیه و قزاقستان در دریای خزر و تاکید آمریکا بر حل مسالمتآمیز اختلاف ارمنستان و جمهوری آذربایجان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی پژوهشکده مطالعات راهبردی بابیان اینکه جلوگیری از تقویت توانمندیهایی که بتواند در مقابل توانمندیهای اسرائیل بازدارندگی ایجاد کند و بازدارندگی اسرائیل را زیر سؤال ببرد، سیاست ثابت این رژیم است، گفت: اگر صبر استراتژیک را به معنای پاسخ ندادن تعبیر کنیم، ممکن است ضررهای بیشتری متوجه منافع و امنیت ملی ایران شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: معاون علمی پژوهشکده شهید صدر مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه بودجه دفاعی سال 2021 آمریکا بیشترین میزان بودجه تحقیق و توسعه تاریخ این کشور در حوزه دفاعی را به خود اختصاص داده است، گفت: هیچیک از رقبای جهانی آمریكا، توان تخصیص این میزان از هزینه برای تحقیق و توسعه در حوزه نظامی را ندارند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دهههای اخیر، تهدید تکثیر سلاحهای هستهای عمدتاً از خاورمیانه و جنوب و شمال شرق آسیا ناشی شده است، اما تهدید تکثیر تسلیحات هستهای همواره در این مناطق متمرکز نبوده است. خیلی قبل از اینکه کشورهایی نظیر کره شمالی در صدر لیست تهدیدهای هستهای قرار بگیرند، رهبران واشنگتن نگران گروه متفاوتی از کشورها (متحدان آمریکا در اروپا و آسیا) بودند. درواقع، اوایل دهه 1960، مقامات اطلاعاتی معتقد بودند که تا اواسط دهه 1970، احتمالاً 10 تا 15 قدرت هستهای در جهان وجود خواهد داشت و کشورهایی نظیر استرالیا، آلمان، ایتالیا، ژاپن، کره جنوبی و ترکیه برای پیوستن به باشگاه فزاینده هستهای اقدام خواهند کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات ریاست جمهوری آمریکا معمولاً این پرسش را به دنبال دارد که تصورات رئیسجمهور منتخب آمریکا چه تأثیری بر روابط روسیه – آمریکا خواهد داشت؟ هر چرخه جدید در سیاست آمریکا با امید به بهبودی در این روابط همراه بوده، اما بلافاصله این امید به یاس تبدیل شده است. حتی در صورت وجود روابط دوستانه بین رهبران این دو کشور، ساختار و مکانیسم سیاست خارجی درنهایت احساسات مثبت اولیه آنها را تخریب کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: پنجمین گزارش بازنگری وضعیت هستهای آمریکا (NPR) همه مسائل معمول مربوط به سلاح هستهای را پوشش میدهد، تسلیحات هستهای را محوری برای رسیدگی به چالشهای امنیتی در نظر میگیرد و مسیرهایی را برای ارتقای سامانههای قدیمی و توسعه قابلیتهای جدید ترسیم و بر بازدارندگی یکپارچه و نیاز به استفاده ابزارهای در دسترس آمریکا برای مقابله با تهدید تاکید میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه کره شمالی قدرتی هستهای با توان نظامی بالا است و ورودش به درگیریهای منطقهای میتواند زمینهساز درگیرهای بینالمللی باشد، گفت: در شرایطی که چین شاهد افزایش تنشها در محیط پیرامونی خود است، تلاش میکند با مدیریت شرایط، نقش فعالی داشته باشد تا توسعه تسلیحات کره شمالی بهانه افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه نشود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخیرا رهبران کشورهای عضو اتحادیه اروپا درخواست خود برای ایفای نقش پررنگتر اروپا و خودمختاری بیشتر آن در دفاع و امنیت جهانی و فراآتلانتیک را تکرار کردند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران با بیان اینکه سند راهبرد امنیت ملی 2021 روسیه با اسناد پیشین تفاوتهای جدی دارد، ضمن برشمردن مهمترین ابعاد و بندهای این سند گفت: آنچه برای روسیه مهم بوده، تحول نظام بینالمللی است که ضمن متکثرتر شدن، از غربمحوری گذشته دورتر شده، اما درعینحال، قابلیت ناامنی شدیدی نیز ایجاد کرده، بیثباتی را افزایش داده و رادیکالیسم را گسترش میدهد و محیط تهدیدات را برای جهان و روسیه پیچیدهتر میسازد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاستهای راهبردی چین و توانمندیهای نظامی رو به رشد آن در رقابت با آمریکا، چالشی اساسی برای دولت بایدن خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: پیشنهاد چین برای میزبانی از مذاکرات بین افغانها، ادامه بمباران غزه برای نهمین روز متوالی، دستور نتانیاهو برای ادامه عملیات نظامی علیه نوار غزه، فرار گسترده صهیونیست ها از تل آویو به شهرک های کرانه باختری، قدردانی رژیم صهیونیستی از حمایتهای آمریکا در شورای امنیت، هشدار مقام نظامی آمریکایی درباره ادامه جنگ فلسطین، موافقت دولت آمریکا با فروش سلاح های پیشرفته به رژیم صهیونیستی، وعده مرکل برای حمایت از رژیم صهیونیستی در گفتگوی تلفنی با نتانیاهو، نشست وزیران خارجه اتحادیه اروپا در باره بحران اسرائیل و فلسطینیها، پیشنهاد اردوغان برای اداره قدس از سوی نمایندگان سه دین، نشست مجمع عمومی سازمان ملل برای غزه، اعلام محل احتمالی دیدار پوتین و بایدن، اختلاف کوزوو و صربستان بر سر مرزها،گسترش همکاری های هسته ای چین و روسیه ، اثر منفی همه گیری جهانی کرونا بر اقتصادهای جنوب شرق آسیا، برگزاری مانور مشترک نظامی روسیه و قزاقستان در دریای خزر و تاکید آمریکا بر حل مسالمتآمیز اختلاف ارمنستان و جمهوری آذربایجان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی پژوهشکده مطالعات راهبردی بابیان اینکه جلوگیری از تقویت توانمندیهایی که بتواند در مقابل توانمندیهای اسرائیل بازدارندگی ایجاد کند و بازدارندگی اسرائیل را زیر سؤال ببرد، سیاست ثابت این رژیم است، گفت: اگر صبر استراتژیک را به معنای پاسخ ندادن تعبیر کنیم، ممکن است ضررهای بیشتری متوجه منافع و امنیت ملی ایران شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: معاون علمی پژوهشکده شهید صدر مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه بودجه دفاعی سال 2021 آمریکا بیشترین میزان بودجه تحقیق و توسعه تاریخ این کشور در حوزه دفاعی را به خود اختصاص داده است، گفت: هیچیک از رقبای جهانی آمریكا، توان تخصیص این میزان از هزینه برای تحقیق و توسعه در حوزه نظامی را ندارند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دهههای اخیر، تهدید تکثیر سلاحهای هستهای عمدتاً از خاورمیانه و جنوب و شمال شرق آسیا ناشی شده است، اما تهدید تکثیر تسلیحات هستهای همواره در این مناطق متمرکز نبوده است. خیلی قبل از اینکه کشورهایی نظیر کره شمالی در صدر لیست تهدیدهای هستهای قرار بگیرند، رهبران واشنگتن نگران گروه متفاوتی از کشورها (متحدان آمریکا در اروپا و آسیا) بودند. درواقع، اوایل دهه 1960، مقامات اطلاعاتی معتقد بودند که تا اواسط دهه 1970، احتمالاً 10 تا 15 قدرت هستهای در جهان وجود خواهد داشت و کشورهایی نظیر استرالیا، آلمان، ایتالیا، ژاپن، کره جنوبی و ترکیه برای پیوستن به باشگاه فزاینده هستهای اقدام خواهند کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات ریاست جمهوری آمریکا معمولاً این پرسش را به دنبال دارد که تصورات رئیسجمهور منتخب آمریکا چه تأثیری بر روابط روسیه – آمریکا خواهد داشت؟ هر چرخه جدید در سیاست آمریکا با امید به بهبودی در این روابط همراه بوده، اما بلافاصله این امید به یاس تبدیل شده است. حتی در صورت وجود روابط دوستانه بین رهبران این دو کشور، ساختار و مکانیسم سیاست خارجی درنهایت احساسات مثبت اولیه آنها را تخریب کرده است.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: پنجمین گزارش بازنگری وضعیت هستهای آمریکا (NPR) همه مسائل معمول مربوط به سلاح هستهای را پوشش میدهد، تسلیحات هستهای را محوری برای رسیدگی به چالشهای امنیتی در نظر میگیرد و مسیرهایی را برای ارتقای سامانههای قدیمی و توسعه قابلیتهای جدید ترسیم و بر بازدارندگی یکپارچه و نیاز به استفاده ابزارهای در دسترس آمریکا برای مقابله با تهدید تاکید میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه کره شمالی قدرتی هستهای با توان نظامی بالا است و ورودش به درگیریهای منطقهای میتواند زمینهساز درگیرهای بینالمللی باشد، گفت: در شرایطی که چین شاهد افزایش تنشها در محیط پیرامونی خود است، تلاش میکند با مدیریت شرایط، نقش فعالی داشته باشد تا توسعه تسلیحات کره شمالی بهانه افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه نشود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخیرا رهبران کشورهای عضو اتحادیه اروپا درخواست خود برای ایفای نقش پررنگتر اروپا و خودمختاری بیشتر آن در دفاع و امنیت جهانی و فراآتلانتیک را تکرار کردند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران با بیان اینکه سند راهبرد امنیت ملی 2021 روسیه با اسناد پیشین تفاوتهای جدی دارد، ضمن برشمردن مهمترین ابعاد و بندهای این سند گفت: آنچه برای روسیه مهم بوده، تحول نظام بینالمللی است که ضمن متکثرتر شدن، از غربمحوری گذشته دورتر شده، اما درعینحال، قابلیت ناامنی شدیدی نیز ایجاد کرده، بیثباتی را افزایش داده و رادیکالیسم را گسترش میدهد و محیط تهدیدات را برای جهان و روسیه پیچیدهتر میسازد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاستهای راهبردی چین و توانمندیهای نظامی رو به رشد آن در رقابت با آمریکا، چالشی اساسی برای دولت بایدن خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: پیشنهاد چین برای میزبانی از مذاکرات بین افغانها، ادامه بمباران غزه برای نهمین روز متوالی، دستور نتانیاهو برای ادامه عملیات نظامی علیه نوار غزه، فرار گسترده صهیونیست ها از تل آویو به شهرک های کرانه باختری، قدردانی رژیم صهیونیستی از حمایتهای آمریکا در شورای امنیت، هشدار مقام نظامی آمریکایی درباره ادامه جنگ فلسطین، موافقت دولت آمریکا با فروش سلاح های پیشرفته به رژیم صهیونیستی، وعده مرکل برای حمایت از رژیم صهیونیستی در گفتگوی تلفنی با نتانیاهو، نشست وزیران خارجه اتحادیه اروپا در باره بحران اسرائیل و فلسطینیها، پیشنهاد اردوغان برای اداره قدس از سوی نمایندگان سه دین، نشست مجمع عمومی سازمان ملل برای غزه، اعلام محل احتمالی دیدار پوتین و بایدن، اختلاف کوزوو و صربستان بر سر مرزها،گسترش همکاری های هسته ای چین و روسیه ، اثر منفی همه گیری جهانی کرونا بر اقتصادهای جنوب شرق آسیا، برگزاری مانور مشترک نظامی روسیه و قزاقستان در دریای خزر و تاکید آمریکا بر حل مسالمتآمیز اختلاف ارمنستان و جمهوری آذربایجان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی پژوهشکده مطالعات راهبردی بابیان اینکه جلوگیری از تقویت توانمندیهایی که بتواند در مقابل توانمندیهای اسرائیل بازدارندگی ایجاد کند و بازدارندگی اسرائیل را زیر سؤال ببرد، سیاست ثابت این رژیم است، گفت: اگر صبر استراتژیک را به معنای پاسخ ندادن تعبیر کنیم، ممکن است ضررهای بیشتری متوجه منافع و امنیت ملی ایران شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: معاون علمی پژوهشکده شهید صدر مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه بودجه دفاعی سال 2021 آمریکا بیشترین میزان بودجه تحقیق و توسعه تاریخ این کشور در حوزه دفاعی را به خود اختصاص داده است، گفت: هیچیک از رقبای جهانی آمریكا، توان تخصیص این میزان از هزینه برای تحقیق و توسعه در حوزه نظامی را ندارند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دهههای اخیر، تهدید تکثیر سلاحهای هستهای عمدتاً از خاورمیانه و جنوب و شمال شرق آسیا ناشی شده است، اما تهدید تکثیر تسلیحات هستهای همواره در این مناطق متمرکز نبوده است. خیلی قبل از اینکه کشورهایی نظیر کره شمالی در صدر لیست تهدیدهای هستهای قرار بگیرند، رهبران واشنگتن نگران گروه متفاوتی از کشورها (متحدان آمریکا در اروپا و آسیا) بودند. درواقع، اوایل دهه 1960، مقامات اطلاعاتی معتقد بودند که تا اواسط دهه 1970، احتمالاً 10 تا 15 قدرت هستهای در جهان وجود خواهد داشت و کشورهایی نظیر استرالیا، آلمان، ایتالیا، ژاپن، کره جنوبی و ترکیه برای پیوستن به باشگاه فزاینده هستهای اقدام خواهند کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات ریاست جمهوری آمریکا معمولاً این پرسش را به دنبال دارد که تصورات رئیسجمهور منتخب آمریکا چه تأثیری بر روابط روسیه – آمریکا خواهد داشت؟ هر چرخه جدید در سیاست آمریکا با امید به بهبودی در این روابط همراه بوده، اما بلافاصله این امید به یاس تبدیل شده است. حتی در صورت وجود روابط دوستانه بین رهبران این دو کشور، ساختار و مکانیسم سیاست خارجی درنهایت احساسات مثبت اولیه آنها را تخریب کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: پنجمین گزارش بازنگری وضعیت هستهای آمریکا (NPR) همه مسائل معمول مربوط به سلاح هستهای را پوشش میدهد، تسلیحات هستهای را محوری برای رسیدگی به چالشهای امنیتی در نظر میگیرد و مسیرهایی را برای ارتقای سامانههای قدیمی و توسعه قابلیتهای جدید ترسیم و بر بازدارندگی یکپارچه و نیاز به استفاده ابزارهای در دسترس آمریکا برای مقابله با تهدید تاکید میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه کره شمالی قدرتی هستهای با توان نظامی بالا است و ورودش به درگیریهای منطقهای میتواند زمینهساز درگیرهای بینالمللی باشد، گفت: در شرایطی که چین شاهد افزایش تنشها در محیط پیرامونی خود است، تلاش میکند با مدیریت شرایط، نقش فعالی داشته باشد تا توسعه تسلیحات کره شمالی بهانه افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه نشود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخیرا رهبران کشورهای عضو اتحادیه اروپا درخواست خود برای ایفای نقش پررنگتر اروپا و خودمختاری بیشتر آن در دفاع و امنیت جهانی و فراآتلانتیک را تکرار کردند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران با بیان اینکه سند راهبرد امنیت ملی 2021 روسیه با اسناد پیشین تفاوتهای جدی دارد، ضمن برشمردن مهمترین ابعاد و بندهای این سند گفت: آنچه برای روسیه مهم بوده، تحول نظام بینالمللی است که ضمن متکثرتر شدن، از غربمحوری گذشته دورتر شده، اما درعینحال، قابلیت ناامنی شدیدی نیز ایجاد کرده، بیثباتی را افزایش داده و رادیکالیسم را گسترش میدهد و محیط تهدیدات را برای جهان و روسیه پیچیدهتر میسازد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاستهای راهبردی چین و توانمندیهای نظامی رو به رشد آن در رقابت با آمریکا، چالشی اساسی برای دولت بایدن خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: پیشنهاد چین برای میزبانی از مذاکرات بین افغانها، ادامه بمباران غزه برای نهمین روز متوالی، دستور نتانیاهو برای ادامه عملیات نظامی علیه نوار غزه، فرار گسترده صهیونیست ها از تل آویو به شهرک های کرانه باختری، قدردانی رژیم صهیونیستی از حمایتهای آمریکا در شورای امنیت، هشدار مقام نظامی آمریکایی درباره ادامه جنگ فلسطین، موافقت دولت آمریکا با فروش سلاح های پیشرفته به رژیم صهیونیستی، وعده مرکل برای حمایت از رژیم صهیونیستی در گفتگوی تلفنی با نتانیاهو، نشست وزیران خارجه اتحادیه اروپا در باره بحران اسرائیل و فلسطینیها، پیشنهاد اردوغان برای اداره قدس از سوی نمایندگان سه دین، نشست مجمع عمومی سازمان ملل برای غزه، اعلام محل احتمالی دیدار پوتین و بایدن، اختلاف کوزوو و صربستان بر سر مرزها،گسترش همکاری های هسته ای چین و روسیه ، اثر منفی همه گیری جهانی کرونا بر اقتصادهای جنوب شرق آسیا، برگزاری مانور مشترک نظامی روسیه و قزاقستان در دریای خزر و تاکید آمریکا بر حل مسالمتآمیز اختلاف ارمنستان و جمهوری آذربایجان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی پژوهشکده مطالعات راهبردی بابیان اینکه جلوگیری از تقویت توانمندیهایی که بتواند در مقابل توانمندیهای اسرائیل بازدارندگی ایجاد کند و بازدارندگی اسرائیل را زیر سؤال ببرد، سیاست ثابت این رژیم است، گفت: اگر صبر استراتژیک را به معنای پاسخ ندادن تعبیر کنیم، ممکن است ضررهای بیشتری متوجه منافع و امنیت ملی ایران شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: معاون علمی پژوهشکده شهید صدر مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه بودجه دفاعی سال 2021 آمریکا بیشترین میزان بودجه تحقیق و توسعه تاریخ این کشور در حوزه دفاعی را به خود اختصاص داده است، گفت: هیچیک از رقبای جهانی آمریكا، توان تخصیص این میزان از هزینه برای تحقیق و توسعه در حوزه نظامی را ندارند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دهههای اخیر، تهدید تکثیر سلاحهای هستهای عمدتاً از خاورمیانه و جنوب و شمال شرق آسیا ناشی شده است، اما تهدید تکثیر تسلیحات هستهای همواره در این مناطق متمرکز نبوده است. خیلی قبل از اینکه کشورهایی نظیر کره شمالی در صدر لیست تهدیدهای هستهای قرار بگیرند، رهبران واشنگتن نگران گروه متفاوتی از کشورها (متحدان آمریکا در اروپا و آسیا) بودند. درواقع، اوایل دهه 1960، مقامات اطلاعاتی معتقد بودند که تا اواسط دهه 1970، احتمالاً 10 تا 15 قدرت هستهای در جهان وجود خواهد داشت و کشورهایی نظیر استرالیا، آلمان، ایتالیا، ژاپن، کره جنوبی و ترکیه برای پیوستن به باشگاه فزاینده هستهای اقدام خواهند کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات ریاست جمهوری آمریکا معمولاً این پرسش را به دنبال دارد که تصورات رئیسجمهور منتخب آمریکا چه تأثیری بر روابط روسیه – آمریکا خواهد داشت؟ هر چرخه جدید در سیاست آمریکا با امید به بهبودی در این روابط همراه بوده، اما بلافاصله این امید به یاس تبدیل شده است. حتی در صورت وجود روابط دوستانه بین رهبران این دو کشور، ساختار و مکانیسم سیاست خارجی درنهایت احساسات مثبت اولیه آنها را تخریب کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: پنجمین گزارش بازنگری وضعیت هستهای آمریکا (NPR) همه مسائل معمول مربوط به سلاح هستهای را پوشش میدهد، تسلیحات هستهای را محوری برای رسیدگی به چالشهای امنیتی در نظر میگیرد و مسیرهایی را برای ارتقای سامانههای قدیمی و توسعه قابلیتهای جدید ترسیم و بر بازدارندگی یکپارچه و نیاز به استفاده ابزارهای در دسترس آمریکا برای مقابله با تهدید تاکید میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه کره شمالی قدرتی هستهای با توان نظامی بالا است و ورودش به درگیریهای منطقهای میتواند زمینهساز درگیرهای بینالمللی باشد، گفت: در شرایطی که چین شاهد افزایش تنشها در محیط پیرامونی خود است، تلاش میکند با مدیریت شرایط، نقش فعالی داشته باشد تا توسعه تسلیحات کره شمالی بهانه افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه نشود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخیرا رهبران کشورهای عضو اتحادیه اروپا درخواست خود برای ایفای نقش پررنگتر اروپا و خودمختاری بیشتر آن در دفاع و امنیت جهانی و فراآتلانتیک را تکرار کردند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران با بیان اینکه سند راهبرد امنیت ملی 2021 روسیه با اسناد پیشین تفاوتهای جدی دارد، ضمن برشمردن مهمترین ابعاد و بندهای این سند گفت: آنچه برای روسیه مهم بوده، تحول نظام بینالمللی است که ضمن متکثرتر شدن، از غربمحوری گذشته دورتر شده، اما درعینحال، قابلیت ناامنی شدیدی نیز ایجاد کرده، بیثباتی را افزایش داده و رادیکالیسم را گسترش میدهد و محیط تهدیدات را برای جهان و روسیه پیچیدهتر میسازد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاستهای راهبردی چین و توانمندیهای نظامی رو به رشد آن در رقابت با آمریکا، چالشی اساسی برای دولت بایدن خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: پیشنهاد چین برای میزبانی از مذاکرات بین افغانها، ادامه بمباران غزه برای نهمین روز متوالی، دستور نتانیاهو برای ادامه عملیات نظامی علیه نوار غزه، فرار گسترده صهیونیست ها از تل آویو به شهرک های کرانه باختری، قدردانی رژیم صهیونیستی از حمایتهای آمریکا در شورای امنیت، هشدار مقام نظامی آمریکایی درباره ادامه جنگ فلسطین، موافقت دولت آمریکا با فروش سلاح های پیشرفته به رژیم صهیونیستی، وعده مرکل برای حمایت از رژیم صهیونیستی در گفتگوی تلفنی با نتانیاهو، نشست وزیران خارجه اتحادیه اروپا در باره بحران اسرائیل و فلسطینیها، پیشنهاد اردوغان برای اداره قدس از سوی نمایندگان سه دین، نشست مجمع عمومی سازمان ملل برای غزه، اعلام محل احتمالی دیدار پوتین و بایدن، اختلاف کوزوو و صربستان بر سر مرزها،گسترش همکاری های هسته ای چین و روسیه ، اثر منفی همه گیری جهانی کرونا بر اقتصادهای جنوب شرق آسیا، برگزاری مانور مشترک نظامی روسیه و قزاقستان در دریای خزر و تاکید آمریکا بر حل مسالمتآمیز اختلاف ارمنستان و جمهوری آذربایجان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی پژوهشکده مطالعات راهبردی بابیان اینکه جلوگیری از تقویت توانمندیهایی که بتواند در مقابل توانمندیهای اسرائیل بازدارندگی ایجاد کند و بازدارندگی اسرائیل را زیر سؤال ببرد، سیاست ثابت این رژیم است، گفت: اگر صبر استراتژیک را به معنای پاسخ ندادن تعبیر کنیم، ممکن است ضررهای بیشتری متوجه منافع و امنیت ملی ایران شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: معاون علمی پژوهشکده شهید صدر مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه بودجه دفاعی سال 2021 آمریکا بیشترین میزان بودجه تحقیق و توسعه تاریخ این کشور در حوزه دفاعی را به خود اختصاص داده است، گفت: هیچیک از رقبای جهانی آمریكا، توان تخصیص این میزان از هزینه برای تحقیق و توسعه در حوزه نظامی را ندارند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دهههای اخیر، تهدید تکثیر سلاحهای هستهای عمدتاً از خاورمیانه و جنوب و شمال شرق آسیا ناشی شده است، اما تهدید تکثیر تسلیحات هستهای همواره در این مناطق متمرکز نبوده است. خیلی قبل از اینکه کشورهایی نظیر کره شمالی در صدر لیست تهدیدهای هستهای قرار بگیرند، رهبران واشنگتن نگران گروه متفاوتی از کشورها (متحدان آمریکا در اروپا و آسیا) بودند. درواقع، اوایل دهه 1960، مقامات اطلاعاتی معتقد بودند که تا اواسط دهه 1970، احتمالاً 10 تا 15 قدرت هستهای در جهان وجود خواهد داشت و کشورهایی نظیر استرالیا، آلمان، ایتالیا، ژاپن، کره جنوبی و ترکیه برای پیوستن به باشگاه فزاینده هستهای اقدام خواهند کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات ریاست جمهوری آمریکا معمولاً این پرسش را به دنبال دارد که تصورات رئیسجمهور منتخب آمریکا چه تأثیری بر روابط روسیه – آمریکا خواهد داشت؟ هر چرخه جدید در سیاست آمریکا با امید به بهبودی در این روابط همراه بوده، اما بلافاصله این امید به یاس تبدیل شده است. حتی در صورت وجود روابط دوستانه بین رهبران این دو کشور، ساختار و مکانیسم سیاست خارجی درنهایت احساسات مثبت اولیه آنها را تخریب کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: پنجمین گزارش بازنگری وضعیت هستهای آمریکا (NPR) همه مسائل معمول مربوط به سلاح هستهای را پوشش میدهد، تسلیحات هستهای را محوری برای رسیدگی به چالشهای امنیتی در نظر میگیرد و مسیرهایی را برای ارتقای سامانههای قدیمی و توسعه قابلیتهای جدید ترسیم و بر بازدارندگی یکپارچه و نیاز به استفاده ابزارهای در دسترس آمریکا برای مقابله با تهدید تاکید میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه کره شمالی قدرتی هستهای با توان نظامی بالا است و ورودش به درگیریهای منطقهای میتواند زمینهساز درگیرهای بینالمللی باشد، گفت: در شرایطی که چین شاهد افزایش تنشها در محیط پیرامونی خود است، تلاش میکند با مدیریت شرایط، نقش فعالی داشته باشد تا توسعه تسلیحات کره شمالی بهانه افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه نشود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخیرا رهبران کشورهای عضو اتحادیه اروپا درخواست خود برای ایفای نقش پررنگتر اروپا و خودمختاری بیشتر آن در دفاع و امنیت جهانی و فراآتلانتیک را تکرار کردند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران با بیان اینکه سند راهبرد امنیت ملی 2021 روسیه با اسناد پیشین تفاوتهای جدی دارد، ضمن برشمردن مهمترین ابعاد و بندهای این سند گفت: آنچه برای روسیه مهم بوده، تحول نظام بینالمللی است که ضمن متکثرتر شدن، از غربمحوری گذشته دورتر شده، اما درعینحال، قابلیت ناامنی شدیدی نیز ایجاد کرده، بیثباتی را افزایش داده و رادیکالیسم را گسترش میدهد و محیط تهدیدات را برای جهان و روسیه پیچیدهتر میسازد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاستهای راهبردی چین و توانمندیهای نظامی رو به رشد آن در رقابت با آمریکا، چالشی اساسی برای دولت بایدن خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: پیشنهاد چین برای میزبانی از مذاکرات بین افغانها، ادامه بمباران غزه برای نهمین روز متوالی، دستور نتانیاهو برای ادامه عملیات نظامی علیه نوار غزه، فرار گسترده صهیونیست ها از تل آویو به شهرک های کرانه باختری، قدردانی رژیم صهیونیستی از حمایتهای آمریکا در شورای امنیت، هشدار مقام نظامی آمریکایی درباره ادامه جنگ فلسطین، موافقت دولت آمریکا با فروش سلاح های پیشرفته به رژیم صهیونیستی، وعده مرکل برای حمایت از رژیم صهیونیستی در گفتگوی تلفنی با نتانیاهو، نشست وزیران خارجه اتحادیه اروپا در باره بحران اسرائیل و فلسطینیها، پیشنهاد اردوغان برای اداره قدس از سوی نمایندگان سه دین، نشست مجمع عمومی سازمان ملل برای غزه، اعلام محل احتمالی دیدار پوتین و بایدن، اختلاف کوزوو و صربستان بر سر مرزها،گسترش همکاری های هسته ای چین و روسیه ، اثر منفی همه گیری جهانی کرونا بر اقتصادهای جنوب شرق آسیا، برگزاری مانور مشترک نظامی روسیه و قزاقستان در دریای خزر و تاکید آمریکا بر حل مسالمتآمیز اختلاف ارمنستان و جمهوری آذربایجان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی پژوهشکده مطالعات راهبردی بابیان اینکه جلوگیری از تقویت توانمندیهایی که بتواند در مقابل توانمندیهای اسرائیل بازدارندگی ایجاد کند و بازدارندگی اسرائیل را زیر سؤال ببرد، سیاست ثابت این رژیم است، گفت: اگر صبر استراتژیک را به معنای پاسخ ندادن تعبیر کنیم، ممکن است ضررهای بیشتری متوجه منافع و امنیت ملی ایران شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: معاون علمی پژوهشکده شهید صدر مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه بودجه دفاعی سال 2021 آمریکا بیشترین میزان بودجه تحقیق و توسعه تاریخ این کشور در حوزه دفاعی را به خود اختصاص داده است، گفت: هیچیک از رقبای جهانی آمریكا، توان تخصیص این میزان از هزینه برای تحقیق و توسعه در حوزه نظامی را ندارند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دهههای اخیر، تهدید تکثیر سلاحهای هستهای عمدتاً از خاورمیانه و جنوب و شمال شرق آسیا ناشی شده است، اما تهدید تکثیر تسلیحات هستهای همواره در این مناطق متمرکز نبوده است. خیلی قبل از اینکه کشورهایی نظیر کره شمالی در صدر لیست تهدیدهای هستهای قرار بگیرند، رهبران واشنگتن نگران گروه متفاوتی از کشورها (متحدان آمریکا در اروپا و آسیا) بودند. درواقع، اوایل دهه 1960، مقامات اطلاعاتی معتقد بودند که تا اواسط دهه 1970، احتمالاً 10 تا 15 قدرت هستهای در جهان وجود خواهد داشت و کشورهایی نظیر استرالیا، آلمان، ایتالیا، ژاپن، کره جنوبی و ترکیه برای پیوستن به باشگاه فزاینده هستهای اقدام خواهند کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات ریاست جمهوری آمریکا معمولاً این پرسش را به دنبال دارد که تصورات رئیسجمهور منتخب آمریکا چه تأثیری بر روابط روسیه – آمریکا خواهد داشت؟ هر چرخه جدید در سیاست آمریکا با امید به بهبودی در این روابط همراه بوده، اما بلافاصله این امید به یاس تبدیل شده است. حتی در صورت وجود روابط دوستانه بین رهبران این دو کشور، ساختار و مکانیسم سیاست خارجی درنهایت احساسات مثبت اولیه آنها را تخریب کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: پنجمین گزارش بازنگری وضعیت هستهای آمریکا (NPR) همه مسائل معمول مربوط به سلاح هستهای را پوشش میدهد، تسلیحات هستهای را محوری برای رسیدگی به چالشهای امنیتی در نظر میگیرد و مسیرهایی را برای ارتقای سامانههای قدیمی و توسعه قابلیتهای جدید ترسیم و بر بازدارندگی یکپارچه و نیاز به استفاده ابزارهای در دسترس آمریکا برای مقابله با تهدید تاکید میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه کره شمالی قدرتی هستهای با توان نظامی بالا است و ورودش به درگیریهای منطقهای میتواند زمینهساز درگیرهای بینالمللی باشد، گفت: در شرایطی که چین شاهد افزایش تنشها در محیط پیرامونی خود است، تلاش میکند با مدیریت شرایط، نقش فعالی داشته باشد تا توسعه تسلیحات کره شمالی بهانه افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه نشود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اخیرا رهبران کشورهای عضو اتحادیه اروپا درخواست خود برای ایفای نقش پررنگتر اروپا و خودمختاری بیشتر آن در دفاع و امنیت جهانی و فراآتلانتیک را تکرار کردند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه تهران با بیان اینکه سند راهبرد امنیت ملی 2021 روسیه با اسناد پیشین تفاوتهای جدی دارد، ضمن برشمردن مهمترین ابعاد و بندهای این سند گفت: آنچه برای روسیه مهم بوده، تحول نظام بینالمللی است که ضمن متکثرتر شدن، از غربمحوری گذشته دورتر شده، اما درعینحال، قابلیت ناامنی شدیدی نیز ایجاد کرده، بیثباتی را افزایش داده و رادیکالیسم را گسترش میدهد و محیط تهدیدات را برای جهان و روسیه پیچیدهتر میسازد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاستهای راهبردی چین و توانمندیهای نظامی رو به رشد آن در رقابت با آمریکا، چالشی اساسی برای دولت بایدن خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: پیشنهاد چین برای میزبانی از مذاکرات بین افغانها، ادامه بمباران غزه برای نهمین روز متوالی، دستور نتانیاهو برای ادامه عملیات نظامی علیه نوار غزه، فرار گسترده صهیونیست ها از تل آویو به شهرک های کرانه باختری، قدردانی رژیم صهیونیستی از حمایتهای آمریکا در شورای امنیت، هشدار مقام نظامی آمریکایی درباره ادامه جنگ فلسطین، موافقت دولت آمریکا با فروش سلاح های پیشرفته به رژیم صهیونیستی، وعده مرکل برای حمایت از رژیم صهیونیستی در گفتگوی تلفنی با نتانیاهو، نشست وزیران خارجه اتحادیه اروپا در باره بحران اسرائیل و فلسطینیها، پیشنهاد اردوغان برای اداره قدس از سوی نمایندگان سه دین، نشست مجمع عمومی سازمان ملل برای غزه، اعلام محل احتمالی دیدار پوتین و بایدن، اختلاف کوزوو و صربستان بر سر مرزها،گسترش همکاری های هسته ای چین و روسیه ، اثر منفی همه گیری جهانی کرونا بر اقتصادهای جنوب شرق آسیا، برگزاری مانور مشترک نظامی روسیه و قزاقستان در دریای خزر و تاکید آمریکا بر حل مسالمتآمیز اختلاف ارمنستان و جمهوری آذربایجان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی پژوهشکده مطالعات راهبردی بابیان اینکه جلوگیری از تقویت توانمندیهایی که بتواند در مقابل توانمندیهای اسرائیل بازدارندگی ایجاد کند و بازدارندگی اسرائیل را زیر سؤال ببرد، سیاست ثابت این رژیم است، گفت: اگر صبر استراتژیک را به معنای پاسخ ندادن تعبیر کنیم، ممکن است ضررهای بیشتری متوجه منافع و امنیت ملی ایران شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: معاون علمی پژوهشکده شهید صدر مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه بودجه دفاعی سال 2021 آمریکا بیشترین میزان بودجه تحقیق و توسعه تاریخ این کشور در حوزه دفاعی را به خود اختصاص داده است، گفت: هیچیک از رقبای جهانی آمریكا، توان تخصیص این میزان از هزینه برای تحقیق و توسعه در حوزه نظامی را ندارند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دهههای اخیر، تهدید تکثیر سلاحهای هستهای عمدتاً از خاورمیانه و جنوب و شمال شرق آسیا ناشی شده است، اما تهدید تکثیر تسلیحات هستهای همواره در این مناطق متمرکز نبوده است. خیلی قبل از اینکه کشورهایی نظیر کره شمالی در صدر لیست تهدیدهای هستهای قرار بگیرند، رهبران واشنگتن نگران گروه متفاوتی از کشورها (متحدان آمریکا در اروپا و آسیا) بودند. درواقع، اوایل دهه 1960، مقامات اطلاعاتی معتقد بودند که تا اواسط دهه 1970، احتمالاً 10 تا 15 قدرت هستهای در جهان وجود خواهد داشت و کشورهایی نظیر استرالیا، آلمان، ایتالیا، ژاپن، کره جنوبی و ترکیه برای پیوستن به باشگاه فزاینده هستهای اقدام خواهند کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات ریاست جمهوری آمریکا معمولاً این پرسش را به دنبال دارد که تصورات رئیسجمهور منتخب آمریکا چه تأثیری بر روابط روسیه – آمریکا خواهد داشت؟ هر چرخه جدید در سیاست آمریکا با امید به بهبودی در این روابط همراه بوده، اما بلافاصله این امید به یاس تبدیل شده است. حتی در صورت وجود روابط دوستانه بین رهبران این دو کشور، ساختار و مکانیسم سیاست خارجی درنهایت احساسات مثبت اولیه آنها را تخریب کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»