شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل ژئوپلیتیک درباره همکاری‌های ناتو با کشورهای عربی به ویژه کشورهای حوزه خلیج‌فارس گفت؛ کشورهایی مانند امارات و عربستان از زمان مستقل شدن تحت قیمومیت انگلیس بودند و وابستگی زیادی به این کشور داشتند و پس از آن که انگلیس از شرق کانال سوئز خارج شد نیز آمریکا جای آن را گرفت. در واقع، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس گمان می‌کنند کشورهای غربی با زدن پایگاه امنیت آنها را تامین می‌کنند، اما اینگونه نیست همچنانکه شاهد هستیم امروز عربستان آماج موشک‌های یمنی قرار می‌گیرد.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل خاورميانه با اشاره به سفر اخير سعد حريري، نخست وزير لبنان به قطر گفت كه سفر حريري به دوحه و پيش از آن به ابوظبي با هدف جلب حمايت‌هاي اقتصادي و سياسي اين كشورها و تقويت جايگاه وي براي پست نخست‌وزيري صورت گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: یکی از اهداف دولت جو بایدن این است که با تمرکز ویژه بر جنگ یمن، در مسیر تحولات خلیج [فارس] تغییر ایجاد کند. اگرچه بایدن بخشی از دولت اوباما بود که به مداخله نظامی عربستان در یمن در سال 2015 چراغ سبز نشان داد و از آن حمایت کرد، اما بایدن این شرایط را با قطع حمایت آمریکا از مداخله ائتلاف به رهبری عربستان و قرار دادن یمن در صدر اولویت‌های سیاست خارجی خود، تغییر داد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل عربستان با بیان اینکه عربستان و آمریکا در حال حاضر در مرحله ارزیابی یکدیگر هستند، گفت: اگر بن سلمان در زمینه حل و فصل بحران یمن با آمریکا همکاری کند، به‌گونه‌ای که بایدن به‌عنوان «نجات‌دهنده چند ملت» خود را نشان دهد، بایدن نیز در زمینه مسائل داخلی عربستان فشار خود را کاهش خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هم‌زمان با ورود جو بایدن به اتاق بیضی‌شکل کاخ سفید، بازیگران منطقه خاورمیانه به امید حفظ روابط نزدیک یا بهبود روابط خود با آمریکا، به ارزیابی سیاست‌های خود می‌پردازند. ترکیه به‌عنوان یکی از این بازیگران، نگران است که دولت بایدن از همان ابتدا رویکرد سخت‌گیرانه‌ای در قبال آنکارا اتخاذ کند.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل خاورميانه و عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي در رابطه با تصميم اخير دولت جو بايدن مبني بر قطع فروش سلاح به عربستان سعودي گفت: براي تحليل اين مسئله بايد به اتفاقاتي كه بين آمريكا و عربستان در دوره دونالد ترامپ اتفاق افتاد توجه داشته باشيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا با اشاره به موافقت شورای امنیت با پیشنهاد دبیر کل سازمان ملل برای استقرار ناظران بین‌المللی جهت تضمین و نظارت بر رعایت آتش‌بس در لیبی گفت که این اقدام سازمان ملل متحد را باید ازجمله اقدامات آن باهدف سرعت بخشیدن به روند دولت‌سازی در لیبی به شمار آورد.
شورای راهبردی آنلاین: اعلان جنگ داعش به انصارالله، وعده کمک ۲۰۰ میلیون دلاری آمریکا به سازمان جهانی بهداشت، انتقاد گوترش از توزیع ناعادلانه واکسن کرونا در جهان، نشست وزرای خارجه آلمان و فرانسه درباره ایران، نخستین گفت‌وگوی تلفنی بایدن با نتانیاهو، استعفای نخست وزیر گرجستان، اظهارات بی‌اساس بولتون علیه ایران، دعوت رژیم صهیونیستی از سودان برای اعزام هیئت “صلح” به اراضی اشغالی، جلسه کابینه رژیم صهیونیستی درباره ایران، گفتگوی وزیران خارجه روسیه و ارمنستان درباره اجرای توافق قره باغ، رایزنی حریری با وزیر خارجه قطر در دوحه، هشدار روسیه نسبت به ادامه حملات اسرائیل به خاک سوریه، افزایش دوباره قیمت نفت در جهان و واکنش آمریکا به سفر مدیرکل آژانس به ایران از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: حضور ایران در رزمایش بین‌المللی در پاکستان، نامه ایران به آژانس درباره پروتکل الحاقی، واکنش دیوان کیفری بین‌المللی به اتهام‌زنی نتانیاهو، تبدیل شدن چین به شریک تجاری اصلی اتحادیه اروپا، اصابت 4 فروند راکت به پایگاه نیروهای آمریکایی در اربیل، جزئیات مکالمه تلفنی وزرای خارجه ترکیه و آمریکا، اهداف سفر وزیر امور خارجه قطر به ایران، درخواست کمک رئیس اقلیم کردستان عراق از شورای امنیت، حمایت ریاض از پیشبرد دیپلماسی برای پایان جنگ یمن، اعتراف نتانیاهو به وجود اختلاف بین واشنگتن و تل آویو، وحشت دولت خودخوانده یمن از پیشروی نیروهای مقاومت در «مأرب»، رتبه نخست عربستان برای نقض آزادی بیان در حوزه خلیج فارس، بازگشت ترامپ به عرصه سیاست و حضور اردن، عراق و لبنان در نشست آستانه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: تظاهرات مردم سوریه در حمایت از «بشار اسد»، آغاز رزمایش «غافلگیرانه» نیروی هوایی اسرائیل در مرزهای شمالی این کشور، باقی ماندن ترامپ در حزب جمهوری‌خواه، ابراز نگرانی پارلمان انگلیس به نقض حقوق بشر در بحرین، رکوردشکنی قیمت نفت، افتتاح نمایندگی قطر در مقر فرماندهی ناتو در بروکسل، بیانیه وزارت خارجه روسیه در مورد برجام، انتصاب نخستین سفیر امارات در اراضی اشغالی، اطلاعات خطرناک و موثق از اقدام آمریکا در انتقال داعش به عراق، احداث پایگاه‌های جدید آمریکا در شمال سوریه، ادعای جانسون درباره نزدیک شدن دیدگاه انگلیس و آمریکا درباره ایران، هشدار طالبان به از سرگیری حملات و آغاز رزمایش دریایی مشترک ایران و روسیه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل ژئوپلیتیک درباره همکاری‌های ناتو با کشورهای عربی به ویژه کشورهای حوزه خلیج‌فارس گفت؛ کشورهایی مانند امارات و عربستان از زمان مستقل شدن تحت قیمومیت انگلیس بودند و وابستگی زیادی به این کشور داشتند و پس از آن که انگلیس از شرق کانال سوئز خارج شد نیز آمریکا جای آن را گرفت. در واقع، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس گمان می‌کنند کشورهای غربی با زدن پایگاه امنیت آنها را تامین می‌کنند، اما اینگونه نیست همچنانکه شاهد هستیم امروز عربستان آماج موشک‌های یمنی قرار می‌گیرد.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل خاورميانه با اشاره به سفر اخير سعد حريري، نخست وزير لبنان به قطر گفت كه سفر حريري به دوحه و پيش از آن به ابوظبي با هدف جلب حمايت‌هاي اقتصادي و سياسي اين كشورها و تقويت جايگاه وي براي پست نخست‌وزيري صورت گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: یکی از اهداف دولت جو بایدن این است که با تمرکز ویژه بر جنگ یمن، در مسیر تحولات خلیج [فارس] تغییر ایجاد کند. اگرچه بایدن بخشی از دولت اوباما بود که به مداخله نظامی عربستان در یمن در سال 2015 چراغ سبز نشان داد و از آن حمایت کرد، اما بایدن این شرایط را با قطع حمایت آمریکا از مداخله ائتلاف به رهبری عربستان و قرار دادن یمن در صدر اولویت‌های سیاست خارجی خود، تغییر داد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل عربستان با بیان اینکه عربستان و آمریکا در حال حاضر در مرحله ارزیابی یکدیگر هستند، گفت: اگر بن سلمان در زمینه حل و فصل بحران یمن با آمریکا همکاری کند، به‌گونه‌ای که بایدن به‌عنوان «نجات‌دهنده چند ملت» خود را نشان دهد، بایدن نیز در زمینه مسائل داخلی عربستان فشار خود را کاهش خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هم‌زمان با ورود جو بایدن به اتاق بیضی‌شکل کاخ سفید، بازیگران منطقه خاورمیانه به امید حفظ روابط نزدیک یا بهبود روابط خود با آمریکا، به ارزیابی سیاست‌های خود می‌پردازند. ترکیه به‌عنوان یکی از این بازیگران، نگران است که دولت بایدن از همان ابتدا رویکرد سخت‌گیرانه‌ای در قبال آنکارا اتخاذ کند.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل خاورميانه و عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي در رابطه با تصميم اخير دولت جو بايدن مبني بر قطع فروش سلاح به عربستان سعودي گفت: براي تحليل اين مسئله بايد به اتفاقاتي كه بين آمريكا و عربستان در دوره دونالد ترامپ اتفاق افتاد توجه داشته باشيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا با اشاره به موافقت شورای امنیت با پیشنهاد دبیر کل سازمان ملل برای استقرار ناظران بین‌المللی جهت تضمین و نظارت بر رعایت آتش‌بس در لیبی گفت که این اقدام سازمان ملل متحد را باید ازجمله اقدامات آن باهدف سرعت بخشیدن به روند دولت‌سازی در لیبی به شمار آورد.
شورای راهبردی آنلاین: اعلان جنگ داعش به انصارالله، وعده کمک ۲۰۰ میلیون دلاری آمریکا به سازمان جهانی بهداشت، انتقاد گوترش از توزیع ناعادلانه واکسن کرونا در جهان، نشست وزرای خارجه آلمان و فرانسه درباره ایران، نخستین گفت‌وگوی تلفنی بایدن با نتانیاهو، استعفای نخست وزیر گرجستان، اظهارات بی‌اساس بولتون علیه ایران، دعوت رژیم صهیونیستی از سودان برای اعزام هیئت “صلح” به اراضی اشغالی، جلسه کابینه رژیم صهیونیستی درباره ایران، گفتگوی وزیران خارجه روسیه و ارمنستان درباره اجرای توافق قره باغ، رایزنی حریری با وزیر خارجه قطر در دوحه، هشدار روسیه نسبت به ادامه حملات اسرائیل به خاک سوریه، افزایش دوباره قیمت نفت در جهان و واکنش آمریکا به سفر مدیرکل آژانس به ایران از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: حضور ایران در رزمایش بین‌المللی در پاکستان، نامه ایران به آژانس درباره پروتکل الحاقی، واکنش دیوان کیفری بین‌المللی به اتهام‌زنی نتانیاهو، تبدیل شدن چین به شریک تجاری اصلی اتحادیه اروپا، اصابت 4 فروند راکت به پایگاه نیروهای آمریکایی در اربیل، جزئیات مکالمه تلفنی وزرای خارجه ترکیه و آمریکا، اهداف سفر وزیر امور خارجه قطر به ایران، درخواست کمک رئیس اقلیم کردستان عراق از شورای امنیت، حمایت ریاض از پیشبرد دیپلماسی برای پایان جنگ یمن، اعتراف نتانیاهو به وجود اختلاف بین واشنگتن و تل آویو، وحشت دولت خودخوانده یمن از پیشروی نیروهای مقاومت در «مأرب»، رتبه نخست عربستان برای نقض آزادی بیان در حوزه خلیج فارس، بازگشت ترامپ به عرصه سیاست و حضور اردن، عراق و لبنان در نشست آستانه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: تظاهرات مردم سوریه در حمایت از «بشار اسد»، آغاز رزمایش «غافلگیرانه» نیروی هوایی اسرائیل در مرزهای شمالی این کشور، باقی ماندن ترامپ در حزب جمهوری‌خواه، ابراز نگرانی پارلمان انگلیس به نقض حقوق بشر در بحرین، رکوردشکنی قیمت نفت، افتتاح نمایندگی قطر در مقر فرماندهی ناتو در بروکسل، بیانیه وزارت خارجه روسیه در مورد برجام، انتصاب نخستین سفیر امارات در اراضی اشغالی، اطلاعات خطرناک و موثق از اقدام آمریکا در انتقال داعش به عراق، احداث پایگاه‌های جدید آمریکا در شمال سوریه، ادعای جانسون درباره نزدیک شدن دیدگاه انگلیس و آمریکا درباره ایران، هشدار طالبان به از سرگیری حملات و آغاز رزمایش دریایی مشترک ایران و روسیه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل ژئوپلیتیک درباره همکاری‌های ناتو با کشورهای عربی به ویژه کشورهای حوزه خلیج‌فارس گفت؛ کشورهایی مانند امارات و عربستان از زمان مستقل شدن تحت قیمومیت انگلیس بودند و وابستگی زیادی به این کشور داشتند و پس از آن که انگلیس از شرق کانال سوئز خارج شد نیز آمریکا جای آن را گرفت. در واقع، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس گمان می‌کنند کشورهای غربی با زدن پایگاه امنیت آنها را تامین می‌کنند، اما اینگونه نیست همچنانکه شاهد هستیم امروز عربستان آماج موشک‌های یمنی قرار می‌گیرد.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل خاورميانه با اشاره به سفر اخير سعد حريري، نخست وزير لبنان به قطر گفت كه سفر حريري به دوحه و پيش از آن به ابوظبي با هدف جلب حمايت‌هاي اقتصادي و سياسي اين كشورها و تقويت جايگاه وي براي پست نخست‌وزيري صورت گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: یکی از اهداف دولت جو بایدن این است که با تمرکز ویژه بر جنگ یمن، در مسیر تحولات خلیج [فارس] تغییر ایجاد کند. اگرچه بایدن بخشی از دولت اوباما بود که به مداخله نظامی عربستان در یمن در سال 2015 چراغ سبز نشان داد و از آن حمایت کرد، اما بایدن این شرایط را با قطع حمایت آمریکا از مداخله ائتلاف به رهبری عربستان و قرار دادن یمن در صدر اولویت‌های سیاست خارجی خود، تغییر داد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل عربستان با بیان اینکه عربستان و آمریکا در حال حاضر در مرحله ارزیابی یکدیگر هستند، گفت: اگر بن سلمان در زمینه حل و فصل بحران یمن با آمریکا همکاری کند، به‌گونه‌ای که بایدن به‌عنوان «نجات‌دهنده چند ملت» خود را نشان دهد، بایدن نیز در زمینه مسائل داخلی عربستان فشار خود را کاهش خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هم‌زمان با ورود جو بایدن به اتاق بیضی‌شکل کاخ سفید، بازیگران منطقه خاورمیانه به امید حفظ روابط نزدیک یا بهبود روابط خود با آمریکا، به ارزیابی سیاست‌های خود می‌پردازند. ترکیه به‌عنوان یکی از این بازیگران، نگران است که دولت بایدن از همان ابتدا رویکرد سخت‌گیرانه‌ای در قبال آنکارا اتخاذ کند.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل خاورميانه و عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي در رابطه با تصميم اخير دولت جو بايدن مبني بر قطع فروش سلاح به عربستان سعودي گفت: براي تحليل اين مسئله بايد به اتفاقاتي كه بين آمريكا و عربستان در دوره دونالد ترامپ اتفاق افتاد توجه داشته باشيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا با اشاره به موافقت شورای امنیت با پیشنهاد دبیر کل سازمان ملل برای استقرار ناظران بین‌المللی جهت تضمین و نظارت بر رعایت آتش‌بس در لیبی گفت که این اقدام سازمان ملل متحد را باید ازجمله اقدامات آن باهدف سرعت بخشیدن به روند دولت‌سازی در لیبی به شمار آورد.
شورای راهبردی آنلاین: اعلان جنگ داعش به انصارالله، وعده کمک ۲۰۰ میلیون دلاری آمریکا به سازمان جهانی بهداشت، انتقاد گوترش از توزیع ناعادلانه واکسن کرونا در جهان، نشست وزرای خارجه آلمان و فرانسه درباره ایران، نخستین گفت‌وگوی تلفنی بایدن با نتانیاهو، استعفای نخست وزیر گرجستان، اظهارات بی‌اساس بولتون علیه ایران، دعوت رژیم صهیونیستی از سودان برای اعزام هیئت “صلح” به اراضی اشغالی، جلسه کابینه رژیم صهیونیستی درباره ایران، گفتگوی وزیران خارجه روسیه و ارمنستان درباره اجرای توافق قره باغ، رایزنی حریری با وزیر خارجه قطر در دوحه، هشدار روسیه نسبت به ادامه حملات اسرائیل به خاک سوریه، افزایش دوباره قیمت نفت در جهان و واکنش آمریکا به سفر مدیرکل آژانس به ایران از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: حضور ایران در رزمایش بین‌المللی در پاکستان، نامه ایران به آژانس درباره پروتکل الحاقی، واکنش دیوان کیفری بین‌المللی به اتهام‌زنی نتانیاهو، تبدیل شدن چین به شریک تجاری اصلی اتحادیه اروپا، اصابت 4 فروند راکت به پایگاه نیروهای آمریکایی در اربیل، جزئیات مکالمه تلفنی وزرای خارجه ترکیه و آمریکا، اهداف سفر وزیر امور خارجه قطر به ایران، درخواست کمک رئیس اقلیم کردستان عراق از شورای امنیت، حمایت ریاض از پیشبرد دیپلماسی برای پایان جنگ یمن، اعتراف نتانیاهو به وجود اختلاف بین واشنگتن و تل آویو، وحشت دولت خودخوانده یمن از پیشروی نیروهای مقاومت در «مأرب»، رتبه نخست عربستان برای نقض آزادی بیان در حوزه خلیج فارس، بازگشت ترامپ به عرصه سیاست و حضور اردن، عراق و لبنان در نشست آستانه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: تظاهرات مردم سوریه در حمایت از «بشار اسد»، آغاز رزمایش «غافلگیرانه» نیروی هوایی اسرائیل در مرزهای شمالی این کشور، باقی ماندن ترامپ در حزب جمهوری‌خواه، ابراز نگرانی پارلمان انگلیس به نقض حقوق بشر در بحرین، رکوردشکنی قیمت نفت، افتتاح نمایندگی قطر در مقر فرماندهی ناتو در بروکسل، بیانیه وزارت خارجه روسیه در مورد برجام، انتصاب نخستین سفیر امارات در اراضی اشغالی، اطلاعات خطرناک و موثق از اقدام آمریکا در انتقال داعش به عراق، احداث پایگاه‌های جدید آمریکا در شمال سوریه، ادعای جانسون درباره نزدیک شدن دیدگاه انگلیس و آمریکا درباره ایران، هشدار طالبان به از سرگیری حملات و آغاز رزمایش دریایی مشترک ایران و روسیه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل ژئوپلیتیک درباره همکاری‌های ناتو با کشورهای عربی به ویژه کشورهای حوزه خلیج‌فارس گفت؛ کشورهایی مانند امارات و عربستان از زمان مستقل شدن تحت قیمومیت انگلیس بودند و وابستگی زیادی به این کشور داشتند و پس از آن که انگلیس از شرق کانال سوئز خارج شد نیز آمریکا جای آن را گرفت. در واقع، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس گمان می‌کنند کشورهای غربی با زدن پایگاه امنیت آنها را تامین می‌کنند، اما اینگونه نیست همچنانکه شاهد هستیم امروز عربستان آماج موشک‌های یمنی قرار می‌گیرد.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل خاورميانه با اشاره به سفر اخير سعد حريري، نخست وزير لبنان به قطر گفت كه سفر حريري به دوحه و پيش از آن به ابوظبي با هدف جلب حمايت‌هاي اقتصادي و سياسي اين كشورها و تقويت جايگاه وي براي پست نخست‌وزيري صورت گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: یکی از اهداف دولت جو بایدن این است که با تمرکز ویژه بر جنگ یمن، در مسیر تحولات خلیج [فارس] تغییر ایجاد کند. اگرچه بایدن بخشی از دولت اوباما بود که به مداخله نظامی عربستان در یمن در سال 2015 چراغ سبز نشان داد و از آن حمایت کرد، اما بایدن این شرایط را با قطع حمایت آمریکا از مداخله ائتلاف به رهبری عربستان و قرار دادن یمن در صدر اولویت‌های سیاست خارجی خود، تغییر داد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل عربستان با بیان اینکه عربستان و آمریکا در حال حاضر در مرحله ارزیابی یکدیگر هستند، گفت: اگر بن سلمان در زمینه حل و فصل بحران یمن با آمریکا همکاری کند، به‌گونه‌ای که بایدن به‌عنوان «نجات‌دهنده چند ملت» خود را نشان دهد، بایدن نیز در زمینه مسائل داخلی عربستان فشار خود را کاهش خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هم‌زمان با ورود جو بایدن به اتاق بیضی‌شکل کاخ سفید، بازیگران منطقه خاورمیانه به امید حفظ روابط نزدیک یا بهبود روابط خود با آمریکا، به ارزیابی سیاست‌های خود می‌پردازند. ترکیه به‌عنوان یکی از این بازیگران، نگران است که دولت بایدن از همان ابتدا رویکرد سخت‌گیرانه‌ای در قبال آنکارا اتخاذ کند.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل خاورميانه و عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي در رابطه با تصميم اخير دولت جو بايدن مبني بر قطع فروش سلاح به عربستان سعودي گفت: براي تحليل اين مسئله بايد به اتفاقاتي كه بين آمريكا و عربستان در دوره دونالد ترامپ اتفاق افتاد توجه داشته باشيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا با اشاره به موافقت شورای امنیت با پیشنهاد دبیر کل سازمان ملل برای استقرار ناظران بین‌المللی جهت تضمین و نظارت بر رعایت آتش‌بس در لیبی گفت که این اقدام سازمان ملل متحد را باید ازجمله اقدامات آن باهدف سرعت بخشیدن به روند دولت‌سازی در لیبی به شمار آورد.
شورای راهبردی آنلاین: اعلان جنگ داعش به انصارالله، وعده کمک ۲۰۰ میلیون دلاری آمریکا به سازمان جهانی بهداشت، انتقاد گوترش از توزیع ناعادلانه واکسن کرونا در جهان، نشست وزرای خارجه آلمان و فرانسه درباره ایران، نخستین گفت‌وگوی تلفنی بایدن با نتانیاهو، استعفای نخست وزیر گرجستان، اظهارات بی‌اساس بولتون علیه ایران، دعوت رژیم صهیونیستی از سودان برای اعزام هیئت “صلح” به اراضی اشغالی، جلسه کابینه رژیم صهیونیستی درباره ایران، گفتگوی وزیران خارجه روسیه و ارمنستان درباره اجرای توافق قره باغ، رایزنی حریری با وزیر خارجه قطر در دوحه، هشدار روسیه نسبت به ادامه حملات اسرائیل به خاک سوریه، افزایش دوباره قیمت نفت در جهان و واکنش آمریکا به سفر مدیرکل آژانس به ایران از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: حضور ایران در رزمایش بین‌المللی در پاکستان، نامه ایران به آژانس درباره پروتکل الحاقی، واکنش دیوان کیفری بین‌المللی به اتهام‌زنی نتانیاهو، تبدیل شدن چین به شریک تجاری اصلی اتحادیه اروپا، اصابت 4 فروند راکت به پایگاه نیروهای آمریکایی در اربیل، جزئیات مکالمه تلفنی وزرای خارجه ترکیه و آمریکا، اهداف سفر وزیر امور خارجه قطر به ایران، درخواست کمک رئیس اقلیم کردستان عراق از شورای امنیت، حمایت ریاض از پیشبرد دیپلماسی برای پایان جنگ یمن، اعتراف نتانیاهو به وجود اختلاف بین واشنگتن و تل آویو، وحشت دولت خودخوانده یمن از پیشروی نیروهای مقاومت در «مأرب»، رتبه نخست عربستان برای نقض آزادی بیان در حوزه خلیج فارس، بازگشت ترامپ به عرصه سیاست و حضور اردن، عراق و لبنان در نشست آستانه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: تظاهرات مردم سوریه در حمایت از «بشار اسد»، آغاز رزمایش «غافلگیرانه» نیروی هوایی اسرائیل در مرزهای شمالی این کشور، باقی ماندن ترامپ در حزب جمهوری‌خواه، ابراز نگرانی پارلمان انگلیس به نقض حقوق بشر در بحرین، رکوردشکنی قیمت نفت، افتتاح نمایندگی قطر در مقر فرماندهی ناتو در بروکسل، بیانیه وزارت خارجه روسیه در مورد برجام، انتصاب نخستین سفیر امارات در اراضی اشغالی، اطلاعات خطرناک و موثق از اقدام آمریکا در انتقال داعش به عراق، احداث پایگاه‌های جدید آمریکا در شمال سوریه، ادعای جانسون درباره نزدیک شدن دیدگاه انگلیس و آمریکا درباره ایران، هشدار طالبان به از سرگیری حملات و آغاز رزمایش دریایی مشترک ایران و روسیه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل ژئوپلیتیک درباره همکاری‌های ناتو با کشورهای عربی به ویژه کشورهای حوزه خلیج‌فارس گفت؛ کشورهایی مانند امارات و عربستان از زمان مستقل شدن تحت قیمومیت انگلیس بودند و وابستگی زیادی به این کشور داشتند و پس از آن که انگلیس از شرق کانال سوئز خارج شد نیز آمریکا جای آن را گرفت. در واقع، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس گمان می‌کنند کشورهای غربی با زدن پایگاه امنیت آنها را تامین می‌کنند، اما اینگونه نیست همچنانکه شاهد هستیم امروز عربستان آماج موشک‌های یمنی قرار می‌گیرد.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل خاورميانه با اشاره به سفر اخير سعد حريري، نخست وزير لبنان به قطر گفت كه سفر حريري به دوحه و پيش از آن به ابوظبي با هدف جلب حمايت‌هاي اقتصادي و سياسي اين كشورها و تقويت جايگاه وي براي پست نخست‌وزيري صورت گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: یکی از اهداف دولت جو بایدن این است که با تمرکز ویژه بر جنگ یمن، در مسیر تحولات خلیج [فارس] تغییر ایجاد کند. اگرچه بایدن بخشی از دولت اوباما بود که به مداخله نظامی عربستان در یمن در سال 2015 چراغ سبز نشان داد و از آن حمایت کرد، اما بایدن این شرایط را با قطع حمایت آمریکا از مداخله ائتلاف به رهبری عربستان و قرار دادن یمن در صدر اولویت‌های سیاست خارجی خود، تغییر داد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل عربستان با بیان اینکه عربستان و آمریکا در حال حاضر در مرحله ارزیابی یکدیگر هستند، گفت: اگر بن سلمان در زمینه حل و فصل بحران یمن با آمریکا همکاری کند، به‌گونه‌ای که بایدن به‌عنوان «نجات‌دهنده چند ملت» خود را نشان دهد، بایدن نیز در زمینه مسائل داخلی عربستان فشار خود را کاهش خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هم‌زمان با ورود جو بایدن به اتاق بیضی‌شکل کاخ سفید، بازیگران منطقه خاورمیانه به امید حفظ روابط نزدیک یا بهبود روابط خود با آمریکا، به ارزیابی سیاست‌های خود می‌پردازند. ترکیه به‌عنوان یکی از این بازیگران، نگران است که دولت بایدن از همان ابتدا رویکرد سخت‌گیرانه‌ای در قبال آنکارا اتخاذ کند.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل خاورميانه و عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي در رابطه با تصميم اخير دولت جو بايدن مبني بر قطع فروش سلاح به عربستان سعودي گفت: براي تحليل اين مسئله بايد به اتفاقاتي كه بين آمريكا و عربستان در دوره دونالد ترامپ اتفاق افتاد توجه داشته باشيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا با اشاره به موافقت شورای امنیت با پیشنهاد دبیر کل سازمان ملل برای استقرار ناظران بین‌المللی جهت تضمین و نظارت بر رعایت آتش‌بس در لیبی گفت که این اقدام سازمان ملل متحد را باید ازجمله اقدامات آن باهدف سرعت بخشیدن به روند دولت‌سازی در لیبی به شمار آورد.
شورای راهبردی آنلاین: اعلان جنگ داعش به انصارالله، وعده کمک ۲۰۰ میلیون دلاری آمریکا به سازمان جهانی بهداشت، انتقاد گوترش از توزیع ناعادلانه واکسن کرونا در جهان، نشست وزرای خارجه آلمان و فرانسه درباره ایران، نخستین گفت‌وگوی تلفنی بایدن با نتانیاهو، استعفای نخست وزیر گرجستان، اظهارات بی‌اساس بولتون علیه ایران، دعوت رژیم صهیونیستی از سودان برای اعزام هیئت “صلح” به اراضی اشغالی، جلسه کابینه رژیم صهیونیستی درباره ایران، گفتگوی وزیران خارجه روسیه و ارمنستان درباره اجرای توافق قره باغ، رایزنی حریری با وزیر خارجه قطر در دوحه، هشدار روسیه نسبت به ادامه حملات اسرائیل به خاک سوریه، افزایش دوباره قیمت نفت در جهان و واکنش آمریکا به سفر مدیرکل آژانس به ایران از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: حضور ایران در رزمایش بین‌المللی در پاکستان، نامه ایران به آژانس درباره پروتکل الحاقی، واکنش دیوان کیفری بین‌المللی به اتهام‌زنی نتانیاهو، تبدیل شدن چین به شریک تجاری اصلی اتحادیه اروپا، اصابت 4 فروند راکت به پایگاه نیروهای آمریکایی در اربیل، جزئیات مکالمه تلفنی وزرای خارجه ترکیه و آمریکا، اهداف سفر وزیر امور خارجه قطر به ایران، درخواست کمک رئیس اقلیم کردستان عراق از شورای امنیت، حمایت ریاض از پیشبرد دیپلماسی برای پایان جنگ یمن، اعتراف نتانیاهو به وجود اختلاف بین واشنگتن و تل آویو، وحشت دولت خودخوانده یمن از پیشروی نیروهای مقاومت در «مأرب»، رتبه نخست عربستان برای نقض آزادی بیان در حوزه خلیج فارس، بازگشت ترامپ به عرصه سیاست و حضور اردن، عراق و لبنان در نشست آستانه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: تظاهرات مردم سوریه در حمایت از «بشار اسد»، آغاز رزمایش «غافلگیرانه» نیروی هوایی اسرائیل در مرزهای شمالی این کشور، باقی ماندن ترامپ در حزب جمهوری‌خواه، ابراز نگرانی پارلمان انگلیس به نقض حقوق بشر در بحرین، رکوردشکنی قیمت نفت، افتتاح نمایندگی قطر در مقر فرماندهی ناتو در بروکسل، بیانیه وزارت خارجه روسیه در مورد برجام، انتصاب نخستین سفیر امارات در اراضی اشغالی، اطلاعات خطرناک و موثق از اقدام آمریکا در انتقال داعش به عراق، احداث پایگاه‌های جدید آمریکا در شمال سوریه، ادعای جانسون درباره نزدیک شدن دیدگاه انگلیس و آمریکا درباره ایران، هشدار طالبان به از سرگیری حملات و آغاز رزمایش دریایی مشترک ایران و روسیه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل ژئوپلیتیک درباره همکاری‌های ناتو با کشورهای عربی به ویژه کشورهای حوزه خلیج‌فارس گفت؛ کشورهایی مانند امارات و عربستان از زمان مستقل شدن تحت قیمومیت انگلیس بودند و وابستگی زیادی به این کشور داشتند و پس از آن که انگلیس از شرق کانال سوئز خارج شد نیز آمریکا جای آن را گرفت. در واقع، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس گمان می‌کنند کشورهای غربی با زدن پایگاه امنیت آنها را تامین می‌کنند، اما اینگونه نیست همچنانکه شاهد هستیم امروز عربستان آماج موشک‌های یمنی قرار می‌گیرد.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل خاورميانه با اشاره به سفر اخير سعد حريري، نخست وزير لبنان به قطر گفت كه سفر حريري به دوحه و پيش از آن به ابوظبي با هدف جلب حمايت‌هاي اقتصادي و سياسي اين كشورها و تقويت جايگاه وي براي پست نخست‌وزيري صورت گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: یکی از اهداف دولت جو بایدن این است که با تمرکز ویژه بر جنگ یمن، در مسیر تحولات خلیج [فارس] تغییر ایجاد کند. اگرچه بایدن بخشی از دولت اوباما بود که به مداخله نظامی عربستان در یمن در سال 2015 چراغ سبز نشان داد و از آن حمایت کرد، اما بایدن این شرایط را با قطع حمایت آمریکا از مداخله ائتلاف به رهبری عربستان و قرار دادن یمن در صدر اولویت‌های سیاست خارجی خود، تغییر داد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل عربستان با بیان اینکه عربستان و آمریکا در حال حاضر در مرحله ارزیابی یکدیگر هستند، گفت: اگر بن سلمان در زمینه حل و فصل بحران یمن با آمریکا همکاری کند، به‌گونه‌ای که بایدن به‌عنوان «نجات‌دهنده چند ملت» خود را نشان دهد، بایدن نیز در زمینه مسائل داخلی عربستان فشار خود را کاهش خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هم‌زمان با ورود جو بایدن به اتاق بیضی‌شکل کاخ سفید، بازیگران منطقه خاورمیانه به امید حفظ روابط نزدیک یا بهبود روابط خود با آمریکا، به ارزیابی سیاست‌های خود می‌پردازند. ترکیه به‌عنوان یکی از این بازیگران، نگران است که دولت بایدن از همان ابتدا رویکرد سخت‌گیرانه‌ای در قبال آنکارا اتخاذ کند.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل خاورميانه و عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي در رابطه با تصميم اخير دولت جو بايدن مبني بر قطع فروش سلاح به عربستان سعودي گفت: براي تحليل اين مسئله بايد به اتفاقاتي كه بين آمريكا و عربستان در دوره دونالد ترامپ اتفاق افتاد توجه داشته باشيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا با اشاره به موافقت شورای امنیت با پیشنهاد دبیر کل سازمان ملل برای استقرار ناظران بین‌المللی جهت تضمین و نظارت بر رعایت آتش‌بس در لیبی گفت که این اقدام سازمان ملل متحد را باید ازجمله اقدامات آن باهدف سرعت بخشیدن به روند دولت‌سازی در لیبی به شمار آورد.
شورای راهبردی آنلاین: اعلان جنگ داعش به انصارالله، وعده کمک ۲۰۰ میلیون دلاری آمریکا به سازمان جهانی بهداشت، انتقاد گوترش از توزیع ناعادلانه واکسن کرونا در جهان، نشست وزرای خارجه آلمان و فرانسه درباره ایران، نخستین گفت‌وگوی تلفنی بایدن با نتانیاهو، استعفای نخست وزیر گرجستان، اظهارات بی‌اساس بولتون علیه ایران، دعوت رژیم صهیونیستی از سودان برای اعزام هیئت “صلح” به اراضی اشغالی، جلسه کابینه رژیم صهیونیستی درباره ایران، گفتگوی وزیران خارجه روسیه و ارمنستان درباره اجرای توافق قره باغ، رایزنی حریری با وزیر خارجه قطر در دوحه، هشدار روسیه نسبت به ادامه حملات اسرائیل به خاک سوریه، افزایش دوباره قیمت نفت در جهان و واکنش آمریکا به سفر مدیرکل آژانس به ایران از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: حضور ایران در رزمایش بین‌المللی در پاکستان، نامه ایران به آژانس درباره پروتکل الحاقی، واکنش دیوان کیفری بین‌المللی به اتهام‌زنی نتانیاهو، تبدیل شدن چین به شریک تجاری اصلی اتحادیه اروپا، اصابت 4 فروند راکت به پایگاه نیروهای آمریکایی در اربیل، جزئیات مکالمه تلفنی وزرای خارجه ترکیه و آمریکا، اهداف سفر وزیر امور خارجه قطر به ایران، درخواست کمک رئیس اقلیم کردستان عراق از شورای امنیت، حمایت ریاض از پیشبرد دیپلماسی برای پایان جنگ یمن، اعتراف نتانیاهو به وجود اختلاف بین واشنگتن و تل آویو، وحشت دولت خودخوانده یمن از پیشروی نیروهای مقاومت در «مأرب»، رتبه نخست عربستان برای نقض آزادی بیان در حوزه خلیج فارس، بازگشت ترامپ به عرصه سیاست و حضور اردن، عراق و لبنان در نشست آستانه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: تظاهرات مردم سوریه در حمایت از «بشار اسد»، آغاز رزمایش «غافلگیرانه» نیروی هوایی اسرائیل در مرزهای شمالی این کشور، باقی ماندن ترامپ در حزب جمهوری‌خواه، ابراز نگرانی پارلمان انگلیس به نقض حقوق بشر در بحرین، رکوردشکنی قیمت نفت، افتتاح نمایندگی قطر در مقر فرماندهی ناتو در بروکسل، بیانیه وزارت خارجه روسیه در مورد برجام، انتصاب نخستین سفیر امارات در اراضی اشغالی، اطلاعات خطرناک و موثق از اقدام آمریکا در انتقال داعش به عراق، احداث پایگاه‌های جدید آمریکا در شمال سوریه، ادعای جانسون درباره نزدیک شدن دیدگاه انگلیس و آمریکا درباره ایران، هشدار طالبان به از سرگیری حملات و آغاز رزمایش دریایی مشترک ایران و روسیه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل ژئوپلیتیک درباره همکاری‌های ناتو با کشورهای عربی به ویژه کشورهای حوزه خلیج‌فارس گفت؛ کشورهایی مانند امارات و عربستان از زمان مستقل شدن تحت قیمومیت انگلیس بودند و وابستگی زیادی به این کشور داشتند و پس از آن که انگلیس از شرق کانال سوئز خارج شد نیز آمریکا جای آن را گرفت. در واقع، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس گمان می‌کنند کشورهای غربی با زدن پایگاه امنیت آنها را تامین می‌کنند، اما اینگونه نیست همچنانکه شاهد هستیم امروز عربستان آماج موشک‌های یمنی قرار می‌گیرد.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل خاورميانه با اشاره به سفر اخير سعد حريري، نخست وزير لبنان به قطر گفت كه سفر حريري به دوحه و پيش از آن به ابوظبي با هدف جلب حمايت‌هاي اقتصادي و سياسي اين كشورها و تقويت جايگاه وي براي پست نخست‌وزيري صورت گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: یکی از اهداف دولت جو بایدن این است که با تمرکز ویژه بر جنگ یمن، در مسیر تحولات خلیج [فارس] تغییر ایجاد کند. اگرچه بایدن بخشی از دولت اوباما بود که به مداخله نظامی عربستان در یمن در سال 2015 چراغ سبز نشان داد و از آن حمایت کرد، اما بایدن این شرایط را با قطع حمایت آمریکا از مداخله ائتلاف به رهبری عربستان و قرار دادن یمن در صدر اولویت‌های سیاست خارجی خود، تغییر داد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل عربستان با بیان اینکه عربستان و آمریکا در حال حاضر در مرحله ارزیابی یکدیگر هستند، گفت: اگر بن سلمان در زمینه حل و فصل بحران یمن با آمریکا همکاری کند، به‌گونه‌ای که بایدن به‌عنوان «نجات‌دهنده چند ملت» خود را نشان دهد، بایدن نیز در زمینه مسائل داخلی عربستان فشار خود را کاهش خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هم‌زمان با ورود جو بایدن به اتاق بیضی‌شکل کاخ سفید، بازیگران منطقه خاورمیانه به امید حفظ روابط نزدیک یا بهبود روابط خود با آمریکا، به ارزیابی سیاست‌های خود می‌پردازند. ترکیه به‌عنوان یکی از این بازیگران، نگران است که دولت بایدن از همان ابتدا رویکرد سخت‌گیرانه‌ای در قبال آنکارا اتخاذ کند.
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل خاورميانه و عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي در رابطه با تصميم اخير دولت جو بايدن مبني بر قطع فروش سلاح به عربستان سعودي گفت: براي تحليل اين مسئله بايد به اتفاقاتي كه بين آمريكا و عربستان در دوره دونالد ترامپ اتفاق افتاد توجه داشته باشيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا با اشاره به موافقت شورای امنیت با پیشنهاد دبیر کل سازمان ملل برای استقرار ناظران بین‌المللی جهت تضمین و نظارت بر رعایت آتش‌بس در لیبی گفت که این اقدام سازمان ملل متحد را باید ازجمله اقدامات آن باهدف سرعت بخشیدن به روند دولت‌سازی در لیبی به شمار آورد.
شورای راهبردی آنلاین: اعلان جنگ داعش به انصارالله، وعده کمک ۲۰۰ میلیون دلاری آمریکا به سازمان جهانی بهداشت، انتقاد گوترش از توزیع ناعادلانه واکسن کرونا در جهان، نشست وزرای خارجه آلمان و فرانسه درباره ایران، نخستین گفت‌وگوی تلفنی بایدن با نتانیاهو، استعفای نخست وزیر گرجستان، اظهارات بی‌اساس بولتون علیه ایران، دعوت رژیم صهیونیستی از سودان برای اعزام هیئت “صلح” به اراضی اشغالی، جلسه کابینه رژیم صهیونیستی درباره ایران، گفتگوی وزیران خارجه روسیه و ارمنستان درباره اجرای توافق قره باغ، رایزنی حریری با وزیر خارجه قطر در دوحه، هشدار روسیه نسبت به ادامه حملات اسرائیل به خاک سوریه، افزایش دوباره قیمت نفت در جهان و واکنش آمریکا به سفر مدیرکل آژانس به ایران از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: حضور ایران در رزمایش بین‌المللی در پاکستان، نامه ایران به آژانس درباره پروتکل الحاقی، واکنش دیوان کیفری بین‌المللی به اتهام‌زنی نتانیاهو، تبدیل شدن چین به شریک تجاری اصلی اتحادیه اروپا، اصابت 4 فروند راکت به پایگاه نیروهای آمریکایی در اربیل، جزئیات مکالمه تلفنی وزرای خارجه ترکیه و آمریکا، اهداف سفر وزیر امور خارجه قطر به ایران، درخواست کمک رئیس اقلیم کردستان عراق از شورای امنیت، حمایت ریاض از پیشبرد دیپلماسی برای پایان جنگ یمن، اعتراف نتانیاهو به وجود اختلاف بین واشنگتن و تل آویو، وحشت دولت خودخوانده یمن از پیشروی نیروهای مقاومت در «مأرب»، رتبه نخست عربستان برای نقض آزادی بیان در حوزه خلیج فارس، بازگشت ترامپ به عرصه سیاست و حضور اردن، عراق و لبنان در نشست آستانه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: تظاهرات مردم سوریه در حمایت از «بشار اسد»، آغاز رزمایش «غافلگیرانه» نیروی هوایی اسرائیل در مرزهای شمالی این کشور، باقی ماندن ترامپ در حزب جمهوری‌خواه، ابراز نگرانی پارلمان انگلیس به نقض حقوق بشر در بحرین، رکوردشکنی قیمت نفت، افتتاح نمایندگی قطر در مقر فرماندهی ناتو در بروکسل، بیانیه وزارت خارجه روسیه در مورد برجام، انتصاب نخستین سفیر امارات در اراضی اشغالی، اطلاعات خطرناک و موثق از اقدام آمریکا در انتقال داعش به عراق، احداث پایگاه‌های جدید آمریکا در شمال سوریه، ادعای جانسون درباره نزدیک شدن دیدگاه انگلیس و آمریکا درباره ایران، هشدار طالبان به از سرگیری حملات و آغاز رزمایش دریایی مشترک ایران و روسیه از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»