شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: درخواست ضد ایرانی نمایندگان کنگره آمریکا، برنامه ۱۸ میلیارد دلاری پنتاگون برای مقابله با موشک‌های ایران، توافق آمریکا و اسرائیل برای تشکیل کارگروه ضد ایرانی، تاکید کمیسیون مشترک برجام بر «تسریع» مذاکرات، مخالفت روسیه با نظریه گسترش برجام، هشدار لاوروف به آمریکا درباره ادامه روس هراسی کاخ سفید، تاکید وزیر خارجه آمریکا بر اهمیت شروع مذاکرات با روسیه، پیشنهاد اروپایی‌ها به فلسطین درباره برگزاری انتخابات در قدس، رشد بی سابقه هزینه‌‌های نظامی عربستان در جهان، دعوت پادشاه عربستان از امیر قطر برای سفر به ریاض، درگیری شدید ارتش میانمار با مخالفان مسلح در مناطق مرزی با تایلند، برگزاری کنفرانس غیر رسمی 1+5 در مورد قبرس در ژنو، ادامه عملیات ترکیه در شمال عراق، کمک مالی ژاپن برای ارتقا واکسیناسیون درکشورهای در حال توسعه، تاکید وزرای اوپک‌پلاس بر حفظ توازن بازار نفت و دولت بایدن در پی فرصت اقتصادی آفریقا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: پیشنهاد رییس جمهوری اوکراین برای دیدار با پوتین، درخواست ضد روسی جمهوری چک از شرکایش در اروپا و ناتو، اقدام روسیه به محدود کردن پروازها بر فراز بخش‌هایی از دریای سیاه و جزیره کریمه، بیانیه اتحادیه‌اروپا بعد از نشست کمیسیون مشترک برجام، تکرار ادعاهای ضد ایرانی فرمانده تروریست‌های سنتکام، بیانیه مداخله‌جویانه دولت عربستان درباره برنامه هسته‌ای ایران، گفتگوی نمایندگان عالی‌رتبه ایرانی و سعودی در بغداد، توافق عربستان و یونان برای خرید پاتریوت، دیدار فرستاده رژیم صهیونیستی با وزیر خارجه امارات، تنش در روابط پاکستان و فرانسه، آغاز مذاکرات ترکیه با روسیه برای خرید محموله دوم اس 400، تعویق کنفرانس صلح افغانستان در استانبول، دیدار وزیر دفاع ترکیه با فرمانده نیروهای مشترک ناپولی، حضور رییس جمهور چین در نشست سران اقلیمی به دعوت بایدن، اتهام ژاپن به ارتش خلق چین در خصوص انجام حملات سایبری و هشدار دانشمندان درباره افزایش زباله‌های فضایی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: خبر آزادی لجین الهذلول، فعال زن سعودی، از زندان نشان می‌دهد که فشار خارجی بر پادشاهی عربستان می‌تواند نتایج مثبتی به بار آورد، هرچند که وی هنوز نمی‌تواند آزادانه مسافرت کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات و رخدادهای هفته‌های اخیر در عربستان سعودی به دلیل کمی و کیفی به مقدار قابل توجهی از روال سنتی و مبتنی بر استانداردهای عمومی و جاری در این کشور فاصله داشته و برخی ناظران و تحلیل‌گران، حال و هوای روند‌های سیاسی در این کشور را با شرایط متفاوتی نسبت به سال‌های گذشته عربستان سعودی ارزیابی می‌کنند.
ابوالقاسم دلفی – سفیر پیشین
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تحرکات اخیر حکام سعودی می‌تواند شروعی برای تاجگذاری ولیعهد عربستان باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ملک سلمان با چند ابزار سرکوب، تطمیع، اجماع نسبی و خرید وفاداری، شاهزادگان را متقاعد کرده که ساختار پیرسالاری عربستان نیازمند تحرک توسط یک شاهزاده جوان از خاندان سدیری است که همزمان با تمامیت سرزمینی، بقای پادشاهی و حفظ قدرت در خاندان سعودی ارتباط وثیقی دارد.
کامران کرمی – پژوهشگر مسائل شبه‌جزیره عربی
شورای راهبردی آنلاین – گزارش: موج تغییرات در ارکان پادشاهی سعودی این بار به نظامیان رسید و شاه عربستان فرمان برکناری بسیاری از مقامات ارتش این کشور را صادر کرد.
شورای راهبردی آنلاین: تایید تجاوز مجددجنگنده های رژیم صهیونیستی به سوریه ، اذعان اندیشکده آمریکایی به تقویت موقعیت منطقه ای ایران، دفاع آمانو از برجام، گفت‌وگوی تلفنی ترامپ و ملک سلمان،نشست سران آمریکا و کویت امروز در واشنگتن، موافقت پارلمان کاتالونیا با برگزاری رفراندوم استقلال ، بررسی تحریم های بیشتر کره شمالی در اتحادیه اروپا ، ازسرگیری مانورهای نظامی میان مصر و آمریکا پس از ۸ سال وقفه، اعتراض چین به استقرار موشک‌های تاد آمریکا در کره‌جنوبی، تاکید رهبران ژاپن و کره جنوبی بر همکاری های خود برای مقابله با کره شمالی، درخواست اتحادیه عرب برای پایان خشونت ها علیه مسلمانان میانمار و ادامه پیشروی ارتش سوریه در دیرالزور ازمهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شوراآنلاین- رسانه ها:همزمان با شرایط بحرانی اقتصاد عربستان، پادشاه سعودی برای اعلام استراتژی‌های جدید و متوازن‌سازی بخش‌های مختلف اقتصاد این کشور ، وزیر دارایی و امور اقتصادی این کشور را پس از 20 سال برکنار کرد. این استراتژی جدید با اما و اگرهایی روبه‌رو است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها:دستورالعمل دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، برای «ممنوعیت ورود مسلمانان به آمریکا»، که هفت کشور مسلمان عربی و آفریقایی را هدف قرار داده، موجی از انتقادات شدید را در سراسر جهان به راه انداخته است. شماری از متحدان سنتی واشنگتن، به همراه ایران، سازمان ملل متحد و «اتحادیه عرب» و نیز بسیاری از نمایندگان آمریکا از هر دو حزب، تصمیم رئیس جمهور جدید این کشور را محکوم کردند. غیر از قطر که مخالفت شدید خود را با فرمان ترامپ ابراز کرد، کشورهای عضو «شورای همکاری خلیج [فارس]» در این موج محکوم کردن ها حضور نداشته اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: درخواست ضد ایرانی نمایندگان کنگره آمریکا، برنامه ۱۸ میلیارد دلاری پنتاگون برای مقابله با موشک‌های ایران، توافق آمریکا و اسرائیل برای تشکیل کارگروه ضد ایرانی، تاکید کمیسیون مشترک برجام بر «تسریع» مذاکرات، مخالفت روسیه با نظریه گسترش برجام، هشدار لاوروف به آمریکا درباره ادامه روس هراسی کاخ سفید، تاکید وزیر خارجه آمریکا بر اهمیت شروع مذاکرات با روسیه، پیشنهاد اروپایی‌ها به فلسطین درباره برگزاری انتخابات در قدس، رشد بی سابقه هزینه‌‌های نظامی عربستان در جهان، دعوت پادشاه عربستان از امیر قطر برای سفر به ریاض، درگیری شدید ارتش میانمار با مخالفان مسلح در مناطق مرزی با تایلند، برگزاری کنفرانس غیر رسمی 1+5 در مورد قبرس در ژنو، ادامه عملیات ترکیه در شمال عراق، کمک مالی ژاپن برای ارتقا واکسیناسیون درکشورهای در حال توسعه، تاکید وزرای اوپک‌پلاس بر حفظ توازن بازار نفت و دولت بایدن در پی فرصت اقتصادی آفریقا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: پیشنهاد رییس جمهوری اوکراین برای دیدار با پوتین، درخواست ضد روسی جمهوری چک از شرکایش در اروپا و ناتو، اقدام روسیه به محدود کردن پروازها بر فراز بخش‌هایی از دریای سیاه و جزیره کریمه، بیانیه اتحادیه‌اروپا بعد از نشست کمیسیون مشترک برجام، تکرار ادعاهای ضد ایرانی فرمانده تروریست‌های سنتکام، بیانیه مداخله‌جویانه دولت عربستان درباره برنامه هسته‌ای ایران، گفتگوی نمایندگان عالی‌رتبه ایرانی و سعودی در بغداد، توافق عربستان و یونان برای خرید پاتریوت، دیدار فرستاده رژیم صهیونیستی با وزیر خارجه امارات، تنش در روابط پاکستان و فرانسه، آغاز مذاکرات ترکیه با روسیه برای خرید محموله دوم اس 400، تعویق کنفرانس صلح افغانستان در استانبول، دیدار وزیر دفاع ترکیه با فرمانده نیروهای مشترک ناپولی، حضور رییس جمهور چین در نشست سران اقلیمی به دعوت بایدن، اتهام ژاپن به ارتش خلق چین در خصوص انجام حملات سایبری و هشدار دانشمندان درباره افزایش زباله‌های فضایی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: خبر آزادی لجین الهذلول، فعال زن سعودی، از زندان نشان می‌دهد که فشار خارجی بر پادشاهی عربستان می‌تواند نتایج مثبتی به بار آورد، هرچند که وی هنوز نمی‌تواند آزادانه مسافرت کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات و رخدادهای هفته‌های اخیر در عربستان سعودی به دلیل کمی و کیفی به مقدار قابل توجهی از روال سنتی و مبتنی بر استانداردهای عمومی و جاری در این کشور فاصله داشته و برخی ناظران و تحلیل‌گران، حال و هوای روند‌های سیاسی در این کشور را با شرایط متفاوتی نسبت به سال‌های گذشته عربستان سعودی ارزیابی می‌کنند.
ابوالقاسم دلفی – سفیر پیشین
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تحرکات اخیر حکام سعودی می‌تواند شروعی برای تاجگذاری ولیعهد عربستان باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ملک سلمان با چند ابزار سرکوب، تطمیع، اجماع نسبی و خرید وفاداری، شاهزادگان را متقاعد کرده که ساختار پیرسالاری عربستان نیازمند تحرک توسط یک شاهزاده جوان از خاندان سدیری است که همزمان با تمامیت سرزمینی، بقای پادشاهی و حفظ قدرت در خاندان سعودی ارتباط وثیقی دارد.
کامران کرمی – پژوهشگر مسائل شبه‌جزیره عربی
شورای راهبردی آنلاین – گزارش: موج تغییرات در ارکان پادشاهی سعودی این بار به نظامیان رسید و شاه عربستان فرمان برکناری بسیاری از مقامات ارتش این کشور را صادر کرد.
شورای راهبردی آنلاین: تایید تجاوز مجددجنگنده های رژیم صهیونیستی به سوریه ، اذعان اندیشکده آمریکایی به تقویت موقعیت منطقه ای ایران، دفاع آمانو از برجام، گفت‌وگوی تلفنی ترامپ و ملک سلمان،نشست سران آمریکا و کویت امروز در واشنگتن، موافقت پارلمان کاتالونیا با برگزاری رفراندوم استقلال ، بررسی تحریم های بیشتر کره شمالی در اتحادیه اروپا ، ازسرگیری مانورهای نظامی میان مصر و آمریکا پس از ۸ سال وقفه، اعتراض چین به استقرار موشک‌های تاد آمریکا در کره‌جنوبی، تاکید رهبران ژاپن و کره جنوبی بر همکاری های خود برای مقابله با کره شمالی، درخواست اتحادیه عرب برای پایان خشونت ها علیه مسلمانان میانمار و ادامه پیشروی ارتش سوریه در دیرالزور ازمهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شوراآنلاین- رسانه ها:همزمان با شرایط بحرانی اقتصاد عربستان، پادشاه سعودی برای اعلام استراتژی‌های جدید و متوازن‌سازی بخش‌های مختلف اقتصاد این کشور ، وزیر دارایی و امور اقتصادی این کشور را پس از 20 سال برکنار کرد. این استراتژی جدید با اما و اگرهایی روبه‌رو است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها:دستورالعمل دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، برای «ممنوعیت ورود مسلمانان به آمریکا»، که هفت کشور مسلمان عربی و آفریقایی را هدف قرار داده، موجی از انتقادات شدید را در سراسر جهان به راه انداخته است. شماری از متحدان سنتی واشنگتن، به همراه ایران، سازمان ملل متحد و «اتحادیه عرب» و نیز بسیاری از نمایندگان آمریکا از هر دو حزب، تصمیم رئیس جمهور جدید این کشور را محکوم کردند. غیر از قطر که مخالفت شدید خود را با فرمان ترامپ ابراز کرد، کشورهای عضو «شورای همکاری خلیج [فارس]» در این موج محکوم کردن ها حضور نداشته اند.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: درخواست ضد ایرانی نمایندگان کنگره آمریکا، برنامه ۱۸ میلیارد دلاری پنتاگون برای مقابله با موشک‌های ایران، توافق آمریکا و اسرائیل برای تشکیل کارگروه ضد ایرانی، تاکید کمیسیون مشترک برجام بر «تسریع» مذاکرات، مخالفت روسیه با نظریه گسترش برجام، هشدار لاوروف به آمریکا درباره ادامه روس هراسی کاخ سفید، تاکید وزیر خارجه آمریکا بر اهمیت شروع مذاکرات با روسیه، پیشنهاد اروپایی‌ها به فلسطین درباره برگزاری انتخابات در قدس، رشد بی سابقه هزینه‌‌های نظامی عربستان در جهان، دعوت پادشاه عربستان از امیر قطر برای سفر به ریاض، درگیری شدید ارتش میانمار با مخالفان مسلح در مناطق مرزی با تایلند، برگزاری کنفرانس غیر رسمی 1+5 در مورد قبرس در ژنو، ادامه عملیات ترکیه در شمال عراق، کمک مالی ژاپن برای ارتقا واکسیناسیون درکشورهای در حال توسعه، تاکید وزرای اوپک‌پلاس بر حفظ توازن بازار نفت و دولت بایدن در پی فرصت اقتصادی آفریقا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: پیشنهاد رییس جمهوری اوکراین برای دیدار با پوتین، درخواست ضد روسی جمهوری چک از شرکایش در اروپا و ناتو، اقدام روسیه به محدود کردن پروازها بر فراز بخش‌هایی از دریای سیاه و جزیره کریمه، بیانیه اتحادیه‌اروپا بعد از نشست کمیسیون مشترک برجام، تکرار ادعاهای ضد ایرانی فرمانده تروریست‌های سنتکام، بیانیه مداخله‌جویانه دولت عربستان درباره برنامه هسته‌ای ایران، گفتگوی نمایندگان عالی‌رتبه ایرانی و سعودی در بغداد، توافق عربستان و یونان برای خرید پاتریوت، دیدار فرستاده رژیم صهیونیستی با وزیر خارجه امارات، تنش در روابط پاکستان و فرانسه، آغاز مذاکرات ترکیه با روسیه برای خرید محموله دوم اس 400، تعویق کنفرانس صلح افغانستان در استانبول، دیدار وزیر دفاع ترکیه با فرمانده نیروهای مشترک ناپولی، حضور رییس جمهور چین در نشست سران اقلیمی به دعوت بایدن، اتهام ژاپن به ارتش خلق چین در خصوص انجام حملات سایبری و هشدار دانشمندان درباره افزایش زباله‌های فضایی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: خبر آزادی لجین الهذلول، فعال زن سعودی، از زندان نشان می‌دهد که فشار خارجی بر پادشاهی عربستان می‌تواند نتایج مثبتی به بار آورد، هرچند که وی هنوز نمی‌تواند آزادانه مسافرت کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات و رخدادهای هفته‌های اخیر در عربستان سعودی به دلیل کمی و کیفی به مقدار قابل توجهی از روال سنتی و مبتنی بر استانداردهای عمومی و جاری در این کشور فاصله داشته و برخی ناظران و تحلیل‌گران، حال و هوای روند‌های سیاسی در این کشور را با شرایط متفاوتی نسبت به سال‌های گذشته عربستان سعودی ارزیابی می‌کنند.
ابوالقاسم دلفی – سفیر پیشین
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تحرکات اخیر حکام سعودی می‌تواند شروعی برای تاجگذاری ولیعهد عربستان باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ملک سلمان با چند ابزار سرکوب، تطمیع، اجماع نسبی و خرید وفاداری، شاهزادگان را متقاعد کرده که ساختار پیرسالاری عربستان نیازمند تحرک توسط یک شاهزاده جوان از خاندان سدیری است که همزمان با تمامیت سرزمینی، بقای پادشاهی و حفظ قدرت در خاندان سعودی ارتباط وثیقی دارد.
کامران کرمی – پژوهشگر مسائل شبه‌جزیره عربی
شورای راهبردی آنلاین – گزارش: موج تغییرات در ارکان پادشاهی سعودی این بار به نظامیان رسید و شاه عربستان فرمان برکناری بسیاری از مقامات ارتش این کشور را صادر کرد.
شورای راهبردی آنلاین: تایید تجاوز مجددجنگنده های رژیم صهیونیستی به سوریه ، اذعان اندیشکده آمریکایی به تقویت موقعیت منطقه ای ایران، دفاع آمانو از برجام، گفت‌وگوی تلفنی ترامپ و ملک سلمان،نشست سران آمریکا و کویت امروز در واشنگتن، موافقت پارلمان کاتالونیا با برگزاری رفراندوم استقلال ، بررسی تحریم های بیشتر کره شمالی در اتحادیه اروپا ، ازسرگیری مانورهای نظامی میان مصر و آمریکا پس از ۸ سال وقفه، اعتراض چین به استقرار موشک‌های تاد آمریکا در کره‌جنوبی، تاکید رهبران ژاپن و کره جنوبی بر همکاری های خود برای مقابله با کره شمالی، درخواست اتحادیه عرب برای پایان خشونت ها علیه مسلمانان میانمار و ادامه پیشروی ارتش سوریه در دیرالزور ازمهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شوراآنلاین- رسانه ها:همزمان با شرایط بحرانی اقتصاد عربستان، پادشاه سعودی برای اعلام استراتژی‌های جدید و متوازن‌سازی بخش‌های مختلف اقتصاد این کشور ، وزیر دارایی و امور اقتصادی این کشور را پس از 20 سال برکنار کرد. این استراتژی جدید با اما و اگرهایی روبه‌رو است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها:دستورالعمل دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، برای «ممنوعیت ورود مسلمانان به آمریکا»، که هفت کشور مسلمان عربی و آفریقایی را هدف قرار داده، موجی از انتقادات شدید را در سراسر جهان به راه انداخته است. شماری از متحدان سنتی واشنگتن، به همراه ایران، سازمان ملل متحد و «اتحادیه عرب» و نیز بسیاری از نمایندگان آمریکا از هر دو حزب، تصمیم رئیس جمهور جدید این کشور را محکوم کردند. غیر از قطر که مخالفت شدید خود را با فرمان ترامپ ابراز کرد، کشورهای عضو «شورای همکاری خلیج [فارس]» در این موج محکوم کردن ها حضور نداشته اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: درخواست ضد ایرانی نمایندگان کنگره آمریکا، برنامه ۱۸ میلیارد دلاری پنتاگون برای مقابله با موشک‌های ایران، توافق آمریکا و اسرائیل برای تشکیل کارگروه ضد ایرانی، تاکید کمیسیون مشترک برجام بر «تسریع» مذاکرات، مخالفت روسیه با نظریه گسترش برجام، هشدار لاوروف به آمریکا درباره ادامه روس هراسی کاخ سفید، تاکید وزیر خارجه آمریکا بر اهمیت شروع مذاکرات با روسیه، پیشنهاد اروپایی‌ها به فلسطین درباره برگزاری انتخابات در قدس، رشد بی سابقه هزینه‌‌های نظامی عربستان در جهان، دعوت پادشاه عربستان از امیر قطر برای سفر به ریاض، درگیری شدید ارتش میانمار با مخالفان مسلح در مناطق مرزی با تایلند، برگزاری کنفرانس غیر رسمی 1+5 در مورد قبرس در ژنو، ادامه عملیات ترکیه در شمال عراق، کمک مالی ژاپن برای ارتقا واکسیناسیون درکشورهای در حال توسعه، تاکید وزرای اوپک‌پلاس بر حفظ توازن بازار نفت و دولت بایدن در پی فرصت اقتصادی آفریقا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: پیشنهاد رییس جمهوری اوکراین برای دیدار با پوتین، درخواست ضد روسی جمهوری چک از شرکایش در اروپا و ناتو، اقدام روسیه به محدود کردن پروازها بر فراز بخش‌هایی از دریای سیاه و جزیره کریمه، بیانیه اتحادیه‌اروپا بعد از نشست کمیسیون مشترک برجام، تکرار ادعاهای ضد ایرانی فرمانده تروریست‌های سنتکام، بیانیه مداخله‌جویانه دولت عربستان درباره برنامه هسته‌ای ایران، گفتگوی نمایندگان عالی‌رتبه ایرانی و سعودی در بغداد، توافق عربستان و یونان برای خرید پاتریوت، دیدار فرستاده رژیم صهیونیستی با وزیر خارجه امارات، تنش در روابط پاکستان و فرانسه، آغاز مذاکرات ترکیه با روسیه برای خرید محموله دوم اس 400، تعویق کنفرانس صلح افغانستان در استانبول، دیدار وزیر دفاع ترکیه با فرمانده نیروهای مشترک ناپولی، حضور رییس جمهور چین در نشست سران اقلیمی به دعوت بایدن، اتهام ژاپن به ارتش خلق چین در خصوص انجام حملات سایبری و هشدار دانشمندان درباره افزایش زباله‌های فضایی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: خبر آزادی لجین الهذلول، فعال زن سعودی، از زندان نشان می‌دهد که فشار خارجی بر پادشاهی عربستان می‌تواند نتایج مثبتی به بار آورد، هرچند که وی هنوز نمی‌تواند آزادانه مسافرت کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات و رخدادهای هفته‌های اخیر در عربستان سعودی به دلیل کمی و کیفی به مقدار قابل توجهی از روال سنتی و مبتنی بر استانداردهای عمومی و جاری در این کشور فاصله داشته و برخی ناظران و تحلیل‌گران، حال و هوای روند‌های سیاسی در این کشور را با شرایط متفاوتی نسبت به سال‌های گذشته عربستان سعودی ارزیابی می‌کنند.
ابوالقاسم دلفی – سفیر پیشین
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تحرکات اخیر حکام سعودی می‌تواند شروعی برای تاجگذاری ولیعهد عربستان باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ملک سلمان با چند ابزار سرکوب، تطمیع، اجماع نسبی و خرید وفاداری، شاهزادگان را متقاعد کرده که ساختار پیرسالاری عربستان نیازمند تحرک توسط یک شاهزاده جوان از خاندان سدیری است که همزمان با تمامیت سرزمینی، بقای پادشاهی و حفظ قدرت در خاندان سعودی ارتباط وثیقی دارد.
کامران کرمی – پژوهشگر مسائل شبه‌جزیره عربی
شورای راهبردی آنلاین – گزارش: موج تغییرات در ارکان پادشاهی سعودی این بار به نظامیان رسید و شاه عربستان فرمان برکناری بسیاری از مقامات ارتش این کشور را صادر کرد.
شورای راهبردی آنلاین: تایید تجاوز مجددجنگنده های رژیم صهیونیستی به سوریه ، اذعان اندیشکده آمریکایی به تقویت موقعیت منطقه ای ایران، دفاع آمانو از برجام، گفت‌وگوی تلفنی ترامپ و ملک سلمان،نشست سران آمریکا و کویت امروز در واشنگتن، موافقت پارلمان کاتالونیا با برگزاری رفراندوم استقلال ، بررسی تحریم های بیشتر کره شمالی در اتحادیه اروپا ، ازسرگیری مانورهای نظامی میان مصر و آمریکا پس از ۸ سال وقفه، اعتراض چین به استقرار موشک‌های تاد آمریکا در کره‌جنوبی، تاکید رهبران ژاپن و کره جنوبی بر همکاری های خود برای مقابله با کره شمالی، درخواست اتحادیه عرب برای پایان خشونت ها علیه مسلمانان میانمار و ادامه پیشروی ارتش سوریه در دیرالزور ازمهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شوراآنلاین- رسانه ها:همزمان با شرایط بحرانی اقتصاد عربستان، پادشاه سعودی برای اعلام استراتژی‌های جدید و متوازن‌سازی بخش‌های مختلف اقتصاد این کشور ، وزیر دارایی و امور اقتصادی این کشور را پس از 20 سال برکنار کرد. این استراتژی جدید با اما و اگرهایی روبه‌رو است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها:دستورالعمل دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، برای «ممنوعیت ورود مسلمانان به آمریکا»، که هفت کشور مسلمان عربی و آفریقایی را هدف قرار داده، موجی از انتقادات شدید را در سراسر جهان به راه انداخته است. شماری از متحدان سنتی واشنگتن، به همراه ایران، سازمان ملل متحد و «اتحادیه عرب» و نیز بسیاری از نمایندگان آمریکا از هر دو حزب، تصمیم رئیس جمهور جدید این کشور را محکوم کردند. غیر از قطر که مخالفت شدید خود را با فرمان ترامپ ابراز کرد، کشورهای عضو «شورای همکاری خلیج [فارس]» در این موج محکوم کردن ها حضور نداشته اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: درخواست ضد ایرانی نمایندگان کنگره آمریکا، برنامه ۱۸ میلیارد دلاری پنتاگون برای مقابله با موشک‌های ایران، توافق آمریکا و اسرائیل برای تشکیل کارگروه ضد ایرانی، تاکید کمیسیون مشترک برجام بر «تسریع» مذاکرات، مخالفت روسیه با نظریه گسترش برجام، هشدار لاوروف به آمریکا درباره ادامه روس هراسی کاخ سفید، تاکید وزیر خارجه آمریکا بر اهمیت شروع مذاکرات با روسیه، پیشنهاد اروپایی‌ها به فلسطین درباره برگزاری انتخابات در قدس، رشد بی سابقه هزینه‌‌های نظامی عربستان در جهان، دعوت پادشاه عربستان از امیر قطر برای سفر به ریاض، درگیری شدید ارتش میانمار با مخالفان مسلح در مناطق مرزی با تایلند، برگزاری کنفرانس غیر رسمی 1+5 در مورد قبرس در ژنو، ادامه عملیات ترکیه در شمال عراق، کمک مالی ژاپن برای ارتقا واکسیناسیون درکشورهای در حال توسعه، تاکید وزرای اوپک‌پلاس بر حفظ توازن بازار نفت و دولت بایدن در پی فرصت اقتصادی آفریقا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: پیشنهاد رییس جمهوری اوکراین برای دیدار با پوتین، درخواست ضد روسی جمهوری چک از شرکایش در اروپا و ناتو، اقدام روسیه به محدود کردن پروازها بر فراز بخش‌هایی از دریای سیاه و جزیره کریمه، بیانیه اتحادیه‌اروپا بعد از نشست کمیسیون مشترک برجام، تکرار ادعاهای ضد ایرانی فرمانده تروریست‌های سنتکام، بیانیه مداخله‌جویانه دولت عربستان درباره برنامه هسته‌ای ایران، گفتگوی نمایندگان عالی‌رتبه ایرانی و سعودی در بغداد، توافق عربستان و یونان برای خرید پاتریوت، دیدار فرستاده رژیم صهیونیستی با وزیر خارجه امارات، تنش در روابط پاکستان و فرانسه، آغاز مذاکرات ترکیه با روسیه برای خرید محموله دوم اس 400، تعویق کنفرانس صلح افغانستان در استانبول، دیدار وزیر دفاع ترکیه با فرمانده نیروهای مشترک ناپولی، حضور رییس جمهور چین در نشست سران اقلیمی به دعوت بایدن، اتهام ژاپن به ارتش خلق چین در خصوص انجام حملات سایبری و هشدار دانشمندان درباره افزایش زباله‌های فضایی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: خبر آزادی لجین الهذلول، فعال زن سعودی، از زندان نشان می‌دهد که فشار خارجی بر پادشاهی عربستان می‌تواند نتایج مثبتی به بار آورد، هرچند که وی هنوز نمی‌تواند آزادانه مسافرت کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات و رخدادهای هفته‌های اخیر در عربستان سعودی به دلیل کمی و کیفی به مقدار قابل توجهی از روال سنتی و مبتنی بر استانداردهای عمومی و جاری در این کشور فاصله داشته و برخی ناظران و تحلیل‌گران، حال و هوای روند‌های سیاسی در این کشور را با شرایط متفاوتی نسبت به سال‌های گذشته عربستان سعودی ارزیابی می‌کنند.
ابوالقاسم دلفی – سفیر پیشین
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تحرکات اخیر حکام سعودی می‌تواند شروعی برای تاجگذاری ولیعهد عربستان باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ملک سلمان با چند ابزار سرکوب، تطمیع، اجماع نسبی و خرید وفاداری، شاهزادگان را متقاعد کرده که ساختار پیرسالاری عربستان نیازمند تحرک توسط یک شاهزاده جوان از خاندان سدیری است که همزمان با تمامیت سرزمینی، بقای پادشاهی و حفظ قدرت در خاندان سعودی ارتباط وثیقی دارد.
کامران کرمی – پژوهشگر مسائل شبه‌جزیره عربی
شورای راهبردی آنلاین – گزارش: موج تغییرات در ارکان پادشاهی سعودی این بار به نظامیان رسید و شاه عربستان فرمان برکناری بسیاری از مقامات ارتش این کشور را صادر کرد.
شورای راهبردی آنلاین: تایید تجاوز مجددجنگنده های رژیم صهیونیستی به سوریه ، اذعان اندیشکده آمریکایی به تقویت موقعیت منطقه ای ایران، دفاع آمانو از برجام، گفت‌وگوی تلفنی ترامپ و ملک سلمان،نشست سران آمریکا و کویت امروز در واشنگتن، موافقت پارلمان کاتالونیا با برگزاری رفراندوم استقلال ، بررسی تحریم های بیشتر کره شمالی در اتحادیه اروپا ، ازسرگیری مانورهای نظامی میان مصر و آمریکا پس از ۸ سال وقفه، اعتراض چین به استقرار موشک‌های تاد آمریکا در کره‌جنوبی، تاکید رهبران ژاپن و کره جنوبی بر همکاری های خود برای مقابله با کره شمالی، درخواست اتحادیه عرب برای پایان خشونت ها علیه مسلمانان میانمار و ادامه پیشروی ارتش سوریه در دیرالزور ازمهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شوراآنلاین- رسانه ها:همزمان با شرایط بحرانی اقتصاد عربستان، پادشاه سعودی برای اعلام استراتژی‌های جدید و متوازن‌سازی بخش‌های مختلف اقتصاد این کشور ، وزیر دارایی و امور اقتصادی این کشور را پس از 20 سال برکنار کرد. این استراتژی جدید با اما و اگرهایی روبه‌رو است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها:دستورالعمل دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، برای «ممنوعیت ورود مسلمانان به آمریکا»، که هفت کشور مسلمان عربی و آفریقایی را هدف قرار داده، موجی از انتقادات شدید را در سراسر جهان به راه انداخته است. شماری از متحدان سنتی واشنگتن، به همراه ایران، سازمان ملل متحد و «اتحادیه عرب» و نیز بسیاری از نمایندگان آمریکا از هر دو حزب، تصمیم رئیس جمهور جدید این کشور را محکوم کردند. غیر از قطر که مخالفت شدید خود را با فرمان ترامپ ابراز کرد، کشورهای عضو «شورای همکاری خلیج [فارس]» در این موج محکوم کردن ها حضور نداشته اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: درخواست ضد ایرانی نمایندگان کنگره آمریکا، برنامه ۱۸ میلیارد دلاری پنتاگون برای مقابله با موشک‌های ایران، توافق آمریکا و اسرائیل برای تشکیل کارگروه ضد ایرانی، تاکید کمیسیون مشترک برجام بر «تسریع» مذاکرات، مخالفت روسیه با نظریه گسترش برجام، هشدار لاوروف به آمریکا درباره ادامه روس هراسی کاخ سفید، تاکید وزیر خارجه آمریکا بر اهمیت شروع مذاکرات با روسیه، پیشنهاد اروپایی‌ها به فلسطین درباره برگزاری انتخابات در قدس، رشد بی سابقه هزینه‌‌های نظامی عربستان در جهان، دعوت پادشاه عربستان از امیر قطر برای سفر به ریاض، درگیری شدید ارتش میانمار با مخالفان مسلح در مناطق مرزی با تایلند، برگزاری کنفرانس غیر رسمی 1+5 در مورد قبرس در ژنو، ادامه عملیات ترکیه در شمال عراق، کمک مالی ژاپن برای ارتقا واکسیناسیون درکشورهای در حال توسعه، تاکید وزرای اوپک‌پلاس بر حفظ توازن بازار نفت و دولت بایدن در پی فرصت اقتصادی آفریقا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: پیشنهاد رییس جمهوری اوکراین برای دیدار با پوتین، درخواست ضد روسی جمهوری چک از شرکایش در اروپا و ناتو، اقدام روسیه به محدود کردن پروازها بر فراز بخش‌هایی از دریای سیاه و جزیره کریمه، بیانیه اتحادیه‌اروپا بعد از نشست کمیسیون مشترک برجام، تکرار ادعاهای ضد ایرانی فرمانده تروریست‌های سنتکام، بیانیه مداخله‌جویانه دولت عربستان درباره برنامه هسته‌ای ایران، گفتگوی نمایندگان عالی‌رتبه ایرانی و سعودی در بغداد، توافق عربستان و یونان برای خرید پاتریوت، دیدار فرستاده رژیم صهیونیستی با وزیر خارجه امارات، تنش در روابط پاکستان و فرانسه، آغاز مذاکرات ترکیه با روسیه برای خرید محموله دوم اس 400، تعویق کنفرانس صلح افغانستان در استانبول، دیدار وزیر دفاع ترکیه با فرمانده نیروهای مشترک ناپولی، حضور رییس جمهور چین در نشست سران اقلیمی به دعوت بایدن، اتهام ژاپن به ارتش خلق چین در خصوص انجام حملات سایبری و هشدار دانشمندان درباره افزایش زباله‌های فضایی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: خبر آزادی لجین الهذلول، فعال زن سعودی، از زندان نشان می‌دهد که فشار خارجی بر پادشاهی عربستان می‌تواند نتایج مثبتی به بار آورد، هرچند که وی هنوز نمی‌تواند آزادانه مسافرت کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات و رخدادهای هفته‌های اخیر در عربستان سعودی به دلیل کمی و کیفی به مقدار قابل توجهی از روال سنتی و مبتنی بر استانداردهای عمومی و جاری در این کشور فاصله داشته و برخی ناظران و تحلیل‌گران، حال و هوای روند‌های سیاسی در این کشور را با شرایط متفاوتی نسبت به سال‌های گذشته عربستان سعودی ارزیابی می‌کنند.
ابوالقاسم دلفی – سفیر پیشین
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تحرکات اخیر حکام سعودی می‌تواند شروعی برای تاجگذاری ولیعهد عربستان باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ملک سلمان با چند ابزار سرکوب، تطمیع، اجماع نسبی و خرید وفاداری، شاهزادگان را متقاعد کرده که ساختار پیرسالاری عربستان نیازمند تحرک توسط یک شاهزاده جوان از خاندان سدیری است که همزمان با تمامیت سرزمینی، بقای پادشاهی و حفظ قدرت در خاندان سعودی ارتباط وثیقی دارد.
کامران کرمی – پژوهشگر مسائل شبه‌جزیره عربی
شورای راهبردی آنلاین – گزارش: موج تغییرات در ارکان پادشاهی سعودی این بار به نظامیان رسید و شاه عربستان فرمان برکناری بسیاری از مقامات ارتش این کشور را صادر کرد.
شورای راهبردی آنلاین: تایید تجاوز مجددجنگنده های رژیم صهیونیستی به سوریه ، اذعان اندیشکده آمریکایی به تقویت موقعیت منطقه ای ایران، دفاع آمانو از برجام، گفت‌وگوی تلفنی ترامپ و ملک سلمان،نشست سران آمریکا و کویت امروز در واشنگتن، موافقت پارلمان کاتالونیا با برگزاری رفراندوم استقلال ، بررسی تحریم های بیشتر کره شمالی در اتحادیه اروپا ، ازسرگیری مانورهای نظامی میان مصر و آمریکا پس از ۸ سال وقفه، اعتراض چین به استقرار موشک‌های تاد آمریکا در کره‌جنوبی، تاکید رهبران ژاپن و کره جنوبی بر همکاری های خود برای مقابله با کره شمالی، درخواست اتحادیه عرب برای پایان خشونت ها علیه مسلمانان میانمار و ادامه پیشروی ارتش سوریه در دیرالزور ازمهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شوراآنلاین- رسانه ها:همزمان با شرایط بحرانی اقتصاد عربستان، پادشاه سعودی برای اعلام استراتژی‌های جدید و متوازن‌سازی بخش‌های مختلف اقتصاد این کشور ، وزیر دارایی و امور اقتصادی این کشور را پس از 20 سال برکنار کرد. این استراتژی جدید با اما و اگرهایی روبه‌رو است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها:دستورالعمل دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، برای «ممنوعیت ورود مسلمانان به آمریکا»، که هفت کشور مسلمان عربی و آفریقایی را هدف قرار داده، موجی از انتقادات شدید را در سراسر جهان به راه انداخته است. شماری از متحدان سنتی واشنگتن، به همراه ایران، سازمان ملل متحد و «اتحادیه عرب» و نیز بسیاری از نمایندگان آمریکا از هر دو حزب، تصمیم رئیس جمهور جدید این کشور را محکوم کردند. غیر از قطر که مخالفت شدید خود را با فرمان ترامپ ابراز کرد، کشورهای عضو «شورای همکاری خلیج [فارس]» در این موج محکوم کردن ها حضور نداشته اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: درخواست ضد ایرانی نمایندگان کنگره آمریکا، برنامه ۱۸ میلیارد دلاری پنتاگون برای مقابله با موشک‌های ایران، توافق آمریکا و اسرائیل برای تشکیل کارگروه ضد ایرانی، تاکید کمیسیون مشترک برجام بر «تسریع» مذاکرات، مخالفت روسیه با نظریه گسترش برجام، هشدار لاوروف به آمریکا درباره ادامه روس هراسی کاخ سفید، تاکید وزیر خارجه آمریکا بر اهمیت شروع مذاکرات با روسیه، پیشنهاد اروپایی‌ها به فلسطین درباره برگزاری انتخابات در قدس، رشد بی سابقه هزینه‌‌های نظامی عربستان در جهان، دعوت پادشاه عربستان از امیر قطر برای سفر به ریاض، درگیری شدید ارتش میانمار با مخالفان مسلح در مناطق مرزی با تایلند، برگزاری کنفرانس غیر رسمی 1+5 در مورد قبرس در ژنو، ادامه عملیات ترکیه در شمال عراق، کمک مالی ژاپن برای ارتقا واکسیناسیون درکشورهای در حال توسعه، تاکید وزرای اوپک‌پلاس بر حفظ توازن بازار نفت و دولت بایدن در پی فرصت اقتصادی آفریقا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: پیشنهاد رییس جمهوری اوکراین برای دیدار با پوتین، درخواست ضد روسی جمهوری چک از شرکایش در اروپا و ناتو، اقدام روسیه به محدود کردن پروازها بر فراز بخش‌هایی از دریای سیاه و جزیره کریمه، بیانیه اتحادیه‌اروپا بعد از نشست کمیسیون مشترک برجام، تکرار ادعاهای ضد ایرانی فرمانده تروریست‌های سنتکام، بیانیه مداخله‌جویانه دولت عربستان درباره برنامه هسته‌ای ایران، گفتگوی نمایندگان عالی‌رتبه ایرانی و سعودی در بغداد، توافق عربستان و یونان برای خرید پاتریوت، دیدار فرستاده رژیم صهیونیستی با وزیر خارجه امارات، تنش در روابط پاکستان و فرانسه، آغاز مذاکرات ترکیه با روسیه برای خرید محموله دوم اس 400، تعویق کنفرانس صلح افغانستان در استانبول، دیدار وزیر دفاع ترکیه با فرمانده نیروهای مشترک ناپولی، حضور رییس جمهور چین در نشست سران اقلیمی به دعوت بایدن، اتهام ژاپن به ارتش خلق چین در خصوص انجام حملات سایبری و هشدار دانشمندان درباره افزایش زباله‌های فضایی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: خبر آزادی لجین الهذلول، فعال زن سعودی، از زندان نشان می‌دهد که فشار خارجی بر پادشاهی عربستان می‌تواند نتایج مثبتی به بار آورد، هرچند که وی هنوز نمی‌تواند آزادانه مسافرت کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات و رخدادهای هفته‌های اخیر در عربستان سعودی به دلیل کمی و کیفی به مقدار قابل توجهی از روال سنتی و مبتنی بر استانداردهای عمومی و جاری در این کشور فاصله داشته و برخی ناظران و تحلیل‌گران، حال و هوای روند‌های سیاسی در این کشور را با شرایط متفاوتی نسبت به سال‌های گذشته عربستان سعودی ارزیابی می‌کنند.
ابوالقاسم دلفی – سفیر پیشین
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تحرکات اخیر حکام سعودی می‌تواند شروعی برای تاجگذاری ولیعهد عربستان باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ملک سلمان با چند ابزار سرکوب، تطمیع، اجماع نسبی و خرید وفاداری، شاهزادگان را متقاعد کرده که ساختار پیرسالاری عربستان نیازمند تحرک توسط یک شاهزاده جوان از خاندان سدیری است که همزمان با تمامیت سرزمینی، بقای پادشاهی و حفظ قدرت در خاندان سعودی ارتباط وثیقی دارد.
کامران کرمی – پژوهشگر مسائل شبه‌جزیره عربی
شورای راهبردی آنلاین – گزارش: موج تغییرات در ارکان پادشاهی سعودی این بار به نظامیان رسید و شاه عربستان فرمان برکناری بسیاری از مقامات ارتش این کشور را صادر کرد.
شورای راهبردی آنلاین: تایید تجاوز مجددجنگنده های رژیم صهیونیستی به سوریه ، اذعان اندیشکده آمریکایی به تقویت موقعیت منطقه ای ایران، دفاع آمانو از برجام، گفت‌وگوی تلفنی ترامپ و ملک سلمان،نشست سران آمریکا و کویت امروز در واشنگتن، موافقت پارلمان کاتالونیا با برگزاری رفراندوم استقلال ، بررسی تحریم های بیشتر کره شمالی در اتحادیه اروپا ، ازسرگیری مانورهای نظامی میان مصر و آمریکا پس از ۸ سال وقفه، اعتراض چین به استقرار موشک‌های تاد آمریکا در کره‌جنوبی، تاکید رهبران ژاپن و کره جنوبی بر همکاری های خود برای مقابله با کره شمالی، درخواست اتحادیه عرب برای پایان خشونت ها علیه مسلمانان میانمار و ادامه پیشروی ارتش سوریه در دیرالزور ازمهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شوراآنلاین- رسانه ها:همزمان با شرایط بحرانی اقتصاد عربستان، پادشاه سعودی برای اعلام استراتژی‌های جدید و متوازن‌سازی بخش‌های مختلف اقتصاد این کشور ، وزیر دارایی و امور اقتصادی این کشور را پس از 20 سال برکنار کرد. این استراتژی جدید با اما و اگرهایی روبه‌رو است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها:دستورالعمل دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، برای «ممنوعیت ورود مسلمانان به آمریکا»، که هفت کشور مسلمان عربی و آفریقایی را هدف قرار داده، موجی از انتقادات شدید را در سراسر جهان به راه انداخته است. شماری از متحدان سنتی واشنگتن، به همراه ایران، سازمان ملل متحد و «اتحادیه عرب» و نیز بسیاری از نمایندگان آمریکا از هر دو حزب، تصمیم رئیس جمهور جدید این کشور را محکوم کردند. غیر از قطر که مخالفت شدید خود را با فرمان ترامپ ابراز کرد، کشورهای عضو «شورای همکاری خلیج [فارس]» در این موج محکوم کردن ها حضور نداشته اند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»