شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تغییر اخیر قانون اساسی به پوتین اجازه می‌دهد از سال 2024 به بعد در قدرت باقی بماند و به این ترتیب احتمال تغییر در وضع موجود اندک خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: تمدید دو ماهه معافیت هسته ای ایران توسط آمریکا، باقی ماندن ائتلاف بین المللی موسوم به ضد داعش در عراق و سوریه، اولین معامله ایران و اروپا در چارچوب اینستکس، انفجار در مسیر صادرات گاز ایران به ترکیه، احتمال شیوع دوباره کرونا در آسیا، واکنش حشدالشعبی به استقرار سامانه موشکی پاتریوت آمریکا در عراق، گفتگوی تلفنی پوتین و ترامپ درباره کرونا و نفت، کمک 2500 هزار میلیارد دلاری سازمان ملل به کشورهای در حال توسعه، تلاش سناتورهای آمریکایی برای خروج عربستان از اوپک، همکاری ژاپن و سازمان بهداشت جهانی برای مقابله با کرونا، واکنش حزب الله لبنان به تحرکات نظامی آمریکا در عراق، استقرار سامانه دفاعی موشکی پاتریوت در پایگاه های نظامی آمریکا در عراق و بازگشت دوباره داعش به عراق از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با توجه به اینکه دادگاه قانون اساسی روسیه مصوبه پارلمان این کشور برای اصلاح قانون اساسی را تایید کرده، می‌توان انتظار داشت اگر اتفاق خاصی نیفتد، پوتین بتواند مجددا در سال ۲۰۲۴ به عنوان نامزد در انتخابات ریاست‌جمهوری حضور پیدا کند و اگر حضور او در قدرت ادامه داشته باشد باشد، او می‌تواند در دو دوره ۶ ساله یعنی تا سال ۲۰۳۶ رئیس جمهور باشد.
شعیب بهمن – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رجب طیب اردوغان که از آغاز سال جاری میلادی اقدامات نظامی ترکیه را در سوریه و نیز لیبی گسترش داده، با مخالفت جدی ولادیمیر پوتین روبرو شده است.
شورای راهبردی آنلاین: تمدید دوره ریاست‌جمهوری روسیه در دوما، قطعنامه شورای امنیت در تایید توافق آمریکا و طالبان، تاکید چین بر برقراری امنیت و ثبات در افغانستان، هند همچنان در خطر تحریم های آمریکا به دلیل روابط نظامی با روسیه، برگزاری رزمایش آمریکا و امارات در خلیج فارس، افزایش قابل توجه صادرات تسلیحات آمریکا، حمایت مصر از سوریه در قبال ترکیه، پیروزی «جو بایدن» در ۲ ایالت آمریکا در دومین سه‌شنبه رقابتهای مقدماتی دموکرات‌ها، گفت‌وگوی وزرای دفاع ترکیه و روسیه درباره ادلب، آغاز عقب نشینی سلاح های سنگین ترکیه از ادلب بر اساس توافق نامه 5 مارس، مذاکره ترکیه و اروپا بر سر توافقنامه پناهجویی 2016، افزایش تولید نفت عربستان و روسیه، درخواست برجامی اتحادیه اروپا از ایران و افزایش شمار مبتلایان به ویروس کرونا دراروپا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با تشدید کارزار انتخاباتی آمریکا، مخالفان سیاسی رئیس جمهور فعلی به این شعار قدیمی خود روی آورده‌اند که ولادیمیر پوتین از ترامپ شریک و دوست قدیمی خود حمایت می‌کند. این اعتقاد، یکی از اندک موضوعاتی است که ظاهرا افراد متفاوتی نظیر هیلاری کلینتون، نانسی پلوسی، جو بایدن، چارلز شومر و حتی برنی سندرز با آن کاملا موافق هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در طی سال گذشته، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور و دیگر مقامات دولتی آمریکا تصریح کرده‌اند که در موضوع کنترل تسلیحات هسته‌ای با روسیه، مشارکت و تعامل چین اهمیت زیادی دارد. چینی‌ها هم با همین صراحت از عدم تمایل به مشارکت خود خبر داده‌اند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سال‌های اخیر سال‌های دشواری برای کنترل تسلیحات بوده و طیف گسترده‌ای از حوزه‌ها را تحت تأثیر قرار داده‌اند: پیمان نیروهای هسته‌ای میان برد (INF) که یک عنصر اساسی رقابت راهبردی بود، از هم فروپاشید؛ معاهده آسمان‌های باز در معرض خطر است؛ برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در حال از بین رفتن است؛ اجلاس بازنگری پیمان منع اشاعه تسلیحات هسته‌ای با شکست روبرو شد و هیچ تضمینی وجود ندارد که اجلاس 2020 با موفقیت روبرو شود. اگر نشست پنجاه‌سالگی این پیمان با شکست روبرو شود، این معاهده، ضربه‌ای جدی خواهد خورد.
شورای راهبردی آنلاین: هشدار پوتین درخصوص حمله قدرتهای دیگر به روسیه، ادامه عملیات ترکیه در ادلب، آزادسازی شهر راهبردی «سراقب» در ادلب توسط ارتش سوریه، عدم تعهد روسیه به امنیت نیروی هوایی ترکیه در سوریه، اولین آزمایش موشکی کره شمالی در ۲۰۲۰، استعفای نخست وزیر جدید عراق، سفر سران حماس و جهاد اسلامی فلسطین به مسکو، آغاز سومین انتخابات سراسری در فلسطین اشغالی، دخالت نهادهای اروپایی در بحث مهاجران سرگردان در مرز ترکیه و یونان ، اختصاص بودجه اضطراری برای مبارزه باکرونا از سوی سازمان ملل، روند نزولی آمار مبتلایان به ویروس کرونا در چین، روند صعودی شمار مبتلایان به ویروس کرونا در اروپا، امکان خروج بوتجج از رقابتهای حزب دموکرات برای ریاست جمهوری و ادامه واکنش ها به توافقنامه صلح آمریکا و طالبان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روابط روسیه و آمریکا در بیشتر دهه گذشته گرفتار بحران بوده است. ارتباطاتی که زمانی عادی بود، قطع شده، بی‌اعتمادی عمق پیدا کرده و در نتیجه، کاهش تنش‌ها و خودداری از محاسبات غلط دشوارتر شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تغییر اخیر قانون اساسی به پوتین اجازه می‌دهد از سال 2024 به بعد در قدرت باقی بماند و به این ترتیب احتمال تغییر در وضع موجود اندک خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: تمدید دو ماهه معافیت هسته ای ایران توسط آمریکا، باقی ماندن ائتلاف بین المللی موسوم به ضد داعش در عراق و سوریه، اولین معامله ایران و اروپا در چارچوب اینستکس، انفجار در مسیر صادرات گاز ایران به ترکیه، احتمال شیوع دوباره کرونا در آسیا، واکنش حشدالشعبی به استقرار سامانه موشکی پاتریوت آمریکا در عراق، گفتگوی تلفنی پوتین و ترامپ درباره کرونا و نفت، کمک 2500 هزار میلیارد دلاری سازمان ملل به کشورهای در حال توسعه، تلاش سناتورهای آمریکایی برای خروج عربستان از اوپک، همکاری ژاپن و سازمان بهداشت جهانی برای مقابله با کرونا، واکنش حزب الله لبنان به تحرکات نظامی آمریکا در عراق، استقرار سامانه دفاعی موشکی پاتریوت در پایگاه های نظامی آمریکا در عراق و بازگشت دوباره داعش به عراق از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با توجه به اینکه دادگاه قانون اساسی روسیه مصوبه پارلمان این کشور برای اصلاح قانون اساسی را تایید کرده، می‌توان انتظار داشت اگر اتفاق خاصی نیفتد، پوتین بتواند مجددا در سال ۲۰۲۴ به عنوان نامزد در انتخابات ریاست‌جمهوری حضور پیدا کند و اگر حضور او در قدرت ادامه داشته باشد باشد، او می‌تواند در دو دوره ۶ ساله یعنی تا سال ۲۰۳۶ رئیس جمهور باشد.
شعیب بهمن – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رجب طیب اردوغان که از آغاز سال جاری میلادی اقدامات نظامی ترکیه را در سوریه و نیز لیبی گسترش داده، با مخالفت جدی ولادیمیر پوتین روبرو شده است.
شورای راهبردی آنلاین: تمدید دوره ریاست‌جمهوری روسیه در دوما، قطعنامه شورای امنیت در تایید توافق آمریکا و طالبان، تاکید چین بر برقراری امنیت و ثبات در افغانستان، هند همچنان در خطر تحریم های آمریکا به دلیل روابط نظامی با روسیه، برگزاری رزمایش آمریکا و امارات در خلیج فارس، افزایش قابل توجه صادرات تسلیحات آمریکا، حمایت مصر از سوریه در قبال ترکیه، پیروزی «جو بایدن» در ۲ ایالت آمریکا در دومین سه‌شنبه رقابتهای مقدماتی دموکرات‌ها، گفت‌وگوی وزرای دفاع ترکیه و روسیه درباره ادلب، آغاز عقب نشینی سلاح های سنگین ترکیه از ادلب بر اساس توافق نامه 5 مارس، مذاکره ترکیه و اروپا بر سر توافقنامه پناهجویی 2016، افزایش تولید نفت عربستان و روسیه، درخواست برجامی اتحادیه اروپا از ایران و افزایش شمار مبتلایان به ویروس کرونا دراروپا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با تشدید کارزار انتخاباتی آمریکا، مخالفان سیاسی رئیس جمهور فعلی به این شعار قدیمی خود روی آورده‌اند که ولادیمیر پوتین از ترامپ شریک و دوست قدیمی خود حمایت می‌کند. این اعتقاد، یکی از اندک موضوعاتی است که ظاهرا افراد متفاوتی نظیر هیلاری کلینتون، نانسی پلوسی، جو بایدن، چارلز شومر و حتی برنی سندرز با آن کاملا موافق هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در طی سال گذشته، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور و دیگر مقامات دولتی آمریکا تصریح کرده‌اند که در موضوع کنترل تسلیحات هسته‌ای با روسیه، مشارکت و تعامل چین اهمیت زیادی دارد. چینی‌ها هم با همین صراحت از عدم تمایل به مشارکت خود خبر داده‌اند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سال‌های اخیر سال‌های دشواری برای کنترل تسلیحات بوده و طیف گسترده‌ای از حوزه‌ها را تحت تأثیر قرار داده‌اند: پیمان نیروهای هسته‌ای میان برد (INF) که یک عنصر اساسی رقابت راهبردی بود، از هم فروپاشید؛ معاهده آسمان‌های باز در معرض خطر است؛ برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در حال از بین رفتن است؛ اجلاس بازنگری پیمان منع اشاعه تسلیحات هسته‌ای با شکست روبرو شد و هیچ تضمینی وجود ندارد که اجلاس 2020 با موفقیت روبرو شود. اگر نشست پنجاه‌سالگی این پیمان با شکست روبرو شود، این معاهده، ضربه‌ای جدی خواهد خورد.
شورای راهبردی آنلاین: هشدار پوتین درخصوص حمله قدرتهای دیگر به روسیه، ادامه عملیات ترکیه در ادلب، آزادسازی شهر راهبردی «سراقب» در ادلب توسط ارتش سوریه، عدم تعهد روسیه به امنیت نیروی هوایی ترکیه در سوریه، اولین آزمایش موشکی کره شمالی در ۲۰۲۰، استعفای نخست وزیر جدید عراق، سفر سران حماس و جهاد اسلامی فلسطین به مسکو، آغاز سومین انتخابات سراسری در فلسطین اشغالی، دخالت نهادهای اروپایی در بحث مهاجران سرگردان در مرز ترکیه و یونان ، اختصاص بودجه اضطراری برای مبارزه باکرونا از سوی سازمان ملل، روند نزولی آمار مبتلایان به ویروس کرونا در چین، روند صعودی شمار مبتلایان به ویروس کرونا در اروپا، امکان خروج بوتجج از رقابتهای حزب دموکرات برای ریاست جمهوری و ادامه واکنش ها به توافقنامه صلح آمریکا و طالبان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روابط روسیه و آمریکا در بیشتر دهه گذشته گرفتار بحران بوده است. ارتباطاتی که زمانی عادی بود، قطع شده، بی‌اعتمادی عمق پیدا کرده و در نتیجه، کاهش تنش‌ها و خودداری از محاسبات غلط دشوارتر شده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تغییر اخیر قانون اساسی به پوتین اجازه می‌دهد از سال 2024 به بعد در قدرت باقی بماند و به این ترتیب احتمال تغییر در وضع موجود اندک خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: تمدید دو ماهه معافیت هسته ای ایران توسط آمریکا، باقی ماندن ائتلاف بین المللی موسوم به ضد داعش در عراق و سوریه، اولین معامله ایران و اروپا در چارچوب اینستکس، انفجار در مسیر صادرات گاز ایران به ترکیه، احتمال شیوع دوباره کرونا در آسیا، واکنش حشدالشعبی به استقرار سامانه موشکی پاتریوت آمریکا در عراق، گفتگوی تلفنی پوتین و ترامپ درباره کرونا و نفت، کمک 2500 هزار میلیارد دلاری سازمان ملل به کشورهای در حال توسعه، تلاش سناتورهای آمریکایی برای خروج عربستان از اوپک، همکاری ژاپن و سازمان بهداشت جهانی برای مقابله با کرونا، واکنش حزب الله لبنان به تحرکات نظامی آمریکا در عراق، استقرار سامانه دفاعی موشکی پاتریوت در پایگاه های نظامی آمریکا در عراق و بازگشت دوباره داعش به عراق از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با توجه به اینکه دادگاه قانون اساسی روسیه مصوبه پارلمان این کشور برای اصلاح قانون اساسی را تایید کرده، می‌توان انتظار داشت اگر اتفاق خاصی نیفتد، پوتین بتواند مجددا در سال ۲۰۲۴ به عنوان نامزد در انتخابات ریاست‌جمهوری حضور پیدا کند و اگر حضور او در قدرت ادامه داشته باشد باشد، او می‌تواند در دو دوره ۶ ساله یعنی تا سال ۲۰۳۶ رئیس جمهور باشد.
شعیب بهمن – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رجب طیب اردوغان که از آغاز سال جاری میلادی اقدامات نظامی ترکیه را در سوریه و نیز لیبی گسترش داده، با مخالفت جدی ولادیمیر پوتین روبرو شده است.
شورای راهبردی آنلاین: تمدید دوره ریاست‌جمهوری روسیه در دوما، قطعنامه شورای امنیت در تایید توافق آمریکا و طالبان، تاکید چین بر برقراری امنیت و ثبات در افغانستان، هند همچنان در خطر تحریم های آمریکا به دلیل روابط نظامی با روسیه، برگزاری رزمایش آمریکا و امارات در خلیج فارس، افزایش قابل توجه صادرات تسلیحات آمریکا، حمایت مصر از سوریه در قبال ترکیه، پیروزی «جو بایدن» در ۲ ایالت آمریکا در دومین سه‌شنبه رقابتهای مقدماتی دموکرات‌ها، گفت‌وگوی وزرای دفاع ترکیه و روسیه درباره ادلب، آغاز عقب نشینی سلاح های سنگین ترکیه از ادلب بر اساس توافق نامه 5 مارس، مذاکره ترکیه و اروپا بر سر توافقنامه پناهجویی 2016، افزایش تولید نفت عربستان و روسیه، درخواست برجامی اتحادیه اروپا از ایران و افزایش شمار مبتلایان به ویروس کرونا دراروپا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با تشدید کارزار انتخاباتی آمریکا، مخالفان سیاسی رئیس جمهور فعلی به این شعار قدیمی خود روی آورده‌اند که ولادیمیر پوتین از ترامپ شریک و دوست قدیمی خود حمایت می‌کند. این اعتقاد، یکی از اندک موضوعاتی است که ظاهرا افراد متفاوتی نظیر هیلاری کلینتون، نانسی پلوسی، جو بایدن، چارلز شومر و حتی برنی سندرز با آن کاملا موافق هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در طی سال گذشته، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور و دیگر مقامات دولتی آمریکا تصریح کرده‌اند که در موضوع کنترل تسلیحات هسته‌ای با روسیه، مشارکت و تعامل چین اهمیت زیادی دارد. چینی‌ها هم با همین صراحت از عدم تمایل به مشارکت خود خبر داده‌اند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سال‌های اخیر سال‌های دشواری برای کنترل تسلیحات بوده و طیف گسترده‌ای از حوزه‌ها را تحت تأثیر قرار داده‌اند: پیمان نیروهای هسته‌ای میان برد (INF) که یک عنصر اساسی رقابت راهبردی بود، از هم فروپاشید؛ معاهده آسمان‌های باز در معرض خطر است؛ برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در حال از بین رفتن است؛ اجلاس بازنگری پیمان منع اشاعه تسلیحات هسته‌ای با شکست روبرو شد و هیچ تضمینی وجود ندارد که اجلاس 2020 با موفقیت روبرو شود. اگر نشست پنجاه‌سالگی این پیمان با شکست روبرو شود، این معاهده، ضربه‌ای جدی خواهد خورد.
شورای راهبردی آنلاین: هشدار پوتین درخصوص حمله قدرتهای دیگر به روسیه، ادامه عملیات ترکیه در ادلب، آزادسازی شهر راهبردی «سراقب» در ادلب توسط ارتش سوریه، عدم تعهد روسیه به امنیت نیروی هوایی ترکیه در سوریه، اولین آزمایش موشکی کره شمالی در ۲۰۲۰، استعفای نخست وزیر جدید عراق، سفر سران حماس و جهاد اسلامی فلسطین به مسکو، آغاز سومین انتخابات سراسری در فلسطین اشغالی، دخالت نهادهای اروپایی در بحث مهاجران سرگردان در مرز ترکیه و یونان ، اختصاص بودجه اضطراری برای مبارزه باکرونا از سوی سازمان ملل، روند نزولی آمار مبتلایان به ویروس کرونا در چین، روند صعودی شمار مبتلایان به ویروس کرونا در اروپا، امکان خروج بوتجج از رقابتهای حزب دموکرات برای ریاست جمهوری و ادامه واکنش ها به توافقنامه صلح آمریکا و طالبان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روابط روسیه و آمریکا در بیشتر دهه گذشته گرفتار بحران بوده است. ارتباطاتی که زمانی عادی بود، قطع شده، بی‌اعتمادی عمق پیدا کرده و در نتیجه، کاهش تنش‌ها و خودداری از محاسبات غلط دشوارتر شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تغییر اخیر قانون اساسی به پوتین اجازه می‌دهد از سال 2024 به بعد در قدرت باقی بماند و به این ترتیب احتمال تغییر در وضع موجود اندک خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: تمدید دو ماهه معافیت هسته ای ایران توسط آمریکا، باقی ماندن ائتلاف بین المللی موسوم به ضد داعش در عراق و سوریه، اولین معامله ایران و اروپا در چارچوب اینستکس، انفجار در مسیر صادرات گاز ایران به ترکیه، احتمال شیوع دوباره کرونا در آسیا، واکنش حشدالشعبی به استقرار سامانه موشکی پاتریوت آمریکا در عراق، گفتگوی تلفنی پوتین و ترامپ درباره کرونا و نفت، کمک 2500 هزار میلیارد دلاری سازمان ملل به کشورهای در حال توسعه، تلاش سناتورهای آمریکایی برای خروج عربستان از اوپک، همکاری ژاپن و سازمان بهداشت جهانی برای مقابله با کرونا، واکنش حزب الله لبنان به تحرکات نظامی آمریکا در عراق، استقرار سامانه دفاعی موشکی پاتریوت در پایگاه های نظامی آمریکا در عراق و بازگشت دوباره داعش به عراق از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با توجه به اینکه دادگاه قانون اساسی روسیه مصوبه پارلمان این کشور برای اصلاح قانون اساسی را تایید کرده، می‌توان انتظار داشت اگر اتفاق خاصی نیفتد، پوتین بتواند مجددا در سال ۲۰۲۴ به عنوان نامزد در انتخابات ریاست‌جمهوری حضور پیدا کند و اگر حضور او در قدرت ادامه داشته باشد باشد، او می‌تواند در دو دوره ۶ ساله یعنی تا سال ۲۰۳۶ رئیس جمهور باشد.
شعیب بهمن – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رجب طیب اردوغان که از آغاز سال جاری میلادی اقدامات نظامی ترکیه را در سوریه و نیز لیبی گسترش داده، با مخالفت جدی ولادیمیر پوتین روبرو شده است.
شورای راهبردی آنلاین: تمدید دوره ریاست‌جمهوری روسیه در دوما، قطعنامه شورای امنیت در تایید توافق آمریکا و طالبان، تاکید چین بر برقراری امنیت و ثبات در افغانستان، هند همچنان در خطر تحریم های آمریکا به دلیل روابط نظامی با روسیه، برگزاری رزمایش آمریکا و امارات در خلیج فارس، افزایش قابل توجه صادرات تسلیحات آمریکا، حمایت مصر از سوریه در قبال ترکیه، پیروزی «جو بایدن» در ۲ ایالت آمریکا در دومین سه‌شنبه رقابتهای مقدماتی دموکرات‌ها، گفت‌وگوی وزرای دفاع ترکیه و روسیه درباره ادلب، آغاز عقب نشینی سلاح های سنگین ترکیه از ادلب بر اساس توافق نامه 5 مارس، مذاکره ترکیه و اروپا بر سر توافقنامه پناهجویی 2016، افزایش تولید نفت عربستان و روسیه، درخواست برجامی اتحادیه اروپا از ایران و افزایش شمار مبتلایان به ویروس کرونا دراروپا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با تشدید کارزار انتخاباتی آمریکا، مخالفان سیاسی رئیس جمهور فعلی به این شعار قدیمی خود روی آورده‌اند که ولادیمیر پوتین از ترامپ شریک و دوست قدیمی خود حمایت می‌کند. این اعتقاد، یکی از اندک موضوعاتی است که ظاهرا افراد متفاوتی نظیر هیلاری کلینتون، نانسی پلوسی، جو بایدن، چارلز شومر و حتی برنی سندرز با آن کاملا موافق هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در طی سال گذشته، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور و دیگر مقامات دولتی آمریکا تصریح کرده‌اند که در موضوع کنترل تسلیحات هسته‌ای با روسیه، مشارکت و تعامل چین اهمیت زیادی دارد. چینی‌ها هم با همین صراحت از عدم تمایل به مشارکت خود خبر داده‌اند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سال‌های اخیر سال‌های دشواری برای کنترل تسلیحات بوده و طیف گسترده‌ای از حوزه‌ها را تحت تأثیر قرار داده‌اند: پیمان نیروهای هسته‌ای میان برد (INF) که یک عنصر اساسی رقابت راهبردی بود، از هم فروپاشید؛ معاهده آسمان‌های باز در معرض خطر است؛ برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در حال از بین رفتن است؛ اجلاس بازنگری پیمان منع اشاعه تسلیحات هسته‌ای با شکست روبرو شد و هیچ تضمینی وجود ندارد که اجلاس 2020 با موفقیت روبرو شود. اگر نشست پنجاه‌سالگی این پیمان با شکست روبرو شود، این معاهده، ضربه‌ای جدی خواهد خورد.
شورای راهبردی آنلاین: هشدار پوتین درخصوص حمله قدرتهای دیگر به روسیه، ادامه عملیات ترکیه در ادلب، آزادسازی شهر راهبردی «سراقب» در ادلب توسط ارتش سوریه، عدم تعهد روسیه به امنیت نیروی هوایی ترکیه در سوریه، اولین آزمایش موشکی کره شمالی در ۲۰۲۰، استعفای نخست وزیر جدید عراق، سفر سران حماس و جهاد اسلامی فلسطین به مسکو، آغاز سومین انتخابات سراسری در فلسطین اشغالی، دخالت نهادهای اروپایی در بحث مهاجران سرگردان در مرز ترکیه و یونان ، اختصاص بودجه اضطراری برای مبارزه باکرونا از سوی سازمان ملل، روند نزولی آمار مبتلایان به ویروس کرونا در چین، روند صعودی شمار مبتلایان به ویروس کرونا در اروپا، امکان خروج بوتجج از رقابتهای حزب دموکرات برای ریاست جمهوری و ادامه واکنش ها به توافقنامه صلح آمریکا و طالبان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روابط روسیه و آمریکا در بیشتر دهه گذشته گرفتار بحران بوده است. ارتباطاتی که زمانی عادی بود، قطع شده، بی‌اعتمادی عمق پیدا کرده و در نتیجه، کاهش تنش‌ها و خودداری از محاسبات غلط دشوارتر شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تغییر اخیر قانون اساسی به پوتین اجازه می‌دهد از سال 2024 به بعد در قدرت باقی بماند و به این ترتیب احتمال تغییر در وضع موجود اندک خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: تمدید دو ماهه معافیت هسته ای ایران توسط آمریکا، باقی ماندن ائتلاف بین المللی موسوم به ضد داعش در عراق و سوریه، اولین معامله ایران و اروپا در چارچوب اینستکس، انفجار در مسیر صادرات گاز ایران به ترکیه، احتمال شیوع دوباره کرونا در آسیا، واکنش حشدالشعبی به استقرار سامانه موشکی پاتریوت آمریکا در عراق، گفتگوی تلفنی پوتین و ترامپ درباره کرونا و نفت، کمک 2500 هزار میلیارد دلاری سازمان ملل به کشورهای در حال توسعه، تلاش سناتورهای آمریکایی برای خروج عربستان از اوپک، همکاری ژاپن و سازمان بهداشت جهانی برای مقابله با کرونا، واکنش حزب الله لبنان به تحرکات نظامی آمریکا در عراق، استقرار سامانه دفاعی موشکی پاتریوت در پایگاه های نظامی آمریکا در عراق و بازگشت دوباره داعش به عراق از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با توجه به اینکه دادگاه قانون اساسی روسیه مصوبه پارلمان این کشور برای اصلاح قانون اساسی را تایید کرده، می‌توان انتظار داشت اگر اتفاق خاصی نیفتد، پوتین بتواند مجددا در سال ۲۰۲۴ به عنوان نامزد در انتخابات ریاست‌جمهوری حضور پیدا کند و اگر حضور او در قدرت ادامه داشته باشد باشد، او می‌تواند در دو دوره ۶ ساله یعنی تا سال ۲۰۳۶ رئیس جمهور باشد.
شعیب بهمن – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رجب طیب اردوغان که از آغاز سال جاری میلادی اقدامات نظامی ترکیه را در سوریه و نیز لیبی گسترش داده، با مخالفت جدی ولادیمیر پوتین روبرو شده است.
شورای راهبردی آنلاین: تمدید دوره ریاست‌جمهوری روسیه در دوما، قطعنامه شورای امنیت در تایید توافق آمریکا و طالبان، تاکید چین بر برقراری امنیت و ثبات در افغانستان، هند همچنان در خطر تحریم های آمریکا به دلیل روابط نظامی با روسیه، برگزاری رزمایش آمریکا و امارات در خلیج فارس، افزایش قابل توجه صادرات تسلیحات آمریکا، حمایت مصر از سوریه در قبال ترکیه، پیروزی «جو بایدن» در ۲ ایالت آمریکا در دومین سه‌شنبه رقابتهای مقدماتی دموکرات‌ها، گفت‌وگوی وزرای دفاع ترکیه و روسیه درباره ادلب، آغاز عقب نشینی سلاح های سنگین ترکیه از ادلب بر اساس توافق نامه 5 مارس، مذاکره ترکیه و اروپا بر سر توافقنامه پناهجویی 2016، افزایش تولید نفت عربستان و روسیه، درخواست برجامی اتحادیه اروپا از ایران و افزایش شمار مبتلایان به ویروس کرونا دراروپا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با تشدید کارزار انتخاباتی آمریکا، مخالفان سیاسی رئیس جمهور فعلی به این شعار قدیمی خود روی آورده‌اند که ولادیمیر پوتین از ترامپ شریک و دوست قدیمی خود حمایت می‌کند. این اعتقاد، یکی از اندک موضوعاتی است که ظاهرا افراد متفاوتی نظیر هیلاری کلینتون، نانسی پلوسی، جو بایدن، چارلز شومر و حتی برنی سندرز با آن کاملا موافق هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در طی سال گذشته، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور و دیگر مقامات دولتی آمریکا تصریح کرده‌اند که در موضوع کنترل تسلیحات هسته‌ای با روسیه، مشارکت و تعامل چین اهمیت زیادی دارد. چینی‌ها هم با همین صراحت از عدم تمایل به مشارکت خود خبر داده‌اند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سال‌های اخیر سال‌های دشواری برای کنترل تسلیحات بوده و طیف گسترده‌ای از حوزه‌ها را تحت تأثیر قرار داده‌اند: پیمان نیروهای هسته‌ای میان برد (INF) که یک عنصر اساسی رقابت راهبردی بود، از هم فروپاشید؛ معاهده آسمان‌های باز در معرض خطر است؛ برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در حال از بین رفتن است؛ اجلاس بازنگری پیمان منع اشاعه تسلیحات هسته‌ای با شکست روبرو شد و هیچ تضمینی وجود ندارد که اجلاس 2020 با موفقیت روبرو شود. اگر نشست پنجاه‌سالگی این پیمان با شکست روبرو شود، این معاهده، ضربه‌ای جدی خواهد خورد.
شورای راهبردی آنلاین: هشدار پوتین درخصوص حمله قدرتهای دیگر به روسیه، ادامه عملیات ترکیه در ادلب، آزادسازی شهر راهبردی «سراقب» در ادلب توسط ارتش سوریه، عدم تعهد روسیه به امنیت نیروی هوایی ترکیه در سوریه، اولین آزمایش موشکی کره شمالی در ۲۰۲۰، استعفای نخست وزیر جدید عراق، سفر سران حماس و جهاد اسلامی فلسطین به مسکو، آغاز سومین انتخابات سراسری در فلسطین اشغالی، دخالت نهادهای اروپایی در بحث مهاجران سرگردان در مرز ترکیه و یونان ، اختصاص بودجه اضطراری برای مبارزه باکرونا از سوی سازمان ملل، روند نزولی آمار مبتلایان به ویروس کرونا در چین، روند صعودی شمار مبتلایان به ویروس کرونا در اروپا، امکان خروج بوتجج از رقابتهای حزب دموکرات برای ریاست جمهوری و ادامه واکنش ها به توافقنامه صلح آمریکا و طالبان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روابط روسیه و آمریکا در بیشتر دهه گذشته گرفتار بحران بوده است. ارتباطاتی که زمانی عادی بود، قطع شده، بی‌اعتمادی عمق پیدا کرده و در نتیجه، کاهش تنش‌ها و خودداری از محاسبات غلط دشوارتر شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تغییر اخیر قانون اساسی به پوتین اجازه می‌دهد از سال 2024 به بعد در قدرت باقی بماند و به این ترتیب احتمال تغییر در وضع موجود اندک خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: تمدید دو ماهه معافیت هسته ای ایران توسط آمریکا، باقی ماندن ائتلاف بین المللی موسوم به ضد داعش در عراق و سوریه، اولین معامله ایران و اروپا در چارچوب اینستکس، انفجار در مسیر صادرات گاز ایران به ترکیه، احتمال شیوع دوباره کرونا در آسیا، واکنش حشدالشعبی به استقرار سامانه موشکی پاتریوت آمریکا در عراق، گفتگوی تلفنی پوتین و ترامپ درباره کرونا و نفت، کمک 2500 هزار میلیارد دلاری سازمان ملل به کشورهای در حال توسعه، تلاش سناتورهای آمریکایی برای خروج عربستان از اوپک، همکاری ژاپن و سازمان بهداشت جهانی برای مقابله با کرونا، واکنش حزب الله لبنان به تحرکات نظامی آمریکا در عراق، استقرار سامانه دفاعی موشکی پاتریوت در پایگاه های نظامی آمریکا در عراق و بازگشت دوباره داعش به عراق از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با توجه به اینکه دادگاه قانون اساسی روسیه مصوبه پارلمان این کشور برای اصلاح قانون اساسی را تایید کرده، می‌توان انتظار داشت اگر اتفاق خاصی نیفتد، پوتین بتواند مجددا در سال ۲۰۲۴ به عنوان نامزد در انتخابات ریاست‌جمهوری حضور پیدا کند و اگر حضور او در قدرت ادامه داشته باشد باشد، او می‌تواند در دو دوره ۶ ساله یعنی تا سال ۲۰۳۶ رئیس جمهور باشد.
شعیب بهمن – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رجب طیب اردوغان که از آغاز سال جاری میلادی اقدامات نظامی ترکیه را در سوریه و نیز لیبی گسترش داده، با مخالفت جدی ولادیمیر پوتین روبرو شده است.
شورای راهبردی آنلاین: تمدید دوره ریاست‌جمهوری روسیه در دوما، قطعنامه شورای امنیت در تایید توافق آمریکا و طالبان، تاکید چین بر برقراری امنیت و ثبات در افغانستان، هند همچنان در خطر تحریم های آمریکا به دلیل روابط نظامی با روسیه، برگزاری رزمایش آمریکا و امارات در خلیج فارس، افزایش قابل توجه صادرات تسلیحات آمریکا، حمایت مصر از سوریه در قبال ترکیه، پیروزی «جو بایدن» در ۲ ایالت آمریکا در دومین سه‌شنبه رقابتهای مقدماتی دموکرات‌ها، گفت‌وگوی وزرای دفاع ترکیه و روسیه درباره ادلب، آغاز عقب نشینی سلاح های سنگین ترکیه از ادلب بر اساس توافق نامه 5 مارس، مذاکره ترکیه و اروپا بر سر توافقنامه پناهجویی 2016، افزایش تولید نفت عربستان و روسیه، درخواست برجامی اتحادیه اروپا از ایران و افزایش شمار مبتلایان به ویروس کرونا دراروپا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با تشدید کارزار انتخاباتی آمریکا، مخالفان سیاسی رئیس جمهور فعلی به این شعار قدیمی خود روی آورده‌اند که ولادیمیر پوتین از ترامپ شریک و دوست قدیمی خود حمایت می‌کند. این اعتقاد، یکی از اندک موضوعاتی است که ظاهرا افراد متفاوتی نظیر هیلاری کلینتون، نانسی پلوسی، جو بایدن، چارلز شومر و حتی برنی سندرز با آن کاملا موافق هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در طی سال گذشته، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور و دیگر مقامات دولتی آمریکا تصریح کرده‌اند که در موضوع کنترل تسلیحات هسته‌ای با روسیه، مشارکت و تعامل چین اهمیت زیادی دارد. چینی‌ها هم با همین صراحت از عدم تمایل به مشارکت خود خبر داده‌اند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سال‌های اخیر سال‌های دشواری برای کنترل تسلیحات بوده و طیف گسترده‌ای از حوزه‌ها را تحت تأثیر قرار داده‌اند: پیمان نیروهای هسته‌ای میان برد (INF) که یک عنصر اساسی رقابت راهبردی بود، از هم فروپاشید؛ معاهده آسمان‌های باز در معرض خطر است؛ برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در حال از بین رفتن است؛ اجلاس بازنگری پیمان منع اشاعه تسلیحات هسته‌ای با شکست روبرو شد و هیچ تضمینی وجود ندارد که اجلاس 2020 با موفقیت روبرو شود. اگر نشست پنجاه‌سالگی این پیمان با شکست روبرو شود، این معاهده، ضربه‌ای جدی خواهد خورد.
شورای راهبردی آنلاین: هشدار پوتین درخصوص حمله قدرتهای دیگر به روسیه، ادامه عملیات ترکیه در ادلب، آزادسازی شهر راهبردی «سراقب» در ادلب توسط ارتش سوریه، عدم تعهد روسیه به امنیت نیروی هوایی ترکیه در سوریه، اولین آزمایش موشکی کره شمالی در ۲۰۲۰، استعفای نخست وزیر جدید عراق، سفر سران حماس و جهاد اسلامی فلسطین به مسکو، آغاز سومین انتخابات سراسری در فلسطین اشغالی، دخالت نهادهای اروپایی در بحث مهاجران سرگردان در مرز ترکیه و یونان ، اختصاص بودجه اضطراری برای مبارزه باکرونا از سوی سازمان ملل، روند نزولی آمار مبتلایان به ویروس کرونا در چین، روند صعودی شمار مبتلایان به ویروس کرونا در اروپا، امکان خروج بوتجج از رقابتهای حزب دموکرات برای ریاست جمهوری و ادامه واکنش ها به توافقنامه صلح آمریکا و طالبان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روابط روسیه و آمریکا در بیشتر دهه گذشته گرفتار بحران بوده است. ارتباطاتی که زمانی عادی بود، قطع شده، بی‌اعتمادی عمق پیدا کرده و در نتیجه، کاهش تنش‌ها و خودداری از محاسبات غلط دشوارتر شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تغییر اخیر قانون اساسی به پوتین اجازه می‌دهد از سال 2024 به بعد در قدرت باقی بماند و به این ترتیب احتمال تغییر در وضع موجود اندک خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: تمدید دو ماهه معافیت هسته ای ایران توسط آمریکا، باقی ماندن ائتلاف بین المللی موسوم به ضد داعش در عراق و سوریه، اولین معامله ایران و اروپا در چارچوب اینستکس، انفجار در مسیر صادرات گاز ایران به ترکیه، احتمال شیوع دوباره کرونا در آسیا، واکنش حشدالشعبی به استقرار سامانه موشکی پاتریوت آمریکا در عراق، گفتگوی تلفنی پوتین و ترامپ درباره کرونا و نفت، کمک 2500 هزار میلیارد دلاری سازمان ملل به کشورهای در حال توسعه، تلاش سناتورهای آمریکایی برای خروج عربستان از اوپک، همکاری ژاپن و سازمان بهداشت جهانی برای مقابله با کرونا، واکنش حزب الله لبنان به تحرکات نظامی آمریکا در عراق، استقرار سامانه دفاعی موشکی پاتریوت در پایگاه های نظامی آمریکا در عراق و بازگشت دوباره داعش به عراق از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با توجه به اینکه دادگاه قانون اساسی روسیه مصوبه پارلمان این کشور برای اصلاح قانون اساسی را تایید کرده، می‌توان انتظار داشت اگر اتفاق خاصی نیفتد، پوتین بتواند مجددا در سال ۲۰۲۴ به عنوان نامزد در انتخابات ریاست‌جمهوری حضور پیدا کند و اگر حضور او در قدرت ادامه داشته باشد باشد، او می‌تواند در دو دوره ۶ ساله یعنی تا سال ۲۰۳۶ رئیس جمهور باشد.
شعیب بهمن – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رجب طیب اردوغان که از آغاز سال جاری میلادی اقدامات نظامی ترکیه را در سوریه و نیز لیبی گسترش داده، با مخالفت جدی ولادیمیر پوتین روبرو شده است.
شورای راهبردی آنلاین: تمدید دوره ریاست‌جمهوری روسیه در دوما، قطعنامه شورای امنیت در تایید توافق آمریکا و طالبان، تاکید چین بر برقراری امنیت و ثبات در افغانستان، هند همچنان در خطر تحریم های آمریکا به دلیل روابط نظامی با روسیه، برگزاری رزمایش آمریکا و امارات در خلیج فارس، افزایش قابل توجه صادرات تسلیحات آمریکا، حمایت مصر از سوریه در قبال ترکیه، پیروزی «جو بایدن» در ۲ ایالت آمریکا در دومین سه‌شنبه رقابتهای مقدماتی دموکرات‌ها، گفت‌وگوی وزرای دفاع ترکیه و روسیه درباره ادلب، آغاز عقب نشینی سلاح های سنگین ترکیه از ادلب بر اساس توافق نامه 5 مارس، مذاکره ترکیه و اروپا بر سر توافقنامه پناهجویی 2016، افزایش تولید نفت عربستان و روسیه، درخواست برجامی اتحادیه اروپا از ایران و افزایش شمار مبتلایان به ویروس کرونا دراروپا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با تشدید کارزار انتخاباتی آمریکا، مخالفان سیاسی رئیس جمهور فعلی به این شعار قدیمی خود روی آورده‌اند که ولادیمیر پوتین از ترامپ شریک و دوست قدیمی خود حمایت می‌کند. این اعتقاد، یکی از اندک موضوعاتی است که ظاهرا افراد متفاوتی نظیر هیلاری کلینتون، نانسی پلوسی، جو بایدن، چارلز شومر و حتی برنی سندرز با آن کاملا موافق هستند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در طی سال گذشته، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور و دیگر مقامات دولتی آمریکا تصریح کرده‌اند که در موضوع کنترل تسلیحات هسته‌ای با روسیه، مشارکت و تعامل چین اهمیت زیادی دارد. چینی‌ها هم با همین صراحت از عدم تمایل به مشارکت خود خبر داده‌اند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سال‌های اخیر سال‌های دشواری برای کنترل تسلیحات بوده و طیف گسترده‌ای از حوزه‌ها را تحت تأثیر قرار داده‌اند: پیمان نیروهای هسته‌ای میان برد (INF) که یک عنصر اساسی رقابت راهبردی بود، از هم فروپاشید؛ معاهده آسمان‌های باز در معرض خطر است؛ برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در حال از بین رفتن است؛ اجلاس بازنگری پیمان منع اشاعه تسلیحات هسته‌ای با شکست روبرو شد و هیچ تضمینی وجود ندارد که اجلاس 2020 با موفقیت روبرو شود. اگر نشست پنجاه‌سالگی این پیمان با شکست روبرو شود، این معاهده، ضربه‌ای جدی خواهد خورد.
شورای راهبردی آنلاین: هشدار پوتین درخصوص حمله قدرتهای دیگر به روسیه، ادامه عملیات ترکیه در ادلب، آزادسازی شهر راهبردی «سراقب» در ادلب توسط ارتش سوریه، عدم تعهد روسیه به امنیت نیروی هوایی ترکیه در سوریه، اولین آزمایش موشکی کره شمالی در ۲۰۲۰، استعفای نخست وزیر جدید عراق، سفر سران حماس و جهاد اسلامی فلسطین به مسکو، آغاز سومین انتخابات سراسری در فلسطین اشغالی، دخالت نهادهای اروپایی در بحث مهاجران سرگردان در مرز ترکیه و یونان ، اختصاص بودجه اضطراری برای مبارزه باکرونا از سوی سازمان ملل، روند نزولی آمار مبتلایان به ویروس کرونا در چین، روند صعودی شمار مبتلایان به ویروس کرونا در اروپا، امکان خروج بوتجج از رقابتهای حزب دموکرات برای ریاست جمهوری و ادامه واکنش ها به توافقنامه صلح آمریکا و طالبان از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: روابط روسیه و آمریکا در بیشتر دهه گذشته گرفتار بحران بوده است. ارتباطاتی که زمانی عادی بود، قطع شده، بی‌اعتمادی عمق پیدا کرده و در نتیجه، کاهش تنش‌ها و خودداری از محاسبات غلط دشوارتر شده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»