بحران هرمز فرصتی برای برقراری گفتگوی سازنده بین چین و آ.سه.آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کرونا همچنان در صدر مقالات اندیشکدههای خارجی قرار دارد و کارشناسان همچنان ابعاد مختلف شیوع این ویروس را تحلیل و بررسی میکنند. علاوه بر این تحرکات ترکیه در سوریه، برخورد اروپا در برابر ارعاب اردوغان، حکم دیوان بینالمللی دادگستری در خصوص البشیر، ابتکارات دفاعی جدید اروپا از نگاه واشنگتن و توجه دادن به زینب سلیمانی، دختر سردار شهید قاسم سلیمانی به عنوان یک الگو از برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در روزهای گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جهان از اواخر سال 2019 تا کنون، در تلاطم ناشی از بیماری کرونا (COVID- 19) است. ویروسی مخرب، که میتواند درسآموختههای فراوانی برای جهان آسیبپذیر داشته باشد. در اندک زمانی، مرزهای جهانی را درمینوردد و وارد سایر فضاهایی که متاثر از درهمتنیدگیهای اقتصادی و کنشهای فضایی هستند میگردد.
ابراهیم رومینا، استادیار جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اندیشکده آمریکایی شورای آتلانتیک در گزارشی تحلیلی دولتهای حاشیه خلیجفارس را به خرید تجهیزات نظامی دریایی از شرکتهای خارجی ترغیب و تأکید کرد: اگر حوادث اخیر در خلیجفارس یک درس به ما داده باشد، آن درس این است که بازدارندگی امری مهم است و کشورهای حاشیه خلیجفارس برای رسیدن به این هدف باید در نیروی دریایی خود سرمایهگذاری بیشتری کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رئیسجمهور کره جنوبی علاقهمند به پیشبرد مناسبات بین دو کره است. ژاپن علیرغم نگرانیهایش نسبت به رویکرد ترامپ، مایل به حمایت از دیپلماسی در ارتباط با کره شمالی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: چین بهسرعت در حال تبدیلشدن به یک قدرت قابلتحسین در توسعه استانداردهای فنی است؛ این کشور چشمانداز بینالمللی تعیین استانداردها را تغییر میدهد و یک مؤلفه ژئوپلیتیک را به چیزی که اغلب بهعنوان روندهای فنی در نظر گرفته میشود، تبدیل میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال رها شدن آمریکا و چین از وابستگی متقابل به ویژه در حوزههای مربوط به فنآوری که به طور مستقیم بر امنیت ملی تاثیر گذار است، وجود دارد. اما آیا واشنگتن و پکن تا آنجا پیش خواهند رفت؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اکنون رهبران آلمان به این فکر افتادهاند تا بخشی از بودجه نظامیشان را برای فعال کردن قوای نظامیشان با هدف تقویت دفاع از آلمان و اروپا صرف کنند، زیرا بهترین دفاع برای کشورها این است که سنگر خود را به خارج از مرزها ببرند؛ یعنی اگر کشوری میخواهد به دفاع از خودش بپردازد باید در حوزه پیرامونیاش نیز فعال نظامی باشد.
عبدالرضا فرجیراد – استاد ژئوپلیتیک دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت جدید لبنان، سابقه غرب در مداخلات خارجی، جاهطلبی ترکیه در مدیترانه، جنگ ارز رمزها، چرایی حمایت دیوان کیفری بینالمللی از مسلمانان روهینگیا، چرایی ارزیابی مجدد توسل به نیروی نظامی در ژاپن، تهدید ویروس کرونا برای اقتصاد چین، مزایا و معایب شورای امنیت اروپایی از برجستهترین موضوعاتی بودند که در رصد این هفته اندیشکدههای خارجی جلبتوجه میکرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هرگونه حرکت غیرمنطقی ممکن است خطر سقوط آمریکا و چین در تله توسیدید را افزایش دهد و تشدید تنشها به درگیری نظامی تبدیل شود.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش ترامپ به استیضاح وی در سنا، تحریم دوباره چین توسط آمریکا، ابراز امیدواری نخست وزیر ژاپن از بازگشت آرامش به خاورمیانه، انتقاد لاوروف از نقض قوانین سازمان ملل توسط آمریکا، باج 500 میلیون دلاری عربستان به آمریکا، تاکید سخنگوی پنتاگون بر حفظ نیروی نظامی آمریکا در عراق، اقدام انگلیس در تروریستی خواندن حزب الله لبنان، از سر گرفته شدن آموزش دانشجویان افسری عربستان توسط آمریکا، اقرار پنتاگون به جراحت نظامیان آمریکایی در حمله موشکی ایران به عین الاسد، تهدید تعرفه ای اروپا توسط آمریکا، بازتاب سخنان رهبر انقلاب در نماز جمعه، ادامه حملات نظامی عربستان به یمن و اعزام ناو هواپیمابر فرانسه به خاورمیانه مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کرونا همچنان در صدر مقالات اندیشکدههای خارجی قرار دارد و کارشناسان همچنان ابعاد مختلف شیوع این ویروس را تحلیل و بررسی میکنند. علاوه بر این تحرکات ترکیه در سوریه، برخورد اروپا در برابر ارعاب اردوغان، حکم دیوان بینالمللی دادگستری در خصوص البشیر، ابتکارات دفاعی جدید اروپا از نگاه واشنگتن و توجه دادن به زینب سلیمانی، دختر سردار شهید قاسم سلیمانی به عنوان یک الگو از برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در روزهای گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جهان از اواخر سال 2019 تا کنون، در تلاطم ناشی از بیماری کرونا (COVID- 19) است. ویروسی مخرب، که میتواند درسآموختههای فراوانی برای جهان آسیبپذیر داشته باشد. در اندک زمانی، مرزهای جهانی را درمینوردد و وارد سایر فضاهایی که متاثر از درهمتنیدگیهای اقتصادی و کنشهای فضایی هستند میگردد.
ابراهیم رومینا، استادیار جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اندیشکده آمریکایی شورای آتلانتیک در گزارشی تحلیلی دولتهای حاشیه خلیجفارس را به خرید تجهیزات نظامی دریایی از شرکتهای خارجی ترغیب و تأکید کرد: اگر حوادث اخیر در خلیجفارس یک درس به ما داده باشد، آن درس این است که بازدارندگی امری مهم است و کشورهای حاشیه خلیجفارس برای رسیدن به این هدف باید در نیروی دریایی خود سرمایهگذاری بیشتری کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رئیسجمهور کره جنوبی علاقهمند به پیشبرد مناسبات بین دو کره است. ژاپن علیرغم نگرانیهایش نسبت به رویکرد ترامپ، مایل به حمایت از دیپلماسی در ارتباط با کره شمالی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: چین بهسرعت در حال تبدیلشدن به یک قدرت قابلتحسین در توسعه استانداردهای فنی است؛ این کشور چشمانداز بینالمللی تعیین استانداردها را تغییر میدهد و یک مؤلفه ژئوپلیتیک را به چیزی که اغلب بهعنوان روندهای فنی در نظر گرفته میشود، تبدیل میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال رها شدن آمریکا و چین از وابستگی متقابل به ویژه در حوزههای مربوط به فنآوری که به طور مستقیم بر امنیت ملی تاثیر گذار است، وجود دارد. اما آیا واشنگتن و پکن تا آنجا پیش خواهند رفت؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اکنون رهبران آلمان به این فکر افتادهاند تا بخشی از بودجه نظامیشان را برای فعال کردن قوای نظامیشان با هدف تقویت دفاع از آلمان و اروپا صرف کنند، زیرا بهترین دفاع برای کشورها این است که سنگر خود را به خارج از مرزها ببرند؛ یعنی اگر کشوری میخواهد به دفاع از خودش بپردازد باید در حوزه پیرامونیاش نیز فعال نظامی باشد.
عبدالرضا فرجیراد – استاد ژئوپلیتیک دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت جدید لبنان، سابقه غرب در مداخلات خارجی، جاهطلبی ترکیه در مدیترانه، جنگ ارز رمزها، چرایی حمایت دیوان کیفری بینالمللی از مسلمانان روهینگیا، چرایی ارزیابی مجدد توسل به نیروی نظامی در ژاپن، تهدید ویروس کرونا برای اقتصاد چین، مزایا و معایب شورای امنیت اروپایی از برجستهترین موضوعاتی بودند که در رصد این هفته اندیشکدههای خارجی جلبتوجه میکرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هرگونه حرکت غیرمنطقی ممکن است خطر سقوط آمریکا و چین در تله توسیدید را افزایش دهد و تشدید تنشها به درگیری نظامی تبدیل شود.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش ترامپ به استیضاح وی در سنا، تحریم دوباره چین توسط آمریکا، ابراز امیدواری نخست وزیر ژاپن از بازگشت آرامش به خاورمیانه، انتقاد لاوروف از نقض قوانین سازمان ملل توسط آمریکا، باج 500 میلیون دلاری عربستان به آمریکا، تاکید سخنگوی پنتاگون بر حفظ نیروی نظامی آمریکا در عراق، اقدام انگلیس در تروریستی خواندن حزب الله لبنان، از سر گرفته شدن آموزش دانشجویان افسری عربستان توسط آمریکا، اقرار پنتاگون به جراحت نظامیان آمریکایی در حمله موشکی ایران به عین الاسد، تهدید تعرفه ای اروپا توسط آمریکا، بازتاب سخنان رهبر انقلاب در نماز جمعه، ادامه حملات نظامی عربستان به یمن و اعزام ناو هواپیمابر فرانسه به خاورمیانه مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کرونا همچنان در صدر مقالات اندیشکدههای خارجی قرار دارد و کارشناسان همچنان ابعاد مختلف شیوع این ویروس را تحلیل و بررسی میکنند. علاوه بر این تحرکات ترکیه در سوریه، برخورد اروپا در برابر ارعاب اردوغان، حکم دیوان بینالمللی دادگستری در خصوص البشیر، ابتکارات دفاعی جدید اروپا از نگاه واشنگتن و توجه دادن به زینب سلیمانی، دختر سردار شهید قاسم سلیمانی به عنوان یک الگو از برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در روزهای گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جهان از اواخر سال 2019 تا کنون، در تلاطم ناشی از بیماری کرونا (COVID- 19) است. ویروسی مخرب، که میتواند درسآموختههای فراوانی برای جهان آسیبپذیر داشته باشد. در اندک زمانی، مرزهای جهانی را درمینوردد و وارد سایر فضاهایی که متاثر از درهمتنیدگیهای اقتصادی و کنشهای فضایی هستند میگردد.
ابراهیم رومینا، استادیار جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اندیشکده آمریکایی شورای آتلانتیک در گزارشی تحلیلی دولتهای حاشیه خلیجفارس را به خرید تجهیزات نظامی دریایی از شرکتهای خارجی ترغیب و تأکید کرد: اگر حوادث اخیر در خلیجفارس یک درس به ما داده باشد، آن درس این است که بازدارندگی امری مهم است و کشورهای حاشیه خلیجفارس برای رسیدن به این هدف باید در نیروی دریایی خود سرمایهگذاری بیشتری کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رئیسجمهور کره جنوبی علاقهمند به پیشبرد مناسبات بین دو کره است. ژاپن علیرغم نگرانیهایش نسبت به رویکرد ترامپ، مایل به حمایت از دیپلماسی در ارتباط با کره شمالی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: چین بهسرعت در حال تبدیلشدن به یک قدرت قابلتحسین در توسعه استانداردهای فنی است؛ این کشور چشمانداز بینالمللی تعیین استانداردها را تغییر میدهد و یک مؤلفه ژئوپلیتیک را به چیزی که اغلب بهعنوان روندهای فنی در نظر گرفته میشود، تبدیل میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال رها شدن آمریکا و چین از وابستگی متقابل به ویژه در حوزههای مربوط به فنآوری که به طور مستقیم بر امنیت ملی تاثیر گذار است، وجود دارد. اما آیا واشنگتن و پکن تا آنجا پیش خواهند رفت؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اکنون رهبران آلمان به این فکر افتادهاند تا بخشی از بودجه نظامیشان را برای فعال کردن قوای نظامیشان با هدف تقویت دفاع از آلمان و اروپا صرف کنند، زیرا بهترین دفاع برای کشورها این است که سنگر خود را به خارج از مرزها ببرند؛ یعنی اگر کشوری میخواهد به دفاع از خودش بپردازد باید در حوزه پیرامونیاش نیز فعال نظامی باشد.
عبدالرضا فرجیراد – استاد ژئوپلیتیک دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت جدید لبنان، سابقه غرب در مداخلات خارجی، جاهطلبی ترکیه در مدیترانه، جنگ ارز رمزها، چرایی حمایت دیوان کیفری بینالمللی از مسلمانان روهینگیا، چرایی ارزیابی مجدد توسل به نیروی نظامی در ژاپن، تهدید ویروس کرونا برای اقتصاد چین، مزایا و معایب شورای امنیت اروپایی از برجستهترین موضوعاتی بودند که در رصد این هفته اندیشکدههای خارجی جلبتوجه میکرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هرگونه حرکت غیرمنطقی ممکن است خطر سقوط آمریکا و چین در تله توسیدید را افزایش دهد و تشدید تنشها به درگیری نظامی تبدیل شود.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش ترامپ به استیضاح وی در سنا، تحریم دوباره چین توسط آمریکا، ابراز امیدواری نخست وزیر ژاپن از بازگشت آرامش به خاورمیانه، انتقاد لاوروف از نقض قوانین سازمان ملل توسط آمریکا، باج 500 میلیون دلاری عربستان به آمریکا، تاکید سخنگوی پنتاگون بر حفظ نیروی نظامی آمریکا در عراق، اقدام انگلیس در تروریستی خواندن حزب الله لبنان، از سر گرفته شدن آموزش دانشجویان افسری عربستان توسط آمریکا، اقرار پنتاگون به جراحت نظامیان آمریکایی در حمله موشکی ایران به عین الاسد، تهدید تعرفه ای اروپا توسط آمریکا، بازتاب سخنان رهبر انقلاب در نماز جمعه، ادامه حملات نظامی عربستان به یمن و اعزام ناو هواپیمابر فرانسه به خاورمیانه مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کرونا همچنان در صدر مقالات اندیشکدههای خارجی قرار دارد و کارشناسان همچنان ابعاد مختلف شیوع این ویروس را تحلیل و بررسی میکنند. علاوه بر این تحرکات ترکیه در سوریه، برخورد اروپا در برابر ارعاب اردوغان، حکم دیوان بینالمللی دادگستری در خصوص البشیر، ابتکارات دفاعی جدید اروپا از نگاه واشنگتن و توجه دادن به زینب سلیمانی، دختر سردار شهید قاسم سلیمانی به عنوان یک الگو از برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در روزهای گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جهان از اواخر سال 2019 تا کنون، در تلاطم ناشی از بیماری کرونا (COVID- 19) است. ویروسی مخرب، که میتواند درسآموختههای فراوانی برای جهان آسیبپذیر داشته باشد. در اندک زمانی، مرزهای جهانی را درمینوردد و وارد سایر فضاهایی که متاثر از درهمتنیدگیهای اقتصادی و کنشهای فضایی هستند میگردد.
ابراهیم رومینا، استادیار جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اندیشکده آمریکایی شورای آتلانتیک در گزارشی تحلیلی دولتهای حاشیه خلیجفارس را به خرید تجهیزات نظامی دریایی از شرکتهای خارجی ترغیب و تأکید کرد: اگر حوادث اخیر در خلیجفارس یک درس به ما داده باشد، آن درس این است که بازدارندگی امری مهم است و کشورهای حاشیه خلیجفارس برای رسیدن به این هدف باید در نیروی دریایی خود سرمایهگذاری بیشتری کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رئیسجمهور کره جنوبی علاقهمند به پیشبرد مناسبات بین دو کره است. ژاپن علیرغم نگرانیهایش نسبت به رویکرد ترامپ، مایل به حمایت از دیپلماسی در ارتباط با کره شمالی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: چین بهسرعت در حال تبدیلشدن به یک قدرت قابلتحسین در توسعه استانداردهای فنی است؛ این کشور چشمانداز بینالمللی تعیین استانداردها را تغییر میدهد و یک مؤلفه ژئوپلیتیک را به چیزی که اغلب بهعنوان روندهای فنی در نظر گرفته میشود، تبدیل میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال رها شدن آمریکا و چین از وابستگی متقابل به ویژه در حوزههای مربوط به فنآوری که به طور مستقیم بر امنیت ملی تاثیر گذار است، وجود دارد. اما آیا واشنگتن و پکن تا آنجا پیش خواهند رفت؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اکنون رهبران آلمان به این فکر افتادهاند تا بخشی از بودجه نظامیشان را برای فعال کردن قوای نظامیشان با هدف تقویت دفاع از آلمان و اروپا صرف کنند، زیرا بهترین دفاع برای کشورها این است که سنگر خود را به خارج از مرزها ببرند؛ یعنی اگر کشوری میخواهد به دفاع از خودش بپردازد باید در حوزه پیرامونیاش نیز فعال نظامی باشد.
عبدالرضا فرجیراد – استاد ژئوپلیتیک دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت جدید لبنان، سابقه غرب در مداخلات خارجی، جاهطلبی ترکیه در مدیترانه، جنگ ارز رمزها، چرایی حمایت دیوان کیفری بینالمللی از مسلمانان روهینگیا، چرایی ارزیابی مجدد توسل به نیروی نظامی در ژاپن، تهدید ویروس کرونا برای اقتصاد چین، مزایا و معایب شورای امنیت اروپایی از برجستهترین موضوعاتی بودند که در رصد این هفته اندیشکدههای خارجی جلبتوجه میکرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هرگونه حرکت غیرمنطقی ممکن است خطر سقوط آمریکا و چین در تله توسیدید را افزایش دهد و تشدید تنشها به درگیری نظامی تبدیل شود.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش ترامپ به استیضاح وی در سنا، تحریم دوباره چین توسط آمریکا، ابراز امیدواری نخست وزیر ژاپن از بازگشت آرامش به خاورمیانه، انتقاد لاوروف از نقض قوانین سازمان ملل توسط آمریکا، باج 500 میلیون دلاری عربستان به آمریکا، تاکید سخنگوی پنتاگون بر حفظ نیروی نظامی آمریکا در عراق، اقدام انگلیس در تروریستی خواندن حزب الله لبنان، از سر گرفته شدن آموزش دانشجویان افسری عربستان توسط آمریکا، اقرار پنتاگون به جراحت نظامیان آمریکایی در حمله موشکی ایران به عین الاسد، تهدید تعرفه ای اروپا توسط آمریکا، بازتاب سخنان رهبر انقلاب در نماز جمعه، ادامه حملات نظامی عربستان به یمن و اعزام ناو هواپیمابر فرانسه به خاورمیانه مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کرونا همچنان در صدر مقالات اندیشکدههای خارجی قرار دارد و کارشناسان همچنان ابعاد مختلف شیوع این ویروس را تحلیل و بررسی میکنند. علاوه بر این تحرکات ترکیه در سوریه، برخورد اروپا در برابر ارعاب اردوغان، حکم دیوان بینالمللی دادگستری در خصوص البشیر، ابتکارات دفاعی جدید اروپا از نگاه واشنگتن و توجه دادن به زینب سلیمانی، دختر سردار شهید قاسم سلیمانی به عنوان یک الگو از برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در روزهای گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جهان از اواخر سال 2019 تا کنون، در تلاطم ناشی از بیماری کرونا (COVID- 19) است. ویروسی مخرب، که میتواند درسآموختههای فراوانی برای جهان آسیبپذیر داشته باشد. در اندک زمانی، مرزهای جهانی را درمینوردد و وارد سایر فضاهایی که متاثر از درهمتنیدگیهای اقتصادی و کنشهای فضایی هستند میگردد.
ابراهیم رومینا، استادیار جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اندیشکده آمریکایی شورای آتلانتیک در گزارشی تحلیلی دولتهای حاشیه خلیجفارس را به خرید تجهیزات نظامی دریایی از شرکتهای خارجی ترغیب و تأکید کرد: اگر حوادث اخیر در خلیجفارس یک درس به ما داده باشد، آن درس این است که بازدارندگی امری مهم است و کشورهای حاشیه خلیجفارس برای رسیدن به این هدف باید در نیروی دریایی خود سرمایهگذاری بیشتری کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رئیسجمهور کره جنوبی علاقهمند به پیشبرد مناسبات بین دو کره است. ژاپن علیرغم نگرانیهایش نسبت به رویکرد ترامپ، مایل به حمایت از دیپلماسی در ارتباط با کره شمالی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: چین بهسرعت در حال تبدیلشدن به یک قدرت قابلتحسین در توسعه استانداردهای فنی است؛ این کشور چشمانداز بینالمللی تعیین استانداردها را تغییر میدهد و یک مؤلفه ژئوپلیتیک را به چیزی که اغلب بهعنوان روندهای فنی در نظر گرفته میشود، تبدیل میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال رها شدن آمریکا و چین از وابستگی متقابل به ویژه در حوزههای مربوط به فنآوری که به طور مستقیم بر امنیت ملی تاثیر گذار است، وجود دارد. اما آیا واشنگتن و پکن تا آنجا پیش خواهند رفت؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اکنون رهبران آلمان به این فکر افتادهاند تا بخشی از بودجه نظامیشان را برای فعال کردن قوای نظامیشان با هدف تقویت دفاع از آلمان و اروپا صرف کنند، زیرا بهترین دفاع برای کشورها این است که سنگر خود را به خارج از مرزها ببرند؛ یعنی اگر کشوری میخواهد به دفاع از خودش بپردازد باید در حوزه پیرامونیاش نیز فعال نظامی باشد.
عبدالرضا فرجیراد – استاد ژئوپلیتیک دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت جدید لبنان، سابقه غرب در مداخلات خارجی، جاهطلبی ترکیه در مدیترانه، جنگ ارز رمزها، چرایی حمایت دیوان کیفری بینالمللی از مسلمانان روهینگیا، چرایی ارزیابی مجدد توسل به نیروی نظامی در ژاپن، تهدید ویروس کرونا برای اقتصاد چین، مزایا و معایب شورای امنیت اروپایی از برجستهترین موضوعاتی بودند که در رصد این هفته اندیشکدههای خارجی جلبتوجه میکرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هرگونه حرکت غیرمنطقی ممکن است خطر سقوط آمریکا و چین در تله توسیدید را افزایش دهد و تشدید تنشها به درگیری نظامی تبدیل شود.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش ترامپ به استیضاح وی در سنا، تحریم دوباره چین توسط آمریکا، ابراز امیدواری نخست وزیر ژاپن از بازگشت آرامش به خاورمیانه، انتقاد لاوروف از نقض قوانین سازمان ملل توسط آمریکا، باج 500 میلیون دلاری عربستان به آمریکا، تاکید سخنگوی پنتاگون بر حفظ نیروی نظامی آمریکا در عراق، اقدام انگلیس در تروریستی خواندن حزب الله لبنان، از سر گرفته شدن آموزش دانشجویان افسری عربستان توسط آمریکا، اقرار پنتاگون به جراحت نظامیان آمریکایی در حمله موشکی ایران به عین الاسد، تهدید تعرفه ای اروپا توسط آمریکا، بازتاب سخنان رهبر انقلاب در نماز جمعه، ادامه حملات نظامی عربستان به یمن و اعزام ناو هواپیمابر فرانسه به خاورمیانه مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کرونا همچنان در صدر مقالات اندیشکدههای خارجی قرار دارد و کارشناسان همچنان ابعاد مختلف شیوع این ویروس را تحلیل و بررسی میکنند. علاوه بر این تحرکات ترکیه در سوریه، برخورد اروپا در برابر ارعاب اردوغان، حکم دیوان بینالمللی دادگستری در خصوص البشیر، ابتکارات دفاعی جدید اروپا از نگاه واشنگتن و توجه دادن به زینب سلیمانی، دختر سردار شهید قاسم سلیمانی به عنوان یک الگو از برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در روزهای گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جهان از اواخر سال 2019 تا کنون، در تلاطم ناشی از بیماری کرونا (COVID- 19) است. ویروسی مخرب، که میتواند درسآموختههای فراوانی برای جهان آسیبپذیر داشته باشد. در اندک زمانی، مرزهای جهانی را درمینوردد و وارد سایر فضاهایی که متاثر از درهمتنیدگیهای اقتصادی و کنشهای فضایی هستند میگردد.
ابراهیم رومینا، استادیار جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اندیشکده آمریکایی شورای آتلانتیک در گزارشی تحلیلی دولتهای حاشیه خلیجفارس را به خرید تجهیزات نظامی دریایی از شرکتهای خارجی ترغیب و تأکید کرد: اگر حوادث اخیر در خلیجفارس یک درس به ما داده باشد، آن درس این است که بازدارندگی امری مهم است و کشورهای حاشیه خلیجفارس برای رسیدن به این هدف باید در نیروی دریایی خود سرمایهگذاری بیشتری کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رئیسجمهور کره جنوبی علاقهمند به پیشبرد مناسبات بین دو کره است. ژاپن علیرغم نگرانیهایش نسبت به رویکرد ترامپ، مایل به حمایت از دیپلماسی در ارتباط با کره شمالی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: چین بهسرعت در حال تبدیلشدن به یک قدرت قابلتحسین در توسعه استانداردهای فنی است؛ این کشور چشمانداز بینالمللی تعیین استانداردها را تغییر میدهد و یک مؤلفه ژئوپلیتیک را به چیزی که اغلب بهعنوان روندهای فنی در نظر گرفته میشود، تبدیل میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال رها شدن آمریکا و چین از وابستگی متقابل به ویژه در حوزههای مربوط به فنآوری که به طور مستقیم بر امنیت ملی تاثیر گذار است، وجود دارد. اما آیا واشنگتن و پکن تا آنجا پیش خواهند رفت؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اکنون رهبران آلمان به این فکر افتادهاند تا بخشی از بودجه نظامیشان را برای فعال کردن قوای نظامیشان با هدف تقویت دفاع از آلمان و اروپا صرف کنند، زیرا بهترین دفاع برای کشورها این است که سنگر خود را به خارج از مرزها ببرند؛ یعنی اگر کشوری میخواهد به دفاع از خودش بپردازد باید در حوزه پیرامونیاش نیز فعال نظامی باشد.
عبدالرضا فرجیراد – استاد ژئوپلیتیک دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت جدید لبنان، سابقه غرب در مداخلات خارجی، جاهطلبی ترکیه در مدیترانه، جنگ ارز رمزها، چرایی حمایت دیوان کیفری بینالمللی از مسلمانان روهینگیا، چرایی ارزیابی مجدد توسل به نیروی نظامی در ژاپن، تهدید ویروس کرونا برای اقتصاد چین، مزایا و معایب شورای امنیت اروپایی از برجستهترین موضوعاتی بودند که در رصد این هفته اندیشکدههای خارجی جلبتوجه میکرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هرگونه حرکت غیرمنطقی ممکن است خطر سقوط آمریکا و چین در تله توسیدید را افزایش دهد و تشدید تنشها به درگیری نظامی تبدیل شود.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش ترامپ به استیضاح وی در سنا، تحریم دوباره چین توسط آمریکا، ابراز امیدواری نخست وزیر ژاپن از بازگشت آرامش به خاورمیانه، انتقاد لاوروف از نقض قوانین سازمان ملل توسط آمریکا، باج 500 میلیون دلاری عربستان به آمریکا، تاکید سخنگوی پنتاگون بر حفظ نیروی نظامی آمریکا در عراق، اقدام انگلیس در تروریستی خواندن حزب الله لبنان، از سر گرفته شدن آموزش دانشجویان افسری عربستان توسط آمریکا، اقرار پنتاگون به جراحت نظامیان آمریکایی در حمله موشکی ایران به عین الاسد، تهدید تعرفه ای اروپا توسط آمریکا، بازتاب سخنان رهبر انقلاب در نماز جمعه، ادامه حملات نظامی عربستان به یمن و اعزام ناو هواپیمابر فرانسه به خاورمیانه مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ویروس کرونا همچنان در صدر مقالات اندیشکدههای خارجی قرار دارد و کارشناسان همچنان ابعاد مختلف شیوع این ویروس را تحلیل و بررسی میکنند. علاوه بر این تحرکات ترکیه در سوریه، برخورد اروپا در برابر ارعاب اردوغان، حکم دیوان بینالمللی دادگستری در خصوص البشیر، ابتکارات دفاعی جدید اروپا از نگاه واشنگتن و توجه دادن به زینب سلیمانی، دختر سردار شهید قاسم سلیمانی به عنوان یک الگو از برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در روزهای گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جهان از اواخر سال 2019 تا کنون، در تلاطم ناشی از بیماری کرونا (COVID- 19) است. ویروسی مخرب، که میتواند درسآموختههای فراوانی برای جهان آسیبپذیر داشته باشد. در اندک زمانی، مرزهای جهانی را درمینوردد و وارد سایر فضاهایی که متاثر از درهمتنیدگیهای اقتصادی و کنشهای فضایی هستند میگردد.
ابراهیم رومینا، استادیار جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اندیشکده آمریکایی شورای آتلانتیک در گزارشی تحلیلی دولتهای حاشیه خلیجفارس را به خرید تجهیزات نظامی دریایی از شرکتهای خارجی ترغیب و تأکید کرد: اگر حوادث اخیر در خلیجفارس یک درس به ما داده باشد، آن درس این است که بازدارندگی امری مهم است و کشورهای حاشیه خلیجفارس برای رسیدن به این هدف باید در نیروی دریایی خود سرمایهگذاری بیشتری کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رئیسجمهور کره جنوبی علاقهمند به پیشبرد مناسبات بین دو کره است. ژاپن علیرغم نگرانیهایش نسبت به رویکرد ترامپ، مایل به حمایت از دیپلماسی در ارتباط با کره شمالی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: چین بهسرعت در حال تبدیلشدن به یک قدرت قابلتحسین در توسعه استانداردهای فنی است؛ این کشور چشمانداز بینالمللی تعیین استانداردها را تغییر میدهد و یک مؤلفه ژئوپلیتیک را به چیزی که اغلب بهعنوان روندهای فنی در نظر گرفته میشود، تبدیل میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال رها شدن آمریکا و چین از وابستگی متقابل به ویژه در حوزههای مربوط به فنآوری که به طور مستقیم بر امنیت ملی تاثیر گذار است، وجود دارد. اما آیا واشنگتن و پکن تا آنجا پیش خواهند رفت؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اکنون رهبران آلمان به این فکر افتادهاند تا بخشی از بودجه نظامیشان را برای فعال کردن قوای نظامیشان با هدف تقویت دفاع از آلمان و اروپا صرف کنند، زیرا بهترین دفاع برای کشورها این است که سنگر خود را به خارج از مرزها ببرند؛ یعنی اگر کشوری میخواهد به دفاع از خودش بپردازد باید در حوزه پیرامونیاش نیز فعال نظامی باشد.
عبدالرضا فرجیراد – استاد ژئوپلیتیک دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت جدید لبنان، سابقه غرب در مداخلات خارجی، جاهطلبی ترکیه در مدیترانه، جنگ ارز رمزها، چرایی حمایت دیوان کیفری بینالمللی از مسلمانان روهینگیا، چرایی ارزیابی مجدد توسل به نیروی نظامی در ژاپن، تهدید ویروس کرونا برای اقتصاد چین، مزایا و معایب شورای امنیت اروپایی از برجستهترین موضوعاتی بودند که در رصد این هفته اندیشکدههای خارجی جلبتوجه میکرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: هرگونه حرکت غیرمنطقی ممکن است خطر سقوط آمریکا و چین در تله توسیدید را افزایش دهد و تشدید تنشها به درگیری نظامی تبدیل شود.
شورای راهبردی آنلاین: واکنش ترامپ به استیضاح وی در سنا، تحریم دوباره چین توسط آمریکا، ابراز امیدواری نخست وزیر ژاپن از بازگشت آرامش به خاورمیانه، انتقاد لاوروف از نقض قوانین سازمان ملل توسط آمریکا، باج 500 میلیون دلاری عربستان به آمریکا، تاکید سخنگوی پنتاگون بر حفظ نیروی نظامی آمریکا در عراق، اقدام انگلیس در تروریستی خواندن حزب الله لبنان، از سر گرفته شدن آموزش دانشجویان افسری عربستان توسط آمریکا، اقرار پنتاگون به جراحت نظامیان آمریکایی در حمله موشکی ایران به عین الاسد، تهدید تعرفه ای اروپا توسط آمریکا، بازتاب سخنان رهبر انقلاب در نماز جمعه، ادامه حملات نظامی عربستان به یمن و اعزام ناو هواپیمابر فرانسه به خاورمیانه مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.