شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جینپینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهم‌شکسته و این فناوری را به مؤلفه‌ای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جینپینگ، رئیس‌جمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آن‌که نشان‌دهنده دستاوردی گره‌گشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنش‌ها بود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امانوئل مکرون، ایده «خودمختاری راهبردی اروپا» را اخیرا با جدیت دنبال و در هر فرصتی بر ضرورت افزایش نقش‌آفرینی و توانمندی‌های اروپا تاکید کرده است. مکرون سال آینده کاخ الیزه را در حالی ترک خواهد کرد که این بحث به دیدگاه غالب در اروپا تبدیل شده است. با این حال، اینکه آیا اروپا سرانجام می‌تواند چشم‌انداز مکرون از خودمختاری راهبردی را محقق کند یا نه، هنوز مشخص نیست. اوکراین آزمون مهمی برای این امر خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در دو هفته اخیر رهبران و مقامات کشورهای شرکت‌کننده در اجلاس آب‌وهوای سازمان ملل متحد موسوم به کاپ 28 (COP28) در شهر دبی امارات گرد هم جمع شدند تا تلاش ها برای محدود کردن روند گرمایش زمین و کاهش نقش سوخت های فسیلی در جهان را افزایش دهند. هر چند سایه سنگین حملات غیر انسانی رژیم اسرائیل به نوار غزه بر این اجلاس سایه افکنده است، اما پاییز خشک و کم باران امسال و زمستانهای کم فروغ و کم بارش چند سال اخیر این نکته را یادآوی می کند که توجه به تغییرات آب و هوایی و رفع زمینه ها و دلایل آن دیگر به هیچ عنوان مسأله ای تجملی و کم اهمیت نیست و بی اعتنایی به آن می تواند به طور مستقیم امنیت غذایی، رفاه و زیست شهروندان کشورهای مختلف را با مشکل مواجه کرده و به تبع آن حکومتها را نیز با مخاطرات جدی مواجه کند.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین- رصد: خاموش شدن سه نیروگاه برق هسته‌ای باقی مانده در آلمان که در ماه آوریل رخ داد، نشانگر پایان استفاده از این نوع انرژی در آلمان بود که جرقه انجامش در سال 2002 زده شد. با وجود دستورکار آلمان (و اتحادیه اروپا) در خصوص تغییرات اقلیمی و بحران انرژی ناشی از تهاجم روسیه به اوکراین، سیاست آلمان برای کنار گذاشتن انرژی هسته‌ای دستخوش تغییر نشد. تنها تعدیلی که دولت اولاف شولتس پس از مشاجرات شدید درون حزبی در این رابطه انجام داد به تعویق انداختن ضرب الاجل نهایی تعطیلی راکتورها از سال 2022 به اواسط آوریل سال 2023 بود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: بیانیه پایانی نشست سران ناتو در پایتخت اسپانیا و واکنش چین، نگرانی پکن از گسترش ناتو به سمت منطقه آسیا-اقیانوسیه، تحریم های جدید آمریکا علیه چند شرکت چینی بابت همکاری با ایران، تاکید چین براجرای برجام از سوی آمریکا، سفر شی جینپینگ به هنگ‌کنگ، تاکید بایدن بر فروش جنگنده‌های اف-16 به ترکیه ، عقب نشینی روسیه از یک جزیره مهم استراتژیک در اوکراین، بسته جدید کمک نظامی آمریکا به اوکراین، واکنش پوتین به استقرار نیروهای ناتو در فنلاند و سوئد، خشم روسیه از سخنان جانسون و احضار سفیر انگلیس، تصمیم دولت بریتانیا برای افزایش بودجه نظامی، انحلال «کنست» و تعیین زمان برگزاری انتخابات زودهنگام در فلسطین اشغالی، نشست شورای امنیت درباره برنامه هسته‌ای و موشکی ایران ، اقدام دیوان عالی آمریکا به محدود کردن اختیارات بایدن در مهار گازهای گلخانه ای و تظاهرات اعتراضی در سودان علیه حکومت نظامیان با ۹ کشته از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به خوش‌بین نبودن چین و آمریکا به موفقیت نشست مجازی اخیر بین جو بایدن و شی جین پینگ، جای تعجب نیست اگر در این دیدار سه و نیم ساعته دستاوردهای کمی حاصل شده باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ناظران بین‌المللی ممکن است در درک سیاست خارجی آمریکا دچار سردرگمی شوند. چهار سال پیش، دونالد ترامپ با شعار «اول آمریکا» وارد کاخ سفید شد و تلاش‌های هفت دهه‌ای آمریکا برای بین‌المللی گرایی را کنار گذاشت. جو بایدن، رئیس‌جمهور جدید آمریکا مجدداً ادعای رهبری جهانی آمریکا را مطرح کرد و آمریکا را به همکاری‌های چندجانبه ازجمله در سازمان ملل و دیگر نهادهای بین‌المللی بازخواهد گرداند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه با خروج آمریکا از تعهداتی اقلیمی از عزم بین‌المللی در مورد آن کاسته شده است، گفت: اگر قدرت‌ها قراردادهای اقلیمی را نقض کنند و به آنها بی‌توجه باشند کشورهای کوچک بسیار آمادگی دارند که به تبعیت از آنها مخصوصاً با توجه به بلوک‌بندی‌ها، قراردادهای اقلیمی را رعایت نکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جینپینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهم‌شکسته و این فناوری را به مؤلفه‌ای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جینپینگ، رئیس‌جمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آن‌که نشان‌دهنده دستاوردی گره‌گشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنش‌ها بود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امانوئل مکرون، ایده «خودمختاری راهبردی اروپا» را اخیرا با جدیت دنبال و در هر فرصتی بر ضرورت افزایش نقش‌آفرینی و توانمندی‌های اروپا تاکید کرده است. مکرون سال آینده کاخ الیزه را در حالی ترک خواهد کرد که این بحث به دیدگاه غالب در اروپا تبدیل شده است. با این حال، اینکه آیا اروپا سرانجام می‌تواند چشم‌انداز مکرون از خودمختاری راهبردی را محقق کند یا نه، هنوز مشخص نیست. اوکراین آزمون مهمی برای این امر خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در دو هفته اخیر رهبران و مقامات کشورهای شرکت‌کننده در اجلاس آب‌وهوای سازمان ملل متحد موسوم به کاپ 28 (COP28) در شهر دبی امارات گرد هم جمع شدند تا تلاش ها برای محدود کردن روند گرمایش زمین و کاهش نقش سوخت های فسیلی در جهان را افزایش دهند. هر چند سایه سنگین حملات غیر انسانی رژیم اسرائیل به نوار غزه بر این اجلاس سایه افکنده است، اما پاییز خشک و کم باران امسال و زمستانهای کم فروغ و کم بارش چند سال اخیر این نکته را یادآوی می کند که توجه به تغییرات آب و هوایی و رفع زمینه ها و دلایل آن دیگر به هیچ عنوان مسأله ای تجملی و کم اهمیت نیست و بی اعتنایی به آن می تواند به طور مستقیم امنیت غذایی، رفاه و زیست شهروندان کشورهای مختلف را با مشکل مواجه کرده و به تبع آن حکومتها را نیز با مخاطرات جدی مواجه کند.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین- رصد: خاموش شدن سه نیروگاه برق هسته‌ای باقی مانده در آلمان که در ماه آوریل رخ داد، نشانگر پایان استفاده از این نوع انرژی در آلمان بود که جرقه انجامش در سال 2002 زده شد. با وجود دستورکار آلمان (و اتحادیه اروپا) در خصوص تغییرات اقلیمی و بحران انرژی ناشی از تهاجم روسیه به اوکراین، سیاست آلمان برای کنار گذاشتن انرژی هسته‌ای دستخوش تغییر نشد. تنها تعدیلی که دولت اولاف شولتس پس از مشاجرات شدید درون حزبی در این رابطه انجام داد به تعویق انداختن ضرب الاجل نهایی تعطیلی راکتورها از سال 2022 به اواسط آوریل سال 2023 بود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: بیانیه پایانی نشست سران ناتو در پایتخت اسپانیا و واکنش چین، نگرانی پکن از گسترش ناتو به سمت منطقه آسیا-اقیانوسیه، تحریم های جدید آمریکا علیه چند شرکت چینی بابت همکاری با ایران، تاکید چین براجرای برجام از سوی آمریکا، سفر شی جینپینگ به هنگ‌کنگ، تاکید بایدن بر فروش جنگنده‌های اف-16 به ترکیه ، عقب نشینی روسیه از یک جزیره مهم استراتژیک در اوکراین، بسته جدید کمک نظامی آمریکا به اوکراین، واکنش پوتین به استقرار نیروهای ناتو در فنلاند و سوئد، خشم روسیه از سخنان جانسون و احضار سفیر انگلیس، تصمیم دولت بریتانیا برای افزایش بودجه نظامی، انحلال «کنست» و تعیین زمان برگزاری انتخابات زودهنگام در فلسطین اشغالی، نشست شورای امنیت درباره برنامه هسته‌ای و موشکی ایران ، اقدام دیوان عالی آمریکا به محدود کردن اختیارات بایدن در مهار گازهای گلخانه ای و تظاهرات اعتراضی در سودان علیه حکومت نظامیان با ۹ کشته از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به خوش‌بین نبودن چین و آمریکا به موفقیت نشست مجازی اخیر بین جو بایدن و شی جین پینگ، جای تعجب نیست اگر در این دیدار سه و نیم ساعته دستاوردهای کمی حاصل شده باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ناظران بین‌المللی ممکن است در درک سیاست خارجی آمریکا دچار سردرگمی شوند. چهار سال پیش، دونالد ترامپ با شعار «اول آمریکا» وارد کاخ سفید شد و تلاش‌های هفت دهه‌ای آمریکا برای بین‌المللی گرایی را کنار گذاشت. جو بایدن، رئیس‌جمهور جدید آمریکا مجدداً ادعای رهبری جهانی آمریکا را مطرح کرد و آمریکا را به همکاری‌های چندجانبه ازجمله در سازمان ملل و دیگر نهادهای بین‌المللی بازخواهد گرداند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه با خروج آمریکا از تعهداتی اقلیمی از عزم بین‌المللی در مورد آن کاسته شده است، گفت: اگر قدرت‌ها قراردادهای اقلیمی را نقض کنند و به آنها بی‌توجه باشند کشورهای کوچک بسیار آمادگی دارند که به تبعیت از آنها مخصوصاً با توجه به بلوک‌بندی‌ها، قراردادهای اقلیمی را رعایت نکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در دو هفته اخیر رهبران و مقامات کشورهای شرکت‌کننده در اجلاس آب‌وهوای سازمان ملل متحد موسوم به کاپ 28 (COP28) در شهر دبی امارات گرد هم جمع شدند تا تلاش ها برای محدود کردن روند گرمایش زمین و کاهش نقش سوخت های فسیلی در جهان را افزایش دهند. هر چند سایه سنگین حملات غیر انسانی رژیم اسرائیل به نوار غزه بر این اجلاس سایه افکنده است، اما پاییز خشک و کم باران امسال و زمستانهای کم فروغ و کم بارش چند سال اخیر این نکته را یادآوی می کند که توجه به تغییرات آب و هوایی و رفع زمینه ها و دلایل آن دیگر به هیچ عنوان مسأله ای تجملی و کم اهمیت نیست و بی اعتنایی به آن می تواند به طور مستقیم امنیت غذایی، رفاه و زیست شهروندان کشورهای مختلف را با مشکل مواجه کرده و به تبع آن حکومتها را نیز با مخاطرات جدی مواجه کند.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین- رصد: خاموش شدن سه نیروگاه برق هسته‌ای باقی مانده در آلمان که در ماه آوریل رخ داد، نشانگر پایان استفاده از این نوع انرژی در آلمان بود که جرقه انجامش در سال 2002 زده شد. با وجود دستورکار آلمان (و اتحادیه اروپا) در خصوص تغییرات اقلیمی و بحران انرژی ناشی از تهاجم روسیه به اوکراین، سیاست آلمان برای کنار گذاشتن انرژی هسته‌ای دستخوش تغییر نشد. تنها تعدیلی که دولت اولاف شولتس پس از مشاجرات شدید درون حزبی در این رابطه انجام داد به تعویق انداختن ضرب الاجل نهایی تعطیلی راکتورها از سال 2022 به اواسط آوریل سال 2023 بود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: بیانیه پایانی نشست سران ناتو در پایتخت اسپانیا و واکنش چین، نگرانی پکن از گسترش ناتو به سمت منطقه آسیا-اقیانوسیه، تحریم های جدید آمریکا علیه چند شرکت چینی بابت همکاری با ایران، تاکید چین براجرای برجام از سوی آمریکا، سفر شی جینپینگ به هنگ‌کنگ، تاکید بایدن بر فروش جنگنده‌های اف-16 به ترکیه ، عقب نشینی روسیه از یک جزیره مهم استراتژیک در اوکراین، بسته جدید کمک نظامی آمریکا به اوکراین، واکنش پوتین به استقرار نیروهای ناتو در فنلاند و سوئد، خشم روسیه از سخنان جانسون و احضار سفیر انگلیس، تصمیم دولت بریتانیا برای افزایش بودجه نظامی، انحلال «کنست» و تعیین زمان برگزاری انتخابات زودهنگام در فلسطین اشغالی، نشست شورای امنیت درباره برنامه هسته‌ای و موشکی ایران ، اقدام دیوان عالی آمریکا به محدود کردن اختیارات بایدن در مهار گازهای گلخانه ای و تظاهرات اعتراضی در سودان علیه حکومت نظامیان با ۹ کشته از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به خوش‌بین نبودن چین و آمریکا به موفقیت نشست مجازی اخیر بین جو بایدن و شی جین پینگ، جای تعجب نیست اگر در این دیدار سه و نیم ساعته دستاوردهای کمی حاصل شده باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ناظران بین‌المللی ممکن است در درک سیاست خارجی آمریکا دچار سردرگمی شوند. چهار سال پیش، دونالد ترامپ با شعار «اول آمریکا» وارد کاخ سفید شد و تلاش‌های هفت دهه‌ای آمریکا برای بین‌المللی گرایی را کنار گذاشت. جو بایدن، رئیس‌جمهور جدید آمریکا مجدداً ادعای رهبری جهانی آمریکا را مطرح کرد و آمریکا را به همکاری‌های چندجانبه ازجمله در سازمان ملل و دیگر نهادهای بین‌المللی بازخواهد گرداند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه با خروج آمریکا از تعهداتی اقلیمی از عزم بین‌المللی در مورد آن کاسته شده است، گفت: اگر قدرت‌ها قراردادهای اقلیمی را نقض کنند و به آنها بی‌توجه باشند کشورهای کوچک بسیار آمادگی دارند که به تبعیت از آنها مخصوصاً با توجه به بلوک‌بندی‌ها، قراردادهای اقلیمی را رعایت نکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جینپینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهم‌شکسته و این فناوری را به مؤلفه‌ای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جینپینگ، رئیس‌جمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آن‌که نشان‌دهنده دستاوردی گره‌گشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنش‌ها بود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امانوئل مکرون، ایده «خودمختاری راهبردی اروپا» را اخیرا با جدیت دنبال و در هر فرصتی بر ضرورت افزایش نقش‌آفرینی و توانمندی‌های اروپا تاکید کرده است. مکرون سال آینده کاخ الیزه را در حالی ترک خواهد کرد که این بحث به دیدگاه غالب در اروپا تبدیل شده است. با این حال، اینکه آیا اروپا سرانجام می‌تواند چشم‌انداز مکرون از خودمختاری راهبردی را محقق کند یا نه، هنوز مشخص نیست. اوکراین آزمون مهمی برای این امر خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در دو هفته اخیر رهبران و مقامات کشورهای شرکت‌کننده در اجلاس آب‌وهوای سازمان ملل متحد موسوم به کاپ 28 (COP28) در شهر دبی امارات گرد هم جمع شدند تا تلاش ها برای محدود کردن روند گرمایش زمین و کاهش نقش سوخت های فسیلی در جهان را افزایش دهند. هر چند سایه سنگین حملات غیر انسانی رژیم اسرائیل به نوار غزه بر این اجلاس سایه افکنده است، اما پاییز خشک و کم باران امسال و زمستانهای کم فروغ و کم بارش چند سال اخیر این نکته را یادآوی می کند که توجه به تغییرات آب و هوایی و رفع زمینه ها و دلایل آن دیگر به هیچ عنوان مسأله ای تجملی و کم اهمیت نیست و بی اعتنایی به آن می تواند به طور مستقیم امنیت غذایی، رفاه و زیست شهروندان کشورهای مختلف را با مشکل مواجه کرده و به تبع آن حکومتها را نیز با مخاطرات جدی مواجه کند.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین- رصد: خاموش شدن سه نیروگاه برق هسته‌ای باقی مانده در آلمان که در ماه آوریل رخ داد، نشانگر پایان استفاده از این نوع انرژی در آلمان بود که جرقه انجامش در سال 2002 زده شد. با وجود دستورکار آلمان (و اتحادیه اروپا) در خصوص تغییرات اقلیمی و بحران انرژی ناشی از تهاجم روسیه به اوکراین، سیاست آلمان برای کنار گذاشتن انرژی هسته‌ای دستخوش تغییر نشد. تنها تعدیلی که دولت اولاف شولتس پس از مشاجرات شدید درون حزبی در این رابطه انجام داد به تعویق انداختن ضرب الاجل نهایی تعطیلی راکتورها از سال 2022 به اواسط آوریل سال 2023 بود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: بیانیه پایانی نشست سران ناتو در پایتخت اسپانیا و واکنش چین، نگرانی پکن از گسترش ناتو به سمت منطقه آسیا-اقیانوسیه، تحریم های جدید آمریکا علیه چند شرکت چینی بابت همکاری با ایران، تاکید چین براجرای برجام از سوی آمریکا، سفر شی جینپینگ به هنگ‌کنگ، تاکید بایدن بر فروش جنگنده‌های اف-16 به ترکیه ، عقب نشینی روسیه از یک جزیره مهم استراتژیک در اوکراین، بسته جدید کمک نظامی آمریکا به اوکراین، واکنش پوتین به استقرار نیروهای ناتو در فنلاند و سوئد، خشم روسیه از سخنان جانسون و احضار سفیر انگلیس، تصمیم دولت بریتانیا برای افزایش بودجه نظامی، انحلال «کنست» و تعیین زمان برگزاری انتخابات زودهنگام در فلسطین اشغالی، نشست شورای امنیت درباره برنامه هسته‌ای و موشکی ایران ، اقدام دیوان عالی آمریکا به محدود کردن اختیارات بایدن در مهار گازهای گلخانه ای و تظاهرات اعتراضی در سودان علیه حکومت نظامیان با ۹ کشته از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به خوش‌بین نبودن چین و آمریکا به موفقیت نشست مجازی اخیر بین جو بایدن و شی جین پینگ، جای تعجب نیست اگر در این دیدار سه و نیم ساعته دستاوردهای کمی حاصل شده باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ناظران بین‌المللی ممکن است در درک سیاست خارجی آمریکا دچار سردرگمی شوند. چهار سال پیش، دونالد ترامپ با شعار «اول آمریکا» وارد کاخ سفید شد و تلاش‌های هفت دهه‌ای آمریکا برای بین‌المللی گرایی را کنار گذاشت. جو بایدن، رئیس‌جمهور جدید آمریکا مجدداً ادعای رهبری جهانی آمریکا را مطرح کرد و آمریکا را به همکاری‌های چندجانبه ازجمله در سازمان ملل و دیگر نهادهای بین‌المللی بازخواهد گرداند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه با خروج آمریکا از تعهداتی اقلیمی از عزم بین‌المللی در مورد آن کاسته شده است، گفت: اگر قدرت‌ها قراردادهای اقلیمی را نقض کنند و به آنها بی‌توجه باشند کشورهای کوچک بسیار آمادگی دارند که به تبعیت از آنها مخصوصاً با توجه به بلوک‌بندی‌ها، قراردادهای اقلیمی را رعایت نکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جینپینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهم‌شکسته و این فناوری را به مؤلفه‌ای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جینپینگ، رئیس‌جمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آن‌که نشان‌دهنده دستاوردی گره‌گشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنش‌ها بود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امانوئل مکرون، ایده «خودمختاری راهبردی اروپا» را اخیرا با جدیت دنبال و در هر فرصتی بر ضرورت افزایش نقش‌آفرینی و توانمندی‌های اروپا تاکید کرده است. مکرون سال آینده کاخ الیزه را در حالی ترک خواهد کرد که این بحث به دیدگاه غالب در اروپا تبدیل شده است. با این حال، اینکه آیا اروپا سرانجام می‌تواند چشم‌انداز مکرون از خودمختاری راهبردی را محقق کند یا نه، هنوز مشخص نیست. اوکراین آزمون مهمی برای این امر خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در دو هفته اخیر رهبران و مقامات کشورهای شرکت‌کننده در اجلاس آب‌وهوای سازمان ملل متحد موسوم به کاپ 28 (COP28) در شهر دبی امارات گرد هم جمع شدند تا تلاش ها برای محدود کردن روند گرمایش زمین و کاهش نقش سوخت های فسیلی در جهان را افزایش دهند. هر چند سایه سنگین حملات غیر انسانی رژیم اسرائیل به نوار غزه بر این اجلاس سایه افکنده است، اما پاییز خشک و کم باران امسال و زمستانهای کم فروغ و کم بارش چند سال اخیر این نکته را یادآوی می کند که توجه به تغییرات آب و هوایی و رفع زمینه ها و دلایل آن دیگر به هیچ عنوان مسأله ای تجملی و کم اهمیت نیست و بی اعتنایی به آن می تواند به طور مستقیم امنیت غذایی، رفاه و زیست شهروندان کشورهای مختلف را با مشکل مواجه کرده و به تبع آن حکومتها را نیز با مخاطرات جدی مواجه کند.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین- رصد: خاموش شدن سه نیروگاه برق هسته‌ای باقی مانده در آلمان که در ماه آوریل رخ داد، نشانگر پایان استفاده از این نوع انرژی در آلمان بود که جرقه انجامش در سال 2002 زده شد. با وجود دستورکار آلمان (و اتحادیه اروپا) در خصوص تغییرات اقلیمی و بحران انرژی ناشی از تهاجم روسیه به اوکراین، سیاست آلمان برای کنار گذاشتن انرژی هسته‌ای دستخوش تغییر نشد. تنها تعدیلی که دولت اولاف شولتس پس از مشاجرات شدید درون حزبی در این رابطه انجام داد به تعویق انداختن ضرب الاجل نهایی تعطیلی راکتورها از سال 2022 به اواسط آوریل سال 2023 بود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: بیانیه پایانی نشست سران ناتو در پایتخت اسپانیا و واکنش چین، نگرانی پکن از گسترش ناتو به سمت منطقه آسیا-اقیانوسیه، تحریم های جدید آمریکا علیه چند شرکت چینی بابت همکاری با ایران، تاکید چین براجرای برجام از سوی آمریکا، سفر شی جینپینگ به هنگ‌کنگ، تاکید بایدن بر فروش جنگنده‌های اف-16 به ترکیه ، عقب نشینی روسیه از یک جزیره مهم استراتژیک در اوکراین، بسته جدید کمک نظامی آمریکا به اوکراین، واکنش پوتین به استقرار نیروهای ناتو در فنلاند و سوئد، خشم روسیه از سخنان جانسون و احضار سفیر انگلیس، تصمیم دولت بریتانیا برای افزایش بودجه نظامی، انحلال «کنست» و تعیین زمان برگزاری انتخابات زودهنگام در فلسطین اشغالی، نشست شورای امنیت درباره برنامه هسته‌ای و موشکی ایران ، اقدام دیوان عالی آمریکا به محدود کردن اختیارات بایدن در مهار گازهای گلخانه ای و تظاهرات اعتراضی در سودان علیه حکومت نظامیان با ۹ کشته از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به خوش‌بین نبودن چین و آمریکا به موفقیت نشست مجازی اخیر بین جو بایدن و شی جین پینگ، جای تعجب نیست اگر در این دیدار سه و نیم ساعته دستاوردهای کمی حاصل شده باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ناظران بین‌المللی ممکن است در درک سیاست خارجی آمریکا دچار سردرگمی شوند. چهار سال پیش، دونالد ترامپ با شعار «اول آمریکا» وارد کاخ سفید شد و تلاش‌های هفت دهه‌ای آمریکا برای بین‌المللی گرایی را کنار گذاشت. جو بایدن، رئیس‌جمهور جدید آمریکا مجدداً ادعای رهبری جهانی آمریکا را مطرح کرد و آمریکا را به همکاری‌های چندجانبه ازجمله در سازمان ملل و دیگر نهادهای بین‌المللی بازخواهد گرداند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه با خروج آمریکا از تعهداتی اقلیمی از عزم بین‌المللی در مورد آن کاسته شده است، گفت: اگر قدرت‌ها قراردادهای اقلیمی را نقض کنند و به آنها بی‌توجه باشند کشورهای کوچک بسیار آمادگی دارند که به تبعیت از آنها مخصوصاً با توجه به بلوک‌بندی‌ها، قراردادهای اقلیمی را رعایت نکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جینپینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهم‌شکسته و این فناوری را به مؤلفه‌ای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جینپینگ، رئیس‌جمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آن‌که نشان‌دهنده دستاوردی گره‌گشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنش‌ها بود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امانوئل مکرون، ایده «خودمختاری راهبردی اروپا» را اخیرا با جدیت دنبال و در هر فرصتی بر ضرورت افزایش نقش‌آفرینی و توانمندی‌های اروپا تاکید کرده است. مکرون سال آینده کاخ الیزه را در حالی ترک خواهد کرد که این بحث به دیدگاه غالب در اروپا تبدیل شده است. با این حال، اینکه آیا اروپا سرانجام می‌تواند چشم‌انداز مکرون از خودمختاری راهبردی را محقق کند یا نه، هنوز مشخص نیست. اوکراین آزمون مهمی برای این امر خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در دو هفته اخیر رهبران و مقامات کشورهای شرکت‌کننده در اجلاس آب‌وهوای سازمان ملل متحد موسوم به کاپ 28 (COP28) در شهر دبی امارات گرد هم جمع شدند تا تلاش ها برای محدود کردن روند گرمایش زمین و کاهش نقش سوخت های فسیلی در جهان را افزایش دهند. هر چند سایه سنگین حملات غیر انسانی رژیم اسرائیل به نوار غزه بر این اجلاس سایه افکنده است، اما پاییز خشک و کم باران امسال و زمستانهای کم فروغ و کم بارش چند سال اخیر این نکته را یادآوی می کند که توجه به تغییرات آب و هوایی و رفع زمینه ها و دلایل آن دیگر به هیچ عنوان مسأله ای تجملی و کم اهمیت نیست و بی اعتنایی به آن می تواند به طور مستقیم امنیت غذایی، رفاه و زیست شهروندان کشورهای مختلف را با مشکل مواجه کرده و به تبع آن حکومتها را نیز با مخاطرات جدی مواجه کند.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین- رصد: خاموش شدن سه نیروگاه برق هسته‌ای باقی مانده در آلمان که در ماه آوریل رخ داد، نشانگر پایان استفاده از این نوع انرژی در آلمان بود که جرقه انجامش در سال 2002 زده شد. با وجود دستورکار آلمان (و اتحادیه اروپا) در خصوص تغییرات اقلیمی و بحران انرژی ناشی از تهاجم روسیه به اوکراین، سیاست آلمان برای کنار گذاشتن انرژی هسته‌ای دستخوش تغییر نشد. تنها تعدیلی که دولت اولاف شولتس پس از مشاجرات شدید درون حزبی در این رابطه انجام داد به تعویق انداختن ضرب الاجل نهایی تعطیلی راکتورها از سال 2022 به اواسط آوریل سال 2023 بود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: بیانیه پایانی نشست سران ناتو در پایتخت اسپانیا و واکنش چین، نگرانی پکن از گسترش ناتو به سمت منطقه آسیا-اقیانوسیه، تحریم های جدید آمریکا علیه چند شرکت چینی بابت همکاری با ایران، تاکید چین براجرای برجام از سوی آمریکا، سفر شی جینپینگ به هنگ‌کنگ، تاکید بایدن بر فروش جنگنده‌های اف-16 به ترکیه ، عقب نشینی روسیه از یک جزیره مهم استراتژیک در اوکراین، بسته جدید کمک نظامی آمریکا به اوکراین، واکنش پوتین به استقرار نیروهای ناتو در فنلاند و سوئد، خشم روسیه از سخنان جانسون و احضار سفیر انگلیس، تصمیم دولت بریتانیا برای افزایش بودجه نظامی، انحلال «کنست» و تعیین زمان برگزاری انتخابات زودهنگام در فلسطین اشغالی، نشست شورای امنیت درباره برنامه هسته‌ای و موشکی ایران ، اقدام دیوان عالی آمریکا به محدود کردن اختیارات بایدن در مهار گازهای گلخانه ای و تظاهرات اعتراضی در سودان علیه حکومت نظامیان با ۹ کشته از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به خوش‌بین نبودن چین و آمریکا به موفقیت نشست مجازی اخیر بین جو بایدن و شی جین پینگ، جای تعجب نیست اگر در این دیدار سه و نیم ساعته دستاوردهای کمی حاصل شده باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ناظران بین‌المللی ممکن است در درک سیاست خارجی آمریکا دچار سردرگمی شوند. چهار سال پیش، دونالد ترامپ با شعار «اول آمریکا» وارد کاخ سفید شد و تلاش‌های هفت دهه‌ای آمریکا برای بین‌المللی گرایی را کنار گذاشت. جو بایدن، رئیس‌جمهور جدید آمریکا مجدداً ادعای رهبری جهانی آمریکا را مطرح کرد و آمریکا را به همکاری‌های چندجانبه ازجمله در سازمان ملل و دیگر نهادهای بین‌المللی بازخواهد گرداند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه با خروج آمریکا از تعهداتی اقلیمی از عزم بین‌المللی در مورد آن کاسته شده است، گفت: اگر قدرت‌ها قراردادهای اقلیمی را نقض کنند و به آنها بی‌توجه باشند کشورهای کوچک بسیار آمادگی دارند که به تبعیت از آنها مخصوصاً با توجه به بلوک‌بندی‌ها، قراردادهای اقلیمی را رعایت نکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جینپینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهم‌شکسته و این فناوری را به مؤلفه‌ای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جینپینگ، رئیس‌جمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آن‌که نشان‌دهنده دستاوردی گره‌گشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنش‌ها بود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امانوئل مکرون، ایده «خودمختاری راهبردی اروپا» را اخیرا با جدیت دنبال و در هر فرصتی بر ضرورت افزایش نقش‌آفرینی و توانمندی‌های اروپا تاکید کرده است. مکرون سال آینده کاخ الیزه را در حالی ترک خواهد کرد که این بحث به دیدگاه غالب در اروپا تبدیل شده است. با این حال، اینکه آیا اروپا سرانجام می‌تواند چشم‌انداز مکرون از خودمختاری راهبردی را محقق کند یا نه، هنوز مشخص نیست. اوکراین آزمون مهمی برای این امر خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در دو هفته اخیر رهبران و مقامات کشورهای شرکت‌کننده در اجلاس آب‌وهوای سازمان ملل متحد موسوم به کاپ 28 (COP28) در شهر دبی امارات گرد هم جمع شدند تا تلاش ها برای محدود کردن روند گرمایش زمین و کاهش نقش سوخت های فسیلی در جهان را افزایش دهند. هر چند سایه سنگین حملات غیر انسانی رژیم اسرائیل به نوار غزه بر این اجلاس سایه افکنده است، اما پاییز خشک و کم باران امسال و زمستانهای کم فروغ و کم بارش چند سال اخیر این نکته را یادآوی می کند که توجه به تغییرات آب و هوایی و رفع زمینه ها و دلایل آن دیگر به هیچ عنوان مسأله ای تجملی و کم اهمیت نیست و بی اعتنایی به آن می تواند به طور مستقیم امنیت غذایی، رفاه و زیست شهروندان کشورهای مختلف را با مشکل مواجه کرده و به تبع آن حکومتها را نیز با مخاطرات جدی مواجه کند.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین- رصد: خاموش شدن سه نیروگاه برق هسته‌ای باقی مانده در آلمان که در ماه آوریل رخ داد، نشانگر پایان استفاده از این نوع انرژی در آلمان بود که جرقه انجامش در سال 2002 زده شد. با وجود دستورکار آلمان (و اتحادیه اروپا) در خصوص تغییرات اقلیمی و بحران انرژی ناشی از تهاجم روسیه به اوکراین، سیاست آلمان برای کنار گذاشتن انرژی هسته‌ای دستخوش تغییر نشد. تنها تعدیلی که دولت اولاف شولتس پس از مشاجرات شدید درون حزبی در این رابطه انجام داد به تعویق انداختن ضرب الاجل نهایی تعطیلی راکتورها از سال 2022 به اواسط آوریل سال 2023 بود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: بیانیه پایانی نشست سران ناتو در پایتخت اسپانیا و واکنش چین، نگرانی پکن از گسترش ناتو به سمت منطقه آسیا-اقیانوسیه، تحریم های جدید آمریکا علیه چند شرکت چینی بابت همکاری با ایران، تاکید چین براجرای برجام از سوی آمریکا، سفر شی جینپینگ به هنگ‌کنگ، تاکید بایدن بر فروش جنگنده‌های اف-16 به ترکیه ، عقب نشینی روسیه از یک جزیره مهم استراتژیک در اوکراین، بسته جدید کمک نظامی آمریکا به اوکراین، واکنش پوتین به استقرار نیروهای ناتو در فنلاند و سوئد، خشم روسیه از سخنان جانسون و احضار سفیر انگلیس، تصمیم دولت بریتانیا برای افزایش بودجه نظامی، انحلال «کنست» و تعیین زمان برگزاری انتخابات زودهنگام در فلسطین اشغالی، نشست شورای امنیت درباره برنامه هسته‌ای و موشکی ایران ، اقدام دیوان عالی آمریکا به محدود کردن اختیارات بایدن در مهار گازهای گلخانه ای و تظاهرات اعتراضی در سودان علیه حکومت نظامیان با ۹ کشته از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به خوش‌بین نبودن چین و آمریکا به موفقیت نشست مجازی اخیر بین جو بایدن و شی جین پینگ، جای تعجب نیست اگر در این دیدار سه و نیم ساعته دستاوردهای کمی حاصل شده باشد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ناظران بین‌المللی ممکن است در درک سیاست خارجی آمریکا دچار سردرگمی شوند. چهار سال پیش، دونالد ترامپ با شعار «اول آمریکا» وارد کاخ سفید شد و تلاش‌های هفت دهه‌ای آمریکا برای بین‌المللی گرایی را کنار گذاشت. جو بایدن، رئیس‌جمهور جدید آمریکا مجدداً ادعای رهبری جهانی آمریکا را مطرح کرد و آمریکا را به همکاری‌های چندجانبه ازجمله در سازمان ملل و دیگر نهادهای بین‌المللی بازخواهد گرداند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه با خروج آمریکا از تعهداتی اقلیمی از عزم بین‌المللی در مورد آن کاسته شده است، گفت: اگر قدرت‌ها قراردادهای اقلیمی را نقض کنند و به آنها بی‌توجه باشند کشورهای کوچک بسیار آمادگی دارند که به تبعیت از آنها مخصوصاً با توجه به بلوک‌بندی‌ها، قراردادهای اقلیمی را رعایت نکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری «اول آمریکا» که دونالد ترامپ بر آن تاکید داشته است، دولت‌های خارجی به حدود ۶ تریلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در آمریکا و گسترش مبادلات اقتصادی با هدف حمایت از اشتغال و تولید در آمریکا متعهد شده‌اند. نزدیک به ۴ تریلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۲۵ از جانب عربستان، قطر و امارات، سه عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، وعده داده شد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیمان مکه که حوثی‌ها آن را به بوته آزمایش کشاندند و درخواست کمک ریاض از واشنگتن و تل‌آویو اعتبارش را زیر سوال برد، اکنون در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که خطر گسترش این مناقشه از غرب آسیا به جنوب آسیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تصمیم لندن به حمایت نظامی از عربستان در پرونده یمن، فراتر از یک مأموریت محدود هوایی، می‌تواند انگلیس را با پیامدهای حقوقی، امنیتی، اقتصادی و راهبردی گسترده‌ای مواجه کند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «پکن عزمی راسخ برای رسیدن به برتری در حوزه هوش مصنوعی دارد. مقامات چین اغلب این فناوری را به «قدرت ملی جامع» (CNP) پیوند می‌زنند؛ مفهومی که به گفته شی جینپینگ، باید از قدرت آمریکا فراتر رود تا هدف اصلی حزب، یعنی «احیای ملی» محقق شود. با این حال، در مقالات اخیر مقامات و پژوهشگران برجسته، بر خطرات متعدد مرتبط با هوش مصنوعی نیز به همان اندازه تمرکز شده‌است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «رقابت روزافزون آمریکا و چین در عرصه فناوری و مسابقه دو کشور برای سلطه بر حوزه‌های هوش مصنوعی، رباتیک و فناوری‌های حیاتی، چشم‌انداز جهانی موازنه قدرت و جایگاه کشورها را بازتعریف کرده است. این رقابت دیگر صرفا در مراکز داده باقی نخواهد ماند بلکه به کارخانه‌ها، انبارها، بنادر و زیرساخت‌های فیزیکی گسترده‌تر نیز سرایت کرده است. مرحله بعدی رقابت هوش مصنوعی، به سرعت تولید، ظرفیت و قابلیت اطمینان ربات‌هایی بستگی دارد که از انجام کارهای روزمره گرفته تا ایفای نقشی تعیین‌کننده در برتری نظامی، به کار گرفته خواهند شد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شتاب رقابت هوش مصنوعی، مرزهای قدرت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و شناختی را درهم‌شکسته و این فناوری را به مؤلفه‌ای راهبردی در قدرت ملی تبدیل کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر سه روزه شی جینپینگ، رئیس‌جمهور چین، به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در روزهای ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ که با استقبال تشریفاتی در پایگاه هوایی اندروز همراه شد، بیش از آن‌که نشان‌دهنده دستاوردی گره‌گشا در روابط دو قدرت باشد، نمایشی دیپلماتیک برای مدیریت سطح تنش‌ها بود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «امانوئل مکرون، ایده «خودمختاری راهبردی اروپا» را اخیرا با جدیت دنبال و در هر فرصتی بر ضرورت افزایش نقش‌آفرینی و توانمندی‌های اروپا تاکید کرده است. مکرون سال آینده کاخ الیزه را در حالی ترک خواهد کرد که این بحث به دیدگاه غالب در اروپا تبدیل شده است. با این حال، اینکه آیا اروپا سرانجام می‌تواند چشم‌انداز مکرون از خودمختاری راهبردی را محقق کند یا نه، هنوز مشخص نیست. اوکراین آزمون مهمی برای این امر خواهد بود.»