شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به‌زعم غربی‌ها، هرگونه شکست و عقب‌نشینی نیروهای ژنرال حفتر به معنی شکست مصر و مجموعه کشورهای ارتجاعی عرب است که به‌صورت نیابتی درصدد تأمین منافع غرب در لیبی بوده‌اند و اینک با شکست فاحش نیروهای حفتر، صحنه نبرد را به نیروهای رقیب که موردحمایت ترکیه هستند، واگذار کردند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: منطقه مرزی سوریه-ترکیه به ترکیه اجازه داده است نقش بزرگ‌تری در سوریه ایفا و جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای ترکیه را محقق سازد و درعین‌حال فعالیتی اقتصادی ایجاد کند که اطمینان دهد پناهندگان سوری در خاک سوریه باقی خواهند ماند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با وجود تداوم برخی همکاری‌های اقتصادی میان ترکیه با عربستان و امارات، اما در حوزه سیاسی و امنیتی، در آینده چالش‌های جدی پیش روی این کشورها قرار خواهد گرفت.
داود احمدزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت سوریه برای مقابله با همه‌گیری ویروس کرونا اقدامات متعددی، ازجمله بستن مرزها، محدودیت در جابجایی افراد، تعلیق فعالیت‌های اقتصادی غیرضروری، فعالیت نیمه‌وقت ادارات و تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها را اجرایی ساخته‌است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به پیشروی‌های میدانی دولت وفاق ملی و شکست‌های خلیفه حفتر در لیبی، رسیدن به آرامش را در شرایط فعلی در لیبی محتمل ندانست و تأکید کرد: باید جز توافق‌نامه صلح «ضخیرات» موافقت‌نامه‌های دیگری هم با ملحوظ داشتن مطالبات گروه‌های سیاسی امضا شود؛ چراکه اگر دولت وحدت ملی نتواند مطالبات مردم را به سرانجامی برساند، ممکن است شاهد سر برآوردن گروه‌های افراطی در این کشور باشیم.
شورای راهبردی آنلاین: درگیری نظامیان هندی و چینی، ادامه تظاهرات ضد نژاد پرستي در آمريکا، رشد مدرن‌سازی تسلیحات هسته‌ای در جهان، ادامه تنش دوکره ، تهدید کره شمالی به اعزام دوباره ارتش به منطقه غیرنظامی، طرح خروج نظامیان آمریکایی از آلمان، برگزاری رزمایش دریایی ترکیه و ایتالیا، تاکید ترکیه برادامه مذاکرات با روسیه بر سر لیبی ، واکنش شدید‌اللحن پارلمان عراق به تجاوز ترکیه، موضع گیری جدید وزارت امور خارجه چین درباره هوآوی، گفتگوی نتانیاهو با پمپئو درباره ایران ، شروط ترکیه برای موافقت با طرح دفاعی جدید ناتو برای اروپای شرقی و عزم تازه فرانسه و آلمان برای پیشبرد طرح ساختار دفاع مشترک اروپا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: از زمان دستیابی ترکیه به سامانه موشکی اس-400 روسیه، این روایت در پایتخت‌های اروپایی در حال ریشه گرفتن است که اتحادیه اروپا در شرق با چالش توأمان روسیه و ترکیه روبرو است. اغلب به ترکیه و روسیه به‌عنوان رژیم‌هایی مستبد اشاره می‌شود که تحت اداره رهبرانی قدرتمندند که دولت مطلقه را به بهای از دست رفتن آزادی‌های اساسی و نهادهای دموکراتیک لیبرال ترجیح می‌دهند. بااین‌حال قرار دادن این دو در یک سبد و تدوین سیاستی هماهنگ برای برخورد با آنها مشکل‌ساز خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به نظر می‌رسد ائتلاف آمریکا-عربستان، در سال ۲۰۱۲ بحران سوریه را به‌عنوان جولانگاهی برای پایان خط هلال شیعی در منطقه ترسیم کرده بود و در گام بعد با ورود نظامی روسیه به این کارزار موافقت کرد، چراکه آن را باتلاقی برای کرملین می‌دانست؛ اما بحران سوریه نه‌تنها سیاست خارجی روسیه را پس از دو دهه فعال کرد، بلکه دستاوردهای مهم دیگری نیز برای کرملین به دنبال داشت
احمد وخشیته – دانشیار گروه روابط بین‌الملل دانشگاه ملی اوراسیا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد ژئوپلیتیک با بیان اینکه رویکردها در درمان بیماران مبتلا به کرونا نشان داد که حقوق بشر در برخی کشورهای مدعی حقوق بشر در وضعیت‌های خاص مقابله با بیماری‌های مسری و یا وقوع جنگ فراموش می‌شود، گفت: باید دید بعد از اتمام کرونا در مقابل وقوع این اتفاقات، کشورها و سازمان‌های حقوق بشری چه موضعی خواهند گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اجرای سیاست یکجانبه واشنگتن در قبال کردها با تمرکز بر یک بُعد، مثلاً انرژی برای قدرتی مثل آمریکا بلاتکلیفی و سردرگمی‌های بیشتری ایجاد خواهد کرد. آمریکا باید در سیاست خارجی خود در قبال کردها تجدیدنظر کند، چراکه مناسبات این کشور با کردهای سوریه و ترکیه در مراحل آغازین قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به‌زعم غربی‌ها، هرگونه شکست و عقب‌نشینی نیروهای ژنرال حفتر به معنی شکست مصر و مجموعه کشورهای ارتجاعی عرب است که به‌صورت نیابتی درصدد تأمین منافع غرب در لیبی بوده‌اند و اینک با شکست فاحش نیروهای حفتر، صحنه نبرد را به نیروهای رقیب که موردحمایت ترکیه هستند، واگذار کردند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: منطقه مرزی سوریه-ترکیه به ترکیه اجازه داده است نقش بزرگ‌تری در سوریه ایفا و جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای ترکیه را محقق سازد و درعین‌حال فعالیتی اقتصادی ایجاد کند که اطمینان دهد پناهندگان سوری در خاک سوریه باقی خواهند ماند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با وجود تداوم برخی همکاری‌های اقتصادی میان ترکیه با عربستان و امارات، اما در حوزه سیاسی و امنیتی، در آینده چالش‌های جدی پیش روی این کشورها قرار خواهد گرفت.
داود احمدزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت سوریه برای مقابله با همه‌گیری ویروس کرونا اقدامات متعددی، ازجمله بستن مرزها، محدودیت در جابجایی افراد، تعلیق فعالیت‌های اقتصادی غیرضروری، فعالیت نیمه‌وقت ادارات و تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها را اجرایی ساخته‌است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به پیشروی‌های میدانی دولت وفاق ملی و شکست‌های خلیفه حفتر در لیبی، رسیدن به آرامش را در شرایط فعلی در لیبی محتمل ندانست و تأکید کرد: باید جز توافق‌نامه صلح «ضخیرات» موافقت‌نامه‌های دیگری هم با ملحوظ داشتن مطالبات گروه‌های سیاسی امضا شود؛ چراکه اگر دولت وحدت ملی نتواند مطالبات مردم را به سرانجامی برساند، ممکن است شاهد سر برآوردن گروه‌های افراطی در این کشور باشیم.
شورای راهبردی آنلاین: درگیری نظامیان هندی و چینی، ادامه تظاهرات ضد نژاد پرستي در آمريکا، رشد مدرن‌سازی تسلیحات هسته‌ای در جهان، ادامه تنش دوکره ، تهدید کره شمالی به اعزام دوباره ارتش به منطقه غیرنظامی، طرح خروج نظامیان آمریکایی از آلمان، برگزاری رزمایش دریایی ترکیه و ایتالیا، تاکید ترکیه برادامه مذاکرات با روسیه بر سر لیبی ، واکنش شدید‌اللحن پارلمان عراق به تجاوز ترکیه، موضع گیری جدید وزارت امور خارجه چین درباره هوآوی، گفتگوی نتانیاهو با پمپئو درباره ایران ، شروط ترکیه برای موافقت با طرح دفاعی جدید ناتو برای اروپای شرقی و عزم تازه فرانسه و آلمان برای پیشبرد طرح ساختار دفاع مشترک اروپا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: از زمان دستیابی ترکیه به سامانه موشکی اس-400 روسیه، این روایت در پایتخت‌های اروپایی در حال ریشه گرفتن است که اتحادیه اروپا در شرق با چالش توأمان روسیه و ترکیه روبرو است. اغلب به ترکیه و روسیه به‌عنوان رژیم‌هایی مستبد اشاره می‌شود که تحت اداره رهبرانی قدرتمندند که دولت مطلقه را به بهای از دست رفتن آزادی‌های اساسی و نهادهای دموکراتیک لیبرال ترجیح می‌دهند. بااین‌حال قرار دادن این دو در یک سبد و تدوین سیاستی هماهنگ برای برخورد با آنها مشکل‌ساز خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به نظر می‌رسد ائتلاف آمریکا-عربستان، در سال ۲۰۱۲ بحران سوریه را به‌عنوان جولانگاهی برای پایان خط هلال شیعی در منطقه ترسیم کرده بود و در گام بعد با ورود نظامی روسیه به این کارزار موافقت کرد، چراکه آن را باتلاقی برای کرملین می‌دانست؛ اما بحران سوریه نه‌تنها سیاست خارجی روسیه را پس از دو دهه فعال کرد، بلکه دستاوردهای مهم دیگری نیز برای کرملین به دنبال داشت
احمد وخشیته – دانشیار گروه روابط بین‌الملل دانشگاه ملی اوراسیا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد ژئوپلیتیک با بیان اینکه رویکردها در درمان بیماران مبتلا به کرونا نشان داد که حقوق بشر در برخی کشورهای مدعی حقوق بشر در وضعیت‌های خاص مقابله با بیماری‌های مسری و یا وقوع جنگ فراموش می‌شود، گفت: باید دید بعد از اتمام کرونا در مقابل وقوع این اتفاقات، کشورها و سازمان‌های حقوق بشری چه موضعی خواهند گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اجرای سیاست یکجانبه واشنگتن در قبال کردها با تمرکز بر یک بُعد، مثلاً انرژی برای قدرتی مثل آمریکا بلاتکلیفی و سردرگمی‌های بیشتری ایجاد خواهد کرد. آمریکا باید در سیاست خارجی خود در قبال کردها تجدیدنظر کند، چراکه مناسبات این کشور با کردهای سوریه و ترکیه در مراحل آغازین قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به‌زعم غربی‌ها، هرگونه شکست و عقب‌نشینی نیروهای ژنرال حفتر به معنی شکست مصر و مجموعه کشورهای ارتجاعی عرب است که به‌صورت نیابتی درصدد تأمین منافع غرب در لیبی بوده‌اند و اینک با شکست فاحش نیروهای حفتر، صحنه نبرد را به نیروهای رقیب که موردحمایت ترکیه هستند، واگذار کردند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: منطقه مرزی سوریه-ترکیه به ترکیه اجازه داده است نقش بزرگ‌تری در سوریه ایفا و جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای ترکیه را محقق سازد و درعین‌حال فعالیتی اقتصادی ایجاد کند که اطمینان دهد پناهندگان سوری در خاک سوریه باقی خواهند ماند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با وجود تداوم برخی همکاری‌های اقتصادی میان ترکیه با عربستان و امارات، اما در حوزه سیاسی و امنیتی، در آینده چالش‌های جدی پیش روی این کشورها قرار خواهد گرفت.
داود احمدزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت سوریه برای مقابله با همه‌گیری ویروس کرونا اقدامات متعددی، ازجمله بستن مرزها، محدودیت در جابجایی افراد، تعلیق فعالیت‌های اقتصادی غیرضروری، فعالیت نیمه‌وقت ادارات و تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها را اجرایی ساخته‌است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به پیشروی‌های میدانی دولت وفاق ملی و شکست‌های خلیفه حفتر در لیبی، رسیدن به آرامش را در شرایط فعلی در لیبی محتمل ندانست و تأکید کرد: باید جز توافق‌نامه صلح «ضخیرات» موافقت‌نامه‌های دیگری هم با ملحوظ داشتن مطالبات گروه‌های سیاسی امضا شود؛ چراکه اگر دولت وحدت ملی نتواند مطالبات مردم را به سرانجامی برساند، ممکن است شاهد سر برآوردن گروه‌های افراطی در این کشور باشیم.
شورای راهبردی آنلاین: درگیری نظامیان هندی و چینی، ادامه تظاهرات ضد نژاد پرستي در آمريکا، رشد مدرن‌سازی تسلیحات هسته‌ای در جهان، ادامه تنش دوکره ، تهدید کره شمالی به اعزام دوباره ارتش به منطقه غیرنظامی، طرح خروج نظامیان آمریکایی از آلمان، برگزاری رزمایش دریایی ترکیه و ایتالیا، تاکید ترکیه برادامه مذاکرات با روسیه بر سر لیبی ، واکنش شدید‌اللحن پارلمان عراق به تجاوز ترکیه، موضع گیری جدید وزارت امور خارجه چین درباره هوآوی، گفتگوی نتانیاهو با پمپئو درباره ایران ، شروط ترکیه برای موافقت با طرح دفاعی جدید ناتو برای اروپای شرقی و عزم تازه فرانسه و آلمان برای پیشبرد طرح ساختار دفاع مشترک اروپا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: از زمان دستیابی ترکیه به سامانه موشکی اس-400 روسیه، این روایت در پایتخت‌های اروپایی در حال ریشه گرفتن است که اتحادیه اروپا در شرق با چالش توأمان روسیه و ترکیه روبرو است. اغلب به ترکیه و روسیه به‌عنوان رژیم‌هایی مستبد اشاره می‌شود که تحت اداره رهبرانی قدرتمندند که دولت مطلقه را به بهای از دست رفتن آزادی‌های اساسی و نهادهای دموکراتیک لیبرال ترجیح می‌دهند. بااین‌حال قرار دادن این دو در یک سبد و تدوین سیاستی هماهنگ برای برخورد با آنها مشکل‌ساز خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به نظر می‌رسد ائتلاف آمریکا-عربستان، در سال ۲۰۱۲ بحران سوریه را به‌عنوان جولانگاهی برای پایان خط هلال شیعی در منطقه ترسیم کرده بود و در گام بعد با ورود نظامی روسیه به این کارزار موافقت کرد، چراکه آن را باتلاقی برای کرملین می‌دانست؛ اما بحران سوریه نه‌تنها سیاست خارجی روسیه را پس از دو دهه فعال کرد، بلکه دستاوردهای مهم دیگری نیز برای کرملین به دنبال داشت
احمد وخشیته – دانشیار گروه روابط بین‌الملل دانشگاه ملی اوراسیا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد ژئوپلیتیک با بیان اینکه رویکردها در درمان بیماران مبتلا به کرونا نشان داد که حقوق بشر در برخی کشورهای مدعی حقوق بشر در وضعیت‌های خاص مقابله با بیماری‌های مسری و یا وقوع جنگ فراموش می‌شود، گفت: باید دید بعد از اتمام کرونا در مقابل وقوع این اتفاقات، کشورها و سازمان‌های حقوق بشری چه موضعی خواهند گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اجرای سیاست یکجانبه واشنگتن در قبال کردها با تمرکز بر یک بُعد، مثلاً انرژی برای قدرتی مثل آمریکا بلاتکلیفی و سردرگمی‌های بیشتری ایجاد خواهد کرد. آمریکا باید در سیاست خارجی خود در قبال کردها تجدیدنظر کند، چراکه مناسبات این کشور با کردهای سوریه و ترکیه در مراحل آغازین قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به‌زعم غربی‌ها، هرگونه شکست و عقب‌نشینی نیروهای ژنرال حفتر به معنی شکست مصر و مجموعه کشورهای ارتجاعی عرب است که به‌صورت نیابتی درصدد تأمین منافع غرب در لیبی بوده‌اند و اینک با شکست فاحش نیروهای حفتر، صحنه نبرد را به نیروهای رقیب که موردحمایت ترکیه هستند، واگذار کردند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: منطقه مرزی سوریه-ترکیه به ترکیه اجازه داده است نقش بزرگ‌تری در سوریه ایفا و جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای ترکیه را محقق سازد و درعین‌حال فعالیتی اقتصادی ایجاد کند که اطمینان دهد پناهندگان سوری در خاک سوریه باقی خواهند ماند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با وجود تداوم برخی همکاری‌های اقتصادی میان ترکیه با عربستان و امارات، اما در حوزه سیاسی و امنیتی، در آینده چالش‌های جدی پیش روی این کشورها قرار خواهد گرفت.
داود احمدزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت سوریه برای مقابله با همه‌گیری ویروس کرونا اقدامات متعددی، ازجمله بستن مرزها، محدودیت در جابجایی افراد، تعلیق فعالیت‌های اقتصادی غیرضروری، فعالیت نیمه‌وقت ادارات و تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها را اجرایی ساخته‌است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به پیشروی‌های میدانی دولت وفاق ملی و شکست‌های خلیفه حفتر در لیبی، رسیدن به آرامش را در شرایط فعلی در لیبی محتمل ندانست و تأکید کرد: باید جز توافق‌نامه صلح «ضخیرات» موافقت‌نامه‌های دیگری هم با ملحوظ داشتن مطالبات گروه‌های سیاسی امضا شود؛ چراکه اگر دولت وحدت ملی نتواند مطالبات مردم را به سرانجامی برساند، ممکن است شاهد سر برآوردن گروه‌های افراطی در این کشور باشیم.
شورای راهبردی آنلاین: درگیری نظامیان هندی و چینی، ادامه تظاهرات ضد نژاد پرستي در آمريکا، رشد مدرن‌سازی تسلیحات هسته‌ای در جهان، ادامه تنش دوکره ، تهدید کره شمالی به اعزام دوباره ارتش به منطقه غیرنظامی، طرح خروج نظامیان آمریکایی از آلمان، برگزاری رزمایش دریایی ترکیه و ایتالیا، تاکید ترکیه برادامه مذاکرات با روسیه بر سر لیبی ، واکنش شدید‌اللحن پارلمان عراق به تجاوز ترکیه، موضع گیری جدید وزارت امور خارجه چین درباره هوآوی، گفتگوی نتانیاهو با پمپئو درباره ایران ، شروط ترکیه برای موافقت با طرح دفاعی جدید ناتو برای اروپای شرقی و عزم تازه فرانسه و آلمان برای پیشبرد طرح ساختار دفاع مشترک اروپا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: از زمان دستیابی ترکیه به سامانه موشکی اس-400 روسیه، این روایت در پایتخت‌های اروپایی در حال ریشه گرفتن است که اتحادیه اروپا در شرق با چالش توأمان روسیه و ترکیه روبرو است. اغلب به ترکیه و روسیه به‌عنوان رژیم‌هایی مستبد اشاره می‌شود که تحت اداره رهبرانی قدرتمندند که دولت مطلقه را به بهای از دست رفتن آزادی‌های اساسی و نهادهای دموکراتیک لیبرال ترجیح می‌دهند. بااین‌حال قرار دادن این دو در یک سبد و تدوین سیاستی هماهنگ برای برخورد با آنها مشکل‌ساز خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به نظر می‌رسد ائتلاف آمریکا-عربستان، در سال ۲۰۱۲ بحران سوریه را به‌عنوان جولانگاهی برای پایان خط هلال شیعی در منطقه ترسیم کرده بود و در گام بعد با ورود نظامی روسیه به این کارزار موافقت کرد، چراکه آن را باتلاقی برای کرملین می‌دانست؛ اما بحران سوریه نه‌تنها سیاست خارجی روسیه را پس از دو دهه فعال کرد، بلکه دستاوردهای مهم دیگری نیز برای کرملین به دنبال داشت
احمد وخشیته – دانشیار گروه روابط بین‌الملل دانشگاه ملی اوراسیا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد ژئوپلیتیک با بیان اینکه رویکردها در درمان بیماران مبتلا به کرونا نشان داد که حقوق بشر در برخی کشورهای مدعی حقوق بشر در وضعیت‌های خاص مقابله با بیماری‌های مسری و یا وقوع جنگ فراموش می‌شود، گفت: باید دید بعد از اتمام کرونا در مقابل وقوع این اتفاقات، کشورها و سازمان‌های حقوق بشری چه موضعی خواهند گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اجرای سیاست یکجانبه واشنگتن در قبال کردها با تمرکز بر یک بُعد، مثلاً انرژی برای قدرتی مثل آمریکا بلاتکلیفی و سردرگمی‌های بیشتری ایجاد خواهد کرد. آمریکا باید در سیاست خارجی خود در قبال کردها تجدیدنظر کند، چراکه مناسبات این کشور با کردهای سوریه و ترکیه در مراحل آغازین قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به‌زعم غربی‌ها، هرگونه شکست و عقب‌نشینی نیروهای ژنرال حفتر به معنی شکست مصر و مجموعه کشورهای ارتجاعی عرب است که به‌صورت نیابتی درصدد تأمین منافع غرب در لیبی بوده‌اند و اینک با شکست فاحش نیروهای حفتر، صحنه نبرد را به نیروهای رقیب که موردحمایت ترکیه هستند، واگذار کردند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: منطقه مرزی سوریه-ترکیه به ترکیه اجازه داده است نقش بزرگ‌تری در سوریه ایفا و جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای ترکیه را محقق سازد و درعین‌حال فعالیتی اقتصادی ایجاد کند که اطمینان دهد پناهندگان سوری در خاک سوریه باقی خواهند ماند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با وجود تداوم برخی همکاری‌های اقتصادی میان ترکیه با عربستان و امارات، اما در حوزه سیاسی و امنیتی، در آینده چالش‌های جدی پیش روی این کشورها قرار خواهد گرفت.
داود احمدزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت سوریه برای مقابله با همه‌گیری ویروس کرونا اقدامات متعددی، ازجمله بستن مرزها، محدودیت در جابجایی افراد، تعلیق فعالیت‌های اقتصادی غیرضروری، فعالیت نیمه‌وقت ادارات و تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها را اجرایی ساخته‌است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به پیشروی‌های میدانی دولت وفاق ملی و شکست‌های خلیفه حفتر در لیبی، رسیدن به آرامش را در شرایط فعلی در لیبی محتمل ندانست و تأکید کرد: باید جز توافق‌نامه صلح «ضخیرات» موافقت‌نامه‌های دیگری هم با ملحوظ داشتن مطالبات گروه‌های سیاسی امضا شود؛ چراکه اگر دولت وحدت ملی نتواند مطالبات مردم را به سرانجامی برساند، ممکن است شاهد سر برآوردن گروه‌های افراطی در این کشور باشیم.
شورای راهبردی آنلاین: درگیری نظامیان هندی و چینی، ادامه تظاهرات ضد نژاد پرستي در آمريکا، رشد مدرن‌سازی تسلیحات هسته‌ای در جهان، ادامه تنش دوکره ، تهدید کره شمالی به اعزام دوباره ارتش به منطقه غیرنظامی، طرح خروج نظامیان آمریکایی از آلمان، برگزاری رزمایش دریایی ترکیه و ایتالیا، تاکید ترکیه برادامه مذاکرات با روسیه بر سر لیبی ، واکنش شدید‌اللحن پارلمان عراق به تجاوز ترکیه، موضع گیری جدید وزارت امور خارجه چین درباره هوآوی، گفتگوی نتانیاهو با پمپئو درباره ایران ، شروط ترکیه برای موافقت با طرح دفاعی جدید ناتو برای اروپای شرقی و عزم تازه فرانسه و آلمان برای پیشبرد طرح ساختار دفاع مشترک اروپا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: از زمان دستیابی ترکیه به سامانه موشکی اس-400 روسیه، این روایت در پایتخت‌های اروپایی در حال ریشه گرفتن است که اتحادیه اروپا در شرق با چالش توأمان روسیه و ترکیه روبرو است. اغلب به ترکیه و روسیه به‌عنوان رژیم‌هایی مستبد اشاره می‌شود که تحت اداره رهبرانی قدرتمندند که دولت مطلقه را به بهای از دست رفتن آزادی‌های اساسی و نهادهای دموکراتیک لیبرال ترجیح می‌دهند. بااین‌حال قرار دادن این دو در یک سبد و تدوین سیاستی هماهنگ برای برخورد با آنها مشکل‌ساز خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به نظر می‌رسد ائتلاف آمریکا-عربستان، در سال ۲۰۱۲ بحران سوریه را به‌عنوان جولانگاهی برای پایان خط هلال شیعی در منطقه ترسیم کرده بود و در گام بعد با ورود نظامی روسیه به این کارزار موافقت کرد، چراکه آن را باتلاقی برای کرملین می‌دانست؛ اما بحران سوریه نه‌تنها سیاست خارجی روسیه را پس از دو دهه فعال کرد، بلکه دستاوردهای مهم دیگری نیز برای کرملین به دنبال داشت
احمد وخشیته – دانشیار گروه روابط بین‌الملل دانشگاه ملی اوراسیا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد ژئوپلیتیک با بیان اینکه رویکردها در درمان بیماران مبتلا به کرونا نشان داد که حقوق بشر در برخی کشورهای مدعی حقوق بشر در وضعیت‌های خاص مقابله با بیماری‌های مسری و یا وقوع جنگ فراموش می‌شود، گفت: باید دید بعد از اتمام کرونا در مقابل وقوع این اتفاقات، کشورها و سازمان‌های حقوق بشری چه موضعی خواهند گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اجرای سیاست یکجانبه واشنگتن در قبال کردها با تمرکز بر یک بُعد، مثلاً انرژی برای قدرتی مثل آمریکا بلاتکلیفی و سردرگمی‌های بیشتری ایجاد خواهد کرد. آمریکا باید در سیاست خارجی خود در قبال کردها تجدیدنظر کند، چراکه مناسبات این کشور با کردهای سوریه و ترکیه در مراحل آغازین قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به‌زعم غربی‌ها، هرگونه شکست و عقب‌نشینی نیروهای ژنرال حفتر به معنی شکست مصر و مجموعه کشورهای ارتجاعی عرب است که به‌صورت نیابتی درصدد تأمین منافع غرب در لیبی بوده‌اند و اینک با شکست فاحش نیروهای حفتر، صحنه نبرد را به نیروهای رقیب که موردحمایت ترکیه هستند، واگذار کردند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: منطقه مرزی سوریه-ترکیه به ترکیه اجازه داده است نقش بزرگ‌تری در سوریه ایفا و جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای ترکیه را محقق سازد و درعین‌حال فعالیتی اقتصادی ایجاد کند که اطمینان دهد پناهندگان سوری در خاک سوریه باقی خواهند ماند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با وجود تداوم برخی همکاری‌های اقتصادی میان ترکیه با عربستان و امارات، اما در حوزه سیاسی و امنیتی، در آینده چالش‌های جدی پیش روی این کشورها قرار خواهد گرفت.
داود احمدزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت سوریه برای مقابله با همه‌گیری ویروس کرونا اقدامات متعددی، ازجمله بستن مرزها، محدودیت در جابجایی افراد، تعلیق فعالیت‌های اقتصادی غیرضروری، فعالیت نیمه‌وقت ادارات و تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها را اجرایی ساخته‌است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به پیشروی‌های میدانی دولت وفاق ملی و شکست‌های خلیفه حفتر در لیبی، رسیدن به آرامش را در شرایط فعلی در لیبی محتمل ندانست و تأکید کرد: باید جز توافق‌نامه صلح «ضخیرات» موافقت‌نامه‌های دیگری هم با ملحوظ داشتن مطالبات گروه‌های سیاسی امضا شود؛ چراکه اگر دولت وحدت ملی نتواند مطالبات مردم را به سرانجامی برساند، ممکن است شاهد سر برآوردن گروه‌های افراطی در این کشور باشیم.
شورای راهبردی آنلاین: درگیری نظامیان هندی و چینی، ادامه تظاهرات ضد نژاد پرستي در آمريکا، رشد مدرن‌سازی تسلیحات هسته‌ای در جهان، ادامه تنش دوکره ، تهدید کره شمالی به اعزام دوباره ارتش به منطقه غیرنظامی، طرح خروج نظامیان آمریکایی از آلمان، برگزاری رزمایش دریایی ترکیه و ایتالیا، تاکید ترکیه برادامه مذاکرات با روسیه بر سر لیبی ، واکنش شدید‌اللحن پارلمان عراق به تجاوز ترکیه، موضع گیری جدید وزارت امور خارجه چین درباره هوآوی، گفتگوی نتانیاهو با پمپئو درباره ایران ، شروط ترکیه برای موافقت با طرح دفاعی جدید ناتو برای اروپای شرقی و عزم تازه فرانسه و آلمان برای پیشبرد طرح ساختار دفاع مشترک اروپا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: از زمان دستیابی ترکیه به سامانه موشکی اس-400 روسیه، این روایت در پایتخت‌های اروپایی در حال ریشه گرفتن است که اتحادیه اروپا در شرق با چالش توأمان روسیه و ترکیه روبرو است. اغلب به ترکیه و روسیه به‌عنوان رژیم‌هایی مستبد اشاره می‌شود که تحت اداره رهبرانی قدرتمندند که دولت مطلقه را به بهای از دست رفتن آزادی‌های اساسی و نهادهای دموکراتیک لیبرال ترجیح می‌دهند. بااین‌حال قرار دادن این دو در یک سبد و تدوین سیاستی هماهنگ برای برخورد با آنها مشکل‌ساز خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به نظر می‌رسد ائتلاف آمریکا-عربستان، در سال ۲۰۱۲ بحران سوریه را به‌عنوان جولانگاهی برای پایان خط هلال شیعی در منطقه ترسیم کرده بود و در گام بعد با ورود نظامی روسیه به این کارزار موافقت کرد، چراکه آن را باتلاقی برای کرملین می‌دانست؛ اما بحران سوریه نه‌تنها سیاست خارجی روسیه را پس از دو دهه فعال کرد، بلکه دستاوردهای مهم دیگری نیز برای کرملین به دنبال داشت
احمد وخشیته – دانشیار گروه روابط بین‌الملل دانشگاه ملی اوراسیا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد ژئوپلیتیک با بیان اینکه رویکردها در درمان بیماران مبتلا به کرونا نشان داد که حقوق بشر در برخی کشورهای مدعی حقوق بشر در وضعیت‌های خاص مقابله با بیماری‌های مسری و یا وقوع جنگ فراموش می‌شود، گفت: باید دید بعد از اتمام کرونا در مقابل وقوع این اتفاقات، کشورها و سازمان‌های حقوق بشری چه موضعی خواهند گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اجرای سیاست یکجانبه واشنگتن در قبال کردها با تمرکز بر یک بُعد، مثلاً انرژی برای قدرتی مثل آمریکا بلاتکلیفی و سردرگمی‌های بیشتری ایجاد خواهد کرد. آمریکا باید در سیاست خارجی خود در قبال کردها تجدیدنظر کند، چراکه مناسبات این کشور با کردهای سوریه و ترکیه در مراحل آغازین قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به‌زعم غربی‌ها، هرگونه شکست و عقب‌نشینی نیروهای ژنرال حفتر به معنی شکست مصر و مجموعه کشورهای ارتجاعی عرب است که به‌صورت نیابتی درصدد تأمین منافع غرب در لیبی بوده‌اند و اینک با شکست فاحش نیروهای حفتر، صحنه نبرد را به نیروهای رقیب که موردحمایت ترکیه هستند، واگذار کردند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: منطقه مرزی سوریه-ترکیه به ترکیه اجازه داده است نقش بزرگ‌تری در سوریه ایفا و جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای ترکیه را محقق سازد و درعین‌حال فعالیتی اقتصادی ایجاد کند که اطمینان دهد پناهندگان سوری در خاک سوریه باقی خواهند ماند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با وجود تداوم برخی همکاری‌های اقتصادی میان ترکیه با عربستان و امارات، اما در حوزه سیاسی و امنیتی، در آینده چالش‌های جدی پیش روی این کشورها قرار خواهد گرفت.
داود احمدزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت سوریه برای مقابله با همه‌گیری ویروس کرونا اقدامات متعددی، ازجمله بستن مرزها، محدودیت در جابجایی افراد، تعلیق فعالیت‌های اقتصادی غیرضروری، فعالیت نیمه‌وقت ادارات و تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها را اجرایی ساخته‌است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به پیشروی‌های میدانی دولت وفاق ملی و شکست‌های خلیفه حفتر در لیبی، رسیدن به آرامش را در شرایط فعلی در لیبی محتمل ندانست و تأکید کرد: باید جز توافق‌نامه صلح «ضخیرات» موافقت‌نامه‌های دیگری هم با ملحوظ داشتن مطالبات گروه‌های سیاسی امضا شود؛ چراکه اگر دولت وحدت ملی نتواند مطالبات مردم را به سرانجامی برساند، ممکن است شاهد سر برآوردن گروه‌های افراطی در این کشور باشیم.
شورای راهبردی آنلاین: درگیری نظامیان هندی و چینی، ادامه تظاهرات ضد نژاد پرستي در آمريکا، رشد مدرن‌سازی تسلیحات هسته‌ای در جهان، ادامه تنش دوکره ، تهدید کره شمالی به اعزام دوباره ارتش به منطقه غیرنظامی، طرح خروج نظامیان آمریکایی از آلمان، برگزاری رزمایش دریایی ترکیه و ایتالیا، تاکید ترکیه برادامه مذاکرات با روسیه بر سر لیبی ، واکنش شدید‌اللحن پارلمان عراق به تجاوز ترکیه، موضع گیری جدید وزارت امور خارجه چین درباره هوآوی، گفتگوی نتانیاهو با پمپئو درباره ایران ، شروط ترکیه برای موافقت با طرح دفاعی جدید ناتو برای اروپای شرقی و عزم تازه فرانسه و آلمان برای پیشبرد طرح ساختار دفاع مشترک اروپا از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: از زمان دستیابی ترکیه به سامانه موشکی اس-400 روسیه، این روایت در پایتخت‌های اروپایی در حال ریشه گرفتن است که اتحادیه اروپا در شرق با چالش توأمان روسیه و ترکیه روبرو است. اغلب به ترکیه و روسیه به‌عنوان رژیم‌هایی مستبد اشاره می‌شود که تحت اداره رهبرانی قدرتمندند که دولت مطلقه را به بهای از دست رفتن آزادی‌های اساسی و نهادهای دموکراتیک لیبرال ترجیح می‌دهند. بااین‌حال قرار دادن این دو در یک سبد و تدوین سیاستی هماهنگ برای برخورد با آنها مشکل‌ساز خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به نظر می‌رسد ائتلاف آمریکا-عربستان، در سال ۲۰۱۲ بحران سوریه را به‌عنوان جولانگاهی برای پایان خط هلال شیعی در منطقه ترسیم کرده بود و در گام بعد با ورود نظامی روسیه به این کارزار موافقت کرد، چراکه آن را باتلاقی برای کرملین می‌دانست؛ اما بحران سوریه نه‌تنها سیاست خارجی روسیه را پس از دو دهه فعال کرد، بلکه دستاوردهای مهم دیگری نیز برای کرملین به دنبال داشت
احمد وخشیته – دانشیار گروه روابط بین‌الملل دانشگاه ملی اوراسیا
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد ژئوپلیتیک با بیان اینکه رویکردها در درمان بیماران مبتلا به کرونا نشان داد که حقوق بشر در برخی کشورهای مدعی حقوق بشر در وضعیت‌های خاص مقابله با بیماری‌های مسری و یا وقوع جنگ فراموش می‌شود، گفت: باید دید بعد از اتمام کرونا در مقابل وقوع این اتفاقات، کشورها و سازمان‌های حقوق بشری چه موضعی خواهند گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اجرای سیاست یکجانبه واشنگتن در قبال کردها با تمرکز بر یک بُعد، مثلاً انرژی برای قدرتی مثل آمریکا بلاتکلیفی و سردرگمی‌های بیشتری ایجاد خواهد کرد. آمریکا باید در سیاست خارجی خود در قبال کردها تجدیدنظر کند، چراکه مناسبات این کشور با کردهای سوریه و ترکیه در مراحل آغازین قرار دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»