نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا در حال شفاف کردن موضع خود در قبال تحولات منطقه مدیترانه شرقی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اولیه رهبر جدید لیبی در صحنه بینالمللی این تصور را ایجاد میکند که لیبی آماده تجارت با همه کشورها است، اما این تصویر با برخی از هشدارها همراه است. عبدالحمید دبیبه، نخست وزیر موقت لیبی پس از ادای سوگند، با تعدادی از رهبران و بزرگان اروپا در لیبی در اواسط مارس ملاقات کرد و سپس چندین سفر به خارج از کشور از جمله کشورهای عربی حوزه خلیج (فارس)، ترکیه و روسیه انجام داد.
شورای راهبردی آنلاین: گسترش برنامه های روسیه برای نفوذ در قطب شمال، تشدید بحران در شرق اوکراین، برگزاری رزمایش دریایی مشترک ترکیه و ناتو، تأکید آنکارا بر تداوم عملیات نظامی در خاک عراق، آشوب در ایرلند شمالی، تشکیل کابینه اسرائیل همچنان در هالهای از ابهام، حمایت رژیم صهیونیستی از «صدام حفتر» برای حکومت بر لیبی، کودتای نافرجام در اردن و واکنش آمریکا ،توافق اوپک پلاس برای افزایش تدریجی تولید ، نشت اطلاعات 533 میلیون کاربر فیسبوک، افزاش احتمال بروز جنگ داخلی در میانمار، مذاکره وزیران خارجه کره جنوبی و چین درباره کره شمالی، دیدار نخست وزیر ارمنستان و ولادیمیر پوتین، هشدار WHO درباره آمار رو به رشد ابتلا به کرونا و توزیع کند واکسن در اروپا و افزایش تعداد مبتلایان به ویروس کرونا در جهان به بیش از ۱۳۱ میلیون نفر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به توافق صلح و آشتی ملی در لیبی گفت: متأسفانه به دلیل اینکه وزن و سهم گروهها در توافقات بهدرستی مشخص نشده، شرایط توافق صلح در لیبی شکننده است و این موارد در دوران پسا انتخابات در این کشور اثرگذار خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: درخواست ترامپ از طرفدارانش برای تجمع اعتراضآمیز در روز تصویب نتایج انتخابات، رای به لغو وتوی ترامپ برای اولین بار در کنگره آمریکا، قانونی شدن لایحه بودجه دفاعی سال 2021 آمریکا، اظهارنخست نخست وزیر چین در رابطه با آمریکا، تحریم جدید آمریکا ضدکوبا، تاکید مجلس اعلای اسلامی بر خروج آمریکا از عراق، توافق آتشبس لیبی در آستانه فروپاشی، هشدار ترکیه به خلیفه حفتر و یونان، اطلاعیه ایران به آژانس اتمی درباره غنی سازی 20 درصدی اورانیوم، کشف نخستین مورد مشکوک به ابتلا به ویروس کرونای جهش یافته در چین، تایید واکسن فایزر از سوی سازمان بهداشت جهانی، انقضای پروژه خط آهن سریع بین مالزی و سنگاپور،
حضور نخست وزیر فرانسه در چاد و پایان برگزیت و خداحافظی رسمی انگلیس با اتحادیه اروپا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش میکند با استفاده از اهرم حضور نظامی در لیبی، زمینه را برای مذاکرات سیاسی در خصوص منافع سیاسی و اقتصادی بهویژه تقسیم سهم منابع انرژی مدیترانه شرقی مهیا سازد.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسائل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین: درخواست سازمان ملل از روسیه برای خروج فوری از کریمه، واکنش چین به تحریمهای آمریکا، تاکید وزیر خارجه چین بر تلاش متقابل برای بهبود روابط با آمریکا، موافقت واشنگتن با فروش سلاح به تایوان به ارزش ۲۸۰ میلیون دلار، مخالفت مجدد یک دادگاه آمریکایی باتحریم تیکتاک، موافقت اتحادیه اروپا با تحریمهای حقوق بشری مشابه قانون «ماگینتسکی» در آمریکا ، قطعنامه سازمان ملل با هدف سلب تملک رژیم صهیونیستی برتسلیحات اتمی، واکنش مشاور امنیت ملی بایدن به برجام، انتخاب وزیر دفاع بایدن، سفر فرمانده ارتش هند به امارات و عربستان، نامه محرمانه آمریکا به انصارالله یمن، بریتانیا و اتحادیه اروپا در بنبست مذاکرات “پسابرگزیت”، گسترش همکاری های نظامی و دفاعی اوکراین و آمریکا و توقیف کشتی ترکیه از سوی نیروهای حفتر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امضای توافق آتشبس دائمی بین جناحهای درگیر لیبی در 23 اکتبر بهعنوان نقطه عطفی تلقی میشود که مسیر پرپیچوخم این کشور را حلوفصل خواهد کرد. این توافق که 26 اکتبر آغاز شد راه را برای گفتگوهای سیاسی لیبی با میزبانی سازمان ملل هموار خواهد کرد و اساس اولین گفتگو با میانجیگری سازمان ملل در داخل لیبی خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوت 2020، ناوگانهای نظامی یونان و ترکیه در شرق مدیترانه درگیر شدند. ناوگان ترکیه یک کشتی اکتشافی ترک را اسکورت میکرد. فعالیتهای اکتشافی این کشتی برای بهرهبرداری از منابع نفت و گاز در آبهای مورد مناقشه یونان و ترکیه، دلیل این تنشهای نظامی و سیاسی بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بازیگران منطقهای مانند عربستان، امارات و ترکیه تلاش میکنند تا لیبی تجزیه شود و دو حاکمیت مختلف در این کشور برقرار شود؛ لذا اگر جنگ تداوم داشته باشد ممکن است لیبی نیز مانند سودان به دو بخش شرقی و غربی تقسیم شود.
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا در حال شفاف کردن موضع خود در قبال تحولات منطقه مدیترانه شرقی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اولیه رهبر جدید لیبی در صحنه بینالمللی این تصور را ایجاد میکند که لیبی آماده تجارت با همه کشورها است، اما این تصویر با برخی از هشدارها همراه است. عبدالحمید دبیبه، نخست وزیر موقت لیبی پس از ادای سوگند، با تعدادی از رهبران و بزرگان اروپا در لیبی در اواسط مارس ملاقات کرد و سپس چندین سفر به خارج از کشور از جمله کشورهای عربی حوزه خلیج (فارس)، ترکیه و روسیه انجام داد.
شورای راهبردی آنلاین: گسترش برنامه های روسیه برای نفوذ در قطب شمال، تشدید بحران در شرق اوکراین، برگزاری رزمایش دریایی مشترک ترکیه و ناتو، تأکید آنکارا بر تداوم عملیات نظامی در خاک عراق، آشوب در ایرلند شمالی، تشکیل کابینه اسرائیل همچنان در هالهای از ابهام، حمایت رژیم صهیونیستی از «صدام حفتر» برای حکومت بر لیبی، کودتای نافرجام در اردن و واکنش آمریکا ،توافق اوپک پلاس برای افزایش تدریجی تولید ، نشت اطلاعات 533 میلیون کاربر فیسبوک، افزاش احتمال بروز جنگ داخلی در میانمار، مذاکره وزیران خارجه کره جنوبی و چین درباره کره شمالی، دیدار نخست وزیر ارمنستان و ولادیمیر پوتین، هشدار WHO درباره آمار رو به رشد ابتلا به کرونا و توزیع کند واکسن در اروپا و افزایش تعداد مبتلایان به ویروس کرونا در جهان به بیش از ۱۳۱ میلیون نفر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به توافق صلح و آشتی ملی در لیبی گفت: متأسفانه به دلیل اینکه وزن و سهم گروهها در توافقات بهدرستی مشخص نشده، شرایط توافق صلح در لیبی شکننده است و این موارد در دوران پسا انتخابات در این کشور اثرگذار خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: درخواست ترامپ از طرفدارانش برای تجمع اعتراضآمیز در روز تصویب نتایج انتخابات، رای به لغو وتوی ترامپ برای اولین بار در کنگره آمریکا، قانونی شدن لایحه بودجه دفاعی سال 2021 آمریکا، اظهارنخست نخست وزیر چین در رابطه با آمریکا، تحریم جدید آمریکا ضدکوبا، تاکید مجلس اعلای اسلامی بر خروج آمریکا از عراق، توافق آتشبس لیبی در آستانه فروپاشی، هشدار ترکیه به خلیفه حفتر و یونان، اطلاعیه ایران به آژانس اتمی درباره غنی سازی 20 درصدی اورانیوم، کشف نخستین مورد مشکوک به ابتلا به ویروس کرونای جهش یافته در چین، تایید واکسن فایزر از سوی سازمان بهداشت جهانی، انقضای پروژه خط آهن سریع بین مالزی و سنگاپور،
حضور نخست وزیر فرانسه در چاد و پایان برگزیت و خداحافظی رسمی انگلیس با اتحادیه اروپا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش میکند با استفاده از اهرم حضور نظامی در لیبی، زمینه را برای مذاکرات سیاسی در خصوص منافع سیاسی و اقتصادی بهویژه تقسیم سهم منابع انرژی مدیترانه شرقی مهیا سازد.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسائل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین: درخواست سازمان ملل از روسیه برای خروج فوری از کریمه، واکنش چین به تحریمهای آمریکا، تاکید وزیر خارجه چین بر تلاش متقابل برای بهبود روابط با آمریکا، موافقت واشنگتن با فروش سلاح به تایوان به ارزش ۲۸۰ میلیون دلار، مخالفت مجدد یک دادگاه آمریکایی باتحریم تیکتاک، موافقت اتحادیه اروپا با تحریمهای حقوق بشری مشابه قانون «ماگینتسکی» در آمریکا ، قطعنامه سازمان ملل با هدف سلب تملک رژیم صهیونیستی برتسلیحات اتمی، واکنش مشاور امنیت ملی بایدن به برجام، انتخاب وزیر دفاع بایدن، سفر فرمانده ارتش هند به امارات و عربستان، نامه محرمانه آمریکا به انصارالله یمن، بریتانیا و اتحادیه اروپا در بنبست مذاکرات “پسابرگزیت”، گسترش همکاری های نظامی و دفاعی اوکراین و آمریکا و توقیف کشتی ترکیه از سوی نیروهای حفتر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امضای توافق آتشبس دائمی بین جناحهای درگیر لیبی در 23 اکتبر بهعنوان نقطه عطفی تلقی میشود که مسیر پرپیچوخم این کشور را حلوفصل خواهد کرد. این توافق که 26 اکتبر آغاز شد راه را برای گفتگوهای سیاسی لیبی با میزبانی سازمان ملل هموار خواهد کرد و اساس اولین گفتگو با میانجیگری سازمان ملل در داخل لیبی خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوت 2020، ناوگانهای نظامی یونان و ترکیه در شرق مدیترانه درگیر شدند. ناوگان ترکیه یک کشتی اکتشافی ترک را اسکورت میکرد. فعالیتهای اکتشافی این کشتی برای بهرهبرداری از منابع نفت و گاز در آبهای مورد مناقشه یونان و ترکیه، دلیل این تنشهای نظامی و سیاسی بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بازیگران منطقهای مانند عربستان، امارات و ترکیه تلاش میکنند تا لیبی تجزیه شود و دو حاکمیت مختلف در این کشور برقرار شود؛ لذا اگر جنگ تداوم داشته باشد ممکن است لیبی نیز مانند سودان به دو بخش شرقی و غربی تقسیم شود.
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا در حال شفاف کردن موضع خود در قبال تحولات منطقه مدیترانه شرقی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اولیه رهبر جدید لیبی در صحنه بینالمللی این تصور را ایجاد میکند که لیبی آماده تجارت با همه کشورها است، اما این تصویر با برخی از هشدارها همراه است. عبدالحمید دبیبه، نخست وزیر موقت لیبی پس از ادای سوگند، با تعدادی از رهبران و بزرگان اروپا در لیبی در اواسط مارس ملاقات کرد و سپس چندین سفر به خارج از کشور از جمله کشورهای عربی حوزه خلیج (فارس)، ترکیه و روسیه انجام داد.
شورای راهبردی آنلاین: گسترش برنامه های روسیه برای نفوذ در قطب شمال، تشدید بحران در شرق اوکراین، برگزاری رزمایش دریایی مشترک ترکیه و ناتو، تأکید آنکارا بر تداوم عملیات نظامی در خاک عراق، آشوب در ایرلند شمالی، تشکیل کابینه اسرائیل همچنان در هالهای از ابهام، حمایت رژیم صهیونیستی از «صدام حفتر» برای حکومت بر لیبی، کودتای نافرجام در اردن و واکنش آمریکا ،توافق اوپک پلاس برای افزایش تدریجی تولید ، نشت اطلاعات 533 میلیون کاربر فیسبوک، افزاش احتمال بروز جنگ داخلی در میانمار، مذاکره وزیران خارجه کره جنوبی و چین درباره کره شمالی، دیدار نخست وزیر ارمنستان و ولادیمیر پوتین، هشدار WHO درباره آمار رو به رشد ابتلا به کرونا و توزیع کند واکسن در اروپا و افزایش تعداد مبتلایان به ویروس کرونا در جهان به بیش از ۱۳۱ میلیون نفر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به توافق صلح و آشتی ملی در لیبی گفت: متأسفانه به دلیل اینکه وزن و سهم گروهها در توافقات بهدرستی مشخص نشده، شرایط توافق صلح در لیبی شکننده است و این موارد در دوران پسا انتخابات در این کشور اثرگذار خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: درخواست ترامپ از طرفدارانش برای تجمع اعتراضآمیز در روز تصویب نتایج انتخابات، رای به لغو وتوی ترامپ برای اولین بار در کنگره آمریکا، قانونی شدن لایحه بودجه دفاعی سال 2021 آمریکا، اظهارنخست نخست وزیر چین در رابطه با آمریکا، تحریم جدید آمریکا ضدکوبا، تاکید مجلس اعلای اسلامی بر خروج آمریکا از عراق، توافق آتشبس لیبی در آستانه فروپاشی، هشدار ترکیه به خلیفه حفتر و یونان، اطلاعیه ایران به آژانس اتمی درباره غنی سازی 20 درصدی اورانیوم، کشف نخستین مورد مشکوک به ابتلا به ویروس کرونای جهش یافته در چین، تایید واکسن فایزر از سوی سازمان بهداشت جهانی، انقضای پروژه خط آهن سریع بین مالزی و سنگاپور،
حضور نخست وزیر فرانسه در چاد و پایان برگزیت و خداحافظی رسمی انگلیس با اتحادیه اروپا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش میکند با استفاده از اهرم حضور نظامی در لیبی، زمینه را برای مذاکرات سیاسی در خصوص منافع سیاسی و اقتصادی بهویژه تقسیم سهم منابع انرژی مدیترانه شرقی مهیا سازد.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسائل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین: درخواست سازمان ملل از روسیه برای خروج فوری از کریمه، واکنش چین به تحریمهای آمریکا، تاکید وزیر خارجه چین بر تلاش متقابل برای بهبود روابط با آمریکا، موافقت واشنگتن با فروش سلاح به تایوان به ارزش ۲۸۰ میلیون دلار، مخالفت مجدد یک دادگاه آمریکایی باتحریم تیکتاک، موافقت اتحادیه اروپا با تحریمهای حقوق بشری مشابه قانون «ماگینتسکی» در آمریکا ، قطعنامه سازمان ملل با هدف سلب تملک رژیم صهیونیستی برتسلیحات اتمی، واکنش مشاور امنیت ملی بایدن به برجام، انتخاب وزیر دفاع بایدن، سفر فرمانده ارتش هند به امارات و عربستان، نامه محرمانه آمریکا به انصارالله یمن، بریتانیا و اتحادیه اروپا در بنبست مذاکرات “پسابرگزیت”، گسترش همکاری های نظامی و دفاعی اوکراین و آمریکا و توقیف کشتی ترکیه از سوی نیروهای حفتر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امضای توافق آتشبس دائمی بین جناحهای درگیر لیبی در 23 اکتبر بهعنوان نقطه عطفی تلقی میشود که مسیر پرپیچوخم این کشور را حلوفصل خواهد کرد. این توافق که 26 اکتبر آغاز شد راه را برای گفتگوهای سیاسی لیبی با میزبانی سازمان ملل هموار خواهد کرد و اساس اولین گفتگو با میانجیگری سازمان ملل در داخل لیبی خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوت 2020، ناوگانهای نظامی یونان و ترکیه در شرق مدیترانه درگیر شدند. ناوگان ترکیه یک کشتی اکتشافی ترک را اسکورت میکرد. فعالیتهای اکتشافی این کشتی برای بهرهبرداری از منابع نفت و گاز در آبهای مورد مناقشه یونان و ترکیه، دلیل این تنشهای نظامی و سیاسی بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بازیگران منطقهای مانند عربستان، امارات و ترکیه تلاش میکنند تا لیبی تجزیه شود و دو حاکمیت مختلف در این کشور برقرار شود؛ لذا اگر جنگ تداوم داشته باشد ممکن است لیبی نیز مانند سودان به دو بخش شرقی و غربی تقسیم شود.
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا در حال شفاف کردن موضع خود در قبال تحولات منطقه مدیترانه شرقی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اولیه رهبر جدید لیبی در صحنه بینالمللی این تصور را ایجاد میکند که لیبی آماده تجارت با همه کشورها است، اما این تصویر با برخی از هشدارها همراه است. عبدالحمید دبیبه، نخست وزیر موقت لیبی پس از ادای سوگند، با تعدادی از رهبران و بزرگان اروپا در لیبی در اواسط مارس ملاقات کرد و سپس چندین سفر به خارج از کشور از جمله کشورهای عربی حوزه خلیج (فارس)، ترکیه و روسیه انجام داد.
شورای راهبردی آنلاین: گسترش برنامه های روسیه برای نفوذ در قطب شمال، تشدید بحران در شرق اوکراین، برگزاری رزمایش دریایی مشترک ترکیه و ناتو، تأکید آنکارا بر تداوم عملیات نظامی در خاک عراق، آشوب در ایرلند شمالی، تشکیل کابینه اسرائیل همچنان در هالهای از ابهام، حمایت رژیم صهیونیستی از «صدام حفتر» برای حکومت بر لیبی، کودتای نافرجام در اردن و واکنش آمریکا ،توافق اوپک پلاس برای افزایش تدریجی تولید ، نشت اطلاعات 533 میلیون کاربر فیسبوک، افزاش احتمال بروز جنگ داخلی در میانمار، مذاکره وزیران خارجه کره جنوبی و چین درباره کره شمالی، دیدار نخست وزیر ارمنستان و ولادیمیر پوتین، هشدار WHO درباره آمار رو به رشد ابتلا به کرونا و توزیع کند واکسن در اروپا و افزایش تعداد مبتلایان به ویروس کرونا در جهان به بیش از ۱۳۱ میلیون نفر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به توافق صلح و آشتی ملی در لیبی گفت: متأسفانه به دلیل اینکه وزن و سهم گروهها در توافقات بهدرستی مشخص نشده، شرایط توافق صلح در لیبی شکننده است و این موارد در دوران پسا انتخابات در این کشور اثرگذار خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: درخواست ترامپ از طرفدارانش برای تجمع اعتراضآمیز در روز تصویب نتایج انتخابات، رای به لغو وتوی ترامپ برای اولین بار در کنگره آمریکا، قانونی شدن لایحه بودجه دفاعی سال 2021 آمریکا، اظهارنخست نخست وزیر چین در رابطه با آمریکا، تحریم جدید آمریکا ضدکوبا، تاکید مجلس اعلای اسلامی بر خروج آمریکا از عراق، توافق آتشبس لیبی در آستانه فروپاشی، هشدار ترکیه به خلیفه حفتر و یونان، اطلاعیه ایران به آژانس اتمی درباره غنی سازی 20 درصدی اورانیوم، کشف نخستین مورد مشکوک به ابتلا به ویروس کرونای جهش یافته در چین، تایید واکسن فایزر از سوی سازمان بهداشت جهانی، انقضای پروژه خط آهن سریع بین مالزی و سنگاپور،
حضور نخست وزیر فرانسه در چاد و پایان برگزیت و خداحافظی رسمی انگلیس با اتحادیه اروپا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش میکند با استفاده از اهرم حضور نظامی در لیبی، زمینه را برای مذاکرات سیاسی در خصوص منافع سیاسی و اقتصادی بهویژه تقسیم سهم منابع انرژی مدیترانه شرقی مهیا سازد.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسائل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین: درخواست سازمان ملل از روسیه برای خروج فوری از کریمه، واکنش چین به تحریمهای آمریکا، تاکید وزیر خارجه چین بر تلاش متقابل برای بهبود روابط با آمریکا، موافقت واشنگتن با فروش سلاح به تایوان به ارزش ۲۸۰ میلیون دلار، مخالفت مجدد یک دادگاه آمریکایی باتحریم تیکتاک، موافقت اتحادیه اروپا با تحریمهای حقوق بشری مشابه قانون «ماگینتسکی» در آمریکا ، قطعنامه سازمان ملل با هدف سلب تملک رژیم صهیونیستی برتسلیحات اتمی، واکنش مشاور امنیت ملی بایدن به برجام، انتخاب وزیر دفاع بایدن، سفر فرمانده ارتش هند به امارات و عربستان، نامه محرمانه آمریکا به انصارالله یمن، بریتانیا و اتحادیه اروپا در بنبست مذاکرات “پسابرگزیت”، گسترش همکاری های نظامی و دفاعی اوکراین و آمریکا و توقیف کشتی ترکیه از سوی نیروهای حفتر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امضای توافق آتشبس دائمی بین جناحهای درگیر لیبی در 23 اکتبر بهعنوان نقطه عطفی تلقی میشود که مسیر پرپیچوخم این کشور را حلوفصل خواهد کرد. این توافق که 26 اکتبر آغاز شد راه را برای گفتگوهای سیاسی لیبی با میزبانی سازمان ملل هموار خواهد کرد و اساس اولین گفتگو با میانجیگری سازمان ملل در داخل لیبی خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوت 2020، ناوگانهای نظامی یونان و ترکیه در شرق مدیترانه درگیر شدند. ناوگان ترکیه یک کشتی اکتشافی ترک را اسکورت میکرد. فعالیتهای اکتشافی این کشتی برای بهرهبرداری از منابع نفت و گاز در آبهای مورد مناقشه یونان و ترکیه، دلیل این تنشهای نظامی و سیاسی بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بازیگران منطقهای مانند عربستان، امارات و ترکیه تلاش میکنند تا لیبی تجزیه شود و دو حاکمیت مختلف در این کشور برقرار شود؛ لذا اگر جنگ تداوم داشته باشد ممکن است لیبی نیز مانند سودان به دو بخش شرقی و غربی تقسیم شود.
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا در حال شفاف کردن موضع خود در قبال تحولات منطقه مدیترانه شرقی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اولیه رهبر جدید لیبی در صحنه بینالمللی این تصور را ایجاد میکند که لیبی آماده تجارت با همه کشورها است، اما این تصویر با برخی از هشدارها همراه است. عبدالحمید دبیبه، نخست وزیر موقت لیبی پس از ادای سوگند، با تعدادی از رهبران و بزرگان اروپا در لیبی در اواسط مارس ملاقات کرد و سپس چندین سفر به خارج از کشور از جمله کشورهای عربی حوزه خلیج (فارس)، ترکیه و روسیه انجام داد.
شورای راهبردی آنلاین: گسترش برنامه های روسیه برای نفوذ در قطب شمال، تشدید بحران در شرق اوکراین، برگزاری رزمایش دریایی مشترک ترکیه و ناتو، تأکید آنکارا بر تداوم عملیات نظامی در خاک عراق، آشوب در ایرلند شمالی، تشکیل کابینه اسرائیل همچنان در هالهای از ابهام، حمایت رژیم صهیونیستی از «صدام حفتر» برای حکومت بر لیبی، کودتای نافرجام در اردن و واکنش آمریکا ،توافق اوپک پلاس برای افزایش تدریجی تولید ، نشت اطلاعات 533 میلیون کاربر فیسبوک، افزاش احتمال بروز جنگ داخلی در میانمار، مذاکره وزیران خارجه کره جنوبی و چین درباره کره شمالی، دیدار نخست وزیر ارمنستان و ولادیمیر پوتین، هشدار WHO درباره آمار رو به رشد ابتلا به کرونا و توزیع کند واکسن در اروپا و افزایش تعداد مبتلایان به ویروس کرونا در جهان به بیش از ۱۳۱ میلیون نفر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به توافق صلح و آشتی ملی در لیبی گفت: متأسفانه به دلیل اینکه وزن و سهم گروهها در توافقات بهدرستی مشخص نشده، شرایط توافق صلح در لیبی شکننده است و این موارد در دوران پسا انتخابات در این کشور اثرگذار خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: درخواست ترامپ از طرفدارانش برای تجمع اعتراضآمیز در روز تصویب نتایج انتخابات، رای به لغو وتوی ترامپ برای اولین بار در کنگره آمریکا، قانونی شدن لایحه بودجه دفاعی سال 2021 آمریکا، اظهارنخست نخست وزیر چین در رابطه با آمریکا، تحریم جدید آمریکا ضدکوبا، تاکید مجلس اعلای اسلامی بر خروج آمریکا از عراق، توافق آتشبس لیبی در آستانه فروپاشی، هشدار ترکیه به خلیفه حفتر و یونان، اطلاعیه ایران به آژانس اتمی درباره غنی سازی 20 درصدی اورانیوم، کشف نخستین مورد مشکوک به ابتلا به ویروس کرونای جهش یافته در چین، تایید واکسن فایزر از سوی سازمان بهداشت جهانی، انقضای پروژه خط آهن سریع بین مالزی و سنگاپور،
حضور نخست وزیر فرانسه در چاد و پایان برگزیت و خداحافظی رسمی انگلیس با اتحادیه اروپا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش میکند با استفاده از اهرم حضور نظامی در لیبی، زمینه را برای مذاکرات سیاسی در خصوص منافع سیاسی و اقتصادی بهویژه تقسیم سهم منابع انرژی مدیترانه شرقی مهیا سازد.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسائل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین: درخواست سازمان ملل از روسیه برای خروج فوری از کریمه، واکنش چین به تحریمهای آمریکا، تاکید وزیر خارجه چین بر تلاش متقابل برای بهبود روابط با آمریکا، موافقت واشنگتن با فروش سلاح به تایوان به ارزش ۲۸۰ میلیون دلار، مخالفت مجدد یک دادگاه آمریکایی باتحریم تیکتاک، موافقت اتحادیه اروپا با تحریمهای حقوق بشری مشابه قانون «ماگینتسکی» در آمریکا ، قطعنامه سازمان ملل با هدف سلب تملک رژیم صهیونیستی برتسلیحات اتمی، واکنش مشاور امنیت ملی بایدن به برجام، انتخاب وزیر دفاع بایدن، سفر فرمانده ارتش هند به امارات و عربستان، نامه محرمانه آمریکا به انصارالله یمن، بریتانیا و اتحادیه اروپا در بنبست مذاکرات “پسابرگزیت”، گسترش همکاری های نظامی و دفاعی اوکراین و آمریکا و توقیف کشتی ترکیه از سوی نیروهای حفتر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امضای توافق آتشبس دائمی بین جناحهای درگیر لیبی در 23 اکتبر بهعنوان نقطه عطفی تلقی میشود که مسیر پرپیچوخم این کشور را حلوفصل خواهد کرد. این توافق که 26 اکتبر آغاز شد راه را برای گفتگوهای سیاسی لیبی با میزبانی سازمان ملل هموار خواهد کرد و اساس اولین گفتگو با میانجیگری سازمان ملل در داخل لیبی خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوت 2020، ناوگانهای نظامی یونان و ترکیه در شرق مدیترانه درگیر شدند. ناوگان ترکیه یک کشتی اکتشافی ترک را اسکورت میکرد. فعالیتهای اکتشافی این کشتی برای بهرهبرداری از منابع نفت و گاز در آبهای مورد مناقشه یونان و ترکیه، دلیل این تنشهای نظامی و سیاسی بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بازیگران منطقهای مانند عربستان، امارات و ترکیه تلاش میکنند تا لیبی تجزیه شود و دو حاکمیت مختلف در این کشور برقرار شود؛ لذا اگر جنگ تداوم داشته باشد ممکن است لیبی نیز مانند سودان به دو بخش شرقی و غربی تقسیم شود.
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا در حال شفاف کردن موضع خود در قبال تحولات منطقه مدیترانه شرقی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اولیه رهبر جدید لیبی در صحنه بینالمللی این تصور را ایجاد میکند که لیبی آماده تجارت با همه کشورها است، اما این تصویر با برخی از هشدارها همراه است. عبدالحمید دبیبه، نخست وزیر موقت لیبی پس از ادای سوگند، با تعدادی از رهبران و بزرگان اروپا در لیبی در اواسط مارس ملاقات کرد و سپس چندین سفر به خارج از کشور از جمله کشورهای عربی حوزه خلیج (فارس)، ترکیه و روسیه انجام داد.
شورای راهبردی آنلاین: گسترش برنامه های روسیه برای نفوذ در قطب شمال، تشدید بحران در شرق اوکراین، برگزاری رزمایش دریایی مشترک ترکیه و ناتو، تأکید آنکارا بر تداوم عملیات نظامی در خاک عراق، آشوب در ایرلند شمالی، تشکیل کابینه اسرائیل همچنان در هالهای از ابهام، حمایت رژیم صهیونیستی از «صدام حفتر» برای حکومت بر لیبی، کودتای نافرجام در اردن و واکنش آمریکا ،توافق اوپک پلاس برای افزایش تدریجی تولید ، نشت اطلاعات 533 میلیون کاربر فیسبوک، افزاش احتمال بروز جنگ داخلی در میانمار، مذاکره وزیران خارجه کره جنوبی و چین درباره کره شمالی، دیدار نخست وزیر ارمنستان و ولادیمیر پوتین، هشدار WHO درباره آمار رو به رشد ابتلا به کرونا و توزیع کند واکسن در اروپا و افزایش تعداد مبتلایان به ویروس کرونا در جهان به بیش از ۱۳۱ میلیون نفر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به توافق صلح و آشتی ملی در لیبی گفت: متأسفانه به دلیل اینکه وزن و سهم گروهها در توافقات بهدرستی مشخص نشده، شرایط توافق صلح در لیبی شکننده است و این موارد در دوران پسا انتخابات در این کشور اثرگذار خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: درخواست ترامپ از طرفدارانش برای تجمع اعتراضآمیز در روز تصویب نتایج انتخابات، رای به لغو وتوی ترامپ برای اولین بار در کنگره آمریکا، قانونی شدن لایحه بودجه دفاعی سال 2021 آمریکا، اظهارنخست نخست وزیر چین در رابطه با آمریکا، تحریم جدید آمریکا ضدکوبا، تاکید مجلس اعلای اسلامی بر خروج آمریکا از عراق، توافق آتشبس لیبی در آستانه فروپاشی، هشدار ترکیه به خلیفه حفتر و یونان، اطلاعیه ایران به آژانس اتمی درباره غنی سازی 20 درصدی اورانیوم، کشف نخستین مورد مشکوک به ابتلا به ویروس کرونای جهش یافته در چین، تایید واکسن فایزر از سوی سازمان بهداشت جهانی، انقضای پروژه خط آهن سریع بین مالزی و سنگاپور،
حضور نخست وزیر فرانسه در چاد و پایان برگزیت و خداحافظی رسمی انگلیس با اتحادیه اروپا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش میکند با استفاده از اهرم حضور نظامی در لیبی، زمینه را برای مذاکرات سیاسی در خصوص منافع سیاسی و اقتصادی بهویژه تقسیم سهم منابع انرژی مدیترانه شرقی مهیا سازد.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسائل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین: درخواست سازمان ملل از روسیه برای خروج فوری از کریمه، واکنش چین به تحریمهای آمریکا، تاکید وزیر خارجه چین بر تلاش متقابل برای بهبود روابط با آمریکا، موافقت واشنگتن با فروش سلاح به تایوان به ارزش ۲۸۰ میلیون دلار، مخالفت مجدد یک دادگاه آمریکایی باتحریم تیکتاک، موافقت اتحادیه اروپا با تحریمهای حقوق بشری مشابه قانون «ماگینتسکی» در آمریکا ، قطعنامه سازمان ملل با هدف سلب تملک رژیم صهیونیستی برتسلیحات اتمی، واکنش مشاور امنیت ملی بایدن به برجام، انتخاب وزیر دفاع بایدن، سفر فرمانده ارتش هند به امارات و عربستان، نامه محرمانه آمریکا به انصارالله یمن، بریتانیا و اتحادیه اروپا در بنبست مذاکرات “پسابرگزیت”، گسترش همکاری های نظامی و دفاعی اوکراین و آمریکا و توقیف کشتی ترکیه از سوی نیروهای حفتر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امضای توافق آتشبس دائمی بین جناحهای درگیر لیبی در 23 اکتبر بهعنوان نقطه عطفی تلقی میشود که مسیر پرپیچوخم این کشور را حلوفصل خواهد کرد. این توافق که 26 اکتبر آغاز شد راه را برای گفتگوهای سیاسی لیبی با میزبانی سازمان ملل هموار خواهد کرد و اساس اولین گفتگو با میانجیگری سازمان ملل در داخل لیبی خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوت 2020، ناوگانهای نظامی یونان و ترکیه در شرق مدیترانه درگیر شدند. ناوگان ترکیه یک کشتی اکتشافی ترک را اسکورت میکرد. فعالیتهای اکتشافی این کشتی برای بهرهبرداری از منابع نفت و گاز در آبهای مورد مناقشه یونان و ترکیه، دلیل این تنشهای نظامی و سیاسی بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بازیگران منطقهای مانند عربستان، امارات و ترکیه تلاش میکنند تا لیبی تجزیه شود و دو حاکمیت مختلف در این کشور برقرار شود؛ لذا اگر جنگ تداوم داشته باشد ممکن است لیبی نیز مانند سودان به دو بخش شرقی و غربی تقسیم شود.
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا در حال شفاف کردن موضع خود در قبال تحولات منطقه مدیترانه شرقی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اولیه رهبر جدید لیبی در صحنه بینالمللی این تصور را ایجاد میکند که لیبی آماده تجارت با همه کشورها است، اما این تصویر با برخی از هشدارها همراه است. عبدالحمید دبیبه، نخست وزیر موقت لیبی پس از ادای سوگند، با تعدادی از رهبران و بزرگان اروپا در لیبی در اواسط مارس ملاقات کرد و سپس چندین سفر به خارج از کشور از جمله کشورهای عربی حوزه خلیج (فارس)، ترکیه و روسیه انجام داد.
شورای راهبردی آنلاین: گسترش برنامه های روسیه برای نفوذ در قطب شمال، تشدید بحران در شرق اوکراین، برگزاری رزمایش دریایی مشترک ترکیه و ناتو، تأکید آنکارا بر تداوم عملیات نظامی در خاک عراق، آشوب در ایرلند شمالی، تشکیل کابینه اسرائیل همچنان در هالهای از ابهام، حمایت رژیم صهیونیستی از «صدام حفتر» برای حکومت بر لیبی، کودتای نافرجام در اردن و واکنش آمریکا ،توافق اوپک پلاس برای افزایش تدریجی تولید ، نشت اطلاعات 533 میلیون کاربر فیسبوک، افزاش احتمال بروز جنگ داخلی در میانمار، مذاکره وزیران خارجه کره جنوبی و چین درباره کره شمالی، دیدار نخست وزیر ارمنستان و ولادیمیر پوتین، هشدار WHO درباره آمار رو به رشد ابتلا به کرونا و توزیع کند واکسن در اروپا و افزایش تعداد مبتلایان به ویروس کرونا در جهان به بیش از ۱۳۱ میلیون نفر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به توافق صلح و آشتی ملی در لیبی گفت: متأسفانه به دلیل اینکه وزن و سهم گروهها در توافقات بهدرستی مشخص نشده، شرایط توافق صلح در لیبی شکننده است و این موارد در دوران پسا انتخابات در این کشور اثرگذار خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین: درخواست ترامپ از طرفدارانش برای تجمع اعتراضآمیز در روز تصویب نتایج انتخابات، رای به لغو وتوی ترامپ برای اولین بار در کنگره آمریکا، قانونی شدن لایحه بودجه دفاعی سال 2021 آمریکا، اظهارنخست نخست وزیر چین در رابطه با آمریکا، تحریم جدید آمریکا ضدکوبا، تاکید مجلس اعلای اسلامی بر خروج آمریکا از عراق، توافق آتشبس لیبی در آستانه فروپاشی، هشدار ترکیه به خلیفه حفتر و یونان، اطلاعیه ایران به آژانس اتمی درباره غنی سازی 20 درصدی اورانیوم، کشف نخستین مورد مشکوک به ابتلا به ویروس کرونای جهش یافته در چین، تایید واکسن فایزر از سوی سازمان بهداشت جهانی، انقضای پروژه خط آهن سریع بین مالزی و سنگاپور،
حضور نخست وزیر فرانسه در چاد و پایان برگزیت و خداحافظی رسمی انگلیس با اتحادیه اروپا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش میکند با استفاده از اهرم حضور نظامی در لیبی، زمینه را برای مذاکرات سیاسی در خصوص منافع سیاسی و اقتصادی بهویژه تقسیم سهم منابع انرژی مدیترانه شرقی مهیا سازد.
حسن اشرفی – پژوهشگر مسائل ترکیه
شورای راهبردی آنلاین: درخواست سازمان ملل از روسیه برای خروج فوری از کریمه، واکنش چین به تحریمهای آمریکا، تاکید وزیر خارجه چین بر تلاش متقابل برای بهبود روابط با آمریکا، موافقت واشنگتن با فروش سلاح به تایوان به ارزش ۲۸۰ میلیون دلار، مخالفت مجدد یک دادگاه آمریکایی باتحریم تیکتاک، موافقت اتحادیه اروپا با تحریمهای حقوق بشری مشابه قانون «ماگینتسکی» در آمریکا ، قطعنامه سازمان ملل با هدف سلب تملک رژیم صهیونیستی برتسلیحات اتمی، واکنش مشاور امنیت ملی بایدن به برجام، انتخاب وزیر دفاع بایدن، سفر فرمانده ارتش هند به امارات و عربستان، نامه محرمانه آمریکا به انصارالله یمن، بریتانیا و اتحادیه اروپا در بنبست مذاکرات “پسابرگزیت”، گسترش همکاری های نظامی و دفاعی اوکراین و آمریکا و توقیف کشتی ترکیه از سوی نیروهای حفتر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امضای توافق آتشبس دائمی بین جناحهای درگیر لیبی در 23 اکتبر بهعنوان نقطه عطفی تلقی میشود که مسیر پرپیچوخم این کشور را حلوفصل خواهد کرد. این توافق که 26 اکتبر آغاز شد راه را برای گفتگوهای سیاسی لیبی با میزبانی سازمان ملل هموار خواهد کرد و اساس اولین گفتگو با میانجیگری سازمان ملل در داخل لیبی خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوت 2020، ناوگانهای نظامی یونان و ترکیه در شرق مدیترانه درگیر شدند. ناوگان ترکیه یک کشتی اکتشافی ترک را اسکورت میکرد. فعالیتهای اکتشافی این کشتی برای بهرهبرداری از منابع نفت و گاز در آبهای مورد مناقشه یونان و ترکیه، دلیل این تنشهای نظامی و سیاسی بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بازیگران منطقهای مانند عربستان، امارات و ترکیه تلاش میکنند تا لیبی تجزیه شود و دو حاکمیت مختلف در این کشور برقرار شود؛ لذا اگر جنگ تداوم داشته باشد ممکن است لیبی نیز مانند سودان به دو بخش شرقی و غربی تقسیم شود.
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»