شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین: انفجار در محل استقرار نیروهای ترکیه در غرب ادلب، آتش‌سوزی بزرگ در مخزن سوخت آرامکو در پی عملیات موشکی انصارالله، قصد دولت ترامپ برای اعمال تحریم های جدید علیه وزارت دفاع روسیه، کنفرانس خبری ۶۳ ثانیه‌ای ترامپ!، ممانعت سفارت آمریکا از ارائه گزارش ترور فرماندهان مقاومت به پارلمان عراق، شکسته شدن رکورد افزایش قیمت نفت، توافق نمایندگان لیبیایی برای برگزاری نشست در غدامس لیبی، کمک ۱۳ میلیارد دلاری جامعه جهانی به افغانستان، ابراز نگرانی شورای اروپا از یورش پلیس فرانسه به پناهجویان، تاکید وزیر خارجه چین بر حاکمیت این کشور بر جزایر سنکاکو، تاکید بایدن بر سیاست تشکیل ائتلاف‌ها در عرصه جهانی و حمایت ریاض از «فرمانده ترورها» در عدن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: قرار گرفتن اخوان‌المسلمین در لیست گروههای تروریستی مصر، دعوت رسمی ولیعهد آل خلیفه از نتانیاهو برای سفر به بحرین، عملیات ویژه یونیسف جهت توزیع واکسن کووید – 19، دستور رسمی ترامپ برای آغاز روند انتقال قدرت به دولت بایدن، گفت و گوی ظریف و لاوروف درباره برجام و قره‌باغ، پیام‌های تهدیدآمیز امارات برای الجزایر، بایدن درپی ترامپ زدایی از کاخ سفید، فعالیت ۲۰۰۰ داعشی در عراق، فراخوان «آتش‌بس فوری» در کنفرانس بین‌المللی افغانستان در ژنو، پرتاب یک فضاپیمای بدون سرنشین چینی به ماه، تاکید گروههای فلسطینی بر مقابله با رژیم صهیونیستی و تجاوز ناو آمریکایی به آب‌های روسیه و تقابل کشتی جنگی روس با آن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: برندگان و بازندگان در قفقاز جنوبی، اقدامات مصطفی الکاظمی در عراق، بایدن و اعتبار آمریکا در آسیا، جلوگیری از جنگ داخلی در اتیوپی، ضرورت خاتمه دادن به جنگ سعودی در یمن، ضرورت مجوز بیش از یک نفر برای دستور حمله هسته‌ای آمریکا و قدرت روزافزون چین در تجارت جهانی ازجمله برجسته‌ترین موضوعات موردتوجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین: انتقاد روسیه به خروج آمریکا از پیمان «آسمان های باز»، هشدار فرستاده ویژه سازمان بهداشت جهانی درباره موج سوم کرونا در اروپا، اعلام مدت زمان حضور نظامیان ترک در آذربایجان، استقرار بمب‌افکن‌های بی ۵۲ آمریکا در خاورمیانه، انتقاد حماس از تصمیم تشکیلات خودگردان، معرفی سرکرده جدید القاعده در شمال آفریقا، ارجاع شکایت ترامپ به دیوان عالی آمریکا، حمایت تسلیحاتی و آموزشی فرانسه از تجاوز عربستان به یمن، واکنش ترامپ به معرفی کابینه توسط بایدن، افزایش بی سابقه شمار مبتلایان به کرونا در ژاپن، آزادسازی پایگاه راهبردی ماس در مأرب و فشار پارلمان عراق بر «الکاظمی» برای ارسال نتایج تحقیق درباره ترور سردار سلیمانی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: مذاکره پمپئو با طالبان همزمان با انفجارهای کابل، تحرکات نظامی جدید ترکیه در شمال غرب سوریه، تاسیس نیروی سایبری ملی در بریتانیا، انتقاد تند چاووش اوغلو از فرانسه به دلیل ادامه حمایت از «اشغالگری ارمنستان»، تائید مرگ ایمن الظواهری، اصابت راکت به محوطه سفارت ایران در کابل، تمدید معافیت 45 روزه صادرات برق ایران به عراق، پیش بینی کاهش رشد اقتصادی آمریکا، پویش جهانی برای تحریم نشست جی ۲۰ در عربستان، تمدید تحریم کشورهای غربی توسط روسیه، تصمیم چین برای پیوستن به پیمان تی پی پی و ادغام فرماندهی نیروهای آمریکایی در اروپا و آفریقا در یک فرماندهی واحد از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: ریاض با نگرانی از تضعیف روابط راهبردی‌اش با امریکا در دوره ریاست جمهوری بایدن، تلاش دارد همچنان ایران را به‌عنوان عنصر ناامن‌ساز و نیز تهدیدگر امنیت در منطقه معرفی کند و از طریق دادن امتیازات رایگان به غرب به‌ویژه آمریکا با فروش نفت و به‌تبع آن خرید کلان نظامی، نسبت به حفظ روابط استراتژیک ریاض با واشنگتن اطمینان پیدا کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا معتقد است رویکرد راهبردی ایالات متحده به مسائل این منطقه در دوره ریاست جمهوری جو بایدن تفاوت ماهوی نخواهد داشت، اما دیدگاه تاکتیکی او با سلف خود تفاوت اساسی خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هم‌اكنون، تمام كشورهاي جهان اقتصاد بازدارند و اقتصادی محصور در داخل مرزهای يك كشور وجود ندارد. بر اين اساس، تجارت خارجي يك بخش مهمي از اقتصاد تلقي مي‌شود. تاکنون راهكارهاي مختلفي براي تسهيل در تجارت خارجي، كاهش هزينه مبادله و جلوگيري از تهديد و تحريم تجاری اقتصادی دیگران اتخاذ شده است؛ تشكيل منطقه بهينه پولي، شكل‌گيري پول واحد منطقه‌اي، پيمان پولي و ارزي دوجانبه و چندجانبه و تجارت تهاتري از اين قبيل است.
محسن شرافتی نیا – پژوهشگر دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن که در آستانه تشکیل شدن قرار دارد، احتمالاً تغییراتی جزیی و نه گسترده را در سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل منطقه گفت: برخی از جریان‌های درون حاکمیت عراق به دلیل رویکردهای پان‌عربیستی اقبال زیادی به طرح عربستان برای بازسازی کشاورزی عراق نشان دادند، اما این امر می‌تواند به فروپاشی تدریجی عراق منجر شود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین: انفجار در محل استقرار نیروهای ترکیه در غرب ادلب، آتش‌سوزی بزرگ در مخزن سوخت آرامکو در پی عملیات موشکی انصارالله، قصد دولت ترامپ برای اعمال تحریم های جدید علیه وزارت دفاع روسیه، کنفرانس خبری ۶۳ ثانیه‌ای ترامپ!، ممانعت سفارت آمریکا از ارائه گزارش ترور فرماندهان مقاومت به پارلمان عراق، شکسته شدن رکورد افزایش قیمت نفت، توافق نمایندگان لیبیایی برای برگزاری نشست در غدامس لیبی، کمک ۱۳ میلیارد دلاری جامعه جهانی به افغانستان، ابراز نگرانی شورای اروپا از یورش پلیس فرانسه به پناهجویان، تاکید وزیر خارجه چین بر حاکمیت این کشور بر جزایر سنکاکو، تاکید بایدن بر سیاست تشکیل ائتلاف‌ها در عرصه جهانی و حمایت ریاض از «فرمانده ترورها» در عدن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: قرار گرفتن اخوان‌المسلمین در لیست گروههای تروریستی مصر، دعوت رسمی ولیعهد آل خلیفه از نتانیاهو برای سفر به بحرین، عملیات ویژه یونیسف جهت توزیع واکسن کووید – 19، دستور رسمی ترامپ برای آغاز روند انتقال قدرت به دولت بایدن، گفت و گوی ظریف و لاوروف درباره برجام و قره‌باغ، پیام‌های تهدیدآمیز امارات برای الجزایر، بایدن درپی ترامپ زدایی از کاخ سفید، فعالیت ۲۰۰۰ داعشی در عراق، فراخوان «آتش‌بس فوری» در کنفرانس بین‌المللی افغانستان در ژنو، پرتاب یک فضاپیمای بدون سرنشین چینی به ماه، تاکید گروههای فلسطینی بر مقابله با رژیم صهیونیستی و تجاوز ناو آمریکایی به آب‌های روسیه و تقابل کشتی جنگی روس با آن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: برندگان و بازندگان در قفقاز جنوبی، اقدامات مصطفی الکاظمی در عراق، بایدن و اعتبار آمریکا در آسیا، جلوگیری از جنگ داخلی در اتیوپی، ضرورت خاتمه دادن به جنگ سعودی در یمن، ضرورت مجوز بیش از یک نفر برای دستور حمله هسته‌ای آمریکا و قدرت روزافزون چین در تجارت جهانی ازجمله برجسته‌ترین موضوعات موردتوجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین: انتقاد روسیه به خروج آمریکا از پیمان «آسمان های باز»، هشدار فرستاده ویژه سازمان بهداشت جهانی درباره موج سوم کرونا در اروپا، اعلام مدت زمان حضور نظامیان ترک در آذربایجان، استقرار بمب‌افکن‌های بی ۵۲ آمریکا در خاورمیانه، انتقاد حماس از تصمیم تشکیلات خودگردان، معرفی سرکرده جدید القاعده در شمال آفریقا، ارجاع شکایت ترامپ به دیوان عالی آمریکا، حمایت تسلیحاتی و آموزشی فرانسه از تجاوز عربستان به یمن، واکنش ترامپ به معرفی کابینه توسط بایدن، افزایش بی سابقه شمار مبتلایان به کرونا در ژاپن، آزادسازی پایگاه راهبردی ماس در مأرب و فشار پارلمان عراق بر «الکاظمی» برای ارسال نتایج تحقیق درباره ترور سردار سلیمانی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: مذاکره پمپئو با طالبان همزمان با انفجارهای کابل، تحرکات نظامی جدید ترکیه در شمال غرب سوریه، تاسیس نیروی سایبری ملی در بریتانیا، انتقاد تند چاووش اوغلو از فرانسه به دلیل ادامه حمایت از «اشغالگری ارمنستان»، تائید مرگ ایمن الظواهری، اصابت راکت به محوطه سفارت ایران در کابل، تمدید معافیت 45 روزه صادرات برق ایران به عراق، پیش بینی کاهش رشد اقتصادی آمریکا، پویش جهانی برای تحریم نشست جی ۲۰ در عربستان، تمدید تحریم کشورهای غربی توسط روسیه، تصمیم چین برای پیوستن به پیمان تی پی پی و ادغام فرماندهی نیروهای آمریکایی در اروپا و آفریقا در یک فرماندهی واحد از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: ریاض با نگرانی از تضعیف روابط راهبردی‌اش با امریکا در دوره ریاست جمهوری بایدن، تلاش دارد همچنان ایران را به‌عنوان عنصر ناامن‌ساز و نیز تهدیدگر امنیت در منطقه معرفی کند و از طریق دادن امتیازات رایگان به غرب به‌ویژه آمریکا با فروش نفت و به‌تبع آن خرید کلان نظامی، نسبت به حفظ روابط استراتژیک ریاض با واشنگتن اطمینان پیدا کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا معتقد است رویکرد راهبردی ایالات متحده به مسائل این منطقه در دوره ریاست جمهوری جو بایدن تفاوت ماهوی نخواهد داشت، اما دیدگاه تاکتیکی او با سلف خود تفاوت اساسی خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هم‌اكنون، تمام كشورهاي جهان اقتصاد بازدارند و اقتصادی محصور در داخل مرزهای يك كشور وجود ندارد. بر اين اساس، تجارت خارجي يك بخش مهمي از اقتصاد تلقي مي‌شود. تاکنون راهكارهاي مختلفي براي تسهيل در تجارت خارجي، كاهش هزينه مبادله و جلوگيري از تهديد و تحريم تجاری اقتصادی دیگران اتخاذ شده است؛ تشكيل منطقه بهينه پولي، شكل‌گيري پول واحد منطقه‌اي، پيمان پولي و ارزي دوجانبه و چندجانبه و تجارت تهاتري از اين قبيل است.
محسن شرافتی نیا – پژوهشگر دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن که در آستانه تشکیل شدن قرار دارد، احتمالاً تغییراتی جزیی و نه گسترده را در سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل منطقه گفت: برخی از جریان‌های درون حاکمیت عراق به دلیل رویکردهای پان‌عربیستی اقبال زیادی به طرح عربستان برای بازسازی کشاورزی عراق نشان دادند، اما این امر می‌تواند به فروپاشی تدریجی عراق منجر شود.
شورای راهبردی آنلاین: انفجار در محل استقرار نیروهای ترکیه در غرب ادلب، آتش‌سوزی بزرگ در مخزن سوخت آرامکو در پی عملیات موشکی انصارالله، قصد دولت ترامپ برای اعمال تحریم های جدید علیه وزارت دفاع روسیه، کنفرانس خبری ۶۳ ثانیه‌ای ترامپ!، ممانعت سفارت آمریکا از ارائه گزارش ترور فرماندهان مقاومت به پارلمان عراق، شکسته شدن رکورد افزایش قیمت نفت، توافق نمایندگان لیبیایی برای برگزاری نشست در غدامس لیبی، کمک ۱۳ میلیارد دلاری جامعه جهانی به افغانستان، ابراز نگرانی شورای اروپا از یورش پلیس فرانسه به پناهجویان، تاکید وزیر خارجه چین بر حاکمیت این کشور بر جزایر سنکاکو، تاکید بایدن بر سیاست تشکیل ائتلاف‌ها در عرصه جهانی و حمایت ریاض از «فرمانده ترورها» در عدن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: قرار گرفتن اخوان‌المسلمین در لیست گروههای تروریستی مصر، دعوت رسمی ولیعهد آل خلیفه از نتانیاهو برای سفر به بحرین، عملیات ویژه یونیسف جهت توزیع واکسن کووید – 19، دستور رسمی ترامپ برای آغاز روند انتقال قدرت به دولت بایدن، گفت و گوی ظریف و لاوروف درباره برجام و قره‌باغ، پیام‌های تهدیدآمیز امارات برای الجزایر، بایدن درپی ترامپ زدایی از کاخ سفید، فعالیت ۲۰۰۰ داعشی در عراق، فراخوان «آتش‌بس فوری» در کنفرانس بین‌المللی افغانستان در ژنو، پرتاب یک فضاپیمای بدون سرنشین چینی به ماه، تاکید گروههای فلسطینی بر مقابله با رژیم صهیونیستی و تجاوز ناو آمریکایی به آب‌های روسیه و تقابل کشتی جنگی روس با آن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: برندگان و بازندگان در قفقاز جنوبی، اقدامات مصطفی الکاظمی در عراق، بایدن و اعتبار آمریکا در آسیا، جلوگیری از جنگ داخلی در اتیوپی، ضرورت خاتمه دادن به جنگ سعودی در یمن، ضرورت مجوز بیش از یک نفر برای دستور حمله هسته‌ای آمریکا و قدرت روزافزون چین در تجارت جهانی ازجمله برجسته‌ترین موضوعات موردتوجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین: انتقاد روسیه به خروج آمریکا از پیمان «آسمان های باز»، هشدار فرستاده ویژه سازمان بهداشت جهانی درباره موج سوم کرونا در اروپا، اعلام مدت زمان حضور نظامیان ترک در آذربایجان، استقرار بمب‌افکن‌های بی ۵۲ آمریکا در خاورمیانه، انتقاد حماس از تصمیم تشکیلات خودگردان، معرفی سرکرده جدید القاعده در شمال آفریقا، ارجاع شکایت ترامپ به دیوان عالی آمریکا، حمایت تسلیحاتی و آموزشی فرانسه از تجاوز عربستان به یمن، واکنش ترامپ به معرفی کابینه توسط بایدن، افزایش بی سابقه شمار مبتلایان به کرونا در ژاپن، آزادسازی پایگاه راهبردی ماس در مأرب و فشار پارلمان عراق بر «الکاظمی» برای ارسال نتایج تحقیق درباره ترور سردار سلیمانی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: مذاکره پمپئو با طالبان همزمان با انفجارهای کابل، تحرکات نظامی جدید ترکیه در شمال غرب سوریه، تاسیس نیروی سایبری ملی در بریتانیا، انتقاد تند چاووش اوغلو از فرانسه به دلیل ادامه حمایت از «اشغالگری ارمنستان»، تائید مرگ ایمن الظواهری، اصابت راکت به محوطه سفارت ایران در کابل، تمدید معافیت 45 روزه صادرات برق ایران به عراق، پیش بینی کاهش رشد اقتصادی آمریکا، پویش جهانی برای تحریم نشست جی ۲۰ در عربستان، تمدید تحریم کشورهای غربی توسط روسیه، تصمیم چین برای پیوستن به پیمان تی پی پی و ادغام فرماندهی نیروهای آمریکایی در اروپا و آفریقا در یک فرماندهی واحد از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: ریاض با نگرانی از تضعیف روابط راهبردی‌اش با امریکا در دوره ریاست جمهوری بایدن، تلاش دارد همچنان ایران را به‌عنوان عنصر ناامن‌ساز و نیز تهدیدگر امنیت در منطقه معرفی کند و از طریق دادن امتیازات رایگان به غرب به‌ویژه آمریکا با فروش نفت و به‌تبع آن خرید کلان نظامی، نسبت به حفظ روابط استراتژیک ریاض با واشنگتن اطمینان پیدا کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا معتقد است رویکرد راهبردی ایالات متحده به مسائل این منطقه در دوره ریاست جمهوری جو بایدن تفاوت ماهوی نخواهد داشت، اما دیدگاه تاکتیکی او با سلف خود تفاوت اساسی خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هم‌اكنون، تمام كشورهاي جهان اقتصاد بازدارند و اقتصادی محصور در داخل مرزهای يك كشور وجود ندارد. بر اين اساس، تجارت خارجي يك بخش مهمي از اقتصاد تلقي مي‌شود. تاکنون راهكارهاي مختلفي براي تسهيل در تجارت خارجي، كاهش هزينه مبادله و جلوگيري از تهديد و تحريم تجاری اقتصادی دیگران اتخاذ شده است؛ تشكيل منطقه بهينه پولي، شكل‌گيري پول واحد منطقه‌اي، پيمان پولي و ارزي دوجانبه و چندجانبه و تجارت تهاتري از اين قبيل است.
محسن شرافتی نیا – پژوهشگر دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن که در آستانه تشکیل شدن قرار دارد، احتمالاً تغییراتی جزیی و نه گسترده را در سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل منطقه گفت: برخی از جریان‌های درون حاکمیت عراق به دلیل رویکردهای پان‌عربیستی اقبال زیادی به طرح عربستان برای بازسازی کشاورزی عراق نشان دادند، اما این امر می‌تواند به فروپاشی تدریجی عراق منجر شود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین: انفجار در محل استقرار نیروهای ترکیه در غرب ادلب، آتش‌سوزی بزرگ در مخزن سوخت آرامکو در پی عملیات موشکی انصارالله، قصد دولت ترامپ برای اعمال تحریم های جدید علیه وزارت دفاع روسیه، کنفرانس خبری ۶۳ ثانیه‌ای ترامپ!، ممانعت سفارت آمریکا از ارائه گزارش ترور فرماندهان مقاومت به پارلمان عراق، شکسته شدن رکورد افزایش قیمت نفت، توافق نمایندگان لیبیایی برای برگزاری نشست در غدامس لیبی، کمک ۱۳ میلیارد دلاری جامعه جهانی به افغانستان، ابراز نگرانی شورای اروپا از یورش پلیس فرانسه به پناهجویان، تاکید وزیر خارجه چین بر حاکمیت این کشور بر جزایر سنکاکو، تاکید بایدن بر سیاست تشکیل ائتلاف‌ها در عرصه جهانی و حمایت ریاض از «فرمانده ترورها» در عدن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: قرار گرفتن اخوان‌المسلمین در لیست گروههای تروریستی مصر، دعوت رسمی ولیعهد آل خلیفه از نتانیاهو برای سفر به بحرین، عملیات ویژه یونیسف جهت توزیع واکسن کووید – 19، دستور رسمی ترامپ برای آغاز روند انتقال قدرت به دولت بایدن، گفت و گوی ظریف و لاوروف درباره برجام و قره‌باغ، پیام‌های تهدیدآمیز امارات برای الجزایر، بایدن درپی ترامپ زدایی از کاخ سفید، فعالیت ۲۰۰۰ داعشی در عراق، فراخوان «آتش‌بس فوری» در کنفرانس بین‌المللی افغانستان در ژنو، پرتاب یک فضاپیمای بدون سرنشین چینی به ماه، تاکید گروههای فلسطینی بر مقابله با رژیم صهیونیستی و تجاوز ناو آمریکایی به آب‌های روسیه و تقابل کشتی جنگی روس با آن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: برندگان و بازندگان در قفقاز جنوبی، اقدامات مصطفی الکاظمی در عراق، بایدن و اعتبار آمریکا در آسیا، جلوگیری از جنگ داخلی در اتیوپی، ضرورت خاتمه دادن به جنگ سعودی در یمن، ضرورت مجوز بیش از یک نفر برای دستور حمله هسته‌ای آمریکا و قدرت روزافزون چین در تجارت جهانی ازجمله برجسته‌ترین موضوعات موردتوجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین: انتقاد روسیه به خروج آمریکا از پیمان «آسمان های باز»، هشدار فرستاده ویژه سازمان بهداشت جهانی درباره موج سوم کرونا در اروپا، اعلام مدت زمان حضور نظامیان ترک در آذربایجان، استقرار بمب‌افکن‌های بی ۵۲ آمریکا در خاورمیانه، انتقاد حماس از تصمیم تشکیلات خودگردان، معرفی سرکرده جدید القاعده در شمال آفریقا، ارجاع شکایت ترامپ به دیوان عالی آمریکا، حمایت تسلیحاتی و آموزشی فرانسه از تجاوز عربستان به یمن، واکنش ترامپ به معرفی کابینه توسط بایدن، افزایش بی سابقه شمار مبتلایان به کرونا در ژاپن، آزادسازی پایگاه راهبردی ماس در مأرب و فشار پارلمان عراق بر «الکاظمی» برای ارسال نتایج تحقیق درباره ترور سردار سلیمانی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: مذاکره پمپئو با طالبان همزمان با انفجارهای کابل، تحرکات نظامی جدید ترکیه در شمال غرب سوریه، تاسیس نیروی سایبری ملی در بریتانیا، انتقاد تند چاووش اوغلو از فرانسه به دلیل ادامه حمایت از «اشغالگری ارمنستان»، تائید مرگ ایمن الظواهری، اصابت راکت به محوطه سفارت ایران در کابل، تمدید معافیت 45 روزه صادرات برق ایران به عراق، پیش بینی کاهش رشد اقتصادی آمریکا، پویش جهانی برای تحریم نشست جی ۲۰ در عربستان، تمدید تحریم کشورهای غربی توسط روسیه، تصمیم چین برای پیوستن به پیمان تی پی پی و ادغام فرماندهی نیروهای آمریکایی در اروپا و آفریقا در یک فرماندهی واحد از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: ریاض با نگرانی از تضعیف روابط راهبردی‌اش با امریکا در دوره ریاست جمهوری بایدن، تلاش دارد همچنان ایران را به‌عنوان عنصر ناامن‌ساز و نیز تهدیدگر امنیت در منطقه معرفی کند و از طریق دادن امتیازات رایگان به غرب به‌ویژه آمریکا با فروش نفت و به‌تبع آن خرید کلان نظامی، نسبت به حفظ روابط استراتژیک ریاض با واشنگتن اطمینان پیدا کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا معتقد است رویکرد راهبردی ایالات متحده به مسائل این منطقه در دوره ریاست جمهوری جو بایدن تفاوت ماهوی نخواهد داشت، اما دیدگاه تاکتیکی او با سلف خود تفاوت اساسی خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هم‌اكنون، تمام كشورهاي جهان اقتصاد بازدارند و اقتصادی محصور در داخل مرزهای يك كشور وجود ندارد. بر اين اساس، تجارت خارجي يك بخش مهمي از اقتصاد تلقي مي‌شود. تاکنون راهكارهاي مختلفي براي تسهيل در تجارت خارجي، كاهش هزينه مبادله و جلوگيري از تهديد و تحريم تجاری اقتصادی دیگران اتخاذ شده است؛ تشكيل منطقه بهينه پولي، شكل‌گيري پول واحد منطقه‌اي، پيمان پولي و ارزي دوجانبه و چندجانبه و تجارت تهاتري از اين قبيل است.
محسن شرافتی نیا – پژوهشگر دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن که در آستانه تشکیل شدن قرار دارد، احتمالاً تغییراتی جزیی و نه گسترده را در سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل منطقه گفت: برخی از جریان‌های درون حاکمیت عراق به دلیل رویکردهای پان‌عربیستی اقبال زیادی به طرح عربستان برای بازسازی کشاورزی عراق نشان دادند، اما این امر می‌تواند به فروپاشی تدریجی عراق منجر شود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین: انفجار در محل استقرار نیروهای ترکیه در غرب ادلب، آتش‌سوزی بزرگ در مخزن سوخت آرامکو در پی عملیات موشکی انصارالله، قصد دولت ترامپ برای اعمال تحریم های جدید علیه وزارت دفاع روسیه، کنفرانس خبری ۶۳ ثانیه‌ای ترامپ!، ممانعت سفارت آمریکا از ارائه گزارش ترور فرماندهان مقاومت به پارلمان عراق، شکسته شدن رکورد افزایش قیمت نفت، توافق نمایندگان لیبیایی برای برگزاری نشست در غدامس لیبی، کمک ۱۳ میلیارد دلاری جامعه جهانی به افغانستان، ابراز نگرانی شورای اروپا از یورش پلیس فرانسه به پناهجویان، تاکید وزیر خارجه چین بر حاکمیت این کشور بر جزایر سنکاکو، تاکید بایدن بر سیاست تشکیل ائتلاف‌ها در عرصه جهانی و حمایت ریاض از «فرمانده ترورها» در عدن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: قرار گرفتن اخوان‌المسلمین در لیست گروههای تروریستی مصر، دعوت رسمی ولیعهد آل خلیفه از نتانیاهو برای سفر به بحرین، عملیات ویژه یونیسف جهت توزیع واکسن کووید – 19، دستور رسمی ترامپ برای آغاز روند انتقال قدرت به دولت بایدن، گفت و گوی ظریف و لاوروف درباره برجام و قره‌باغ، پیام‌های تهدیدآمیز امارات برای الجزایر، بایدن درپی ترامپ زدایی از کاخ سفید، فعالیت ۲۰۰۰ داعشی در عراق، فراخوان «آتش‌بس فوری» در کنفرانس بین‌المللی افغانستان در ژنو، پرتاب یک فضاپیمای بدون سرنشین چینی به ماه، تاکید گروههای فلسطینی بر مقابله با رژیم صهیونیستی و تجاوز ناو آمریکایی به آب‌های روسیه و تقابل کشتی جنگی روس با آن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: برندگان و بازندگان در قفقاز جنوبی، اقدامات مصطفی الکاظمی در عراق، بایدن و اعتبار آمریکا در آسیا، جلوگیری از جنگ داخلی در اتیوپی، ضرورت خاتمه دادن به جنگ سعودی در یمن، ضرورت مجوز بیش از یک نفر برای دستور حمله هسته‌ای آمریکا و قدرت روزافزون چین در تجارت جهانی ازجمله برجسته‌ترین موضوعات موردتوجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین: انتقاد روسیه به خروج آمریکا از پیمان «آسمان های باز»، هشدار فرستاده ویژه سازمان بهداشت جهانی درباره موج سوم کرونا در اروپا، اعلام مدت زمان حضور نظامیان ترک در آذربایجان، استقرار بمب‌افکن‌های بی ۵۲ آمریکا در خاورمیانه، انتقاد حماس از تصمیم تشکیلات خودگردان، معرفی سرکرده جدید القاعده در شمال آفریقا، ارجاع شکایت ترامپ به دیوان عالی آمریکا، حمایت تسلیحاتی و آموزشی فرانسه از تجاوز عربستان به یمن، واکنش ترامپ به معرفی کابینه توسط بایدن، افزایش بی سابقه شمار مبتلایان به کرونا در ژاپن، آزادسازی پایگاه راهبردی ماس در مأرب و فشار پارلمان عراق بر «الکاظمی» برای ارسال نتایج تحقیق درباره ترور سردار سلیمانی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: مذاکره پمپئو با طالبان همزمان با انفجارهای کابل، تحرکات نظامی جدید ترکیه در شمال غرب سوریه، تاسیس نیروی سایبری ملی در بریتانیا، انتقاد تند چاووش اوغلو از فرانسه به دلیل ادامه حمایت از «اشغالگری ارمنستان»، تائید مرگ ایمن الظواهری، اصابت راکت به محوطه سفارت ایران در کابل، تمدید معافیت 45 روزه صادرات برق ایران به عراق، پیش بینی کاهش رشد اقتصادی آمریکا، پویش جهانی برای تحریم نشست جی ۲۰ در عربستان، تمدید تحریم کشورهای غربی توسط روسیه، تصمیم چین برای پیوستن به پیمان تی پی پی و ادغام فرماندهی نیروهای آمریکایی در اروپا و آفریقا در یک فرماندهی واحد از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: ریاض با نگرانی از تضعیف روابط راهبردی‌اش با امریکا در دوره ریاست جمهوری بایدن، تلاش دارد همچنان ایران را به‌عنوان عنصر ناامن‌ساز و نیز تهدیدگر امنیت در منطقه معرفی کند و از طریق دادن امتیازات رایگان به غرب به‌ویژه آمریکا با فروش نفت و به‌تبع آن خرید کلان نظامی، نسبت به حفظ روابط استراتژیک ریاض با واشنگتن اطمینان پیدا کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا معتقد است رویکرد راهبردی ایالات متحده به مسائل این منطقه در دوره ریاست جمهوری جو بایدن تفاوت ماهوی نخواهد داشت، اما دیدگاه تاکتیکی او با سلف خود تفاوت اساسی خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هم‌اكنون، تمام كشورهاي جهان اقتصاد بازدارند و اقتصادی محصور در داخل مرزهای يك كشور وجود ندارد. بر اين اساس، تجارت خارجي يك بخش مهمي از اقتصاد تلقي مي‌شود. تاکنون راهكارهاي مختلفي براي تسهيل در تجارت خارجي، كاهش هزينه مبادله و جلوگيري از تهديد و تحريم تجاری اقتصادی دیگران اتخاذ شده است؛ تشكيل منطقه بهينه پولي، شكل‌گيري پول واحد منطقه‌اي، پيمان پولي و ارزي دوجانبه و چندجانبه و تجارت تهاتري از اين قبيل است.
محسن شرافتی نیا – پژوهشگر دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن که در آستانه تشکیل شدن قرار دارد، احتمالاً تغییراتی جزیی و نه گسترده را در سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل منطقه گفت: برخی از جریان‌های درون حاکمیت عراق به دلیل رویکردهای پان‌عربیستی اقبال زیادی به طرح عربستان برای بازسازی کشاورزی عراق نشان دادند، اما این امر می‌تواند به فروپاشی تدریجی عراق منجر شود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین: انفجار در محل استقرار نیروهای ترکیه در غرب ادلب، آتش‌سوزی بزرگ در مخزن سوخت آرامکو در پی عملیات موشکی انصارالله، قصد دولت ترامپ برای اعمال تحریم های جدید علیه وزارت دفاع روسیه، کنفرانس خبری ۶۳ ثانیه‌ای ترامپ!، ممانعت سفارت آمریکا از ارائه گزارش ترور فرماندهان مقاومت به پارلمان عراق، شکسته شدن رکورد افزایش قیمت نفت، توافق نمایندگان لیبیایی برای برگزاری نشست در غدامس لیبی، کمک ۱۳ میلیارد دلاری جامعه جهانی به افغانستان، ابراز نگرانی شورای اروپا از یورش پلیس فرانسه به پناهجویان، تاکید وزیر خارجه چین بر حاکمیت این کشور بر جزایر سنکاکو، تاکید بایدن بر سیاست تشکیل ائتلاف‌ها در عرصه جهانی و حمایت ریاض از «فرمانده ترورها» در عدن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: قرار گرفتن اخوان‌المسلمین در لیست گروههای تروریستی مصر، دعوت رسمی ولیعهد آل خلیفه از نتانیاهو برای سفر به بحرین، عملیات ویژه یونیسف جهت توزیع واکسن کووید – 19، دستور رسمی ترامپ برای آغاز روند انتقال قدرت به دولت بایدن، گفت و گوی ظریف و لاوروف درباره برجام و قره‌باغ، پیام‌های تهدیدآمیز امارات برای الجزایر، بایدن درپی ترامپ زدایی از کاخ سفید، فعالیت ۲۰۰۰ داعشی در عراق، فراخوان «آتش‌بس فوری» در کنفرانس بین‌المللی افغانستان در ژنو، پرتاب یک فضاپیمای بدون سرنشین چینی به ماه، تاکید گروههای فلسطینی بر مقابله با رژیم صهیونیستی و تجاوز ناو آمریکایی به آب‌های روسیه و تقابل کشتی جنگی روس با آن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: برندگان و بازندگان در قفقاز جنوبی، اقدامات مصطفی الکاظمی در عراق، بایدن و اعتبار آمریکا در آسیا، جلوگیری از جنگ داخلی در اتیوپی، ضرورت خاتمه دادن به جنگ سعودی در یمن، ضرورت مجوز بیش از یک نفر برای دستور حمله هسته‌ای آمریکا و قدرت روزافزون چین در تجارت جهانی ازجمله برجسته‌ترین موضوعات موردتوجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین: انتقاد روسیه به خروج آمریکا از پیمان «آسمان های باز»، هشدار فرستاده ویژه سازمان بهداشت جهانی درباره موج سوم کرونا در اروپا، اعلام مدت زمان حضور نظامیان ترک در آذربایجان، استقرار بمب‌افکن‌های بی ۵۲ آمریکا در خاورمیانه، انتقاد حماس از تصمیم تشکیلات خودگردان، معرفی سرکرده جدید القاعده در شمال آفریقا، ارجاع شکایت ترامپ به دیوان عالی آمریکا، حمایت تسلیحاتی و آموزشی فرانسه از تجاوز عربستان به یمن، واکنش ترامپ به معرفی کابینه توسط بایدن، افزایش بی سابقه شمار مبتلایان به کرونا در ژاپن، آزادسازی پایگاه راهبردی ماس در مأرب و فشار پارلمان عراق بر «الکاظمی» برای ارسال نتایج تحقیق درباره ترور سردار سلیمانی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: مذاکره پمپئو با طالبان همزمان با انفجارهای کابل، تحرکات نظامی جدید ترکیه در شمال غرب سوریه، تاسیس نیروی سایبری ملی در بریتانیا، انتقاد تند چاووش اوغلو از فرانسه به دلیل ادامه حمایت از «اشغالگری ارمنستان»، تائید مرگ ایمن الظواهری، اصابت راکت به محوطه سفارت ایران در کابل، تمدید معافیت 45 روزه صادرات برق ایران به عراق، پیش بینی کاهش رشد اقتصادی آمریکا، پویش جهانی برای تحریم نشست جی ۲۰ در عربستان، تمدید تحریم کشورهای غربی توسط روسیه، تصمیم چین برای پیوستن به پیمان تی پی پی و ادغام فرماندهی نیروهای آمریکایی در اروپا و آفریقا در یک فرماندهی واحد از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: ریاض با نگرانی از تضعیف روابط راهبردی‌اش با امریکا در دوره ریاست جمهوری بایدن، تلاش دارد همچنان ایران را به‌عنوان عنصر ناامن‌ساز و نیز تهدیدگر امنیت در منطقه معرفی کند و از طریق دادن امتیازات رایگان به غرب به‌ویژه آمریکا با فروش نفت و به‌تبع آن خرید کلان نظامی، نسبت به حفظ روابط استراتژیک ریاض با واشنگتن اطمینان پیدا کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا معتقد است رویکرد راهبردی ایالات متحده به مسائل این منطقه در دوره ریاست جمهوری جو بایدن تفاوت ماهوی نخواهد داشت، اما دیدگاه تاکتیکی او با سلف خود تفاوت اساسی خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هم‌اكنون، تمام كشورهاي جهان اقتصاد بازدارند و اقتصادی محصور در داخل مرزهای يك كشور وجود ندارد. بر اين اساس، تجارت خارجي يك بخش مهمي از اقتصاد تلقي مي‌شود. تاکنون راهكارهاي مختلفي براي تسهيل در تجارت خارجي، كاهش هزينه مبادله و جلوگيري از تهديد و تحريم تجاری اقتصادی دیگران اتخاذ شده است؛ تشكيل منطقه بهينه پولي، شكل‌گيري پول واحد منطقه‌اي، پيمان پولي و ارزي دوجانبه و چندجانبه و تجارت تهاتري از اين قبيل است.
محسن شرافتی نیا – پژوهشگر دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن که در آستانه تشکیل شدن قرار دارد، احتمالاً تغییراتی جزیی و نه گسترده را در سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل منطقه گفت: برخی از جریان‌های درون حاکمیت عراق به دلیل رویکردهای پان‌عربیستی اقبال زیادی به طرح عربستان برای بازسازی کشاورزی عراق نشان دادند، اما این امر می‌تواند به فروپاشی تدریجی عراق منجر شود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین: انفجار در محل استقرار نیروهای ترکیه در غرب ادلب، آتش‌سوزی بزرگ در مخزن سوخت آرامکو در پی عملیات موشکی انصارالله، قصد دولت ترامپ برای اعمال تحریم های جدید علیه وزارت دفاع روسیه، کنفرانس خبری ۶۳ ثانیه‌ای ترامپ!، ممانعت سفارت آمریکا از ارائه گزارش ترور فرماندهان مقاومت به پارلمان عراق، شکسته شدن رکورد افزایش قیمت نفت، توافق نمایندگان لیبیایی برای برگزاری نشست در غدامس لیبی، کمک ۱۳ میلیارد دلاری جامعه جهانی به افغانستان، ابراز نگرانی شورای اروپا از یورش پلیس فرانسه به پناهجویان، تاکید وزیر خارجه چین بر حاکمیت این کشور بر جزایر سنکاکو، تاکید بایدن بر سیاست تشکیل ائتلاف‌ها در عرصه جهانی و حمایت ریاض از «فرمانده ترورها» در عدن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: قرار گرفتن اخوان‌المسلمین در لیست گروههای تروریستی مصر، دعوت رسمی ولیعهد آل خلیفه از نتانیاهو برای سفر به بحرین، عملیات ویژه یونیسف جهت توزیع واکسن کووید – 19، دستور رسمی ترامپ برای آغاز روند انتقال قدرت به دولت بایدن، گفت و گوی ظریف و لاوروف درباره برجام و قره‌باغ، پیام‌های تهدیدآمیز امارات برای الجزایر، بایدن درپی ترامپ زدایی از کاخ سفید، فعالیت ۲۰۰۰ داعشی در عراق، فراخوان «آتش‌بس فوری» در کنفرانس بین‌المللی افغانستان در ژنو، پرتاب یک فضاپیمای بدون سرنشین چینی به ماه، تاکید گروههای فلسطینی بر مقابله با رژیم صهیونیستی و تجاوز ناو آمریکایی به آب‌های روسیه و تقابل کشتی جنگی روس با آن از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: برندگان و بازندگان در قفقاز جنوبی، اقدامات مصطفی الکاظمی در عراق، بایدن و اعتبار آمریکا در آسیا، جلوگیری از جنگ داخلی در اتیوپی، ضرورت خاتمه دادن به جنگ سعودی در یمن، ضرورت مجوز بیش از یک نفر برای دستور حمله هسته‌ای آمریکا و قدرت روزافزون چین در تجارت جهانی ازجمله برجسته‌ترین موضوعات موردتوجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین: انتقاد روسیه به خروج آمریکا از پیمان «آسمان های باز»، هشدار فرستاده ویژه سازمان بهداشت جهانی درباره موج سوم کرونا در اروپا، اعلام مدت زمان حضور نظامیان ترک در آذربایجان، استقرار بمب‌افکن‌های بی ۵۲ آمریکا در خاورمیانه، انتقاد حماس از تصمیم تشکیلات خودگردان، معرفی سرکرده جدید القاعده در شمال آفریقا، ارجاع شکایت ترامپ به دیوان عالی آمریکا، حمایت تسلیحاتی و آموزشی فرانسه از تجاوز عربستان به یمن، واکنش ترامپ به معرفی کابینه توسط بایدن، افزایش بی سابقه شمار مبتلایان به کرونا در ژاپن، آزادسازی پایگاه راهبردی ماس در مأرب و فشار پارلمان عراق بر «الکاظمی» برای ارسال نتایج تحقیق درباره ترور سردار سلیمانی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: مذاکره پمپئو با طالبان همزمان با انفجارهای کابل، تحرکات نظامی جدید ترکیه در شمال غرب سوریه، تاسیس نیروی سایبری ملی در بریتانیا، انتقاد تند چاووش اوغلو از فرانسه به دلیل ادامه حمایت از «اشغالگری ارمنستان»، تائید مرگ ایمن الظواهری، اصابت راکت به محوطه سفارت ایران در کابل، تمدید معافیت 45 روزه صادرات برق ایران به عراق، پیش بینی کاهش رشد اقتصادی آمریکا، پویش جهانی برای تحریم نشست جی ۲۰ در عربستان، تمدید تحریم کشورهای غربی توسط روسیه، تصمیم چین برای پیوستن به پیمان تی پی پی و ادغام فرماندهی نیروهای آمریکایی در اروپا و آفریقا در یک فرماندهی واحد از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: ریاض با نگرانی از تضعیف روابط راهبردی‌اش با امریکا در دوره ریاست جمهوری بایدن، تلاش دارد همچنان ایران را به‌عنوان عنصر ناامن‌ساز و نیز تهدیدگر امنیت در منطقه معرفی کند و از طریق دادن امتیازات رایگان به غرب به‌ویژه آمریکا با فروش نفت و به‌تبع آن خرید کلان نظامی، نسبت به حفظ روابط استراتژیک ریاض با واشنگتن اطمینان پیدا کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا معتقد است رویکرد راهبردی ایالات متحده به مسائل این منطقه در دوره ریاست جمهوری جو بایدن تفاوت ماهوی نخواهد داشت، اما دیدگاه تاکتیکی او با سلف خود تفاوت اساسی خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هم‌اكنون، تمام كشورهاي جهان اقتصاد بازدارند و اقتصادی محصور در داخل مرزهای يك كشور وجود ندارد. بر اين اساس، تجارت خارجي يك بخش مهمي از اقتصاد تلقي مي‌شود. تاکنون راهكارهاي مختلفي براي تسهيل در تجارت خارجي، كاهش هزينه مبادله و جلوگيري از تهديد و تحريم تجاری اقتصادی دیگران اتخاذ شده است؛ تشكيل منطقه بهينه پولي، شكل‌گيري پول واحد منطقه‌اي، پيمان پولي و ارزي دوجانبه و چندجانبه و تجارت تهاتري از اين قبيل است.
محسن شرافتی نیا – پژوهشگر دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن که در آستانه تشکیل شدن قرار دارد، احتمالاً تغییراتی جزیی و نه گسترده را در سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل منطقه گفت: برخی از جریان‌های درون حاکمیت عراق به دلیل رویکردهای پان‌عربیستی اقبال زیادی به طرح عربستان برای بازسازی کشاورزی عراق نشان دادند، اما این امر می‌تواند به فروپاشی تدریجی عراق منجر شود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.