شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به نظر می‌رسد فعلا صحنه تقابل بین ترکیه با محور یونان، قبرس، مصر و اسرائيل که از حمایت برخی کشورهای اروپایی نیز برخوردار هستند ادامه یابد.
دکتر اسدالله اطهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: برخی از اعضای ناتو به‌عنوان یک ائتلاف سیاسی- نظامی 70 ساله، فاقد ارزش‌های مشترک بوده و رفتار یک عضو آن یعنی ترکیه در تضاد با منافع امنیتی دیگر اعضا است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ظهور بازیگران جدید در منطقه مدیترانه به مناقشات جدید قدرت اقتصادی، نظامی و ایدئولوژیکی منجر شده است. در بحبوحه این وضعیت خطرناک و ملتهب، اتحادیه اروپا باید فرایندهای سیاسی را ازنظر راهبردی ارزیابی کند و هزینه‌های انفعال و عدم اقدام را مورد ارزیابی قرار دهد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با تبدیل مسئله مهاجران به یک حربه و پیگیری ماجراجویی‌های جدید فرامرزی، رئیس‌جمهور ترکیه به شکل فزاینده‌ای همچون همتای روس خود اقدام می‌کند. اما اروپایی‌ها دیگر نمی‌توانند یقین داشته باشند ترکیه در جبهه غرب باقی می‌ماند.
شورای راهبردی آنلاین: افشای نظارت “اف بی آی” بر رئیس جمهور آمریکا، برپایی اولین نماز جمعه در ایاصوفیه پس از نزدیک به یک قرن، راه اندازی دو هشتگ در عراق برگرفته از بیانات رهبر انقلاب، اقدام تلافی‌جویانه چین برای تعطیلی کنسولگری آمریکا در چنگدو، واکنش انگلیس به آزمایش سلاح ضد ماهواره توسط روسیه، درخواست نمایندگان پارلمان اروپا برای اعمال تحریم علیه ترکیه، دیدار نخست‌وزیر لیبی با وزیر خارجه قطر در استانبول، درخواست پمپئو برای ایجاد ائتلاف جهانی علیه چین، مزاحمت جنگنده‌‌های آمریکایی برای هواپیمای مسافری ایران در آسمان سوریه، تاکید بارزانی بر لزوم حضور نظامیان آمریکایی در اقلیم کردستان عراق، تداوم اختلافات بین لندن و بروکسل در مذاکرات پسا برگزیت و گفتگوی تلفنی رهبران روسیه و آمریکا درباره مسائل ایران از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تحولات ترکیه، محیط زیست به عنوان نقطه اختلاف جدید روسیه و اروپا، جنایت تاریخی آمریکا علیه ایران با هدف گرفتن ایرباس مسافری، وضعیت دنیای کرونا زده و ریشه دواندن تفکر فاشیستی گوبلز در آمریکا از برجسته‌ترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکده‌های روسی جلب‌توجه می‌کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت‌علمی دانشگاه تربیت مدرس با اشاره به مناقشات میان ترکیه و اتحادیه اروپا ازجمله تغییر کاربری مسجد ایاصوفیه، گفت: آقای اردوغان می‌خواهد از این اختلافات به‌عنوان ابزاری هوشمندانه برای شکل‌دهی به یک ائتلاف فراگیر سیاسی در داخل و حفظ موازنه در معادلات در حال تغییر شرق مدیترانه و لیبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگ‌کنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرت‌های بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خلع سلاح با بیان اینکه اروپا در تصویب قطعنامه علیه ایران وارد سناریوی آمریکا، اسرائیل و عربستان شد، تأکید کرد: اروپا عملاً روزبه‌روز در عرصه بین‌الملل ضعیف‌تر می‌شود، بنابراین در محاسبات کلان به نفع اروپا است که پرونده ایران به شورای امنیت نرود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در موضوع منابع انرژی فسیلی در مدیترانه، مصر، رژیم صهیونیستی، یونان و قبرس، بلوکی در برابر بلوک ترکیه، لیبی و قسمت شمالی قبرس تشکیل داده‌اند. این وضعیت منطقه را به سمت اختلافات بیشتر امنیتی و نظامی سوق داده است. در این بین اگر سوریه، لبنان و غزه نیز وارد روند اکتشاف و استخراج میادین گازی شوند، معادلات بسیار پیچیده‌تر خواهد شد.
صباح زنگنه – کارشناس مسائل انرژی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به نظر می‌رسد فعلا صحنه تقابل بین ترکیه با محور یونان، قبرس، مصر و اسرائيل که از حمایت برخی کشورهای اروپایی نیز برخوردار هستند ادامه یابد.
دکتر اسدالله اطهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: برخی از اعضای ناتو به‌عنوان یک ائتلاف سیاسی- نظامی 70 ساله، فاقد ارزش‌های مشترک بوده و رفتار یک عضو آن یعنی ترکیه در تضاد با منافع امنیتی دیگر اعضا است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ظهور بازیگران جدید در منطقه مدیترانه به مناقشات جدید قدرت اقتصادی، نظامی و ایدئولوژیکی منجر شده است. در بحبوحه این وضعیت خطرناک و ملتهب، اتحادیه اروپا باید فرایندهای سیاسی را ازنظر راهبردی ارزیابی کند و هزینه‌های انفعال و عدم اقدام را مورد ارزیابی قرار دهد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با تبدیل مسئله مهاجران به یک حربه و پیگیری ماجراجویی‌های جدید فرامرزی، رئیس‌جمهور ترکیه به شکل فزاینده‌ای همچون همتای روس خود اقدام می‌کند. اما اروپایی‌ها دیگر نمی‌توانند یقین داشته باشند ترکیه در جبهه غرب باقی می‌ماند.
شورای راهبردی آنلاین: افشای نظارت “اف بی آی” بر رئیس جمهور آمریکا، برپایی اولین نماز جمعه در ایاصوفیه پس از نزدیک به یک قرن، راه اندازی دو هشتگ در عراق برگرفته از بیانات رهبر انقلاب، اقدام تلافی‌جویانه چین برای تعطیلی کنسولگری آمریکا در چنگدو، واکنش انگلیس به آزمایش سلاح ضد ماهواره توسط روسیه، درخواست نمایندگان پارلمان اروپا برای اعمال تحریم علیه ترکیه، دیدار نخست‌وزیر لیبی با وزیر خارجه قطر در استانبول، درخواست پمپئو برای ایجاد ائتلاف جهانی علیه چین، مزاحمت جنگنده‌‌های آمریکایی برای هواپیمای مسافری ایران در آسمان سوریه، تاکید بارزانی بر لزوم حضور نظامیان آمریکایی در اقلیم کردستان عراق، تداوم اختلافات بین لندن و بروکسل در مذاکرات پسا برگزیت و گفتگوی تلفنی رهبران روسیه و آمریکا درباره مسائل ایران از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تحولات ترکیه، محیط زیست به عنوان نقطه اختلاف جدید روسیه و اروپا، جنایت تاریخی آمریکا علیه ایران با هدف گرفتن ایرباس مسافری، وضعیت دنیای کرونا زده و ریشه دواندن تفکر فاشیستی گوبلز در آمریکا از برجسته‌ترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکده‌های روسی جلب‌توجه می‌کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت‌علمی دانشگاه تربیت مدرس با اشاره به مناقشات میان ترکیه و اتحادیه اروپا ازجمله تغییر کاربری مسجد ایاصوفیه، گفت: آقای اردوغان می‌خواهد از این اختلافات به‌عنوان ابزاری هوشمندانه برای شکل‌دهی به یک ائتلاف فراگیر سیاسی در داخل و حفظ موازنه در معادلات در حال تغییر شرق مدیترانه و لیبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگ‌کنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرت‌های بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خلع سلاح با بیان اینکه اروپا در تصویب قطعنامه علیه ایران وارد سناریوی آمریکا، اسرائیل و عربستان شد، تأکید کرد: اروپا عملاً روزبه‌روز در عرصه بین‌الملل ضعیف‌تر می‌شود، بنابراین در محاسبات کلان به نفع اروپا است که پرونده ایران به شورای امنیت نرود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در موضوع منابع انرژی فسیلی در مدیترانه، مصر، رژیم صهیونیستی، یونان و قبرس، بلوکی در برابر بلوک ترکیه، لیبی و قسمت شمالی قبرس تشکیل داده‌اند. این وضعیت منطقه را به سمت اختلافات بیشتر امنیتی و نظامی سوق داده است. در این بین اگر سوریه، لبنان و غزه نیز وارد روند اکتشاف و استخراج میادین گازی شوند، معادلات بسیار پیچیده‌تر خواهد شد.
صباح زنگنه – کارشناس مسائل انرژی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به نظر می‌رسد فعلا صحنه تقابل بین ترکیه با محور یونان، قبرس، مصر و اسرائيل که از حمایت برخی کشورهای اروپایی نیز برخوردار هستند ادامه یابد.
دکتر اسدالله اطهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: برخی از اعضای ناتو به‌عنوان یک ائتلاف سیاسی- نظامی 70 ساله، فاقد ارزش‌های مشترک بوده و رفتار یک عضو آن یعنی ترکیه در تضاد با منافع امنیتی دیگر اعضا است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ظهور بازیگران جدید در منطقه مدیترانه به مناقشات جدید قدرت اقتصادی، نظامی و ایدئولوژیکی منجر شده است. در بحبوحه این وضعیت خطرناک و ملتهب، اتحادیه اروپا باید فرایندهای سیاسی را ازنظر راهبردی ارزیابی کند و هزینه‌های انفعال و عدم اقدام را مورد ارزیابی قرار دهد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با تبدیل مسئله مهاجران به یک حربه و پیگیری ماجراجویی‌های جدید فرامرزی، رئیس‌جمهور ترکیه به شکل فزاینده‌ای همچون همتای روس خود اقدام می‌کند. اما اروپایی‌ها دیگر نمی‌توانند یقین داشته باشند ترکیه در جبهه غرب باقی می‌ماند.
شورای راهبردی آنلاین: افشای نظارت “اف بی آی” بر رئیس جمهور آمریکا، برپایی اولین نماز جمعه در ایاصوفیه پس از نزدیک به یک قرن، راه اندازی دو هشتگ در عراق برگرفته از بیانات رهبر انقلاب، اقدام تلافی‌جویانه چین برای تعطیلی کنسولگری آمریکا در چنگدو، واکنش انگلیس به آزمایش سلاح ضد ماهواره توسط روسیه، درخواست نمایندگان پارلمان اروپا برای اعمال تحریم علیه ترکیه، دیدار نخست‌وزیر لیبی با وزیر خارجه قطر در استانبول، درخواست پمپئو برای ایجاد ائتلاف جهانی علیه چین، مزاحمت جنگنده‌‌های آمریکایی برای هواپیمای مسافری ایران در آسمان سوریه، تاکید بارزانی بر لزوم حضور نظامیان آمریکایی در اقلیم کردستان عراق، تداوم اختلافات بین لندن و بروکسل در مذاکرات پسا برگزیت و گفتگوی تلفنی رهبران روسیه و آمریکا درباره مسائل ایران از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تحولات ترکیه، محیط زیست به عنوان نقطه اختلاف جدید روسیه و اروپا، جنایت تاریخی آمریکا علیه ایران با هدف گرفتن ایرباس مسافری، وضعیت دنیای کرونا زده و ریشه دواندن تفکر فاشیستی گوبلز در آمریکا از برجسته‌ترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکده‌های روسی جلب‌توجه می‌کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت‌علمی دانشگاه تربیت مدرس با اشاره به مناقشات میان ترکیه و اتحادیه اروپا ازجمله تغییر کاربری مسجد ایاصوفیه، گفت: آقای اردوغان می‌خواهد از این اختلافات به‌عنوان ابزاری هوشمندانه برای شکل‌دهی به یک ائتلاف فراگیر سیاسی در داخل و حفظ موازنه در معادلات در حال تغییر شرق مدیترانه و لیبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگ‌کنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرت‌های بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خلع سلاح با بیان اینکه اروپا در تصویب قطعنامه علیه ایران وارد سناریوی آمریکا، اسرائیل و عربستان شد، تأکید کرد: اروپا عملاً روزبه‌روز در عرصه بین‌الملل ضعیف‌تر می‌شود، بنابراین در محاسبات کلان به نفع اروپا است که پرونده ایران به شورای امنیت نرود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در موضوع منابع انرژی فسیلی در مدیترانه، مصر، رژیم صهیونیستی، یونان و قبرس، بلوکی در برابر بلوک ترکیه، لیبی و قسمت شمالی قبرس تشکیل داده‌اند. این وضعیت منطقه را به سمت اختلافات بیشتر امنیتی و نظامی سوق داده است. در این بین اگر سوریه، لبنان و غزه نیز وارد روند اکتشاف و استخراج میادین گازی شوند، معادلات بسیار پیچیده‌تر خواهد شد.
صباح زنگنه – کارشناس مسائل انرژی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به نظر می‌رسد فعلا صحنه تقابل بین ترکیه با محور یونان، قبرس، مصر و اسرائيل که از حمایت برخی کشورهای اروپایی نیز برخوردار هستند ادامه یابد.
دکتر اسدالله اطهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: برخی از اعضای ناتو به‌عنوان یک ائتلاف سیاسی- نظامی 70 ساله، فاقد ارزش‌های مشترک بوده و رفتار یک عضو آن یعنی ترکیه در تضاد با منافع امنیتی دیگر اعضا است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ظهور بازیگران جدید در منطقه مدیترانه به مناقشات جدید قدرت اقتصادی، نظامی و ایدئولوژیکی منجر شده است. در بحبوحه این وضعیت خطرناک و ملتهب، اتحادیه اروپا باید فرایندهای سیاسی را ازنظر راهبردی ارزیابی کند و هزینه‌های انفعال و عدم اقدام را مورد ارزیابی قرار دهد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با تبدیل مسئله مهاجران به یک حربه و پیگیری ماجراجویی‌های جدید فرامرزی، رئیس‌جمهور ترکیه به شکل فزاینده‌ای همچون همتای روس خود اقدام می‌کند. اما اروپایی‌ها دیگر نمی‌توانند یقین داشته باشند ترکیه در جبهه غرب باقی می‌ماند.
شورای راهبردی آنلاین: افشای نظارت “اف بی آی” بر رئیس جمهور آمریکا، برپایی اولین نماز جمعه در ایاصوفیه پس از نزدیک به یک قرن، راه اندازی دو هشتگ در عراق برگرفته از بیانات رهبر انقلاب، اقدام تلافی‌جویانه چین برای تعطیلی کنسولگری آمریکا در چنگدو، واکنش انگلیس به آزمایش سلاح ضد ماهواره توسط روسیه، درخواست نمایندگان پارلمان اروپا برای اعمال تحریم علیه ترکیه، دیدار نخست‌وزیر لیبی با وزیر خارجه قطر در استانبول، درخواست پمپئو برای ایجاد ائتلاف جهانی علیه چین، مزاحمت جنگنده‌‌های آمریکایی برای هواپیمای مسافری ایران در آسمان سوریه، تاکید بارزانی بر لزوم حضور نظامیان آمریکایی در اقلیم کردستان عراق، تداوم اختلافات بین لندن و بروکسل در مذاکرات پسا برگزیت و گفتگوی تلفنی رهبران روسیه و آمریکا درباره مسائل ایران از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تحولات ترکیه، محیط زیست به عنوان نقطه اختلاف جدید روسیه و اروپا، جنایت تاریخی آمریکا علیه ایران با هدف گرفتن ایرباس مسافری، وضعیت دنیای کرونا زده و ریشه دواندن تفکر فاشیستی گوبلز در آمریکا از برجسته‌ترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکده‌های روسی جلب‌توجه می‌کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت‌علمی دانشگاه تربیت مدرس با اشاره به مناقشات میان ترکیه و اتحادیه اروپا ازجمله تغییر کاربری مسجد ایاصوفیه، گفت: آقای اردوغان می‌خواهد از این اختلافات به‌عنوان ابزاری هوشمندانه برای شکل‌دهی به یک ائتلاف فراگیر سیاسی در داخل و حفظ موازنه در معادلات در حال تغییر شرق مدیترانه و لیبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگ‌کنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرت‌های بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خلع سلاح با بیان اینکه اروپا در تصویب قطعنامه علیه ایران وارد سناریوی آمریکا، اسرائیل و عربستان شد، تأکید کرد: اروپا عملاً روزبه‌روز در عرصه بین‌الملل ضعیف‌تر می‌شود، بنابراین در محاسبات کلان به نفع اروپا است که پرونده ایران به شورای امنیت نرود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در موضوع منابع انرژی فسیلی در مدیترانه، مصر، رژیم صهیونیستی، یونان و قبرس، بلوکی در برابر بلوک ترکیه، لیبی و قسمت شمالی قبرس تشکیل داده‌اند. این وضعیت منطقه را به سمت اختلافات بیشتر امنیتی و نظامی سوق داده است. در این بین اگر سوریه، لبنان و غزه نیز وارد روند اکتشاف و استخراج میادین گازی شوند، معادلات بسیار پیچیده‌تر خواهد شد.
صباح زنگنه – کارشناس مسائل انرژی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به نظر می‌رسد فعلا صحنه تقابل بین ترکیه با محور یونان، قبرس، مصر و اسرائيل که از حمایت برخی کشورهای اروپایی نیز برخوردار هستند ادامه یابد.
دکتر اسدالله اطهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: برخی از اعضای ناتو به‌عنوان یک ائتلاف سیاسی- نظامی 70 ساله، فاقد ارزش‌های مشترک بوده و رفتار یک عضو آن یعنی ترکیه در تضاد با منافع امنیتی دیگر اعضا است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ظهور بازیگران جدید در منطقه مدیترانه به مناقشات جدید قدرت اقتصادی، نظامی و ایدئولوژیکی منجر شده است. در بحبوحه این وضعیت خطرناک و ملتهب، اتحادیه اروپا باید فرایندهای سیاسی را ازنظر راهبردی ارزیابی کند و هزینه‌های انفعال و عدم اقدام را مورد ارزیابی قرار دهد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با تبدیل مسئله مهاجران به یک حربه و پیگیری ماجراجویی‌های جدید فرامرزی، رئیس‌جمهور ترکیه به شکل فزاینده‌ای همچون همتای روس خود اقدام می‌کند. اما اروپایی‌ها دیگر نمی‌توانند یقین داشته باشند ترکیه در جبهه غرب باقی می‌ماند.
شورای راهبردی آنلاین: افشای نظارت “اف بی آی” بر رئیس جمهور آمریکا، برپایی اولین نماز جمعه در ایاصوفیه پس از نزدیک به یک قرن، راه اندازی دو هشتگ در عراق برگرفته از بیانات رهبر انقلاب، اقدام تلافی‌جویانه چین برای تعطیلی کنسولگری آمریکا در چنگدو، واکنش انگلیس به آزمایش سلاح ضد ماهواره توسط روسیه، درخواست نمایندگان پارلمان اروپا برای اعمال تحریم علیه ترکیه، دیدار نخست‌وزیر لیبی با وزیر خارجه قطر در استانبول، درخواست پمپئو برای ایجاد ائتلاف جهانی علیه چین، مزاحمت جنگنده‌‌های آمریکایی برای هواپیمای مسافری ایران در آسمان سوریه، تاکید بارزانی بر لزوم حضور نظامیان آمریکایی در اقلیم کردستان عراق، تداوم اختلافات بین لندن و بروکسل در مذاکرات پسا برگزیت و گفتگوی تلفنی رهبران روسیه و آمریکا درباره مسائل ایران از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تحولات ترکیه، محیط زیست به عنوان نقطه اختلاف جدید روسیه و اروپا، جنایت تاریخی آمریکا علیه ایران با هدف گرفتن ایرباس مسافری، وضعیت دنیای کرونا زده و ریشه دواندن تفکر فاشیستی گوبلز در آمریکا از برجسته‌ترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکده‌های روسی جلب‌توجه می‌کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت‌علمی دانشگاه تربیت مدرس با اشاره به مناقشات میان ترکیه و اتحادیه اروپا ازجمله تغییر کاربری مسجد ایاصوفیه، گفت: آقای اردوغان می‌خواهد از این اختلافات به‌عنوان ابزاری هوشمندانه برای شکل‌دهی به یک ائتلاف فراگیر سیاسی در داخل و حفظ موازنه در معادلات در حال تغییر شرق مدیترانه و لیبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگ‌کنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرت‌های بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خلع سلاح با بیان اینکه اروپا در تصویب قطعنامه علیه ایران وارد سناریوی آمریکا، اسرائیل و عربستان شد، تأکید کرد: اروپا عملاً روزبه‌روز در عرصه بین‌الملل ضعیف‌تر می‌شود، بنابراین در محاسبات کلان به نفع اروپا است که پرونده ایران به شورای امنیت نرود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در موضوع منابع انرژی فسیلی در مدیترانه، مصر، رژیم صهیونیستی، یونان و قبرس، بلوکی در برابر بلوک ترکیه، لیبی و قسمت شمالی قبرس تشکیل داده‌اند. این وضعیت منطقه را به سمت اختلافات بیشتر امنیتی و نظامی سوق داده است. در این بین اگر سوریه، لبنان و غزه نیز وارد روند اکتشاف و استخراج میادین گازی شوند، معادلات بسیار پیچیده‌تر خواهد شد.
صباح زنگنه – کارشناس مسائل انرژی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به نظر می‌رسد فعلا صحنه تقابل بین ترکیه با محور یونان، قبرس، مصر و اسرائيل که از حمایت برخی کشورهای اروپایی نیز برخوردار هستند ادامه یابد.
دکتر اسدالله اطهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: برخی از اعضای ناتو به‌عنوان یک ائتلاف سیاسی- نظامی 70 ساله، فاقد ارزش‌های مشترک بوده و رفتار یک عضو آن یعنی ترکیه در تضاد با منافع امنیتی دیگر اعضا است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ظهور بازیگران جدید در منطقه مدیترانه به مناقشات جدید قدرت اقتصادی، نظامی و ایدئولوژیکی منجر شده است. در بحبوحه این وضعیت خطرناک و ملتهب، اتحادیه اروپا باید فرایندهای سیاسی را ازنظر راهبردی ارزیابی کند و هزینه‌های انفعال و عدم اقدام را مورد ارزیابی قرار دهد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با تبدیل مسئله مهاجران به یک حربه و پیگیری ماجراجویی‌های جدید فرامرزی، رئیس‌جمهور ترکیه به شکل فزاینده‌ای همچون همتای روس خود اقدام می‌کند. اما اروپایی‌ها دیگر نمی‌توانند یقین داشته باشند ترکیه در جبهه غرب باقی می‌ماند.
شورای راهبردی آنلاین: افشای نظارت “اف بی آی” بر رئیس جمهور آمریکا، برپایی اولین نماز جمعه در ایاصوفیه پس از نزدیک به یک قرن، راه اندازی دو هشتگ در عراق برگرفته از بیانات رهبر انقلاب، اقدام تلافی‌جویانه چین برای تعطیلی کنسولگری آمریکا در چنگدو، واکنش انگلیس به آزمایش سلاح ضد ماهواره توسط روسیه، درخواست نمایندگان پارلمان اروپا برای اعمال تحریم علیه ترکیه، دیدار نخست‌وزیر لیبی با وزیر خارجه قطر در استانبول، درخواست پمپئو برای ایجاد ائتلاف جهانی علیه چین، مزاحمت جنگنده‌‌های آمریکایی برای هواپیمای مسافری ایران در آسمان سوریه، تاکید بارزانی بر لزوم حضور نظامیان آمریکایی در اقلیم کردستان عراق، تداوم اختلافات بین لندن و بروکسل در مذاکرات پسا برگزیت و گفتگوی تلفنی رهبران روسیه و آمریکا درباره مسائل ایران از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تحولات ترکیه، محیط زیست به عنوان نقطه اختلاف جدید روسیه و اروپا، جنایت تاریخی آمریکا علیه ایران با هدف گرفتن ایرباس مسافری، وضعیت دنیای کرونا زده و ریشه دواندن تفکر فاشیستی گوبلز در آمریکا از برجسته‌ترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکده‌های روسی جلب‌توجه می‌کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت‌علمی دانشگاه تربیت مدرس با اشاره به مناقشات میان ترکیه و اتحادیه اروپا ازجمله تغییر کاربری مسجد ایاصوفیه، گفت: آقای اردوغان می‌خواهد از این اختلافات به‌عنوان ابزاری هوشمندانه برای شکل‌دهی به یک ائتلاف فراگیر سیاسی در داخل و حفظ موازنه در معادلات در حال تغییر شرق مدیترانه و لیبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگ‌کنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرت‌های بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خلع سلاح با بیان اینکه اروپا در تصویب قطعنامه علیه ایران وارد سناریوی آمریکا، اسرائیل و عربستان شد، تأکید کرد: اروپا عملاً روزبه‌روز در عرصه بین‌الملل ضعیف‌تر می‌شود، بنابراین در محاسبات کلان به نفع اروپا است که پرونده ایران به شورای امنیت نرود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در موضوع منابع انرژی فسیلی در مدیترانه، مصر، رژیم صهیونیستی، یونان و قبرس، بلوکی در برابر بلوک ترکیه، لیبی و قسمت شمالی قبرس تشکیل داده‌اند. این وضعیت منطقه را به سمت اختلافات بیشتر امنیتی و نظامی سوق داده است. در این بین اگر سوریه، لبنان و غزه نیز وارد روند اکتشاف و استخراج میادین گازی شوند، معادلات بسیار پیچیده‌تر خواهد شد.
صباح زنگنه – کارشناس مسائل انرژی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: به نظر می‌رسد فعلا صحنه تقابل بین ترکیه با محور یونان، قبرس، مصر و اسرائيل که از حمایت برخی کشورهای اروپایی نیز برخوردار هستند ادامه یابد.
دکتر اسدالله اطهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: برخی از اعضای ناتو به‌عنوان یک ائتلاف سیاسی- نظامی 70 ساله، فاقد ارزش‌های مشترک بوده و رفتار یک عضو آن یعنی ترکیه در تضاد با منافع امنیتی دیگر اعضا است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ظهور بازیگران جدید در منطقه مدیترانه به مناقشات جدید قدرت اقتصادی، نظامی و ایدئولوژیکی منجر شده است. در بحبوحه این وضعیت خطرناک و ملتهب، اتحادیه اروپا باید فرایندهای سیاسی را ازنظر راهبردی ارزیابی کند و هزینه‌های انفعال و عدم اقدام را مورد ارزیابی قرار دهد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با تبدیل مسئله مهاجران به یک حربه و پیگیری ماجراجویی‌های جدید فرامرزی، رئیس‌جمهور ترکیه به شکل فزاینده‌ای همچون همتای روس خود اقدام می‌کند. اما اروپایی‌ها دیگر نمی‌توانند یقین داشته باشند ترکیه در جبهه غرب باقی می‌ماند.
شورای راهبردی آنلاین: افشای نظارت “اف بی آی” بر رئیس جمهور آمریکا، برپایی اولین نماز جمعه در ایاصوفیه پس از نزدیک به یک قرن، راه اندازی دو هشتگ در عراق برگرفته از بیانات رهبر انقلاب، اقدام تلافی‌جویانه چین برای تعطیلی کنسولگری آمریکا در چنگدو، واکنش انگلیس به آزمایش سلاح ضد ماهواره توسط روسیه، درخواست نمایندگان پارلمان اروپا برای اعمال تحریم علیه ترکیه، دیدار نخست‌وزیر لیبی با وزیر خارجه قطر در استانبول، درخواست پمپئو برای ایجاد ائتلاف جهانی علیه چین، مزاحمت جنگنده‌‌های آمریکایی برای هواپیمای مسافری ایران در آسمان سوریه، تاکید بارزانی بر لزوم حضور نظامیان آمریکایی در اقلیم کردستان عراق، تداوم اختلافات بین لندن و بروکسل در مذاکرات پسا برگزیت و گفتگوی تلفنی رهبران روسیه و آمریکا درباره مسائل ایران از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تحولات ترکیه، محیط زیست به عنوان نقطه اختلاف جدید روسیه و اروپا، جنایت تاریخی آمریکا علیه ایران با هدف گرفتن ایرباس مسافری، وضعیت دنیای کرونا زده و ریشه دواندن تفکر فاشیستی گوبلز در آمریکا از برجسته‌ترین موضوعاتی است که در رصد این هفته اندیشکده‌های روسی جلب‌توجه می‌کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت‌علمی دانشگاه تربیت مدرس با اشاره به مناقشات میان ترکیه و اتحادیه اروپا ازجمله تغییر کاربری مسجد ایاصوفیه، گفت: آقای اردوغان می‌خواهد از این اختلافات به‌عنوان ابزاری هوشمندانه برای شکل‌دهی به یک ائتلاف فراگیر سیاسی در داخل و حفظ موازنه در معادلات در حال تغییر شرق مدیترانه و لیبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگ‌کنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرت‌های بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل خلع سلاح با بیان اینکه اروپا در تصویب قطعنامه علیه ایران وارد سناریوی آمریکا، اسرائیل و عربستان شد، تأکید کرد: اروپا عملاً روزبه‌روز در عرصه بین‌الملل ضعیف‌تر می‌شود، بنابراین در محاسبات کلان به نفع اروپا است که پرونده ایران به شورای امنیت نرود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در موضوع منابع انرژی فسیلی در مدیترانه، مصر، رژیم صهیونیستی، یونان و قبرس، بلوکی در برابر بلوک ترکیه، لیبی و قسمت شمالی قبرس تشکیل داده‌اند. این وضعیت منطقه را به سمت اختلافات بیشتر امنیتی و نظامی سوق داده است. در این بین اگر سوریه، لبنان و غزه نیز وارد روند اکتشاف و استخراج میادین گازی شوند، معادلات بسیار پیچیده‌تر خواهد شد.
صباح زنگنه – کارشناس مسائل انرژی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»